ماه: مرداد ۱۴۰۵
ساندویچ سالاد تن؛ غذای خنک و خوشمزه برای پیکنیک تابستانی
در روزهای گرم تابستان بسیاری از افراد ترجیح میدهند غذاهای سبک و سریع آماده کنند. ساندویچ سالاد تن یکی از همین گزینههاست؛ غذایی ساده که با چند ماده در دسترس آماده میشود و برای پیکنیک یا یک وعده سریع در خانه بسیار مناسب است.
اگر دنبال یک غذای ساده، سریع و سبک برای روزهای گرم تابستان هستید، ساندویچ سالاد تن میتواند انتخابی عالی باشد. این ساندویچ ترکیبی از تنماهی، سبزیجات و سس سبک است که هم سالم است و هم برای پیکنیک و سفر بسیار مناسب.
غذاهای ساندویچی همیشه طرفداران زیادی دارند، بهویژه وقتی ترکیبی از مواد سالم و سبک باشند. ساندویچ سالاد تن با استفاده از تنماهی و سبزیجات تهیه میشود و به دلیل آمادهسازی آسان، میتواند انتخاب خوبی برای وعده ناهار یا میانوعده باشد. این غذا هم سیرکننده است و هم به راحتی میتوان آن را از قبل آماده کرد.
یکی از ویژگیهای این ساندویچ، تنوع در مواد آن است. شما میتوانید با توجه به سلیقه خود مواد مختلفی به آن اضافه کنید و طعم تازهای بسازید. ترکیب تنماهی با نخودفرنگی، ذرت و هویج علاوه بر خوشطعم بودن، ظاهر رنگارنگ و اشتهابرانگیزی هم به ساندویچ میدهد.
مواد لازم:
برای تهیه این ساندویچ به چند ماده ساده و در دسترس نیاز دارید. ماده اصلی این غذا تنماهی است که منبع خوبی از پروتئین محسوب میشود و به سیرکننده بودن ساندویچ کمک میکند.
نخودفرنگی یکی از سبزیجاتی است که در این ترکیب استفاده میشود و علاوه بر طعم ملایم، بافت نرمی به سالاد میدهد. ذرت هم به دلیل طعم کمی شیرین خود باعث میشود مزه ساندویچ متعادلتر شود و ظاهر آن نیز رنگیتر و جذابتر به نظر برسد.
هویج پخته یکی دیگر از مواد این ساندویچ است که علاوه بر ایجاد رنگ و طعم بهتر، ارزش غذایی غذا را هم افزایش میدهد. برای عطر و طعم بیشتر، از پیاز خرد شده استفاده میشود که میتواند طعم ساندویچ را قویتر و خوشمزهتر کند.
آبلیمو تازه معمولاً برای ایجاد طعم ترش و تازه به این سالاد اضافه میشود و در کنار آن کمی ادویه مانند نمک، فلفل سیاه یا حتی مقدار کمی آویشن میتواند طعم مواد را کاملتر کند.
در نهایت برای اینکه مواد به خوبی با هم ترکیب شوند از سس رژیمی استفاده میشود. برخی افراد ترجیح میدهند به جای سس از ماست چکیده استفاده کنند تا ساندویچ سبکتر و سالمتر شود. این مخلوط در داخل نان ساندویچی یا نان تست قرار میگیرد و یک ساندویچ ساده و خوشمزه را آماده میکند.
طرز تهیه:
برای شروع، قوطی تنماهی را حدود ۲۰ دقیقه در آب جوش قرار دهید تا کاملاً آماده مصرف شود. بعد از باز کردن قوطی، روغن اضافی آن را بگیرید و تن را داخل یک کاسه بریزید.
در مرحله بعد نخودفرنگی، ذرت و هویج پخته را به تنماهی اضافه کنید. پیاز را به صورت ریز خرد کرده و به مواد بیفزایید. سپس کمی آبلیمو، ادویه دلخواه و سس رژیمی اضافه کنید و همه مواد را خوب مخلوط کنید تا ترکیب یکدستی به دست آید.
پس از آماده شدن سالاد، آن را داخل نان ساندویچی یا نان تست قرار دهید. در صورت تمایل میتوانید از برگ کاهو، گوجهفرنگی یا خیارشور هم استفاده کنید تا ساندویچ کاملتر و خوشمزهتر شود.
نکات برای خوشمزهتر شدن ساندویچ:
یکی از راههای خوشطعمتر شدن این ساندویچ استفاده از سبزیهای تازه مانند جعفری یا شوید خرد شده است. این سبزیها عطر خوبی به غذا میدهند.
همچنین اضافه کردن مقدار کمی خیارشور خرد شده میتواند طعم ساندویچ را متفاوت و دلچسبتر کند. اگر دوست دارید ساندویچ سبکتر باشد، میتوانید به جای سس از ماست چکیده استفاده کنید.
بهتر است مخلوط سالاد حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در یخچال بماند تا طعم مواد به خوبی با هم ترکیب شود. این کار باعث میشود ساندویچ خوشمزهتر شود.
یک گزینه مناسب برای پیکنیک تابستانی
ساندویچ سالاد تن به دلیل آماده شدن سریع و امکان حمل آسان، گزینهای مناسب برای پیکنیک و سفرهای کوتاه است. میتوان این ساندویچ را از قبل آماده کرد و در ظرف دربسته یا داخل یخدان نگه داشت.
به همین دلیل بسیاری از افراد در روزهای گرم تابستان از این غذا به عنوان یک وعده سبک و خوشمزه استفاده میکنند؛ غذایی که هم سریع آماده میشود و هم در کنار طبیعت و جمع دوستانه لذت بیشتری دارد.
احتمال جایگزینی بستههای مغذی به جای شیر مدارس/ هدف رساندن کالری به کودکان است
رییس دبیرخانه شورای عالی سلامت اعلام کرد
رئیس دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی با اشاره به چالشهای اجرای برنامه شیر مدارس، از بررسی توزیع بستههای غذایی مغذی به عنوان جایگزینی برای این طرح خبر داد و گفت: هدف اصلی، رساندن کالری کافی به دانشآموزان است و این برنامه در اولویت دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی است.
دکتر حسن امامیرضوی، درباره اجرای برنامه شیر مدارس با اشاره به اجرای برنامه شیرمدارس از 1402 و مشکلات و چالشهای اجرای آن در طی سالهای گذشته و با بیان اینکه تمام همت خود را برای اجرای برنامه شیر مدارس در سال گذشته بهکار گرفتیم، گفت: اجرای برنامه شیر مدارس با چالشهای بسیار زیادی مواجه بود؛ به طور مثال، برخی معتقد بودند که این برنامه فقط در مناطق محروم اجرا شود. همچنین مشکلات بودجهای از دیگر چالشهای اجرای برنامه شیر مدارس بهحساب میآید. جلسات متعددی با رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامهوبودجه به منظور اجرای آن برگزار کردیم که سرانجام به نتیجه رسید.
مشاور وزیر بهداشت ادامهداد: یکی دیگر از چالشهای اجرای برنامه شیر مدارس، افزایش قیمت شیر بود. اگرچه با چالشهایی مواجه بودیم، اما این برنامه در آذر ماه اجرا شد. هنگامی که مدارس تعطیل شد، با مشکل اصلی اجرای برنامه شیر مدارس مواجه شدیم. تعطیلی مدارس سبب برهم ریختن برنامه شیر مدارس شد، اما اجرای این برنامه را رها نکردیم. شرایط به نحوی بود که شیر را در برخی استانها در درب خانه دانشآموزان توزیع میکردیم.
امامیرضوی درباره ضرورت رساندن کالری مورد نیاز به دانشآمزوان گفت: کشور در شرایط جنگی قرار دارد. هدف ما نیز رساندن کالری به دانشآموزان است؛ شاید با توزیع بستههای مغذی که مشکلات برنامه شیر مدارس را نداشتهباشد و به راحتی قابلتوزیع باشد، کالری را به کودکان برسانیم.
او درباره عملکرد دولت در زمینه حمایتهای تغذیهای گفت: دولت چهاردم در زمینه حمایتها به معنای واقعی پای کار بوده و طرحهایی مانند «یسنا»، «کالابرگ» و همچنین حمایت از مادران باردار و افرادی که کالری کمتری دریافت میکنند، اجرا کرده است. اگرچه سازمان برنامهوبودجه و وزارت آموزش و پرورش با مشکلاتی مواجه هستند، اما رساندن کالری به دانشآموزان جزو برنامههای اولویتدار و موثر دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی بهشمار میرود.
رئیس دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی توضیح داد: رساندن کالری به کودکان بدون در نظر گرفتن اینکه جزو کدام قشر جامعه هستند، جزو برنامههای موثر به حساب میآید و به کودکان کمتر برخوردار باید کالری بیشتری ارائه دهیم. بازهم تاکید میکنم به تمام کودکان باید کالری به میزان کافی برسانیم؛ چرا که متوسط دریافت کالری در کشور ما آنچنان بالا نیست.
«SPF» در کرم ضد آفتاب به چه معناست؟
کرمهای ضد آفتاب با اعداد مختلفی شناسایی میشوند که برای بسیاری معنای ناشناختهای دارند.
SPF یا «فاکتور محافظ» با اعداد ۳۰،۲۰ تا ۵۰، از پوست برای مدتی طولانیتری در برابر نور خورشید محافظت میکند.
