ماه: تیر ۱۴۰۵
شعر هفته ؛ صبح شنبه
هر از گاهی بهاری باش
عاشق ..
عابری در ناکجاآباد
از جنس بلور و شیشه و سنگ و صدای خوب مادر باش
پنهان باش پیدا باش اگر هم فرصتی شد
مکث کوتاهی کن و بنشین و با ما باش
مرا تصویر کن در چارچوب ذهن زيبايت
به چشمانت قسم
من یاد میگیرم بیاویزم ردای کهنه غم را به دیوار سیاه شب
بیاویزم نقاب زشت آدمهای بی منطق به سقف دودی ِ خانه
من از تزویر بیزارم
من از تردید بین ماندن و رفتن
نشستن، یادگاریها نوشتن
قهوه نوشیدن .. پر از تلخی .. پر از حسرت،
نبودن ها و بودنهای سرشار از نبودن
از صدای جور و ناجور،
از غروب جمعه، مشق شب و سرمای زمستان،
از مرتب کردن کیف و کتاب
از صبح شنبه سخت بیزارم …. بیزارم.
چگونه از نوزادان در روزهای داغ حفاظت کنیم؟
گزارش جدید «گاردین» نشان می دهد در انگلیس بیش از ۷۰ هزار نوزاد در خانههای بیش از حد گرم زندگی میکنند که این شرایط، خطر اختلالات خواب و مشکلات جدی سلامتی را برای آنها به همراه دارد.
فدراسیون ملی مسکن (NHF) و موسسه مسکن رسمی (CIH) انگلیس بنابر مطالعات آماری جدید دریافتند از هر شش نوزاد در انگلیس، یکی در خانهای بیش از حد گرم زندگی میکند چرا که بحران آب و هوا باعث افزایش بیسابقه دما در سراسر این کشور در تابستان امسال شده است.
این هفته یک هشدار قرمز نادر برای گرمای شدید در بخشهایی از انگلیس و ولز صادر شد و صدها مدرسه به دلیل پیشبینیِ رسیدن دما به سطوح بیسابقه، تعطیل شدند.
بر اساس تحلیل دادههای نظرسنجی مسکن در انگلیس، تخمین زده میشود که در مجموع ۱.۶ میلیون کودک در خانههای بیش از حد گرم زندگی میکنند.
این امر خطرات جدی برای سلامت کودکان زیر پنج سال به ویژه نوزادان که کمتر قادر به تنظیم دمای بدن و مدیریت کمآبی بدن خود هستند، به همراه دارد.
این شرایط، خطر «سندرم مرگ ناگهانی نوزاد» (SIDS) را در نوزادان و خردسالان افزایش میدهد. از این رو به والدین توصیه میشود به منظور پیشگیری از گرمازدگی کودک خود، دمای اتاق را بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارند؛ کاری که در زمان موجهای گرما احتمال دارد برای اکثر خانواده های انگلیسی غیرممکن باشد زیرا با توجه به شرایط جوی معمول در این کشور، بیشتر خانهها طوری ساخته شدهاند که گرما را حفظ کنند (چون در اغلب ماه ها، آب و هوای خنک و بارانی دارد) و فاقد امکانات خنککننده رایج در کشورهای گرمتر، مانند کرکره یا تهویه مطبوع هستند.
اداره هواشناسی انگلیس اعلام کرد احتمال رسیدن دمای هوا به ۴۰ درجه سانتیگراد از سال ۲۰۰۰ میلادی سه برابر شده است و موجهای گرمای آینده میتواند یک ماه یا بیشتر طول بکشد. همچنین پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰، از هر ۱۰ خانه در بریتانیا بیش از ۹ خانه بیش از حد گرم شوند و در صورت عدم تطبیق با شرایط جدید، مرگ و میر ناشی از گرما احتمالا به ۱۰ هزار نفر در سال افزایش یابد.
