ماه: آبان ۱۴۰۵
خانواده بنیادیترین نهاد برای اصلاح الگوی مصرف و حفاظت از محیط زیست است
معاون زنان و خانواده رئیس جمهور:

معاون زنان و خانواده رئیسجمهور، با تأکید بر اینکه اصلاح رفتارهای زیستمحیطی باید از خانواده آغاز شود، گفت: اگر قرار است هر اصلاحی اتفاق افتد، باید از خانواده شروع شود؛ چرا که طبق اصل ۱۰ قانون اساسی، خانواده بنیادیترین نهاد جامعه است و همه برنامهریزیها باید با توجه به این نهاد شکل بگیرد.
زهرا بهروز آذر در جلسه کارگروه ملی مدیریت پسماند با اشاره به ایستادگی رییس سازمان در مواجهه با مسائل و چالش هایی که در گذشته در حوزه محیط زیست در کشور وجود داشت از جمله تالابها و پرونده میانکاله، توسعه فضاها و بازنگری مجوزهای قبلی، و همچنین موضوعاتی مانند مصرف پلاستیک و تغییر الگوی مصرف در حوزه انرژی، اظهار کرد: این موارد را در بالاترین سطح پیگیری میکنیم و اگر در دستور کار دولت قرار گیرد، حتماً دنبال خواهد شد. ما در حوزه زنان خود را موظف میدانیم که در کنار سازمان محیط زیست باشیم.
وی با بیان اینکه زنان به دلیل اخلاق مراقبت بالا، خود را حافظ محیط زیست میدانند، افزود: امروز خانوادهها اقبال بسیار زیادی به اصلاح رفتار خود نسبت به محیط زیست دارند و اگر کوچکترین آگاهی به زنان داده شود، نتایج بسیار بزرگی حاصل میشود. اما مسئله این است که زنان احساس میکنند کارهایشان بیفایده است؛ برای مثال خانوادههایی را دیدهام که حتی یک قرص کوچک یا پوست شکلات را جدا میکنند و پلاستیک، باتری و کالاهای مختلف را تفکیک میکنند، اما وقتی شهرداری این کیسهها را به صورت سازمانیافته جمعآوری نمیکند، انگیزهها کاهش مییابد.
معاون زنان و خانواده رئیسجمهور، نقاط شکست سیاستگذاری اجرایی را مورد توجه قرار داد و گفت: بخش عمدهای از مصرف پلاستیک در خانوادهها مربوط به سفرههای یکبار مصرف است و باید به سمت بازگشت به سفرههای پارچهای حرکت کنیم. همچنین باید محصولات با پسماند صفر را در سبد خانوار وارد و ترویج کنیم. زنان زیادی به ما مراجعه میکنند و میخواهند شویندههای گالونی با پسماند صفر بخرند، اما این محصولات به جز چند مورد محدود، در دسترس نیست.
وی با تأکید بر لزوم کامل دیدن زنجیره مصرفکننده و خانواده تصریح کرد: اشتیاق در خانوادهها بالاست و به محض اطلاعرسانی و آگاهسازی، مطالبه شکل میگیرد. اما نباید آگاهی بدهیم و مردم را سرگردان کنیم. باید مسیر خرید، مقرونبهصرفه بودن و دسترسی به جایگزینها مشخص باشد. در شرایط معیشتی فعلی، تا زمانی که دستمال کاغذی اقتصادیتر است، خانوادهها طبیعتاً آن را استفاده میکنند، هرچند بسیاری به دنبال جایگزینهای پارچهای هستند.
بهروز آذر در پایان با اشاره به ظرفیت بالای آییننامه مربوطه خاطرنشان کرد: نکات مطرحشده را یادداشت کردهام و در کمیسیونها کنار خانم دکتر و سازمان محیط زیست هستیم. معتقدم اگر محکم پای این آییننامه بایستیم، بسیاری از موارد قابل اجرا خواهد بود.
توسعه کشور بدون مشارکت زنان ممکن نیست

رییس مرکز امور زنان و خانواده وزارت کشور با تاکید بر اینکه برابری فرصت ها هم به نفع خانواده و هم به نفع توسعه کشور است، گفت: زنان ایرانی امروز تحصیل کرده تر و باانگیزه تر از گذشته هستند و باید فرصت های برابر اشتغال و حضور اجتماعی بیشتری در اختیارشان قرار بگیرد.
پروین داداندیش گفت: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، خانم ها چالش های زیادی داشتند که با همکاری و همراهی مسئولین کشور از خیلی از آنها عبور کردیم. امروز می توانم بگویم خانم های ما تحصیل کرده تر، باانگیزه تر برای خدمت به خانواده و کشور اعلام آمادگی کرده اند.
وی افزود: از آنجایی که زنان امروز آماده تر از قبل هستند، باید برابری فرصت در اشتغال و حضور در اجتماع نیز داشته باشند و بتوانند حق خود را بگیرند که این برابری فرصت ها هم به نفع خانواده و هم به نفع توسعه کشور است.
توسعه کشور بدون مشارکت زنان ممکن نیست
رییس مرکز امور زنان و خانواده وزارت کشور ادامه داد: زنان بخشی از جامعه هستند و کشور نمی تواند صرفا با مردان توسعه پیدا کند. وقتی مشارکت زنان اضافه می شود، سرعت توسعه بیشتر می شود. در نتیجه، ما برنامه هایمان را در این راستا در سه حوزه دنبال می کنیم. یک بحث ارتقای مشارکت زنان و توانمندی اقتصادی ایشان است که در این زمینه برنامه های مختلفی داریم.که از بانک ها و تمام مراکزی که این ظرفیت را داشتند دعوت کرده ایم که به خصوص در شرایط بحران اقتصادی پای کار بیایند و خانم هایی که این فرصت های شغلی را از دست داده اند یا شغلشان و درآمدشان آسیب دیده یا محل کارشان آسیب دیده، بتوانیم کمک های ویژه ای برای این خانم ها انجام دهیم که در حقیقت کمک به خانواده است.
اهمیت سلامت بانوان؛ مادری که بیمار شود، خانواده منحل میشود
داداندیش گفت: مسئله سلامت بانوان هم بسیار مهم است. مادر خانه اگر بیمار شود، خانواده دچار مشکل می شود. که پویش های مختلفی در زمینه پیشگیری و شناسایی زودتر بیماری ها از جمله سرطان و پوکی استخوان در وزارت بهداشت اجرا می شود و ما هم در وزارت کشور در این رابطه با وزارت بهداشت همکاری و هم اهی داریم تا زنان و مادران ایرانی در سلامتی باشند.
کمبود ید میتواند رشد و تکامل مغز جنین را مختل کند

عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به نقش ید در رشد و تکامل عصبی جنین گفت: در اوایل بارداری، جنین برای رشد و تکامل عصبی خود تا حد زیادی به هورمونهای تیروئیدی مادر وابسته است و پیشگیری از کمبود ید بخشی از برنامه حفظ سلامت مادر و جنین محسوب میشود.