ضریب حفاظتی ۳۰ حدود ۳۰۰ دقیقه، یعنی حدود پنج ساعت پوست ما را محافظت میکند.
با این حال این بدان معنا نیست که ما میتوانیم بدون نگرانی و برای پنج ساعت دغدغه محافظت از پوست و تجدید ضدآفتاب را (در مواقع تماس مستقیم با نور خورشید) نداشته باشیم چون در مواردی که بدنمان با آب یا عرق در تماس زیاد باشد، کرم باید زودتر از پنج ساعت تجدید شود.
به گزارش وب ام دی، کارشناسان میگویند این نوع محافظت نه تنها در روزهای داغ تابستان بلکه باید در تمام طول سال یعنی حتی در زمستان انجام شود زیرا اشعه ماوراء بنفش که برای پوست ما مضر است در تمام سال وجود دارد.
“سونیا گالیانو”، داروساز و عضو داروسازی در کالج رسمی داروسازان «آویلا»، توضیح میدهد که کرم ضدآفتاب ۳۰ دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب باید روی پوست تمیز و خشک و به مقدار زیاد و یکنواخت مالیده شود.
همچنین ایده آل از نظر علمی، استفاده از دو میلی گرم در سانتی متر مربع برای هر دو ساعت است.
چرا نباید از حوصلهسررفتگی کودک نگران شد؟/ راهکارهای پرورش خلاقیت کودکان
به گفته یک روانشناس، خلاقیت در محیطی رشد میکند که کودک در آن احساس امنیت کند و فرصت بازی آزاد، تجربهکردن، سوالپرسیدن و حتی اشتباهکردن داشته باشد؛ در این میان، «بازی آزاد» و «تحسین» از مهمترین راههای تقویت خلاقیت کودکان در خانه هستند.
کردفلاحت با اشاره به اینکه خلاقیت ویژگی مخصوص گروه خاصی از کودکان نیست، عنوان کرد: همه کودکان ظرفیت خلاق بودن را دارند، اما اینکه این ظرفیت تا چه اندازه شکوفا شود، به محیطی بستگی دارد که در آن رشد میکنند. هرچه کودک فرصت بیشتری برای بازی کردن، سوال پرسیدن، تجربه کردن و حتی اشتباه کردن داشته باشد، احتمال شکوفایی خلاقیت او نیز بیشتر خواهد بود.
این روانشناس در خصوص اینکه والدین باید خلاقیت کودک را در خانه تقویت کنند، اظهار کرد: راههای زیادی برای تقویت خلاقیت کودکان وجود دارد و اینکه کدام روش موثرتر باشد، تا حد زیادی به ویژگیهای کودک، شیوه فرزندپروری والدین و محیطی که کودک در آن رشد میکند بستگی دارد، اما آنچه همه روانشناسان بر آن اتفاق نظر دارند این است که خلاقیت در محیطی رشد میکند که کودک احساس امنیت کند و فرصت فکر کردن، تجربه کردن و کشف کردن داشته باشد.
بازی آزاد؛ مهمترین ابزار پرورش خلاقیت
به گفته وی، یکی از مهمترین کارهایی که والدین میتوانند انجام دهند این است که به کودک فرصت بازی آزاد بدهند. لازم نیست همیشه برای بازی او برنامهریزی کنند یا همه چیز را از قبل مشخص کنند، گاهی یک جعبه مقوایی، چند تکه لگو یا خمیربازی میتواند خلاقیت کودک را بیشتر از اسباببازیهای پیچیده تقویت کند، چون کودک باید خودش تصمیم بگیرد با آنها چه بسازد و به جای دادن پاسخ آماده، بیشتر سوال بپرسیم مثلا از کودک بپرسیم «به نظرت چه راه دیگری وجود دارد؟» یا «اگر جور دیگری امتحان کنیم چه میشود؟» این نوع سوالها ذهن کودک را به سمت ایدهپردازی و پیداکردن راهحلهای مختلف هدایت میکند.
کردفلاحت اضافه کرد: اشتباه کردن را بخشی طبیعی از یادگیری بدانیم. بسیاری از ایدههای خلاقانه بعد از چند بار آزمون و خطا شکل میگیرند. اگر کودک از اشتباه کردن بترسد، به مرور جرات تجربه کردن و متفاوت فکر کردن را از دست میدهد، پس کنجکاوی کودک را جدی بگیریم. وقتی سوال میپرسد یا ایدهای متفاوت مطرح میکند، بهتر است به جای اینکه سریع پاسخ بدهیم یا نظرش را رد کنیم، او را به ادامه فکر کردن تشویق کنیم. در واقع، مهمترین وظیفه والدین این نیست که همیشه پاسخ درست را به کودک یاد بدهند، بلکه این است که فضایی ایجاد کنند که کودک در آن با خیال راحت سوال بپرسد، تجربه کند، اشتباه کند و از کشف کردن لذت ببرد. چنین محیطی بهترین بستر برای شکوفایی خلاقیت است.
وی با بیان اینکه تشویق و تحسین والدین در رشد خلاقیت کودک نقش دارد، عنوان کرد: آنچه اهمیت دارد نوع تشویق است. از نگاه روانشناسی، بهترین نوع تشویق «تحسین فرایندمحور» است نه «تحسین نتیجهمحور». منظور از تحسین فرایندمحور این است که والدین به جای تمرکز بر نتیجه نهایی، به تلاش کودک، شیوه فکر کردن او و کنجکاویاش توجه کنند مثلا به جای اینکه بگویند چه نقاشی قشنگی کشیدی، بهتر است بگویند دوست دارم بدانم چطور به این ایده رسیدی؟ یا جالب بود که این رنگها را کنار هم انتخاب کردی. این نوع تشویق به کودک یاد میدهد که فکر کردن، تجربه کردن و آزمون و خطا ارزشمند است. در مقابل، اگر همیشه با جملاتی مثل تو خیلی باهوشی یا تو نابغهای کودک را تحسین کنیم، ممکن است ناخواسته این پیام را منتقل کنیم که ارزش او به کامل بودن و نتیجه بینقص وابسته است. در این شرایط، کودک برای اینکه این تصویر را حفظ کند کمتر ریسک میکند و از امتحان کردن ایدههای جدید میترسد، چون نگران شکست است.
بازیهای موثر برای تقویت خلاقیت
این روانشناس با اشاره به اینکه چه نوع بازیها و فعالیتها برای افزایش خلاقیت کودکان مناسبتر است، تصریح کرد: اگر بخواهم فقط یک ویژگی را برای بازیهای موثر در پرورش خلاقیت نام ببرم، آن ویژگی «آزادی» است. هر فعالیتی که به کودک فرصت بدهد خودش تصمیم بگیرد، تجربه کند، اشتباه کند یا چیزی خلق کند، بیشتر از هر چیز دیگری به رشد خلاقیت او کمک میکند.برای مثال، بازیهای ساختنی مثل لگو، مکعبهای چوبی، خمیر بازی یا حتی ساختن وسایل با جعبههای مقوایی و وسایل دورریختنی و… از بهترین فعالیتها هستند، چون کودک الگوی از پیش تعیینشدهای ندارد و باید با کمک تخیل خودش چیزی را خلق کند.
وی ادامه داد: بازیهای نمایشی هم نقش بسیار مهمی دارند. وقتی کودک نقش پزشک، معلم، آشپز یا فروشنده را بازی میکند یا برای عروسکهایش داستان میسازد، فقط در حال بازی نیست بلکه تخیل، حل مسئله و مهارتهای اجتماعی خود را هم تمرین میکند. قصهگویی هم یکی از سادهترین و موثرترین راههای تقویت خلاقیت است. میتوانیم یک داستان را نیمهکاره رها کنیم و از کودک بخواهیم پایان آن را تعریف کند یا از او بپرسیم «اگر حیوانها میتوانستند حرف بزنند چه میشد؟» این سوالهای باز ذهن کودک را به سمت ایدهپردازی و تفکر خلاق هدایت میکنند.
کردفلاحت با بیان اینکه فعالیتهای هنری مثل نقاشی آزاد، کاردستی، موسیقی و حتی بازی در طبیعت هم فرصتهای بسیار خوبی برای رشد خلاقیت در کودکان است، گفت: نکته مهم این است که در این فعالیتها نباید کودک را مجبور کنیم همه چیز را شبیه یک الگو انجام دهد. گاهی یک نقاشی که از نگاه بزرگسالان نامنظم به نظر میرسد، حاصل تخیل ارزشمند کودک است. در کنار انتخاب بازی، نحوه برخورد والدین هم اهمیت زیادی دارد. بهتر است کمتر در بازی کودک دخالت کنند، به جای دادن پاسخ آماده از او سوال بپرسند و اجازه بدهند خودش راهحل پیدا کند. همچنین خوب است کودک در طول روز زمانی برای بازی آزاد و بدون برنامه داشته باشد، چون بسیاری از ایدههای خلاقانه در همین لحظههای به ظاهر ساده و بیبرنامه شکل میگیرند. در نهایت باید بگویم خلاقیت با اسباببازیهای گرانقیمت به وجود نمیآید. خلاقیت زمانی رشد میکند که کودک فرصت داشته باشد با سادهترین وسایل، بزرگترین ایدهها را در ذهنش بسازد.