در این شرایط کارشناسان انگلیسی تاکید می کنند: باید مقررات ساختمانی در مورد گرمای بیش از حد را تقویت کنیم و شروع به بررسی سیاستهایی کنیم که از مردم در برابر هزینههای انرژی برای خنک ماندن در طول موجهای گرمای آینده حمایت کند.
دمای اتاق را تا حد امکان خنک نگه دارید
توصیه اصلی این است که دمای اتاق کودک خود را برای خواب بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارید. موسسه خیریه Lullaby Trust در این کشور که با هدف جلوگیری از مرگ و میر غیرمنتظره نوزادان فعالیت میکند، پیشنهاد میکند از پنکه برای خنک کردن اتاق استفاده کنید اما آن را مستقیما به سمت کودک نگیرید. قرار دادن یک کاسه یخ جلوی پنکه میتواند به خنک شدن هوا هنگام حرکت آن کمک کند. این موسسه خیریه همچنین پیشنهاد میکند که پردهها را در طول روز بسته نگه دارید تا از ورود نور و گرما جلوگیری شود و یک دماسنج اتاق بخرید.
از لباس و ملحفه سبک استفاده کنید
برای خنک نگه داشتن هرچه بیشتر نوزادان از لباس و ملحفه سبک استفاده کنید مثلا یک جلیقه آستین کوتاه یا فقط یک پوشک کافی است. موسسه خیریه کودک «تامی» نیز پیشنهاد میکند از ملحفه نخی استفاده کنید و از ملحفههای ضد آب که میتوانند عرق کنند، خودداری کنید. متخصصان همچنین توصیه میکنند نوزاد را قنداق نکنید تا در صورت گرم شدن، بتواند راحتتر پتو را از خود دور کند.
وقتی بیرون هستید، جریان هوا را حفظ کنید
برای جلوگیری از تماس آفتاب با نوزاد، لازم نیست کالسکه را با پتو بپوشانید زیرا این کار میتواند جریان هوا را متوقف کرده و دمای بدن کودک را افزایش دهد و همچنین نمیتوانید به راحتی ببینید که آیا او خیلی گرمش شده است یا خیر. در عوض، از آفتابگیر یا سایبان استفاده کنید. برای نوزادان شش ماه به بالا از کرم ضد آفتاب با فاکتور ۵۰ یا بالاتر استفاده کنید و نوزادان کوچکتر باید کلاه بپوشند و در سایه نگه داشته شوند.
حضور معاونت امور زنان ریاستجمهوری در مجمع زنان سازمان همکاری شانگهای در بیشکک
معاونت ریاستجمهوری در امور زنان و خانواده با حضور در مجمع زنان سازمان همکاری شانگهای در شهر بیشکک، در نشست تخصصی «رهبری زنان» که در چارچوب ریاست دورهای قرقیزستان بر این سازمان برگزار شد، شرکت کرد
مجمع زنان سازمان همکاری شانگهای روز جمعه – پنجم تیر – با موضوع «رهبری زنان» و در چارچوب ریاست دورهای قرقیزستان بر این سازمان، در شهر بیشکک برگزار شد.
معاونت ریاستجمهوری در امور زنان و خانواده نیز در رأس هیأتی به ریاست نرجس ابوالقاسمی، معاون بررسیهای راهبردی این معاونت، در این نشست حضور یافت.
در این مجمع، نمایندگان نهادهای دولتی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، نمایندگان سازمانهای بینالمللی و جامعه مدنی، کارشناسان، زنان کارآفرین و رهبران جنبشهای زنان حضور داشتند.
شرکتکنندگان در این نشست، موضوعات مرتبط با نقش زنان در رهبری عمومی و سیاسی، مشارکت آنان در توسعه اقتصادی و فرصتهای نوین ناشی از تحول دیجیتال را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
مجمع زنان سازمان همکاری شانگهای از جمله رویدادهای مهم در چارچوب همکاریهای منطقهای محسوب میشود که با هدف تبادل دیدگاهها و تجربهها در زمینه توانمندسازی زنان و تقویت نقش آنان در عرصههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی برگزار میشود.