دکتر لادن گیاهی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ابنسینا، با تأکید بر اهمیت پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید، گفت: ید یکی از ریزمغذیهای ضروری بدن است که با وجود نیاز اندک روزانه، نقش بسیار مهمی در سلامت انسان دارد. این عنصر برای ساخت هورمونهای تیروئیدی ضروری است و این هورمونها در تنظیم سوختوساز بدن، رشد و تکامل مغز و سیستم عصبی نقش اساسی دارند.
وی افزود: اهمیت این موضوع در سلامت زنان، بهویژه زنان در سن باروری، دوچندان است؛ زیرا نیاز به ید در دوران بارداری و شیردهی افزایش مییابد. در اوایل بارداری، جنین برای رشد و تکامل عصبی خود تا حد زیادی به هورمونهای تیروئیدی مادر وابسته است؛ بنابراین، پیشگیری از کمبود ید صرفاً به معنای پیشگیری از گواتر نیست، بلکه بخشی از برنامه جامع حفظ سلامت مادر، رشد مطلوب جنین و پیشگیری از اختلالات تکاملی قابل پیشگیری است.
گیاهی با اشاره به اهمیت پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید در سلامت عمومی اظهار کرد: تجربه جهانی نشان داده است که غنیسازی نمک خوراکی با ید، یکی از مؤثرترین و مقرونبهصرفهترین مداخلات برای کنترل اختلالات ناشی از کمبود این عنصر است. با این حال، تداوم پایش وضعیت تغذیهای جمعیت، بهویژه زنان باردار، همچنان ضرورت دارد.
کمبود ید چه اختلالاتی ایجاد میکند؟
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ابنسینا درباره بیماریهای ناشی از کمبود ید گفت: این اختلالات طیف گستردهای دارند و شدت آنها به میزان کمبود، مدت مواجهه و مرحلهای از زندگی که کمبود در آن رخ میدهد، بستگی دارد.
وی افزود: گواتر یا بزرگشدن غده تیروئید در پاسخ به کمبود ید، کمکاری تیروئید در صورت اختلال در تولید کافی هورمونهای تیروئیدی، اختلال رشد و تکامل عصبی بهویژه در جنین و سالهای نخست زندگی و همچنین برخی اختلالات بارداری و پیامدهای نامطلوب جنینی، از مهمترین پیامدهای کمبود ید هستند.
گیاهی با تأکید بر اینکه کمبود خفیف ید ممکن است علامت مشخصی نداشته باشد، تصریح کرد: نبود گواتر یا علائم آشکار، لزوماً به معنای کفایت دریافت ید نیست.
وی با اشاره به دستاوردهای برنامه غنیسازی نمک با ید در ایران ادامه داد: اجرای این برنامه نقش مهمی در کنترل کمبود ید داشته است و گزارشهای علمی، وضعیت مطلوب ید را در جمعیت ایران در مقاطع بررسیشده نشان دادهاند. با این حال، نباید از موفقیت برنامههای گذشته نتیجه گرفت که تمام گروههای جمعیتی در همه مناطق و دورهها، بهویژه زنان باردار، الزاماً ید کافی دریافت میکنند.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا خاطرنشان کرد: به همین دلیل، پایش دورهای غلظت ید ادرار در سطح جمعیت، بررسی میزان ید نمکهای خوراکی و توجه به گروههای آسیبپذیر همچنان ضروری است.
ارتباط کمبود ید با ناباروری و عوارض بارداری
گیاهی درباره نقش کمبود ید در ناباروری، اختلالات تیروئید و عوارض بارداری توضیح داد: برای بررسی این ارتباط باید میان اثر مستقیم کمبود ید و پیامدهای ناشی از اختلال عملکرد تیروئید تمایز قائل شد.
وی افزود: ید ماده اولیه ساخت هورمونهای تیروئیدی است و کمبود قابلتوجه آن میتواند تولید این هورمونها را مختل کند و در برخی شرایط به کمکاری تیروئید منجر شود. از سوی دیگر، هورمونهای تیروئیدی در عملکرد طبیعی دستگاه تولیدمثل، تنظیم چرخه قاعدگی و فرایندهای مرتبط با بارداری نقش دارند.
وی ادامه داد: در زنان مبتلا به اختلال عملکرد تیروئید، بسته به نوع و شدت اختلال، ممکن است بینظمی قاعدگی، اختلال تخمکگذاری یا مشکلات مرتبط با باروری مشاهده شود. همچنین، کمکاری تیروئید درماننشده در دوران بارداری میتواند با افزایش خطر برخی پیامدهای نامطلوب برای مادر و جنین همراه باشد.
گیاهی با اشاره به اهمیت کمبود شدید ید در دوران بارداری اظهار کرد: در کمبود شدید ید، بهویژه در اوایل بارداری، خطر اختلال در تکامل مغز و سیستم عصبی جنین اهمیت ویژهای دارد. با این حال، شواهد مربوط به ارتباط کمبود خفیف ید با برخی پیامدهای باروری و بارداری یکسان نیست و نباید فراتر از شواهد موجود نتیجهگیری کرد.
وی تأکید کرد: در مراکز درمان ناباروری، توجه به وضعیت تیروئید و کفایت دریافت ریزمغذیهای ضروری، بخشی از رویکرد جامع سلامت پیش از بارداری است.
منابع غذایی ید کداماند؟
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ابنسینا درباره منابع غذایی ید گفت: نمک خوراکی یددار، ماهی و سایر غذاهای دریایی، شیر و برخی محصولات لبنی و تخممرغ از منابع غذایی این عنصر هستند.
وی افزود: مقدار ید موجود در مواد غذایی، بسته به شرایط تولید، نوع خوراک دام، منشأ محصول و روش فرآوری متفاوت است؛ بنابراین، نمیتوان برای تمام این مواد غذایی مقدار ثابتی در نظر گرفت.
گیاهی با تأکید بر اینکه استفاده از نمک یددار باید با رعایت اصل کاهش مصرف نمک همراه باشد، اظهار کرد: نمک یددار یکی از مهمترین ابزارهای تأمین ید در سطح جمعیت است، اما برای دریافت ید نباید مصرف نمک را افزایش داد.
وی توصیه کرد: خانوادهها بهجای افزایش مصرف نمک، از نمک خوراکی یددار استاندارد در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل استفاده کنند. همچنین بهتر است نمک در ظرف دربسته و دور از نور و رطوبت نگهداری شود و تا حد امکان در مراحل پایانی پخت به غذا اضافه شود تا از اتلاف ید کاسته شود.