به گفته وی، استفاده بیش از حد از تبلت و موبایل میتواند به طور غیرمستقیم بر خلاقیت کودک تاثیر منفی بگذارد. البته خود فناوری مشکل اصلی نیست، بلکه نوع استفاده و مدت زمانی که کودک با آن سپری میکند اهمیت دارد. خلاقیت زمانی رشد میکند که کودک فرصت بازی آزاد، خیالپردازی، داستانسازی و تجربه کردن داشته باشد. اگر بخش زیادی از زمان او صرف صفحهنمایش شود، طبیعتا فرصت کمتری برای این فعالیتها باقی میماند. در واقع یکی از مهمترین دلایل کاهش خلاقیت این است که بازیهای آزاد و تخیلی جای خود را به محتوای آماده میدهند.
این روانشناس ادامه داد: نکته دیگری که باید به آن توجه شود این است که بسیاری از بازیها و برنامههای دیجیتال همه چیز را از قبل برای کودک طراحی کردهاند؛ یعنی شخصیتهای داستان و حتی راهحلها مشخص هستند و کودک بیشتر دریافتکننده است تا آفریننده، در حالی که در بازیهای واقعی، کودک باید خودش داستان بسازد، نقشآفرینی کند و برای مسائل راهحل پیدا کند. استفاده بیش از حد از صفحهنمایش همچنین میتواند تعامل کودک با والدین و همسالان را کاهش دهد. بخش مهمی از خلاقیت در جریان گفتوگو، قصهگویی، بازیهای گروهی و ارتباط با دیگران شکل میگیرد. وقتی این تعاملها کمتر شود، فرصتهای یادگیری و ایدهپردازی نیز کاهش پیدا میکند. از طرف دیگر، گاهی والدین از اینکه کودکشان حوصلهاش سر میرود نگران میشوند، در صورتی که از نگاه روانشناسی، کسالت همیشه چیز بدی نیست. اتفاقا بسیاری از ایدههای خلاقانه زمانی شکل میگیرند که کودک برای مدتی سرگرمی آماده در اختیار ندارد و ذهنش شروع به خیالپردازی و خلق کردن میکند.
کردفلاحت در پایان تاکید کرد: خود تبلت یا موبایل ذاتا مضر نیست. اگر کودک از برنامههایی استفاده کند که او را به نقاشی، ساختن، داستانپردازی یا حل مسئله تشویق میکنند و این استفاده هم محدود و متناسب با سن او باشد، میتواند مفید هم باشد. بنابراین توصیه ما حذف کامل فناوری نیست، بلکه ایجاد تعادل است. هیچ صفحهنمایشی نمیتواند جای بازی آزاد، قصهگویی، گفتوگو با خانواده، بازی با همسالان و تجربههای واقعی را بگیرد. اینها همان تجربههایی هستند که بیشترین نقش را در پرورش خلاقیت کودک دارند.
شرایط متقاضیان فرزندخواندگی/ شیرخوارگاهها در حال خالی شدن است
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه سالانه حدود ۶ هزار کودک بدسرپرست و بیسرپرست وارد چرخه خدمات بهزیستی میشوند و اکنون شیرخوارگاههای ما در حال خالی شدن است چون تمام تلاش ما این است که کودکان را به خانواده زیستی خود بازگردانیم، گفت: در حال حاضر ۱۸ هزار کودک به خانوادههای زیستی یا بستگان خود پیوند خوردهاند و ۲۵ هزار کودک نیز در قالب فرزندخواندگی به خانوادهها سپرده شدهاند.
سید جواد حسینی امروز در برنامه تلویزیونی صبحانه ایرانی درباره تمایل خانوادهها به فرزندپذیری از بهزیستی اظهار کرد: خانوادهمحوری از سیاستهای اصلی سازمان بهزیستی است و باید به تقویت خانواده کمک کنیم. فرزند بدسرپرست یا بیسرپرست، فرزند حکومت است و دولت موظف به رسیدگی به این کودکان است.
وی افزود: سالانه حدود ۶ هزار کودک بدسرپرست و بیسرپرست وارد چرخه خدمات بهزیستی میشوند و اکنون شیرخوارگاههای ما در حال خالی شدن است چون تمام تلاش ما این است که کودکان را به خانواده زیستی خود بازگردانیم و اگر این امکان وجود نداشت آنان را به ولی قهری مانند عمه، خاله یا عمو بسپاریم حدود ۵۰ درصد کودکان به این شیوه به خانواده بازمیگردند. در حال حاضر ۱۸ هزار کودک به خانوادههای زیستی یا بستگان خود پیوند خوردهاند و ۲۵ هزار کودک نیز در قالب فرزندخواندگی به خانوادهها سپرده شدهاند
حسینی با اشاره به روند واگذاری فرزندخواندگی گفت: در فرزندخواندگی سختگیری میکنیم و باید مطمئن شویم که کودک در معرض آسیب قرار نمیگیرد. صلاحیت جسمی، روانی، جنسی، سنی، مالی و اقتصادی متقاضیان به دقت بررسی میشود و کمتر میشنویم که کودکان در میان ۲۵ هزار خانواده فرزندپذیر دچار مشکل شده باشند. کودکانی که به خانوادهها سپرده شدهاند در اغلب موارد نسبت به زمانی که در خانواده زیستی خود بودند، وضعیت بهتری دارند.
وی ادامه داد: در یک سال گذشته ۷۰ درصد اعتبارات بهزیستی با رویکرد خانوادهمحوری توزیع شده است و اکنون به ازای هر کودک ۲۵ متقاضی فرزندخواندگی وجود دارد.
رئیس سازمان بهزیستی درباره شرایط متقاضیان فرزندخواندگی نیز گفت: اگر سن متقاضی بالا باشد یا خانوادهای که فرزند چهار ساله دارد، متقاضی سرپرستی یک پسر چهار ساله باشد یا از نظر مالی شرایط مناسبی نداشته باشد یا از لحاظ رفتاری و اجتماعی در محل زندگی خود وضعیت قابل قبولی نداشته باشد، کودک را به آن خانواده واگذار نمیکنیم باید خیالمان راحت باشد چون این کودک امانتی در دست ماست.
وی با اشاره به اجرای طرح مراقب همراه اظهار کرد: این طرح را امسال اجرا خواهیم کرد اکنون ۴۲ هزار خانواده دارای فرزندان دوقلو و بیشتر تحت پوشش داریم که نگهداری از فرزندان برای آنان دشوار است و حداقل آسیب این شرایط لطمه دیدن شغل مادر یا پدر است در این طرح از زنان سرپرست خانوار جوان یا فرزندان جوان آنان به عنوان مراقب همراه استفاده میشود و هر مراقب به ۱۰ خانواده در نگهداری از فرزندان کمک خواهد کرد.
حسینی همچنین گفت: همزمان با هفته بهزیستی تمام زنان سرپرست خانوار روستایی و عشایری در روستاها و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت با اختصاص هزار میلیارد تومان تحت پوشش بیمه اجتماعی رایگان قرار گرفتند همچنین امسال دو هزار نفر مستمری معادل حداقل حقوق و دستمزد دریافت خواهند کرد.
وی درباره طرح دستهای مهربان اظهار کرد: این طرح نیز در راستای خانوادهمحوری اجرا میشود. اکنون ۷۰۰ مرکز شبهخانواده داریم که حدود ۱۰ هزار کودک در آنها نگهداری میشوند از سوی دیگر سالمندان تنهایی داریم و این کودکان نیز به حضور پدربزرگ و مادربزرگ نیاز دارند. در این طرح این دو گروه را در کنار یکدیگر قرار میدهیم تا پیوند میاننسلی برقرار شود و سالمندان نیز از تنهایی نجات پیدا کنند. اکنون این طرح در قالب ۹۱ مرکز در تمامی استانهای کشور در حال اجراست.
رئیس سازمان بهزیستی درباره آسیبهای ناشی از جنگ و ارائه خدمات مشاورهای در دوران جنگ نیز گفت: جنگها هم فرصتهایی دارند و هم آسیبهایی. آسیبهایی در حوزه اقتصاد، اشتغال، منازل مسکونی، جان انسانها و همچنین آسیبهای روانی و اجتماعی که سازمان بهزیستی باید در این زمینه نقشآفرینی کند. در جریان جنگ، ۳۰ هزار مددجوی بهزیستی آسیب دیدند، ۳۷ نفر شهید و جانباز شدند و اخیراً نیز دو مددجوی نابینا در بندر خمیر به شهادت رسیدند همچنین سه هزار شغل نیز آسیب دید.
حسینی ادامه داد: یکی از وظایف ما ارائه خدمات روانشناختی در بحران و پسابحران است از دهه ۷۰ اقدام بزرگی انجام شد و اورژانس اجتماعی شکل گرفت. اکنون ۴۰۰ اورژانس اجتماعی در کشور فعال است و هفته گذشته نیز ۲۹ آمبولانس جدید به این ناوگان اضافه شد. اورژانس اجتماعی در شهرهای بالای ۵۰ هزار نفر جمعیت فعال است و امسال ۳۰ شهر دیگر نیز به این شبکه افزوده میشوند تا همه مناطق از دسترسی مناسب برخوردار شوند.