حضور زنان در عرصههای ملی باید افزایش یابد/ لزوم تدوین سند ارتقای وضعیت زنان و خانواد
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده گفت: برای حضور بیشتر زنان در شوراها و عرصههای ملی باید تلاش شود و برای این مهم ارتقای سطح شاخصهای عدالت جنسیتی در تمامی کشور ضروری است.
زهرا بهروزآذر در دیدار استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به جایگاه زنان در آن استان، افزود: استان سیستان و بلوچستان همیشه در حوزه زنان پیشرو بوده و تا همین اواخر بیشترین تعداد فرمانداران زن کشور در این استان حضور داشتند.
وی ادامه داد:زنان دهیار بسیار توانمند و فعالی در این استان داریم و حضور زنان در شوراهای شهری و روستایی نیز قابل توجه است. واقعاً میتوانم بگویم زنان سیستان و بلوچستان در برخی حوزهها الگوی سایر زنان ایران هستند و همین موضوع مسئولیت ما را سنگینتر میکند.
وی تاکید کرد:معاونت امور زنان و خانواده طی دو سال گذشته ذیل تکالیف برنامه هفتم، اطلس زنان و خانواده را تدوین کرده و سالنامه آماری زنان و خانواده را نیز منتشر میکند که در آن وضعیت استانها در حوزههایی همچون جمعیت، سلامت، اقتصاد، فرهنگ و حمایتهای اجتماعی به تفکیک و با رتبهبندی مشخص شده است.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده همچنین با تأکید بر ضرورت تدوین «سند ارتقای وضعیت زنان و خانواده» در استان سیستان و بلوچستان تصریح کرد: این سند، باید به عنوان یک برنامه عملیاتی در دستورکار استانها قرار گیرد.
به گفته بهروزآذر، موضوع زنان و خانواده صرفاً مسئولیت ادارهکل امور بانوان نیست و تمامی دستگاهها باید در آن مشارکت داشته باشند. انتظار داریم هرچه سریعتر «سند ارتقای وضعیت زنان و خانواده» در شورای استان تصویب شود و کارها براساس آن انجام شود.
وی حضور زنان در نهادهای تصمیمگیر را یکی از شاخصهای مهم عدالت دانست و خاطرنشان کرد: معنا ندارد ۴۰ میلیون زن در کشور داشته باشیم اما سهم آنان در عرصههای تصمیمگیری و نمایندگی متناسب نباشد و باید برای حضور بیشتر زنان در شوراها، پارلمانهای محلی و عرصههای ملی تلاش شود.
وی با اشاره به شرایط فرهنگی استان هم گفت: ما شرایط فرهنگی زنان سیستان و بلوچستان را کاملاً درک میکنیم و به آن احترام میگذاریم. اگر بخشی از زنان به دلایل ملاحظات فرهنگی و محلی خود، امکان استفاده از برخی فضاهای عمومی را ندارند، وظیفه ماست که زیرساختهای لازم را برای بهرهمندی آنان از فضاهای ورزشی، تفریحی و فرهنگی ویژه زنان فراهم کنیم.
معاون رئیسجمهور توسعه پارکهای بانوان، فضاهای فرهنگی ویژه زنان و زیرساختهای اجتماعی را از جمله نیازهای مهم استان برشمرد و با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی زنان استان بیان کرد: تولیدات صنایع خلاق و صنایع دستی زنان سیستان و بلوچستان بینظیر است و ایجاد بازارچهها و بسترهای فروش مستقیم میتواند به توسعه اقتصادی آنان کمک کند. طرح «هزار بازار-هزار میدان» ظرفیت مناسبی برای حمایت از زنان فراهم کرده است.
بهروزآذر، سلامت زنان را از دیگر اولویتهای دولت دانست و یادآور شد: از وزارت بهداشت خواستهایم موضوع سلامت زنان را به صورت ویژه دنبال کند. غربالگری بیماریهای زنان بهویژه سرطان پستان، باید در استان با جدیت بیشتری انجام شود و این خدمات نباید محدود به کارکنان دولت باشد، بلکه باید به روستاها و مناطق کمبرخوردار نیز برسد.