نقش نمک مصرفی و رژیم غذایی در تأمین ید
لادن گیاهی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ابنسینا، با تأکید بر ضرورت توجه به منابع دریافت ید گفت: نباید فرض کنیم نمک موجود در تمام غذاهای صنعتی و فرآوریشده الزاماً یددار است؛ زیرا نوع نمک مصرفی در تولید این محصولات میتواند متفاوت باشد.
وی افزود: کفایت دریافت ید به مجموعه رژیم غذایی، نوع نمک مصرفی و نیازهای فرد بستگی دارد و برای زنان باردار و شیرده، ارزیابی دقیقتر این عوامل اهمیت بیشتری دارد.
نیاز زنان باردار و شیرده به ید بیشتر است
گیاهی درباره نیازهای ویژه زنان باردار، شیرده و افراد در سن باروری اظهار کرد: نیاز به ید در دوران بارداری و شیردهی افزایش مییابد؛ زیرا بدن مادر باید نیازهای متابولیک خود و نیازهای جنین یا شیرخوار را تأمین کند.
وی ادامه داد: نیاز روزانه به ید در بزرگسالان غیرباردار حدود ۱۵۰ میکروگرم است و این میزان در دوران بارداری به ۲۲۰ تا ۲۵۰ میکروگرم در روز افزایش مییابد. نیاز روزانه در دوران شیردهی نیز حدود ۲۵۰ تا ۲۹۰ میکروگرم است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به اهمیت تأمین ید در رژیم غذایی زنان در سن باروری گفت: توصیه میشود این زنان، بهویژه افرادی که قصد بارداری دارند، از کفایت دریافت ید در رژیم غذایی خود اطمینان حاصل کنند. در زنان باردار یا شیرده، افرادی که رژیم گیاهخواری سختگیرانه دارند یا منابع غذایی ید را به میزان کمی مصرف میکنند، ارزیابی دقیقتر اهمیت دارد.
گیاهی تأکید کرد: در صورت نیاز به مکمل، انتخاب فرآورده و مقدار مصرف آن باید با توجه به رژیم غذایی، مکملهای مصرفی، وضعیت تیروئید و توصیههای بالینی انجام شود. مصرف خودسرانه دوزهای بالای ید یا فرآوردههای جلبک دریایی توصیه نمیشود؛ زیرا دریافت بیش از حد ید نیز میتواند عملکرد تیروئید را مختل کند.
کمبود ید ممکن است در مراحل اولیه علامتی نداشته باشد
وی درباره علائم اولیه کمبود ید و راههای تشخیص آن گفت: یکی از چالشهای کمبود ید این است که در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامت مشخصی ایجاد نکند. در صورت تداوم کمبود و بروز اختلال در عملکرد تیروئید، علائمی مانند خستگی، احساس سرما، یبوست، خشکی پوست، کندی عملکرد ذهنی و گاهی اختلالات قاعدگی ممکن است بروز کند. بزرگشدن غده تیروئید یا گواتر نیز یکی از نشانههای شناختهشده کمبود ید است.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا افزود: این علائم اختصاصی نیستند و ممکن است در بیماریهای مختلف دیگری نیز دیده شوند؛ بنابراین، نمیتوان صرفاً بر اساس علائم، کمبود ید را تشخیص داد.
گیاهی خاطرنشان کرد: مردم نباید برای اطمینان از وضعیت ید بدن خود، به مصرف خودسرانه مکمل روی بیاورند. ارزیابی عملکرد تیروئید با آزمایشهای مناسب و بررسی دریافت غذایی، متناسب با شرایط هر فرد، میتواند به تصمیمگیری بالینی کمک کند.
وی ادامه داد: اندازهگیری ید در یک نمونه ادرار بهتنهایی برای تشخیص قطعی کمبود ید در یک فرد قابل اتکا نیست و این شاخص بیشتر برای ارزیابی وضعیت ید در سطح جمعیت استفاده میشود.
غذاهای فرآوریشده لزوماً دریافت ید را افزایش نمیدهند
گیاهی درباره تأثیر تغییر الگوی غذایی و افزایش مصرف غذاهای فرآوریشده بر وضعیت ید جامعه اظهار کرد: تغییر الگوی غذایی میتواند بر دریافت ید اثر بگذارد، اما برای قضاوت درباره وضعیت واقعی جامعه باید به دادههای پایش تغذیهای تکیه کرد، نه صرفاً تغییر عادات غذایی.
وی افزود: یکی از موضوعات مهم، افزایش سهم غذاهای آماده و فرآوریشده در رژیم غذایی است. اگر نمک مصرفی در تولید این محصولات یددار نباشد، افزایش مصرف آنها لزوماً به معنای افزایش دریافت ید نیست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به کاهش مصرف نمک و تأمین ید مورد نیاز بدن گفت: کاهش مصرف نمک برای پیشگیری از فشارخون بالا و بیماریهای قلبیعروقی ضروری است؛ بنابراین، راهکار درست افزایش مصرف نمک نیست، بلکه باید غنیسازی مناسب نمک خوراکی و پایش میزان ید دریافتی جمعیت را همزمان دنبال کرد.
گیاهی با اشاره به ضرورت بررسی وضعیت ید در ایران تصریح کرد: برای اعلام اینکه کمبود ید در سالهای اخیر افزایش یا کاهش یافته است، به دادههای جدید و قابل مقایسه از مطالعات ملی نیاز داریم. بدون چنین دادههایی، نسبت دادن تغییر مشخص به الگوی غذایی جدید، نتیجهگیری دقیقی نخواهد بود.
وی توصیه کرد: مردم از نمک یددار استاندارد به میزان مورد نیاز استفاده کنند، مصرف غذاهای پرنمک و فوقفرآوریشده را کاهش دهند و به کیفیت کلی رژیم غذایی خود توجه داشته باشند. در سطح سیاستگذاری نیز بررسی میزان ید نمکهای مصرفی در صنایع غذایی اهمیت زیادی دارد.
ارتباط کمبود ید با متابولیسم و سلامت روان
گیاهی درباره ارتباط کمبود ید با سلامت تیروئید، متابولیسم و سلامت روان گفت: ید برای تولید هورمونهای تیروئیدی ضروری است و این هورمونها در تنظیم مصرف انرژی، عملکرد بسیاری از سلولها، تنظیم دمای بدن، رشد و تکامل سیستم عصبی نقش دارند
وی افزود: در صورت کمبود ید و بروز اختلال در عملکرد تیروئید، ممکن است تغییراتی در متابولیسم بدن ایجاد شود. برای مثال، کمکاری تیروئید میتواند با خستگی، کاهش تحمل سرما، کندی عملکرد ذهنی و تغییر وزن همراه باشد.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا ادامه داد: اختلالات تیروئید همچنین میتوانند با تغییرات خلقی و علائمی مانند افت انرژی یا مشکلات تمرکز همراه باشند.