وی تصریح کرد: بیش از ۴۰۵ هزار خدمت مشاورهای از طریق اورژانس اجتماعی ۱۲۳ در حوزه مداخله در بحران ارائه شده و افراد از موقعیتهای پرخطر خارج شدهاند همچنین در جریان جنگ ۴۰ روزه نیروهای اورژانس اجتماعی ۲۵ هزار عملیات میدانی انجام دادند. خط ۱۴۸۰ صدای مشاور نیز خدمات تخصصی مشاوره رایگان ارائه میدهد همچنین آسیبهای روانی و اجتماعی ناشی از جنگ از جمله اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) انجام شد در این غربالگری که طی یک ماه انجام شد و ۴۵۰ هزار نفر در آن مشارکت کردند. افرادی که نیاز به مداخله تخصصی داشته باشند برای دریافت خدمات تخصصی ارجاع داده میشوند.
وی ادامه داد: ۱۹ درصد افراد غربالگریشده دچار ترومای شدید بودند. مددجویان بهزیستی خدمات رایگان را از طریق ۳۵۰۰ مرکز مشاوره این سازمان دریافت میکنند و سایر افراد نیز بر اساس تقسیم کار ملی به وزارت آموزش و پرورش، بنیاد شهید، وزارت بهداشت و دیگر دستگاههای مسئول ارجاع داده میشوند.
حسینی درباره طرح خانواده میزبان گفت: این طرح در شرایط بحران کارآمدی بیشتری دارد. برای مثال ممکن است پدر و مادر کودکی به دلیل زندانی بودن چند ماه بعد آزاد شوند و در این مدت فرزند آنان تحت سرپرستی بهزیستی قرار گیرد. با همکاری دستگاه قضایی این اختیار را داریم که در شرایط بحرانی خانواده یا جامعه، کودک را به خانواده میزبان بسپاریم. اکنون ۵۲۰۰ مرکز شبانهروزی در کشور فعال است که ۲۰۰ هزار نفر در آنها اقامت دارند. در دوران جنگ بخشی از کودکان مراکز را به خانوادههای میزبان سپردیم و برخی مربیان نیز در همان ایام، کودکان مراکز شبهخانواده را به منزل خود بردند و از آنان نگهداری کردند.
رئیس سازمان بهزیستی گفت: جنگ ظرفیتهای مردمی فراوانی را به ما نشان داد که پیش از این از آنها غافل بودیم. در جریان انفجار کنار شیرخوارگاه آمنه، مربیان تا زمانی که همه کودکان را با خود از شیرخوارگاه خارج نکردند محل را ترک نکردند.
حسینی درباره مستمری و حمایتهای مالی مددجویان سازمان بهزیستی نیز اظهار کرد: ما با همه مددجویان همدلیم و دولت در اوج بحران جنگ، بالاترین میزان افزایش مستمری مددجویان را تصویب کرد و امسال مستمریها ۵۰ درصد افزایش یافت. برای نخستین بار یارانه مراکز ۷۰ درصد افزایش یافت در حالی که پیش از این هیچگاه بیش از ۴۰ درصد افزایش نداشت همچنین حق پرستاری خانوادهمحور ۸۰ درصد و خدمات ویزیت در منزل ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کرد.
رئیس سازمان بهزیستی خاطرنشان کرد: بهزیستی ۱۶ نوع پرداخت حمایتی دارد. برای نمونه ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، پرداخت کمکهزینه معیشتی به افراد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید فاقد شغل را پیشبینی کرده است که اکنون ماهانه دو میلیون تومان به آنان پرداخت میشود البته آیتمهای حمایتی دیگری نیز وجود دارد.
وی در پایان گفت: قبول داریم که مجموع این حمایتها هنوز کفاف هزینههای زندگی را نمیدهد اما اعتبارات اجرای قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت از زمانی که مسئولیت را بر عهده گرفتم از تأمین تنها ۸ درصد نیازهای اجرای قانون اکنون به ۲۴ درصد رسیده است.
حمایت غذایی از مادران باردار و کودکان زیر دو سال در «طرح یسنا»
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، با طراحی «طرح یسنا» وارد فاز جدیدی از حمایتهای اجتماعی برای تأمین امنیت غذایی مادران باردار و دارای فرزند زیر دو سال شد.
این طرح که با هدف صیانت از نهاد خانواده و حمایت از نسل آینده تدوین شده، بهطور ویژه بر دهکهای اول درآمدی تمرکز دارد. هدف از تخصیص این اعتبارات هدفمند، مقابله با چالشهای اقتصادی در دوران حساس بارداری و دوران زیر دو سالگی فرزندان و تضمین سلامت مادران و کودکان است.
بر اساس برنامهریزیهای عملیاتی وزارت تعاون، اجرای این طرح در دو مرحله طی سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ با ابعاد گستردهای دنبال شد. در سال ۱۴۰۳، حدود ۲ میلیون مادر باردار و دارای فرزند زیر دو سال در ۷ دهک اول درآمدی، از اعتبار ۱۵ میلیون ریالی بهرهمند شدند.
همچنین در این راستا، حمایتهای ویژهای شامل ۴.۵ میلیون ریال برای مادران باردار و ۹ میلیون ریال به ازای هر فرزند برای خانوادههای دارای دوقلو و چندقلو پیشبینی شده است.
برنامهریزیها برای سال ۱۴۰۴ نیز نشان میدهد که این حمایتها با تمرکز بر ۵ دهک اول درآمدی و پوشش ۲.۱ میلیون مادر، با اعتبارات متغیر متناب با سطح درآمدی بین ۵ تا ۶.۵ میلیون ریال ادامه یافت. این اقدام در چارچوب سیاستهای کلان کشور برای تقویت امنیت غذایی و حمایت از رشد جمعیت صورت میگیرد.
کودکانمان به سکوت نیاز دارند
در روزگاری که صدای اعلان تلفنهای همراه، ترافیک شهری، کلاسهای فشرده و هجوم بیوقفه محتوا به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده، موضوع تازه ای بنام حق سکوت و آرامش در ادبیات حقوق کودک پررنگ شده است. کودکانمان برای سالم ماندن ذهن و شکلگیری شخصیت خود به سکوت و آرامش نیازمندند. مفهومی که پژوهشگران حقوقی از آن با عنوان حق بر سکوت یاد میکنند.
کودکی زمانی با تصویر حیاطهای آرام، بازی در فضای باز، ساعتهایی بدون مزاحمت رسانهها و فرصت خیالپردازی همراه بود، اما امروز سبک زندگی شهری و دیجیتال تجربه کودکی را تغییر داده است. اکنون بسیاری از کودکان روز خود را میان صدای رفتوآمد، نمایشگرها، کلاسها، هشدارهای پیدرپی و محرکهای دائمی سپری میکنند. موضوع فقط سروصدا نیست، مسئله این است که ذهن کودک کمتر فرصت پیدا میکند در سکوت بماند، تجربهها را پردازش کند و از فشار مداوم اطلاعات فاصله بگیرد.
در همین زمینه، محمدمهدی سیدناصری حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان و فعال حقوق کودکان در یادداشتی که مبنای این گزارش قرار گرفته، از ضرورت بازتعریف حق بر سکوت به عنوان بخشی از حقوق نوین کودک سخن گفته و معتقد است زمان آن رسیده که آرامش محیطی نیز در کنار سایر حقوق کودک مورد توجه قرار گیرد.
جهانی که هیچوقت خاموش نمیشود
کودکان امروز در شرایطی رشد میکنند که برخلاف نسلهای گذشته، تجربه سکوت به تدریج از زندگی روزمره آنان فاصله گرفته است. صدای خودروها، ساختوسازهای شهری، مراکز تجاری، صفحهنمایشها، شبکههای اجتماعی، زنگها، هشدارها و جریان دائمی اطلاعات، محیطی را شکل داده که در آن ذهن کودک کمتر فرصت استراحت پیدا میکند.
دکتر سیدناصری معتقد است؛ آنچه امروز کودکان را تهدید میکند صرفاً آلودگی صوتی به معنای سنتی نیست. مسئله مهمتر نوعی ازدحام شناختی است. وضعیتی که در آن ذهن کودک فرصت کافی برای سازماندهی تجربهها، پردازش احساسات و بازیابی انرژی روانی خود پیدا نمیکند. رشد مغزی کودک تنها به دریافت محرک وابسته نیست. همانطور که بدن پس از فعالیت به استراحت نیاز دارد، دستگاه عصبی نیز برای تکامل طبیعی به دورههایی از آرامش و فاصله گرفتن از محرکها احتیاج دارد.
وقتی مغز کودک فرصت پردازش ندارد
بحث سلامت روان کودکان معمولاً با خواب، تغذیه، آموزش و روابط خانوادگی گره خورده اما کمتر به کیفیت محیط شناختی پرداخته میشود. این استاد دانشگاه با اشاره به یافتههای علوم اعصاب توضیح میدهد: آرامش محیطی در شکلگیری حافظه، تمرکز، یادگیری و تنظیم هیجانی نقش تعیینکننده دارد. وقتی کودک دائماً در معرض محرک قرار دارد، بخش بزرگی از ظرفیت شناختی او صرف پردازش اطلاعاتی میشود که برای رشدش ضروری نیست.
نتیجه چنین شرایطی میتواند خود را در قالب کاهش تمرکز، خستگی ذهنی، اختلال در یادگیری، اضطراب و دشواری در مدیریت هیجانها نشان دهد. او معتقد است بخشی از مشکلاتی که امروز با عنوان بیقراری یا افت تمرکز کودکان شناخته میشوند، ممکن است به محیطهای پرهیاهو و کمبود فرصتهای آرامش مربوط باشند.