وی بر پیگیری مسائل مربوط به هویت کودکان، حمایت از مادران ایرانی، رفع موانع استخدامی و رفع مسائل مرتبط با اجرای قانون جوانی جمعیت در همه شهرستانهای این استان تأکید کرد.
ماهی کنجدی
ماهی کنجدی یکی از خوشمزهترین انواع غذا با ماهی است. این غذای خوشمزه علاوه بر دوستداران غذاهای دریایی حتی میتواند نظر افرادی را به خودش جلب کند که علاقه چندانی به گوشت ماهی ندارند.
ماهی کنجدی یکی از خوشمزهترین انواع غذا با ماهی است. این غذای خوشمزه علاوه بر دوستداران غذاهای دریایی حتی میتواند نظر افرادی را به خودش جلب کند که علاقه چندانی به گوشت ماهی ندارند. شما میتوانید ماهی کنجدی را با انواع فیله ماهی مانند سالمون، قزل آلای صورتی، سی بس یا حتی با ماهی شیر درست کنید. اگر شما هم از طرفداران غذاهای دریایی هستید، با ما در این مقاله از سرویس آشپزی همراه باشید تا طرز تهیه ماهی کنجدی به چند روش مختلف را به شما آموزش دهیم.
مواد لازم برای تهیه ماهی کنجدی (برای ۴ نفر)
فیله ماهی تازه یا ماهی منجمد (ماهی دلخواه): ۴ تکه بزرگ
تخم مرغ: ۲ عدد
سرکه: ۳ قاشق غذاخوری
آبلیمو: ۳ قاشق غذاخوری
آرد سوخاری: ۲ قاشق غذاخوری
آرد گندم: ۱ قاشق غذاخوری
آرد ذرت: ۱ قاشق غذاخوری
نشاسته ذرت: ۱ قاشق غذاخوری
کنجد: ۳ قاشق غذاخوری
زعفران: به مقدار لازم
نمک و فلفل سیاه: به مقدار لازم
پودر سیر، پودر پیاز و پاپریکا: به مقدار لازم
روغن: به مقدار لازم
برنج، نان و سس: برای سرو ماهی کنجد
طرز تهیه
ماهی کنجدی تا حدود زیادی شبیه ماهی سوخاری است و با استفاده از فیله انواع ماهی هم به صورت سوخاری و هم به صورت ساده در تابه، فر یا هواپز قابل انجام است.
مرحله اول: مواد اولیه ماهی کنجدی را آماده کنید
پیش از شروع مراحل طرز تهیه ماهی کنجدی بدون فر، فیلههای ماهی را به خوبی بشویید و در سبد بریزید تا آب اضافی آنها کاملا خارج شود. اگر فیله ماهی بر حسب اتفاق دارای استخوان یا پوست بود، لازم است پوست ماهی و استخوانها را جدا کنید.
اگر ماهی تازه ندارید از فیله ماهی منجمد استفاده کنید. در این صورت صبر کنید تا یخ فیله ماهی باز شود. یک عدد لیموترش را هم بشویید و آب آن را بگیرید و کنار بگذارید.
مرحله دوم: فیلههای ماهی را طعمدار کنید
در این مرحله از طرز تهیه ماهی با رویه کنجدی، فیلهها را در ظرف مناسبی بگذارید. سپس، آبلیموی تازه، سرکه، نمک، فلفل سیاه، پودر پیاز، پودر سیر و پودر پاپریکا را به علاوه یکی دو قاشق زعفران دم کرده روی ماهیها بریزید.
فیلهها را با دست ماساژ دهید تا همه قسمتهای آنها کاملا به این مواد آغشته شود و ماهی مزهدار شود. سپس، درب این ظرف را ببندید یا با سلفون بپوشانید و آن را برای یک ساعت در یخچال بگذارید. در این مدت، ماهیها کاملا استراحت میکنند و طعم ادویهها و باقی مواد حسابی به خوردشان میرود.