رژیمدرمانی بهتنهایی جایگزین درمان اختلالات تیروئید نیست
لادن گیاهی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ابنسینا، با تأکید بر ضرورت تشخیص دقیق اختلالات تیروئید گفت: هرگونه خستگی، افزایش وزن یا تغییر خلقوخو به معنای کمبود ید یا ابتلا به بیماری تیروئید نیست. مشکلات روانشناختی و اختلالات متابولیک علل متعددی دارند و باید متناسب با شرایط هر فرد بررسی شوند.
وی افزود: رژیمدرمانی در این زمینه دو نقش اصلی دارد؛ نخست، پیشگیری از کمبود ید و تأمین دریافت کافی آن از طریق رژیم غذایی و دوم، کمک به بهبود کیفیت کلی تغذیه در افرادی که به اختلالات تیروئید مبتلا هستند.
گیاهی تأکید کرد: رژیم غذایی نمیتواند جایگزین درمان دارویی کمکاری یا پرکاری تیروئید شود. همچنین، مصرف بیش از حد ید نهتنها لزوماً سودمند نیست، بلکه در برخی افراد میتواند عملکرد تیروئید را مختل کند؛ بنابراین، رویکرد صحیح، تأمین کافی و متعادل ید در کنار تشخیص و درمان پزشکی در صورت نیاز است.
توصیههای تغذیهای به زوجهایی که قصد بارداری دارند
عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا درباره توصیههای تغذیهای به خانوادهها و زوجهایی که قصد بارداری دارند، گفت: توصیه میکنم مراقبت تغذیهای را به زمان مثبتشدن تست بارداری موکول نکنند؛ زیرا سلامت تغذیهای پیش از بارداری، بهویژه کفایت دریافت ریزمغذیهای ضروری، بخشی از آمادگی برای یک بارداری سالم است.
وی افزود: چند اقدام ساده و قابل اجرا میتواند در این زمینه مفید باشد؛ از جمله استفاده از نمک خوراکی یددار استاندارد، بدون افزایش مقدار کل نمک مصرفی، و گنجاندن منابع غذایی ید مانند لبنیات، تخممرغ و ماهی در رژیم غذایی، متناسب با الگوی تغذیه و شرایط سلامت فرد.
گیاهی ادامه داد: افرادی که رژیم گیاهخواری سختگیرانه دارند، لبنیات و تخممرغ مصرف نمیکنند یا از نمک یددار استفاده نمیکنند، بهتر است درباره کفایت دریافت ید با متخصص تغذیه یا پزشک مشورت کنند.
وی با اشاره به ضرورت بررسی ترکیبات مکملهای دوران بارداری اظهار کرد: پیش از مصرف این مکملها، باید برچسب ترکیبات آنها بررسی شود؛ زیرا همه مکملهای بارداری الزاماً حاوی ید نیستند. در صورت نیاز به مکمل ید نیز مقدار و نوع فرآورده باید با توجه به رژیم غذایی، وضعیت تیروئید و سایر مکملهای مصرفی انتخاب شود. مصرف خودسرانه دوزهای بالای ید یا فرآوردههای غلیظشده جلبک دریایی توصیه نمیشود.
این متخصص تغذیه با اشاره به توصیههای انجمن تیروئید آمریکا در راهنمای سال ۲۰۲۶ خاطرنشان کرد: در زنان پیش از بارداری، دوران بارداری و شیردهی، دریافت مکمل روزانه ۱۵۰ میکروگرم ید در بسیاری از شرایط توصیه میشود؛ با این حال، تصمیمگیری باید با توجه به دریافت غذایی، وضعیت ید در منطقه محل زندگی و شرایط پزشکی فرد انجام شود. در افرادی که به بیماری تیروئید مبتلا هستند یا داروهای تیروئیدی مصرف میکنند، هماهنگی با پزشک اهمیت ویژهای دارد.
پیشگیری از کمبود ید به پایش مستمر و آموزش صحیح نیاز دارد
گیاهی در آستانه روز جهانی پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید، با تأکید بر اهمیت مداخلات تغذیهای مبتنی بر شواهد در حفظ سلامت جامعه گفت: گاهی یک ریزمغذی که بدن به مقدار بسیار کمی از آن نیاز دارد، میتواند در رشد و تکامل انسان نقشی اساسی ایفا کند.
وی افزود: برای پیشگیری مؤثر از اختلالات ناشی از کمبود ید، سه اقدام باید در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ حفظ کیفیت و استاندارد غنیسازی نمک با ید، پایش مستمر وضعیت ید جامعه و آموزش صحیح مردم درباره منابع غذایی و مصرف منطقی مکملها.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه ابنسینا ادامه داد: برای مسئولان سلامت، تداوم برنامههای پایش و توجه ویژه به زنان باردار و شیرده اهمیت دارد. رسانهها نیز باید اطلاعات علمی را به زبانی ساده و دقیق منتقل کنند و از ایجاد ترس یا ترویج مصرف خودسرانه مکملها بپرهیزند.
گیاهی با تأکید بر ضرورت رعایت تعادل در دریافت ید اظهار کرد: مردم نباید کمبود ید را نادیده بگیرند و در عین حال نباید تصور کنند مصرف بیشتر ید الزاماً به معنای سلامت بیشتر است؛ هدف، دریافت کافی و متعادل این عنصر است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بهعنوان متخصص تغذیه تأکید میکنم که سلامت مادر و کودک از پیش از بارداری آغاز میشود. آگاهی تغذیهای، دسترسی به غذای مناسب و مداخلات پیشگیرانه مبتنی بر شواهد میتوانند از بسیاری از پیامدهای قابل پیشگیری کمبودهای تغذیهای جلوگیری کنند.
فیبرومهای رحمی؛ از خونریزیهای غیرطبیعی تا اختلال در باروری

یک متخصص زنان و زایمان با اشاره به شیوع فیبرومهای رحمی در میان زنان گفت: عوارض این تودهها به محل قرارگیری، اندازه و علائمی که در فرد ایجاد میکنند بستگی دارد و بر همین اساس، روش درمان برای هر بیمار متفاوت خواهد بود.
متخصص زنان و زایمان و عضو هیات علمی دانشگاه با تأکید بر تأثیر احتمالی فیبرومهای رحمی بر سلامت باروری افزود: بسته به محل قرارگیری فیبروم، این تودهها میتوانند در برخی افراد بر باروری، احتمال سقط جنین و پیامدهای بارداری تأثیر بگذارند. همچنین، خونریزیهای غیرطبیعی ناشی از فیبروم در صورت تداوم و عدم رسیدگی مناسب ممکن است به کمخونی و عوارض ناشی از آن منجر شود.
پیله وری با اشاره به ضرورت بررسی فیبرومهای رحمی در افراد دارای علائم بالینی تصریح کرد: وجود فیبروم در هر اندازه یا تعدادی، در صورت ایجاد علائم، نیازمند ارزیابی پزشکی و انتخاب روش درمان متناسب با شرایط بیمار است. همچنین، در مواردی که فیبروم بدون علامت است اما تغییرات قابل توجهی در اندازه آن مشاهده میشود، بررسیهای تکمیلی و ارزیابی دقیقتر ضرورت دارد.