از حق بر آموزش تا حق بر رشد متوازن
این حقوقدان پرسش اصلی را این میداند که آیا کودک فقط حق دارد زنده بماند و آموزش ببیند یا حق دارد در محیطی رشد کند که ظرفیتهای ذهنی و روانی او نیز شکوفا شود؟ وی در پاسخ عنوان میکند: اگر رشد سالم را حق کودک بدانیم، باید بپذیریم سکوت و آرامش هم بخشی از شرایط تحقق این حق هستند. همانطور که آلودگی هوا سلامت جسم را تهدید میکند، آشفتگی صوتی و شناختی نیز میتواند سلامت روان را تحت تأثیر قرار دهد.
مدرسههایی که همیشه محیط یادگیری نیستند
بخش مهمی از زندگی کودکان در مدارس میگذرد اما همه فضاهای آموزشی الزاماً برای آرامش ذهنی طراحی نشدهاند. سیدناصری با اشاره به شرایط برخی شهرهای بزرگ توضیح میدهد: قرار گرفتن مدارس در مجاورت بزرگراهها، مراکز صنعتی یا فضاهای پرتردد، فقط مسئلهای فیزیکی نیست و میتواند بر کیفیت یادگیری و تمرکز دانشآموزان اثر بگذارد.
مدرسه نباید تنها مکانی برای انتقال اطلاعات باش بلکه باید فضایی برای رشد متوازن شخصیت کودک فراهم کند.کاهش سر و صدای غیرضروری، اختصاص زمانهایی برای مطالعه فردی، آموزش تمرکز و توجه بیشتر به سلامت روان از جمله اقداماتی است که به گفته او میتواند کیفیت آموزش را ارتقا دهد.
خانه پناهگاه آرامش یا مرکز تولید محرک؟
اگر زمانی خانه نماد آرامش بود، امروز در بسیاری از خانوادهها وضعیت تغییر کرده است. تلویزیونهای همیشه روشن، تلفنهای همراه، بازیهای دیجیتال و حضور دائمی در شبکههای اجتماعی باعث شده زمان استراحت واقعی کمتر شود.
سیدناصری در توضیح گفت: بسیاری از کودکان حتی پیش از خواب نیز در معرض تصاویر و صداهای متعدد قرار دارند در حالی که خواب عمیق و آرام یکی از پایههای اصلی رشد مغزی در دوران کودکی است. خانوادهها بدون آنکه متوجه باشند، گاهی محیطی ایجاد میکنند که ذهن کودک تقریباً هیچ زمان خاموشی ندارد.
آیا برنامهریزی بیش از حد همیشه به نفع کودک است؟
در بسیاری از خانوادهها، پر بودن برنامه روزانه کودک به عنوان نشانه توجه و سرمایهگذاری تربیتی تلقی میشود؛ کلاس زبان، ورزش، مهارتآموزی و برنامههای متعدد، اما سیدناصری معتقد است ذهن کودک به چیزی فراتر از برنامه نیاز دارد.
کودک برای رشد متوازن به زمانهایی برای تأمل، خیالپردازی، تنهایی سازنده و بازی آزاد نیاز دارد. سکوت به معنای بیکاری نیست. سکوت فرصتی برای بازسازی ذهن است. بسیاری از فرایندهای مهم رشد روانی دقیقاً در همان لحظههایی رخ میدهد که کودک در حال مشاهده، فکر کردن، مطالعه آرام یا بازی آزاد است.
شهر دوستدار کودک فقط زمین بازی نمیخواهد
موضوع آرامش فقط به خانواده و مدرسه محدود نمیشود و به طراحی شهرها نیز مربوط است. سیدناصری معتقد است شهر دوستدار کودک نباید فقط دارای امکانات آموزشی و تفریحی باشد، بلکه باید فضاهایی برای سکوت و آرامش نیز ایجاد کند.
پارکهای طبیعی، کتابخانههای کودک، فضاهای سبز، حیاطهای امن و محیطهای کمصدا از نگاه او بخشی از زیرساختهای ضروری حمایت از کودکان هستند. برنامهریزی شهری نباید صرفاً بر کارآمدی اقتصادی استوار باشد، بلکه سلامت روان نسل آینده نیز باید در آن دیده شود.
مسئولیتی که فقط بر دوش خانواده نیست
به اعتقاد این پژوهشگر، دولتها نیز در این زمینه مسئولیت مستقیمی دارند. قوانین مربوط به آلودگی صوتی، استانداردهای ساختوساز، طراحی مدارس و سیاستهای سلامت روان باید به گونهای تدوین شوند که حق کودکان برای تجربه محیطی آرام مورد توجه قرار گیرد.
در کنار آن، خانوادهها نیز میتوانند با ایجاد ساعتهایی بدون تلفن همراه، کاهش استفاده از رسانهها پیش از خواب، فراهم کردن فضای مطالعه و تشویق حضور در طبیعت، بخشی از این نیاز را پاسخ دهند.
فقر آرامش مسئلهای که کمتر دیده میشود
سیدناصری در پایان تأکید میکند: شاید زمان آن رسیده باشد سکوت و آرامش نه به عنوان امتیازی لوکس، بلکه به عنوان بخشی از حقوق بنیادین کودکان بازتعریف شود. کودک برای رشد سالم به غذا، آموزش و مراقبت نیاز دارد اما به همان اندازه به محیطی احتیاج دارد که ذهن او بتواند در آن نفس بکشد.
شاید یکی از مهمترین وظایف خانوادهها، سیاستگذاران و جامعه در سالهای آینده، محافظت از کودکان در برابر نوعی فقر پنهان باشد؛ فقر آرامش، کمبودی که دیده نمیشود اما میتواند سالها بر ذهن، شخصیت و آینده نسل بعد اثر بگذارد.
چرایی شکاف جنسیتی در رشتههای فنی و مهندسی و هوش مصنوعی باید شناسایی شود
معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده:
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده با تأکید بر ضرورت شناسایی دلایل شکاف جنسیتی در رشتههای فنی، مهندسی و علوم پایه گفت: باید بررسی کنیم چه باورها و عواملی باعث شده برخی رشتهها مردانه تلقی شوند و زنان کمتر به سمت آنها بروند؛ چراکه بدون شناخت چرایی این شکافها، نمیتوان برای رفع آنها برنامه اجرایی مؤثر طراحی کرد.
زهرا بهروزآذر در نشست رونمایی و تشریح سالنامه آماری زنان ۱۴۰۳ که با حضور کارشناسان در معاونت امور زنان نهاد ریاست جمهوری برگزار شد، اظهار کرد: بیش از ۶۴ درصد متقاضیان ورود به دانشگاه بانوان هستند، همچنین بیش از ۵۲ درصد از دانشجویان را زنان تشکیل می دهند.
وی با اشاره به ضرورت فراهم کردن مسیر رشد و شکوفایی زنان افزود: قانون اساسی موضوع ارتقای ظرفیتهای زنان را مطرح کرده و دولتها موظف هستند مسیر رشد و شکوفایی زنان را فراهم کنند.
بهروزآذر: چرایی شکاف جنسیتی در رشتههای فنی و مهندسی و هوش مصنوعی باید شناسایی شود
وی گفت: باید مشخص شود مسیر رشد و شکوفایی زنان کجاست و آیا تبعیض و نابرابری وجود دارد یا خیر؛ اگر وجود دارد، باید مشخص شود چرا و چگونه ایجاد شده است. این موضوع، نخستین گام برای برنامهریزی و سیاستگذاری درست در حوزه زنان است.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به ضرورت استمرار انتشار آمارهای تخصصی در حوزه زنان گفت: آمارنامه و سالنامههای تخصصی حوزه زنان باید بهعنوان مبنایی برای تصمیمگیری و سیاستگذاری مورد استفاده قرار گیرند و اجرای آنها نباید وابسته به افراد و مدیرانی باشد که در دورههای مختلف مسئولیت را بر عهده میگیرند.
جمعآوری داده از ۳۰ دستگاه متولی
بهروزآذر با اشاره به فرآیند جمعآوری دادههای حوزه زنان گفت: یکی از دشواریهای اصلی، جمعآوری دادهها از حدود ۳۰ دستگاه متولی بود. برای این کار، تیم تخصصی در معاونت برنامهریزی و اداره ارزیابی عملکرد شکل گرفته است.
وی ادامه داد: این اقدامات از صفر شروع نشده و در دولتهای پیشین نیز زحمات زیادی در این زمینه انجام شده است، اما شاخصها بهصورت مستمر بهروزرسانی و بازبینی میشوند. بخشی از دادهها بهصورت برخط و بخشی دیگر بهصورت دستی دریافت میشود.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده یکی از چالشهای جدی در این زمینه را «خست اطلاعاتی» دستگاهها دانست و گفت: دستگاهی که داده را جمعآوری میکند، خود را صاحب آن میداند و نسبت به قرار گرفتن اطلاعات در اختیار دیگران حساسیت دارد.
بهروزآذر افزود: با وجود همه صحبتها درباره شفافیت و دادهباز، در عمل همچنان با وضعیت مطلوب فاصله داریم. گاهی نیز نگرانی از سوءاستفاده، باعث شکلگیری نگاه امنیتی و محدود شدن دسترسی به دادهها میشود.