مرحله سوم: آردها، نشاسته و کنجد را ترکیب کنید
حالا، آرد گندم، آرد ذرت، نشاسته ذرت و پودر سوخاری را در ظرف مناسبی (ترجیحا مسطح با عمق کم) بریزید و با یکدیگر ترکیب کنید. کنجد را نیز به این ترکیب اضافه کنید. این مواد خشک را به خوبی هم بزنید تا یکدست شوند.
مرحله چهارم: ادویهها را اضافه کنید
اگر از پودر سوخاری اسپایسی و ادویهدار استفاده میکنید، نیازی نیست ادویه خاصی را به ترکیب آردی و کنجدی اضافه کنید. در غیر این صورت، بد نیست مقدار کمی پودر سیر، پودر پیاز، فلفل سیاه و پودر پاپریکا را نیز در این مخلوط بریزید و هم بزنید.
دقت کنید، با توجه به این که قبلا ماهی را با این ادویهها طعمدار کردید، کافی است مقدار بسیار کمی از این ادویهها را اضافه کنید تا طعم ادویه غالب نشود.
مرحله پنجم: تخم مرغها را هم بزنید
در این مرحله از طرز تهیه فیله ماهی با کنجد، تخم مرغها را در ظرف مناسبی بشکنید و حسابی هم بزنید تا زرده و سفیده آنها کاملا با یکدیگر ترکیب شده و از حالت لختگی خارج شوند.
مرحله ششم: قطعات ماهی را در تخم مرغ بغلتانید
حالا، قطعات ماهی مزهدار شده را از یخچال بیرون بیاورید و در تخم مرغ زده شده بغلتانید تا همه قسمتهای ماهی به تخم مرغ آغشته شود. در این فاصله، مقدار کافی روغن را در تابه نچسب و عمیقی بریزید و روی حرارت متوسط بگذارید تا داغ شود.
مرحله هفتم: ماهیهای تخم مرغی را در آرد بغلتانید
در این مرحله نوبت به آغشته کردن سطح ماهی به ترکیب آردی و کنجدی میرسد. بنابراین، قطعات ماهی آغشته به تخم مرغ را در ترکیب آرد کنجدی بغلتانید. برای آن که سطح ماهی شما کاملا به این مواد آغشته شود، میتوانید ماهی آغشته به آرد را دوباره در تخم مرغ و سپس در ترکیب آردی بغلتانید (یعنی در صورت تمایل، میتوانید این روند را دو مرتبه تکرار کنید).
مرحله هشتم: ماهی کنجدی را سرخ کنید
تا الان، مطمئنا روغن شما حسابی داغ شده است. بنابراین، قطعات ماهی آغشته به آرد و کنجد را در روغن داغ بگذارید و هر طرف فیلهها را به مدت ۳ الی ۴ دقیقه سرخ کنید.
مرحله نهم: روغن اضافی ماهی را بگیرید
پس از گذشت این مدت و سرخ شدن قطعات ماهی، هر یک از فیلههای کنجدی سرخ شده را از تابه بیرون بیاورید و روی حوله کاغذی بگذارید تا روغن اضافی خود را از دست بدهند.
توجه داشته باشید، لایه آردی اطراف ماهیها روغن زیادی را جذب میکنند. بنابراین، انجام این مرحله برای برطرف کردن بخش قابل توجهی از این روغن مازاد الزامی است.
مرحله آخر: ماهی کنجدی را سرو کنید
بعد از دنبال کردن مراحل طرز تهیه ماهی کنجدی خوشمزه، وقت آن است که ماهیها را در ظرف سرو بگذارید و با انواع سبزیجات تازه تزیین کنید.
شما به دلخواه میتوانید ماهی کنجدی را با نان، برنج چلو یا برنج کته یا به تنهایی با انواع سس مثل سس تارتار سرو کنید.