متخصص زنان و زایمان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان درباره روشهای درمان فیبرومهای رحمی توضیح داد: انتخاب روش درمان به عوامل متعددی از جمله اندازه و محل توده، شدت علائم، وضعیت باروری و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. درمانها میتوانند شامل روشهای دارویی، هورمونی و مداخلات جراحی باشند. درمانهای دارویی و هورمونی، بهویژه در برخی افراد مبتلا به خونریزی غیرطبیعی رحمی، با هدف کنترل علائم مورد استفاده قرار میگیرند.
پیله وری ادامه داد: در بیمارانی که با مشکلات مرتبط با سلامت باروری، از جمله ناباروری یا سابقه سقط مکرر مواجه هستند، ممکن است با توجه به شرایط بالینی، درمان جراحی در نظر گرفته شود. همچنین، آمبولیزاسیون شریانهای رحمی یکی دیگر از روشهای درمانی است که با کاهش خونرسانی به فیبرومها، میتواند به کوچکشدن تدریجی آنها کمک کند. انتخاب این روش نیز باید با توجه به شرایط بیمار و اهداف باروری او انجام شود.
وی با اشاره به عوامل احتمالی مؤثر بر ایجاد فیبرومهای رحمی بیان کرد: رشد این تودهها میتواند تحت تأثیر هورمونهای جنسی قرار گیرد، اما این موضوع به معنای نقش مستقیم و قطعی هورمونها بهتنهایی در ایجاد فیبروم نیست. عوامل ژنتیکی، سابقه خانوادگی، شروع زودهنگام قاعدگی، چاقی، سبک زندگی، برخی عادات غذایی، دیابت و فشار خون بالا نیز در مطالعات بهعنوان عوامل مرتبط با بروز فیبرومهای رحمی مطرح شدهاند.
براساس گزارش وبدا، عضو هیات علمی دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: از آنجا که فیبرومهای رحمی در برخی زنان بدون علامت هستند، تشخیص و پیگیری آنها باید بر اساس شرایط فردی و ارزیابی پزشکی انجام شود. مراجعه به متخصص زنان در صورت بروز خونریزی غیرطبیعی، درد یا فشار لگنی و مشکلات باروری، به تشخیص بهموقع و انتخاب روش درمان مناسب کمک میکند.
کسب عناوین چهارم و پنجم بانوان دوومیدانی در مسابقات کشور
رئیس هیئت ورزش روستایی، عشایری هرمزگان خبر داد:

مهدی خواجهای، رئیس هیئت ورزش روستایی، عشایری و بازیهای بومی و محلی استان هرمزگان، از کسب مقامهای چهارم و پنجم کشور توسط دوومیدانیکاران هرمزگانی در سومین دوره المپیاد ورزشی جام پرچم خبر داد.
خواجهای عنوان کرد: مسابقات دوومیدانی سومین دوره المپیاد ورزشی جام پرچم در بخش بانوان، از ۱۵ تا ۱۷ مهرماه به میزبانی استان سیستان و بلوچستان و در شهرستان زاهدان برگزار شد و ورزشکاران ۱۵ استان کشور در این رقابتها حضور داشتند.
وی افزود: دوومیدانیکاران بانوی هرمزگانی در ماده ۱۰۰ متر سرعت موفق به کسب مقام چهارم کشور و در ماده ۸۰۰ متر نیز مقام پنجم کشور را به دست آوردند.
رئیس هیئت ورزش روستایی، عشایری و بازیهای بومی و محلی هرمزگان ادامه داد: حضور بانوان ورزشکار استان در رقابتهای ملی و کسب این نتایج، نشاندهنده ظرفیت و استعداد ورزشکاران هرمزگانی در رشتههای مختلف ورزشی است. خواجهای با قدردانی از تلاش ورزشکاران و مربیان تیم هرمزگان گفت: حمایت و فراهم کردن زمینه حضور ورزشکاران روستایی و مناطق مختلف استان در رقابتهای ملی، از برنامههای هیئت است و امیدواریم در ادامه شاهد موفقیتهای بیشتری برای ورزشکاران هرمزگانی باشیم.
مردی در پی اختلافات خانوادگی، خواهر خود را با ضربات چاقو کشت

فرمانده انتظامی شهرستان قشم از دستگیری مردی خبر داد که متهم است در پی اختلافات خانوادگی، خواهر خود را با ضربات چاقو به قتل رسانده است.
سرهنگ سیدعلی نصرتی اظهار کرد: در پی وقوع درگیری منجر به جرح یک زن در یکی از محلات شهر درگهان، مأموران پلیس بلافاصله در محل حاضر شدند و بررسیهای اولیه را آغاز کردند.
بررسیهای اولیه نشان داد این زن در پی اختلاف با برادرش، با ضربات چاقو مجروح شده و پس از انتقال به بیمارستان قشم، به دلیل شدت جراحات جان باخته است.
فرمانده انتظامی قشم ادامه داد: مأموران پلیس آگاهی با انجام اقدامات اطلاعاتی و فنی، مخفیگاه متهم را در یکی از روستاهای جزیره شناسایی کردند و با هماهنگی قضایی، کمتر از ۶ ساعت پس از وقوع حادثه، او را در عملیاتی غافلگیرانه دستگیر کردند.
به گفته سرهنگ نصرتی، متهم در تحقیقات اولیه به قتل خواهر خود اعتراف کرد و پس از تشکیل پرونده، برای طی مراحل قانونی به مرجع قضایی معرفی و روانه زندان شد.
پروتئین؛ عامل احتمالی پیشرفت آلزایمر در زنان

بیماری آلزایمر، شایعترین علت زوال عقل است، این بیماری بهتدریج به سلولهای مغزی آسیب میزند و باعث از دست رفتن حافظه، بروز مشکلات در تفکر و افزایش دشواری در انجام فعالیتهای روزمره میشود. زنان سهم بیشتری از مبتلایان به این بیماری را تشکیل میدهند و دانشمندان همچنان در تلاش هستند دلیل این تفاوت را درک کنند.
نتایج پژوهش کلینیک مایو به سرنخ زیستی احتمالی در این زمینه اشاره دارد و نشان میدهد زنانی که نشانههایی از وجود دو پروتئین غیرطبیعی در مغز داشتند، با تجمع بسیار سریعتر یکی از پروتئینهای اصلی مرتبط با بیماری آلزایمر مواجه شدند.
کجال کانتارچی، پزشک و پژوهشگر کلینیک مایو و الیجا مک از پژوهشگران این پژوهش دریافتند، یکی از پروتئینهای مورد بررسی «تاو» (tau) است. تاو در مغز سالم به پشتیبانی از سلولهای عصبی کمک میکند اما در بیماری آلزایمر میتواند غیرطبیعی شود و به شکل کلافهایی درآید. با گسترش این تغییرات، آسیب به بخشهایی از مغز که برای حافظه و تفکر اهمیت دارند نیز افزایش مییابد.