وی تأکید کرد: تلاش ما این است که این حساسیتها را کاهش دهیم و از دادهها برای شناخت دقیقتر مسائل و کمک به حل آنها استفاده کنیم.
پالایش چندمرحلهای دادهها برای افزایش دقت اطلاعات
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده درباره نحوه پردازش دادههای جمعآوریشده نیز گفت: دادههایی که از دستگاهها دریافت میشود، در چند مرحله مورد بررسی و پالایش قرار میگیرد. اطلاعات «کلینزینگ» میشود و دادههای تکراری و دوبارهکاریها حذف میشوند.
وی افزود: اطلاعات چندین بار با دستگاههای متولی رفتوبرگشت دارد و مورد ارزیابی قرار میگیرد تا از صحت دادهها اطمینان حاصل شود. هدف این است که باکیفیتترین و کاملترین دادههای ممکن در این حوزه استخراج و تجمیع شود.
بهروزآذر با اشاره به روند تدوین سالنامههای حوزه زنان اظهار کرد: سالنامه سال ۱۴۰۲ با تلاشهای خزعلی و تیم ایشان، بهویژه موسوی، بخش اصلی کار را پشت سر گذاشته بود و انتشار آن در دولت چهاردهم انجام شد.
وی ادامه داد: سالنامه سال ۱۴۰۳ نیز قرار بود در بهمن یا اسفند منتشر شود، اما جنگ باعث تأخیر در انتشار آن شد. امروز این سالنامه آماده است و به دلیل ملاحظات زیستمحیطی و برای کاهش مصرف کاغذ، نسخه دیجیتال آن در اختیار مخاطبان قرار میگیرد.
بیش از ۵۲ درصد صندلیهای دانشگاهها در اختیار زنان است
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده با بیان اینکه دادههای ارائهشده تنها تصویری توصیفی از وضعیت موجود هستند، گفت: پشت این دادهها، چراییهای زیادی وجود دارد که باید آنها را بررسی کنیم.
آذر با اشاره به حضور گسترده زنان در آموزش عالی اظهار کرد: یکی از افتخارات کشور، حضور گسترده زنان در دانشگاههاست. بیش از ۶۴ درصد متقاضیان ورود به دانشگاه را دختران تشکیل میدهند و بیش از ۵۲ درصد صندلیهای دانشگاهها نیز در اختیار زنان است.
وی افزود: با این حال، بررسی رشتههای تحصیلی نشان میدهد که میان زنان و مردان در انتخاب و حضور در رشتههای دانشگاهی، شکاف جنسیتی مشخصی وجود دارد.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده ادامه داد: یکی از مزیتهای کشور در سالهای گذشته، پیشرفت در حوزه علم و فناوری بوده است. در جریان جنگ ۴۰ روزه نیز مراکز پیشرفته علمی کشور هدف قرار گرفتند. بخشی از توانمندیهای دفاعی امروز کشور، حاصل دستاوردهای علمی و فناوری و محصولات دانشبنیان است که توسط جوانان دختر و پسر کشور تولید شدهاند.
بهروزآذر با اشاره به تفاوت حضور زنان و مردان در رشتههای دانشگاهی گفت: در علوم پایه، وضعیت زنان در ایران نسبتاً بهتر است و بر اساس دادههای ارائهشده، تعداد فارغالتحصیلان علوم پایه در میان زنان حدود ۱۴۳ هزار نفر و در میان مردان حدود ۶۶ هزار نفر بوده است.
وی افزود: اما در رشتههای فنی و مهندسی، این وضعیت متفاوت است. تعداد فارغالتحصیلان مرد در این رشتهها حدود ۵۷۳ هزار نفر و تعداد فارغالتحصیلان زن حدود ۱۸۰ هزار نفر اعلام شده است.
نمیتوان از خانواده گفت اما خواستههای زنان امروز را نادیده گرفت
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده افزود: امروز به یک واقعیت رسیدهایم. نمیتوانیم از خانواده و ضرورت شکلگیری آن صحبت کنیم، اما خواستهها و شرایط زنان را نادیده بگیریم، امروز، چه بخواهیم و چه نخواهیم، زنان وارد دانشگاه شدهاند.
به گفته وی، در چنین شرایطی باید زمینه حضور زنان را فراهم کنیم. زنان باید بتوانند در کنار بهرهمندی از زندگی شخصی خود، انتخابهایشان را نیز تجربه کنند؛ چه تجربه مادری و همسری و چه هر انتخاب دیگری که دارند.
بهروزآذر تصریح کرد: یکی از موضوعات مهم، شناسایی موانع ساختاری است. گاهی سیاستها، قوانین و مقررات، خود به مانعی برای رشد زنان تبدیل شدهاند.
چرا برخی رشتهها «مردانه» تلقی میشوند؟
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده با طرح این پرسش که چه عواملی باعث میشود یک رشته تحصیلی «مردانه» تلقی شود، گفت: چه باورهایی وجود دارد که باعث میشود زنان، بهویژه در رشتههایی مانند علوم کامپیوتر و برق، کمتر وارد این حوزهها شوند و رشتههای دیگری را انتخاب کنند؟
بهروزآذر افزود: رشتههای موسوم به «STEM» شامل علوم پایه، فنی و مهندسی، در همه دنیا با شکاف جنسیتی مواجه هستند. یکی از دغدغههای کشورهای مختلف، از کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی تا سایر کشورها، افزایش حضور و تحصیل زنان در این رشتههاست.
وی ادامه داد: با این حال، این شکاف در ایران جدیتر است. ممکن است این نگاه مطرح شود که برخی رشتهها «مردانه» هستند و زنان نباید وارد آنها شوند. ما اکنون نسبت به این موضوع نگرانیهایی داریم و در همین زمینه نامهای به وزیر مربوطه ارسال کردهایم تا فرآیند پذیرش در این رشتهها بهطور جدی بررسی شود.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده تأکید کرد: بیش از هر چیز، امروز نیازمند پاسخ به این پرسشها هستیم و به مطالعه و بررسیهای علمی متخصصان حوزه زنان و خانواده نیاز داریم.
بهروزآذر افزود: باور ما به نقش دانشگاه این است که اگر قرار باشد مسئلهای در کشور بهدرستی شناسایی و برای آن راهحل پیدا شود، این کار باید با کمک دانشگاه و متخصصان انجام شود و دانشگاهیان میتوانند پاسخ این پرسشها را پیدا کنند و راهکارهای علمی برای کاهش این شکاف ارائه دهند.
زنان در اقتصاد دیجیتال حضور دارند اما در کدنویسی کمتر دیده میشوند
وی با اشاره به مطالعات انجامشده در ماههای اخیر درباره رشتههای STEM گفت: در یکی دو ماه گذشته که روی موضوع رشتههای STEM کار کردهایم، به چند گزاره مهم رسیدهایم. یکی از آنها این است که همچنان این باور وجود دارد که این رشتهها مردانه هستند.
بهروزآذر ادامه داد: این در حالی است که زنان در حوزههایی مانند فریلنسری، تولید محتوا و اقتصاد دیجیتال حضور خوبی دارند. پرسش ما این است که چرا همین زنان در حوزههایی مانند کدنویسی کمتر حضور پیدا میکنند و چرا ورود زنان به حوزههایی مانند هوش مصنوعی محدودتر است؟
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده با بیان اینکه امروز پژوهشگران حوزه اخلاق هوش مصنوعی بر اهمیت حضور زنان تأکید دارند، گفت: نگاه مراقبتی زنان میتواند به توسعه هوش مصنوعی اخلاقمحورتر و مراقبتمحورتر کمک کند، اما حضور زنان در این حوزه همچنان کمتر از ظرفیت موجود است.
وی تأکید کرد: ما میخواهیم چرایی این موضوع را از متخصصان و دانشگاهیان بپرسیم و بدانیم پشت آمارهای موجود چه لایههایی وجود دارد که در آمارنامهها دیده نمیشود.
بهروزآذر گفت: از متخصصان و دانشگاهیان میخواهیم به ما کمک کنند تا این عوامل را بهتر بشناسیم و راه پیدا کردن پاسخ این پرسشها را پیدا کنیم. هدف این است که خلأهای موجود را شناسایی کنیم و بر اساس آنها، برنامههای اجرایی مؤثر طراحی کنیم.
معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در ادامه در خصوص سالنامه آماری زنان هم گفت: پیشینه سالنامه آماری به برنامه ششم باز میگردد؛ ما هیچ وقت نمیتوانیم سیاستگذاری را در فضایی که نابینا هستیم انجام دهیم به همین دلیل از روز اول به دنبال این بودیم که تصویر روشنی از وضعیت زنان داشته باشیم.
وی با اشاره به اینکه طبق قانون آموزش رایگان باید برای همه فراهم شود،یادآورشد: اصل ۲۱ قانون اساسی ارتقای ظرفیت زنان را مطرح میکند اما وقتی این مطالب را میخواهیم از وزارتخانهها مطالبه کنیم باید دقیق بدانیم کدام اقدامات موجب ارتقای زنان میشود و کدام یک مانع است.
بهروزآذر با اشاره به حساسیت ها در مورد دادهها اظهار کرد: برخی از نهادها که دادهها را جمعآوری کردهاند خود را صاحب دادهها میدانند برای همین تلاش کردیم حساسیت امنیتی برای استفاده از دادهها را کم کنیم.