طرز تهیه ماهی کنجدی به روشهای دیگر
روش تهیه ماهی کنجدی در هواپز (ایر فرایر)
برای تهیه ماهی کنجدی در ایر فرایر، کافی است همه مراحل بالا را عینا دنبال کنید. سپس، هواپز را روشن کرده و روی دمای ۱۹۰ درجه سانتیگراد تنظیم کنید. قطعات ماهی آغشته به مواد را برای ۱۲ دقیقه در این دستگاه بگذارید تا کاملا برشته و مغزپخت شوند. بهتر است در طول مدت پخت، فیلههای ماهی را یکبار پشت و رو کنید.
روش تهیه ماهی کنجدی در فر
در صورت تمایل، میتوانید ماهی کنجدی را به جای تابه در فر درست کنید. در این صورت، باید فر را از قبل به مدت ۱۵ دقیقه روشن کرده و روی دمای ۲۰۰ درجه سانتیگراد تنظیم کنید.
سپس، فیلههای طعمدار شده و آغشته به مواد را برای ۲۰ الی ۳۰ دقیقه در طبقه میانی فر بگذارید تا کاملا مغزپخت شده و سطح آنها طلایی شود. اگر از فر برقی استفاده میکنید، لازم است دمای فر را روی ۱۸۰ درجه سانتیگراد تنظیم کنید.
نکات مهم در طرز تهیه ماهی کنجدی
در صورت تمایل، برای تهیه ماهی کنجدی به جای آرد سفید میتوانید از آرد نخودچی، آرد بادام، آرد برنج یا آرد سیاه استفاده کنید.
در صورت تمایل، به جای پودر سوخاری آماده میتوانید از پودر سوخاری خانگی استفاده کنید. برای این منظور، کافی است مقداری خمیر داخل نان باگت را خشک کرده و آسیاب کنید.
در صورت تمایل، میتوانید ماهی کنجدی را بدون استفاده از انواع آرد، نشاسته، تخم مرغ و پودر سوخاری درست کنید.
در صورت تمایل، میتوانید مقداری مغز گردو را آسیاب کرده و به ترکیب آرد و کنجد اضافی کنید.
فوت و فنهای خوشمزه شدن ماهی کنجد
چرا ماهی کنجدی را سوخاری میکنیم؟
با این روش، ماهی کنجدی شما بسیار خوشمزه میشود و بوی زهم آن هم کاملا از بین میرود. در ضمن، لایه سوخاری با قدرت بیشتری میتواند دانههای کنجد را در خودش نگه دارد.
چرا ماهی کنجدی سوخاری ترد نمیشود؟
برای آن که ماهی کنجدی سوخاری ترد شود، لازم است آن را با حرارت متوسط درست کنید. حرارت کم موجب نرم شدن بافت آردی تخم مرغی اطراف ماهی میشود. حرارت زیاد هم لایه آردی را به سرعت میسوزاند.
روش درست کردن ماهی کنجدی ساده چیست؟
برای تهیه ماهی کنجدی ساده و بدون آرد و تخم مرغ، کافی است ماهی طعمدار شده را فقط در کنجد بغلتانید و روی حرارت متوسط گاز در روغن سرخ کنید.
چرا کودک با وجود اسباببازیهای زیاد، خوشحال نیست؟
از اتاقهای شلوغ تا ذهنهای خسته؛ داستان نسل جدید کودکان
در حالی که بسیاری از والدین تصور میکنند هرچه اسباببازی بیشتر، کودک شادتر، واقعیتهای روانشناختی تصویر دیگری را نشان میدهد؛ کودکانی با اتاقهای شلوغ اما ذهنهایی خسته و کمحوصله. دکتر ناهید کرمی در این گفتوگو از اثرات پنهان انتخاب اسباببازی بر روان و رفتار نسل جدید کودکان پرده برمیدارد.