پروتئین دوم «آلفا-سینوکلئین» (alpha-synuclein) است که بیشتر به دلیل نقش آن در بیماری پارکینسون و زوال عقل با اجسام لویی شناخته میشود. دانشمندان اکنون میدانند که «آلفا-سینوکلئین» غیرطبیعی میتواند در برخی افراد دارای تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر نیز مشاهده شود.
پژوهشگران کلینیک مایو، ۴۱۵ شرکتکننده از «طرح تصویربرداری عصبی بیماری آلزایمر» را بررسی کردند، برنامه پژوهشی بلندمدتی که تغییرات مغز و حافظه را در طول زمان دنبال میکند. شرکتکنندگان برای اندازهگیری تاو تحت تصویربرداری مغزی قرار گرفتند و برای شناسایی «آلفا-سینوکلئین» غیرطبیعی نیز آزمایش مایع نخاعی انجام دادند.
حدود ۱۷ درصد از شرکتکنندگان شواهدی از وجود «آلفا-سینوکلئین» غیرطبیعی داشتند. پژوهشگران سپس بررسی کردند که آیا وجود این پروتئین همراه با تغییرات مرتبط با آلزایمر، بر سرعت تجمع تاو تاثیر میگذارد یا خیر.
الگوی قابلتوجهی در میان زنان مشاهده شد. زنانی که هر دو نوع تغییر پروتئینی را داشتند، افزایش بسیار سریعتری در تجمع تاو نشان دادند و برخی اندازهگیریها حاکی از آن بود که این روند در آنان تا ۲۰ برابر سریعتر از گروههای مقایسهای بوده است. در مردانی که همین ترکیب را داشتند، چنین الگویی مشاهده نشد.
این یافته نشان میدهد، «آلفا-سینوکلئین» ممکن است در زنان به شکل متفاوتی با فرآیندهای مرتبط با آلزایمر تعامل داشته باشد و در صورت تایید، میتواند به پژوهشگران در درک دلیل تفاوت قابلتوجه روند بیماری آلزایمر از فردی به فرد دیگر کمک کند. همچنین ممکن است سرنخ دیگری درباره شیوع بیشتر بیماری آلزایمر در زنان ارائه دهد. طول عمر متوسط بیشتر، بخشی از این تفاوت را توضیح میدهد اما پژوهشگران بهطور فزایندهای در حال بررسی این موضوع هستند که آیا تفاوتهای زیستی نیز بر آسیبپذیری در برابر این بیماری تاثیر میگذارند یا خیر.
این پژوهش ثابت نمیکند که «آلفا-سینوکلئین» بهطور مستقیم باعث تسریع پیشرفت آلزایمر در زنان میشود. این پژوهش از نوع مشاهدهای بود و تعداد افرادی که ترکیب این دو تغییر پروتئینی را داشتند نسبتا محدود بود. برای تایید این تفاوت میان زنان و مردان و مشخص شدن علت آن، به پژوهشهای بزرگتر نیاز است.
پژوهشگران همچنین این موضوع را بررسی میکنند که آیا الگوهای مشابهی در زوال عقل با اجسام لویی نیز مشاهده میشود یا خیر، بیماری که «آلفا-سینوکلئین» غیرطبیعی یکی از ویژگیهای اصلی آن است. درک نحوه تعامل چند پروتئین آسیبزا با یکدیگر ممکن است در نهایت به پزشکان کمک کند انواع مختلف زوال عقل را با دقت بیشتری شناسایی کنند.
سایت نوریج گزارش کرد، این یافتهها شواهد بیشتری را تقویت میکنند که بر اساس آن، بیماری آلزایمر در همه بیماران یکسان نیست. اگر ترکیبهای متفاوت تغییرات مغزی بر افراد به شکلهای متفاوت تاثیر بگذارند، درمانها و کارآزماییهای بالینی آینده ممکن است لازم باشد این تفاوتهای زیستی را در نظر بگیرند و آلزایمر را بهعنوان بیماریای با ویژگیهای زیستی متفاوت در افراد مختلف در نظر بگیرند.
نتایج این پژوهش در نشریه JAMA Network Open منتشر شده است.
2000 برابر شیرینتر از شکر، اما بدون جهش قند خون!

دانشمندان دریافتهاند که پروتئینی با شیرینی ۲۰۰۰ برابرِ شکر، واکنش جهشی قند خون به بستنی را به نصف کاهش داد.
دانشمندان همچنان به دنبال راههایی برای جایگزینی شکر در رژیم غذایی ما هستند. با وجود اینکه شکر طعم غذا را بسیار دلپذیر میکند، میدانیم که برای سلامتی مفید نیست؛ ضمن اینکه درباره تأثیرات شیرینکنندههای مصنوعی نیز تردیدهایی وجود دارد.
بر اساس مطالعهای جدید که در نشریه «Clinical Nutrition ESPEN» منتشر شده است، پروتئینی به نام «برازین»(brazzein) ممکن است راهحل این مسئله باشد.
این پروتئین که در اصل در میوهای بومی غرب آفریقا یافت میشود و امروزه عمدتاً توسط قارچهای مهندسیشده تولید میگردد، بهراحتی و به شیوهای طبیعی در بدن پردازش میشود و میزان شیرینی آن نسبت به وزنِ برابر، تا دو هزار برابر بیشتر از شکر است.
پژوهشگران مرکز تحقیقات فدرال تغذیه، بیوتکنولوژی و ایمنی مواد غذایی در روسیه، آزمایشهایی را روی ۱۰۱ بزرگسال مبتلا به «بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک»(MASLD) انجام دادند؛ عارضهای که اغلب با چاقی و دیابت همراه است و در آن چربی در کبد انباشته میشود.
این مطالعه که یک کارآزمایی تصادفیسازیشده، کنترلشده، دوسوکور و متقاطع بود، بر روی بستنی که یکی از وسوسهانگیزترین انواع خوراکیهای شیرین است، متمرکز شد.
هر یک از شرکتکنندگان در سه روز مجزا، یک وعده استاندارد ۱۰۰ گرمی بستنی وانیلی مصرف کردند؛ یک بار بستنی حاوی شکر، یک بار بستنی شیرینشده با برازین و یک بار بستنی حاوی برازین به همراه فیبر غذایی اینولین.
نکته قابلتوجه در دادههای بهدستآمده این بود که افزایش قند خون پس از صرف غذا، هم با مصرف برازین و هم با مصرف ترکیب برازین و اینولین، بهطور چشمگیری کاهش یافت. در هر دو حالت، میزان اوجگیری قند خون تقریباً نصفِ مقدار مشاهدهشده در بستنی شیرینشده با شکر بود.