وی افزود: تمامی دادهها تمیز و دادههای تکراری حذف و بیشترین و کیفیترین داده تهیه شد. همچنین به دلیل بحث محیط زیست نسخه دیجیتال آن نیز تهیه شده است که در اختیار کارشناسان قرار داده میشود.
معاون رییس جمهور تصریح کرد: این دادهها تصویر توصیفی از انچه اتفاق افتاده است به ما میدهد اما چراییهای زیادی پشت این آمار است که ما چیزی از آنها نمیدانیم. مثلا ۶۴ درصد متقاضیان ورود به دانشگاهها بانوان هستند و ۵۲ درصد آنها بر روی صندلی دانشگاهها نشستهاند اما شکاف جنسیتی به صورت واضح نشان میدهد در بین زنان و مردان شکاف در ورود به رشتههای دانشگاهی وجود دارد. در رشتههای فنی مهندسی شکاف جنسیتی بسیار زیادی در کشور داریم.
وی گفت : امروز گام اول در شناخت مسائل زنان و پیدا کردن راهحلها است؛ ما اعتراف میکنیم که همه چیز را نمیدانیم و تعدد پارادایمها بسیار زیاد است. ما از جامعه دانشگاهی خواهش میکنیم گپهای اطلاعاتی برای شناخت وضعیت زنان را بر اساس قانون به ما اطلاع دهند تا بدانیم چطور باید کار کنیم.
بهروزآذر تصریح کرد: ما به این واقعیت رسیدیم که اگر می خواهعیم خانواده شکل بگیرد،نمیتوانیم آنچه زنان میخواهند را نبینیم. در مقطع دکتری حضور زنان و مردان برابری میکند پس باید شرایط را فراهم کنیم که زنان از زیست خود لذت ببرند و هر انتخابی که دارند را محقق کنند.
وی افزود: ما از کارشناسان میخواهیم موضوعاتی که جنس ساختاری دارند و ما بر اساس قوانین برای تحقق آنها موانع ایجاد کردهایم را شناسایی و در طراحی قوانینی که میتواند به رشد زنان کمک کند، ما را یاری کنند.
وضعیت زنان ایران از زبان آمار
مهدی شیرزاد پژوهشگر مسائل اجتماعی و مشاور معاون امور زنان و خانواده ریاستجمهوری هم در ابتدای این نشست به تشریح دلایل طراحی سالنامه آماری زنان و خانواده در سال ۱۴۰۳ پرداخت و با تاکید بر اهمیت سیاستگذاری مبتنی بر داده و لزوم پیوند داده با سیاستگذاری، گفت: ما در این زمینه ضعف داریم و باید این ضعف اصلاح شود.
وی با اشاره به اینکه دولت ظرفیت پژوهشی کمی دارد و اگر از ظرفیت پژوهشگران، اساتید و دانشگاهها استفاده نکنیم، از ظرفیت کارشناسی کشور محروم میشود، گفت: قانون معاونت امور زنان را مکلف کرده که باید شاخصهای حوزه زنان را در قالب اطلس گزارش کند؛ که یکی از دلایل تهیه این سالنامه نیز عمل به این تکلیف قانونی بوده است.
شیرزاد اضافه کرد: عدل و انصاف مفاهیم اصلی رئیس جمهور در انتخابات بوده است که وظیفه مضاعفی را برای معاونت ایجاد میکند تا نسبت به کم لطفیها و نابرابریهایی که اتفاق میافتد حساستر باشیم.
این پژوهشگر مسائل اجتماعی با اعلام این مطلب که دادههای این سالنامه متکی بر دادههای سال ۱۴۰۳ است، گفت: دی ماه سال گذشته این سالنامه قابل انتشار بود که به تعویق افتاد و تحلیلی که ارائه میشود مربوط به شرایط خاص آن دوره است و به شرایط کنونی قابل تعمیم نیست.
وی اعلام کرد: بر اساس دادهها در سال ۱۴۰۳، ۸۶ میلیون نفر جمعیت داشتهایم که ۴۲ و شش دهم درصد آن زنان هستند و زنان ۲۵ تا ۵۰ ساله بیشترین زنان کشور هستند یعنی جمعیت ایران در حال پیرشدن است. بعد خانوار شهری نیز سه نفر و روستایی سه و سه دهم نفر بوده است.
شیرزاد ادامه داد: تعداد خانوارهای زن سرپرست نسبت به قبل دوبرابر شده و رو به افزایش است؛ نرخ سالخوردگی مردان هفت درصد و نرخ سالخوردگی زنان هشت و یک دهم درصد است؛ طی ۹ سال اخیر نرخ خالص ازدواج کاهش و نرخ طلاق تقریبا ثابت بوده است. در ۱۴۰۳ نرخ خالص ازدواج بین چهار تا ۹ در نوسان بوده است. میانگین سن زنان در اولین ازدواج ۲۴ و یک دهم بوده است.
وی تاکید کرد: میانگین سن طلاق در هر دو جنس روند افزایشی داشته و تغییر مهمی که در کشور رخ داده این بوده که در طلاق، میانگین سالهای زندگی افزایش داشته است که دلیل این مسئله باید به صورت علمی بررسی شود و نسبت ازدواج به طلاق در برابر هر ۱۰۰ ازدواج ۴۱ طلاق در ۱۴۰۳ رخ داده است که کمترین طلاق در سیستان و بلوچستان و بیشترین در استان البرز بوده است. میزان باروری کل کشور نیز به زیر نرخ جایگزینی رسیده است.
شیرزاد دیگر یافتههای آماری این سالنامه را اعلام کرد و گفت: فاصله ازدواج تا تولد اولین فرزند حدود چهار تا چهار و نیم سال بوده است. میانگین سن والدین در تولد اولین فرزند نیز برای زنان ۲۷ و نیم سالو سن پدران ۳۲ سال بوده است. در مورد تحصیلات نیز در جمعیت ۱۰ تا ۴۴ ساله میزان باسوادی بانوان بالای ۹۵ درصد است و در سال ۹۶، ۳۱ درصد دختران شرکت کننده در کنکور پذیرش شدند.
وی افزود: در حوزه کار و اشتغال در سال ۱۴۰۳، ۲۸ میلیون زن غیرفعال از نظر اقتصادی داشتیم، ۶۵۸ هزار نفر نیز بیکار و چهار میلیون نفر شاغل بودند. ۶۵ درصد فارغ التحصیلان زن و ۳۰درصد فارغالتحصیلان مرد فعالیت اقتصادی ندارند؛ البته نیمی از مردان غیر فعال اقتصادی دارای درامد هستند اما ۸۰ درصد زنان غیرفعال (خانهدار) بدون درآمد هستند. ۸۰ درصد مدیران کشور نیز مرد هستند که در سال آغاز این دولت شاهد رشد مدیران زن هستیم.
در پایان این نشست از سالنامه آماری زنان و خانواده رونمایی شد.
گواهینامه موتورسواری بانوان در مرداد صادر میشود
معاون رئیسجمهور:
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده با تاکید بر اینکه هیچ محدودیت شرعی، حقوقی و قانونی برای صدور گواهینامه موتورسواری بانوان وجود ندارد، گفت: براساس آخرین پیگیریها، امیدواریم گواهینامه موتورسواری بانوان در مرداد صادر شود.
زهرا بهروز آذر افزود: بانوان باید گواهینامه موتورسواری داشته باشند تا به دلیل نداشتن گواهینامه و محرومیت از بیمه، دچار صدمات مضاعف نشوند. به همین دلیل دولت در این موضوع ورود کرد و در این امر همراهی از جانب مجلس را داشتیم همچنین علما و روحانیون نیز اعلام کردند که این اقدام حرام نیست.
بهروزآذر افزود: امروز زنانی را داریم که خلبان یا راننده خودروهای سنگین هستند و موتور هم یک وسیله حمل و نقل و وسیله ترافیکی است که مورد استفاده همگان قرار میگیرد.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده اظهار کرد: درخصوص صدور گواهینامه موتورسواری بانوان اقدامات لازم انجام و در آخرین صحبتی که با مسئولان پلیس راهور فراجا داشتم حتی نمونه اولیه گواهینامه زنان نیز چاپ شده است.
وی با بیان اینکه به دلیل وقوع جنگ تحمیلی سوم، صدور گواهینامه موتورسواری بانوان به وقفه افتاد، گفت: قرار بود در تیرماه مراسم رونمایی از اولین گواهینامه موتورسواری بانوان انجام شود که متاسفانه در این ایام هم دوباره درگیر جنگ شدیم.
وی یادآور شد: گاهی مطرح می شود که در این خصوص نیاز به اصلاح ماده قانونی است؛ یعنی باید مجلس قانون تصویب کند اما اصلا این طور نیست؛ برای این امر مصوبه و مقرری داده شده است که مشکلی نیست.
بهروز آذر با اشاره به لزوم آموزش رسمی برای دریافت گواهینامه موتورسواری گفت: بانوان موتورسواری را داریم که مدال آور هستند و از آنها به عنوان اولین مربیان دعوت میکنیم که برای آموزش سایر علاقهمندان فعال شوند.
دانش سایبری زنان، دختران و خانوادهها را افزایش دهیم
بهروز آذر با اشاره به وقوع انواع خشونتها، تاکید کرد: همه ما تلاش می کنیم که انواع خشونتها کاهش پیدا کند، اما همیشه صحبت از خشونتهای فیزیکی، کلامی یا اقتصادی بود و خشونت سایبری مطرح نبود اما اکنون این نوع خشونت هم وجود دارد.