تصور کنید کودکی در سکوت اتاقش نشسته؛ اطرافش پر است از اسباببازیهایی که هرکدام با نور، صدا و رنگ تلاش میکنند توجهش را بگیرند. یک ماشین کنترلی که بیوقفه حرکت میکند، یک عروسک که با چشمهای درشتش نگاه میکند، یک بازی دیجیتالی که هر ثانیه او را وارد مرحلهای جدید میکند، اما کودک فقط چند دقیقه نگاه میکند، بعد یکی را کنار میگذارد و سراغ بعدی میرود. هیچچیز برایش ماندگار نیست.
این تصویر، امروز برای بسیاری از خانوادهها آشناست؛ اتاقهایی پر از اسباببازی، اما کودکانی بیقرار، زوددلزده و گاهی پرخاشگر.
در نقطه مقابل، همین اسباببازیهای به ظاهر ساده، میتوانند اولین معلمهای زندگی کودک باشند؛ معلمهایی که بیصدا به او یاد میدهند چگونه فکر کند، چگونه احساس کند، چگونه با دیگران ارتباط بگیرد و حتی چگونه خودش را بشناسد.
اما مرز میان «بازیِ سازنده» و «بازیِ آسیبزا» کجاست؟ کدام اسباببازیها واقعاً به رشد کودک کمک میکنند و کدامها فقط ظاهر فریبندهای دارند که در بلندمدت میتوانند بر روان و رفتار او اثر بگذارند؟
در همین زمینه، دکتر ناهید کرمی، روانشناس کودک و نوجوان، به تشریح ابعاد پنهان و کمتر دیدهشده انتخاب اسباببازی در زندگی کودکان پرداخته است.
اسباببازی؛ فقط سرگرمی نیست، زبان رشد روانی کودک است
به گفته دکتر ناهید کرمی، انتخاب اسباببازی فقط یک سرگرمی ساده برای کودک نیست؛ بلکه ابزاری مهم در فرآیند رشد روانی، شناختی و اجتماعی او محسوب میشود. نوع اسباببازیهایی که کودک در سالهای اولیه زندگی با آنها درگیر میشود، میتواند بر شکلگیری شخصیت، الگوهای رفتاری، مهارتهای ارتباطی و حتی سبک فکر کردن او تأثیر بگذارد.
این روانشناس کودک توضیح میدهد: «اسباببازیها در واقع زبان یادگیری کودک هستند. کودکی که با بازیهای فکری، ساختنی و خلاقانه درگیر میشود، معمولاً مهارت حل مسئله، تمرکز، برنامهریزی و تفکر خلاق در او تقویت میشود. در نقطه مقابل، اسباببازیهای صرفاً هیجانی یا خشونتآمیز اگر بدون نظارت و تعادل استفاده شوند، ممکن است زمینه افزایش پرخاشگری، تحریکپذیری یا کاهش تحمل روانی را ایجاد کنند.»
کرمی همچنین به نقش اسباببازی در شکلگیری هویت کودک اشاره کرده و میگوید: «اسباببازیها در شکلگیری هویت و ویژگیهای شخصیتی نقش دارند. بازیهای گروهی به کودک مهارت همکاری، رعایت نوبت، همدلی و تعامل اجتماعی را آموزش میدهند، در حالی که بازیهای نمادین مانند عروسکبازی یا خانهبازی به کودک کمک میکنند احساسات، ترسها و تجربههای درونی خود را بازنمایی و پردازش کند.»
چه اسباببازیهایی میتوانند اضطراب و پرخاشگری را تشدید کنند؟
این روانشناس کودک در پاسخ به این پرسش که چه نوع اسباببازیهایی میتوانند اضطراب، پرخاشگری یا ترس را در کودک تقویت کنند، توضیح میدهد: «اسباببازیهایی که بر پایه خشونت شدید، ترس یا تخریب طراحی شدهاند، میتوانند در برخی کودکان اضطراب و پرخاشگری را تشدید کنند.»