از آنجا که دستورالعملهای تهیه بستنیهای بدون شکر در سایر ترکیبات نیز تفاوتهایی داشتند، پژوهشگران خاطرنشان میکنند که نمیتوان این اثر را صرفاً به برازین نسبت داد.
این تیم پژوهشی در مقاله منتشرشده خود نوشتند: یافتههای حاضر از منظر تغذیه بالینی نشان میدهد که فرمولاسیونهای آزمایششده (بدون ساکارز و حاوی برازین) ممکن است به عنوان گزینههایی بالقوه برای جایگزینی شکر در بیماران مبتلا به MASLD، از جمله افراد دارای دیابت نوع ۲ شایسته بررسیهای بیشتر باشند.
کاهش جهشهای قند خون در شرکتکنندگان مبتلا به دیابت نوع ۲ محسوستر بود، هرچند در افراد غیرمبتلا نیز قابلتوجه بود و هیچگونه عارضه جانبی جدی گزارش نشد.
این یافتهها پژوهشهای پیشین روی موشها را تأیید میکند که نشان میدادند «برازین» میتواند به عنوان جایگزینی برای شکر عمل کند؛ جایگزینی که شیرینی را حفظ کرده، اما فاقد معایب شکر است. همچنین این مطالعه زمینهساز تحقیقاتی میشود که شرکتکنندگان و وضعیت قند خونشان را در بازه زمانی طولانیتری پایش میکنند.
پژوهشگران میگویند: شدت و زمانبندی اثرات مشاهدهشده، انجام مطالعات آتی بر روی مواد غذایی شیرینشده با برازین را توجیه میکند. پژوهشگران خواستار انجام مطالعاتی طولانیمدت هستند که در آنها برازین جایگزین شکر در طیف وسیعی از غذاهای رایج شود.
برازین به عنوان یک پروتئین، ساختاری مقاوم دارد و میتواند دماهای تا ۸۰ درجه سانتیگراد و دامنه وسیعی از سطوح اسیدیته را تحمل کند. این ویژگی بدین معنا است که میتوان آن را به انواع مختلفی از مواد غذایی، از جمله دسرها و خوراکیهای منجمد افزود.
با این حال، همانطور که پژوهشگران اشاره میکنند، شکر تنها عامل ایجاد شیرینی نیست. برای مثال شکر در بستنی، به آن حجم و غلظت (ویسکوزیته) میبخشد. این مطالعه نشان میدهد که استفاده از سایر ترکیبات «پرکننده» در کنار برازین میتواند به تولید محصولی بسیار شبیه به نمونه اصلی منجر شود.
چنین رویکردی احتمالاً تأثیرگذاری بیشتری نسبت به درخواست از افراد برای حذف کامل شکر از رژیم غذاییشان خواهد داشت، زیرا در این حالت، خوراکیهای شیرین همچنان در سبد غذایی باقی میمانند.
پژوهشگران میگویند: غذاها و نوشیدنیهای شیرینشده با شکر، از جمله اقلام محبوبی مانند بستنی، دسرها و شیرینیجات، جایگاه عمیقی در الگوهای غذایی سراسر جهان دارند و مصرف آنها همچنان رو به افزایش است. محدودیت شدید این محصولات در رژیم غذایی اغلب غیرواقعبینانه است و ممکن است منجر به عدم پایبندی افراد به توصیههای تغذیهای شود.
هنوز پژوهشهای بسیاری باید انجام شود، اما در نهایت ممکن است شاهد استفاده از برازین به جای شکر در مواد غذایی مناسب برای افراد مبتلا به دیابت یا بیماریهایی نظیر «MASLD»(بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک) و یا کسانی باشیم که بهطور کلی قصد کاهش مصرف شکر را دارند.
آنچه در اینجا مشخص نیست، تأثیر احتمالی مصرف غذاهای شیرینشده با برازین بر چربی کبد، دیابت، فشار خون یا سایر بیماریهای مرتبط در طول ماهها یا سالها است. علاوه بر این، شرکتکنندگان در این مطالعه بخش کوچکی از جمعیت را تشکیل میدادند که همگی مبتلا به MASLD بودند و بسیاری از آنها چاق تشخیص داده شده بودند.
ما میدانیم که عوامل متعددی میتوانند بر قند خون تأثیر بگذارند، از اینکه با چه کسی غذا میخورید گرفته تا نحوه غذا خوردن؛ همه این عوامل میتوانند در تحقیقات آینده مورد بررسی دقیق قرار گیرند.
محققان میگویند: مطالعات طولانیتری برای تعیین اینکه آیا جایگزینی مکرر دسرهای حاوی ساکارز با جایگزینهای شیرینشده با برازین به مزایای پایدار متابولیک، کبدی، میکروبیوم یا رفتاری منجر میشود، مورد نیاز است.
این پژوهش در مجله Clinical Nutrition ESPEN منتشر شده است.
پشتپرده فرار کودکان از درس و مشق

یک روانشناس نشانههای «ضعف یادگیری» با «تنبلی کردن» در دانشآموزان را تشریح کرد.
پریسا ارجمندی، روانشناس در گفتوگو با ایسنا، در خصوص نشانههای ضعف یادگیری در کودکان گفت: ضعف در یادگیری به معنای بروز مشکلات پایدار و بیش از حد انتظار در یک یا چند مهارت آموزشی، متناسب با سن و پایه تحصیلی کودک است. این چالش میتواند حوزههای مختلفی مانند خواندن، نوشتن، ریاضیات، درک مطلب، حافظه و یا تمرکز را درگیر کند.
وی افزود: نشانههای متعددی برای شناسایی این وضعیت وجود دارد که از جمله آنها میتوان به یادگیری بسیار کند مطالب جدید، فراموشی مکرر آموختههای قبلی، دشواری در مهارتهای پایه (خواندن و نوشتن)، خطاهای مداوم در محاسبات، صرف زمان بسیار طولانی برای انجام تکالیف، اجتناب از فعالیتهای درسی و نیاز دائمی به کمک بزرگسالان اشاره کرد. البته تاکید میشود که مشاهده یک یا چند مورد از این نشانهها بهتنهایی بهمعنای وجود اختلال یادگیری نیست و تشخیص نهایی نیازمند بررسی تخصصی است.
این روانشناس با اشاره به اینکه والدین از چه زمانی باید افت تحصیلی یا مشکلات یادگیری را جدی بگیرند، اظهار کرد: وقتی مشکل تداوم پیدا کند، در چند موقعیت دیده شود یا نسبت به عملکرد قبلی کودک تغییر محسوسی ایجاد شود، بهتر است بررسی شود. مثلا اگر کودکی قبلا عملکرد مناسبی داشته اما ناگهان افت کرده یا با وجود تمرین و حمایت مناسب همچنان در یک مهارت مشخص پیشرفت نمیکند، بهتر است موضوع را جدی گرفت. مهم است که والدین بهجای برچسبهایی مثل تنبل شده، علت را بررسی کنند.