معاون رئیس جمهور با اشاره به وقوع خشونت سایبری در لرستان، گفت: عدهای در کانالی به عنوان اخاذی با دسترسی به عکسهای شخصی دختران به طرق مختلف آنها را منتشر کرده بودند و این محتواها به هیچ وجه واقعی نبود و از آنها مطالبه پول کردند.
وی افزود: با همکاری نهادهای مختلف اطلاعاتی و قضایی در کمترین زمان این تیم شناسایی و اعضای آن دستگیر شدند و متاسفانه با وجود اینکه همه تلاشمان این بودکه به هیچ وجه صدمه مضاعفی به این دختران وارد نشود و بتوانیم این موضوع را زودتر کنترل کنیم اما به هر حال مشکلاتی پیش آمد.
وی گفت: در لایحهای (لایحه پیشگیری و تامین امنیت زنان در برابر خشونت) که فرستاده بودیم برای مجلس به این موضوع توجه کرده بودیم که شامل قوانین و جرایم الکترونیکی است.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده خاطر نشان کرد: امروز به شدت محتاج این هستیم که دانش سایبری زنان و دختران و خانوادهها را افزایش دهیم چون فقط موضوع اخاذی و دسترسی به اطلاعات شخصی نیست که هر روز حساس تر میشود و متاسفانه ابزار هوش مصنوعی با وجود اینکه در زندگی ما امروز کاربرد زیادی دارد و موجب افزایش عملکرد و بهبود زندگی میشود اما سویههای منفی هم دارد.
راز سیاهی؛ جادوی خوراکیهای تیره در سبد غذایی ما
همیشه فکر میکنیم سلامتی در میوههای خوشرنگ و لعاب و پر زرقوبرق است، اما اگر کمی دقیقتر به اطرافمان نگاه کنیم، میبینیم که قویترین نگهبانهای بدن ما، همین خوراکیهای تیره و ساده هستند. این لیست کوتاه، نگاهی دوستانه و علمی به ۸ خوراکی سیاه است که بهتر است جای ثابتتری در رژیم غذایی ما داشته باشند.
«تا به حال به این فکر کردهاید که چرا طبیعت، رنگهای تیره و عمیق را برای برخی از قدرتمندترین گیاهان و میوهها انتخاب کرده است؟ وقتی به سبد میوهها یا قفسههای سوپرمارکت نگاه میکنیم، چشممان ناخودآگاه به سمت رنگهای درخشان و روشن میرود، اما حقیقت اینجاست که گاهی در تاریکیِ رنگها، گنجینههایی پنهان شدهاند که هیچ رنگ پر زرقوبرقی نمیتواند با آنها رقابت کند.
در واقع، در دنیای تغذیه، رنگها زبانِ گویشِ مواد غذایی هستند؛ آنها فقط برای زیبایی نیستند، بلکه نقش یک شناسنامه را ایفا میکنند که نوع ویتامینها و مواد معدنی موجود در هر محصول را به ما نشان میدهند. این رنگهای تیره، از بنفشِ غلیظِ شاتوت گرفته تا سیاه مایل به قهوهایِ خرما، در واقع نشانهای از حضور ترکیبات گیاهی بسیار قدرتمندی به نام “آنتوسیانین” و “فلاونوئیدها” هستند.
هرچه رنگ یک خوراکی تیرهتر و عمیقتر باشد، احتمالاً با آنتیاکسیدانها و مواد مغذی بیشتری طرف هستیم که وظیفهی اصلیشان محافظت از سلولهای بدن ما در برابر آسیبهاست. این ترکیبات شگفتانگیز، از تقویت سیستم ایمنی گرفته تا بهبود عملکرد مغز، طیف گستردهای از فواید را در دل خود جای دادهاند. در ادامه، میخواهیم نگاهی دقیق و در عین حال ساده به این “سیاهیهای مفید” بیندازیم و بررسی کنیم که چرا این خوراکیها، در واقع همان قهرمانهای گمنام و هوشمندانهی سلامت ما هستند.
۱. شاتوت؛ محافظِ همیشه بیدارِ سیستم ایمنی
وقتی سراغ شاتوت میروید، انگار دارید به بدنتان یک وعده آنتیاکسیدان خالص میرسانید. این میوه با رنگ بنفشِ تیره و غلیظش، به بدن کمک میکند تا در برابر استرسهای روزانه و التهابها، خیلی بهتر مقاومت کند. اگر احساس کردید بدنتان ضعیف شده، یک مشت شاتوت میتواند بهترین متحد شما باشد.
۲. خرما؛ سوختِ پاکِ بدن
خرما فقط یک شیرینکننده نیست. این میوه سیاه و شیرین، بهترین جایگزین برای قندهای مصنوعی است. خرما سرشار از فیبر است که مثل یک رفتگرِ حرفهای، دستگاه گوارش را تمیز میکند. آهن موجود در آن هم برای کسانی که همیشه احساس خستگی میکنند یا دچار کمخونی خفیف هستند، یک کمکحالِ طبیعی و دلچسب است.
۳. تخمه آفتابگردان؛ سپر دفاعیِ بدن
شاید فکر کنید تخمه فقط برای وقتگذرانی است، اما ویتامین E موجود در آن، مثل یک لایه محافظ برای پوست و سلولهای بدن عمل میکند. این دانههای کوچک به بدن کمک میکنند تا با عفونتها مبارزه کند و اجازه ندهد التهابها در بدن ریشه بدوانند.
۴. شکلات تلخ؛ خوراکِ مغز
شکلات تلخ (اگر واقعاً تلخ باشد و درصد کاکائوی بالایی داشته باشد) یکی از لذتبخشترین داروهای طبیعی برای مغز است. این خوراکی جریان خون به سمت مغز را بهتر میکند و باعث میشود در لحظات خستگی یا استرس، تمرکز بیشتری داشته باشید. یک تکه کوچک از آن در روز، حالوهوای روحیتان را هم حسابی عوض میکند.
۵. چای سیاه؛ نگهبان بهداشت دهان
برخلاف باور عمومی که میگویند چای ممکن است دندان را لک کند، مصرف معقول و بدون قند آن، دشمنِ باکتریهای مخرب دهان است. چای سیاه حاوی ترکیباتی است که نمیگذارد میکروبها روی دندانها کلنی بسازند و باعث پوسیدگی شوند. پس اگر عادت دارید چای را تلخ بنوشید، دارید به سلامت لثهها و دندانهایتان کمک میکنید.
۶. مویز؛ انرژیِ تمرکز
مویز یا همان انگور سیاه خشک شده، برای مغز حکم یک تقویتکننده را دارد. اگر در طول روز کارهای فکری زیادی دارید، چند عدد مویز میتواند به جایگزینِ سالمتری برای تنقلات مضر تبدیل شود. نکته جالبش این است که مویز هم مثل چای، از تجمع باکتریهای مضر در دهان جلوگیری میکند.
۷. لوبیا سیاه؛ قهرمانِ قلب
اگر به دنبال پروتئین هستید اما نمیخواهید مدام گوشت بخورید، لوبیا سیاه یک گزینه بینظیر است. این حبوبات تیرهرنگ سرشار از فیبر و پروتئین است و مطالعات نشان داده که برای تنظیم فشار خون و سلامت قلب، عالی عمل میکند. خوردن آن در سوپ یا خوراکهای محلی، شما را ساعتها سیر نگه میدارد و انرژیتان را ثابت نگه میدارد.
۸. کنجد سیاه؛ معدن کلسیم
کنجد سیاه شاید کوچک باشد، اما قدرت عجیبی دارد. این دانهها منبع فوقالعادهای از کلسیم و منیزیم هستند. برای کسانی که میخواهند استخوانهای محکمتری داشته باشند یا به سلامت پوست و موی خود اهمیت میدهند، پاشیدن کمی کنجد سیاه روی سالاد یا ماست، میتواند یک عادت هوشمندانه باشد.
۹. زیتون سیاه؛ امضای سلامتی برای قلب و پوست
اگر بخواهیم درباره «روغنهای سالم» و «چربیهای دوستدار قلب» صحبت کنیم، زیتون سیاه یکی از اصلیترین نامهاست. زیتونهای تیرهرنگ معمولاً زمانی به این رنگ در میآیند که کاملاً رسیده باشند و در این مرحله، میزان ترکیبات آنتیاکسیدانی آنها به اوج خود میرسد.
این دانههای کوچک، سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع (مثل اسید اولئیک) هستند که مثل یک لایه محافظ در میآیند که کاملاً رسیده باشند و در این مرحله، میزان ترکیبات آنتیاکسیدانی آنها به اوج خود میرسد.
نکته اینجاست که قرار نیست با خوردنِ این لیست سیاه، معجزه رخ دهد. این خوراکیها در کنار هم و به عنوان بخشی از یک زندگی سالم، به بدن ما کمک میکنند تا عمر طولانیتر و باکیفیتتری داشته باشیم. راز سلامت در این نیست که فقط «چیزهای خوب» بخوریم، بلکه در این است که چقدر به تنوع رنگها در سفرهمان اهمیت میدهیم. پس دفعه بعد که در سوپرمارکت هستید، چشمتان را به دنبال این سیاههای مفید بچرخانید؛ آنها منتظرند تا به شما خدمت کنند!