به گفته وی، تشخیص اینکه کودک واقعا «تنبلی» میکند یا با چالشهای عمیقتری دستوپنجه نرم میکند، همیشه با مشاهده ساده امکانپذیر نیست. با این حال سرنخهایی وجود دارد که به ما کمک میکند میان بیانگیزگی، ضعف تمرکز و اختلال یادگیری تمایز قائل شویم. بیانگیزگی معمولا زمانی خودش را نشان میدهد که کودک در یک درس خاص علاقهای ندارد، اما در فعالیتهای مورد علاقه خود عملکردی کاملا متفاوت و مثبت دارد. در مقابل مشکل اصلی در ضعف تمرکز، حفظ توجه است؛ کودک در این وضعیت ممکن است شروع کار را بهخوبی بداند و انجام دهد، اما بهسرعت دچار حواسپرتی میشود.
وی ادامه داد: در نهایت، اختلال یادگیری متفاوت از دو مورد قبلی است و بهشکل یک مشکل مشخص و پایدار در مهارتی خاص مانند خواندن، نوشتن یا ریاضی بروز میکند. این مشکل حتی زمانی که کودک آموزشهای مناسب دریافت کرده است همچنان باقی میماند، بنابراین برای رسیدن به درک درست، همیشه بهتر است از خود بپرسیم چه چیزی باعث شده است که این کودک نتواند یا نخواهد این کار را انجام دهد؟.
نشانههای اختلالات یادگیری
این روانشناس درباره نشانههای احتمالی اختلالات یادگیری توضیح داد: این اختلالات میتوانند به شکلهای متفاوتی خود را نشان دهند. در حوزه خواندن، اختلالات اغلب با مواردی همچون کندخوانی، دشواری در تشخیص یا ترکیب صداها، حذف یا جابهجایی حروف و همچنین چالش در درک محتوای متن همراه است. در زمینه نوشتن نیز علائمی مانند غلطهای املایی پایدار، دشواری در نوشتن روان، مشکل در سازماندهی نوشته یا داشتن دستخطی بسیار نامرتب و دشوار دیده میشود.
وی افزود: در ریاضیات نیز کودک ممکن است با مفاهیمی مثل درک مفهوم عدد، انجام محاسبات پایه، یادگیری جدول ضرب یا حل مسائل دچار چالش شود. نکته مهم اینجاست که اگر این مشکلات پایدار و قابلتوجه باشند و با سطح کلی توانمندیهای کودک تناسب نداشته باشند، ارزیابی تخصصی برای شناسایی دقیق ریشه آنها اهمیت حیاتی پیدا میکند.
به گفته ارجمندی، یادگیری فقط به هوش وابسته نیست و عواملی مانند خواب ناکافی، اضطراب و استرس، مشکلات توجه، مشکلات بینایی یا شنوایی، روش آموزشی نامناسب، مشکلات عاطفی، فشار خانوادگی، غیبتهای زیاد از مدرسه، استفاده افراطی از صفحهنمایش، مشکلات ارتباطی با معلم یا همکلاسیها و همچنین اختلالات خاص یادگیری میتوانند عملکرد تحصیلی را تحت تاثیر قرار دهند.
وی درباره اینکه اضطراب، ترس از اشتباه و فشار والدین چه نقشی در کاهش تمرکز و توان یادگیری کودک دارند، بیان کرد: کودکی که دائما نگران اشتباهکردن است، بخشی از ظرفیت ذهنی خود را صرف نگرانی و کنترل ترس میکند و در نتیجه توجه و حافظه کاری او میتواند تحت تاثیر قرار گیرد. جملههایی مثل چرا نمیفهمی، ببین فلانی چقدر بهتره یا اگر نمرهات خوب نشه معمولا مشکل را حل نمیکنند و ممکن است اضطراب و اجتناب از درس را بیشتر کنند. بهتر است پیام والد این باشد که «اشتباه کردن بخشی از یادگیری است و بیا ببینیم کجای کار برایت سخت شده».
تاثیر خواب ناکافی و استفاده از فناوری بر یادگیری کودک
وی با اشاره به اینکه کمخوابی، استفاده زیاد از تلفن همراه و بازیهای رایانهای چه تاثیری بر تمرکز و یادگیری کودکان دارد؟ گفت: خواب کافی برای توجه، حافظه و یادگیری ضروری است و کمخوابی میتواند باعث خستگی، تحریکپذیری و کاهش تمرکز شود. استفاده زیاد و بدون برنامه از تلفن همراه، شبکههای اجتماعی و بازیها نیز میتواند زمان خواب، فعالیت بدنی، مطالعه و تعامل خانوادگی را کاهش دهد. موضوع فقط بد بودن گوشی نیست، بلکه مقدار، زمان استفاده و نوع محتوای مصرفی اهمیت دارد.
افتتاح اولین مرکز دولتی تشخیص و درمان سرطان کودکان در تهران

رئیس دانشگاه علومپزشکی تهران در افتتاح اولین مرکز دولتی تشخیص و درمان سرطان کودکان گفت: افتتاح این مرکز میتواند نقش موثری در کاهش پرداخت از جیب مردم داشته باشد.
دکتر رضا رئیسکرمی در آیین افتتاح و بهره برداری از اولین مرکز دانشگاهی جامع سرطان کودکان در بیمارستان کودکان حکیم اظهار کرد: روز مهمی در پیش داریم؛ چرا که دو پروژه مهم داریم. یکی از این پروژهها امروز به بهرهبرداری میرسد و فرایند ساخت پروژه دیگر از امروز آغاز میشود. امیدوارم فرایند ساخت پروژه دوم به زودی کامل شود تا در خدمت مردم قرارگیرد.
او ادامه داد: افتتاح مرکز جامع تشخیص و درمان سرطان کودکان، نقطه عطفی برای کشور محسوب میشود. پیش از افتتاح این مرکز، فقط بخش خصوصی در این حوزه فعالیت میکرد، اما اولین مرکز دانشگاهی و دولتی در زمینه درمان سرطان کودکان فعالیت خود را آغاز میکند.
رئیس دانشگاه علومپزشکی تهران گفت: اگرچه این مرکز امروز افتتاح میشود اما بخشهایی از آن مانند رادیوتراپی هنوز کامل نشده است این پروژه کامل میشود و به صورت کامل در اختیار مردم قرار میکیرد. در ارتباط با این پروژه باید گفت که شاهد همکاری خوب خیرین و دولت برای راهاندازی بودهایم.
رئیسکرمی گفت: هزینه رادیوتراپی در بخشهای دولتی و خصوصی بسیار زیاد است. افتتاح و راهاندازی مرکز تشخیص و درمان سرطان کودکان میتواند نقش مهمی در کاهش پرداخت از جیب مردم داشته باشد.