او اضافه میکند: «عروسکها یا شخصیتهای بسیار ترسناک، بازیهای دارای صحنههای خشن و اسباببازیهایی با صداهای ناگهانی و آزاردهنده، برای کودکان حساس میتوانند احساس ناامنی ایجاد کنند. همچنین بازیهای رقابتیِ افراطی که مدام حس شکست یا مقایسه را القا میکنند، ممکن است اعتمادبهنفس کودک را کاهش دهند. اسباببازیهای دیجیتالی با محرکهای سریع و هیجان مداوم نیز گاهی باعث تحریکپذیری و کاهش تحمل روانی کودک میشوند. البته واکنش کودکان متفاوت است و نقش والدین در نظارت، گفتوگو و ایجاد تعادل در نوع بازیها بسیار تعیینکننده است.»
آیا تفنگ اسباببازی کودک را پرخاشگر میکند؟
در سالهای اخیر یکی از بحثهای پرتکرار میان والدین و حتی در شبکههای اجتماعی این بوده که آیا بازیهای خشن، بهویژه اسباببازیهایی مثل تفنگ، میتوانند باعث افزایش پرخاشگری در کودکان شوند یا نه. بخشی از خانوادهها با نگرانی از این نوع اسباببازیها اجتناب میکنند و بخشی دیگر آن را صرفاً یک ابزار بازی و تخلیه هیجان میدانند.
تفنگ اسباببازی بهتنهایی کودک را پرخاشگر نمیکند، اما تکرار بازیهای مبتنی بر خشونت میتواند حساسیت کودک نسبت به رفتارهای تهاجمی را افزایش دهد.
او تاکید میکند: «تأثیر این اسباببازیها به عوامل مهمتری مثل فضای خانوادگی، الگوی رفتاری والدین، میزان نظارت و ویژگیهای شخصیتی کودک بستگی دارد.» این روانشناس کودک اضافه میکند: «اگر بازی با تفنگ همراه با آموزش همدلی، کنترل هیجان و تفکیک خیال از واقعیت باشد، معمولاً آسیب جدی ایجاد نمیکند.» به گفته او، نگرانی زمانی جدی میشود که کودک فقط با بازیهای خشونتآمیز سرگرم باشد و فرصت تجربه بازیهای خلاقانه و اجتماعی را نداشته باشد.
وقتی اتاق پر از اسباببازی است اما کودک حوصله ندارد
بعضی والدین با این صحنه روبهرو هستند: اتاقی پر از اسباببازی، اما کودکی که خیلی زود خسته میشود و هیچچیز برایش جذابیت ندارد. این وضعیت در نگاه اول متناقض به نظر میرسد، اما از نگاه روانشناسی کودک، اتفاقی قابل توضیح است. کرمی در اینباره توضیح میدهد: «زیاد بودن اسباببازی لزوماً به معنای رشد خلاقیت نیست؛ گاهی تنوع بیش از حد باعث میشود کودک تمرکز و درگیری عمیق با بازی را از دست بدهد.»
خلاقیت بیشتر در بازیهای ساده، آزاد و مشارکتی شکل میگیرد؛ نه در انباشت وسایل متعدد و لوکس
او میگوید: «وقتی کودک مدام با اسباببازیهای آماده و سرگرمیهای سریع بمباران میشود، قدرت تخیل و توانایی خلق بازی از درون خودش کمتر فعال میشود.» به گفته این روانشناس، «برخی کودکان نیز به دلیل وابستگی به محرکهای فوری، زود دچار احساس تکرار و بیحوصلگی میشوند.در واقع خلاقیت بیشتر در بازیهای ساده، آزاد و مشارکتی شکل میگیرد؛ نه در انباشت وسایل متعدد و لوکس.» او همچنین یادآور میشود: «گاهی کودک بیش از اسباببازی جدید، به حضور والدین، تعامل عاطفی و فرصت تجربه بازیهای واقعی نیاز دارد.»
خرید بیرویه اسباببازی؛ جبران عاطفی یا خطای تربیتی؟
کرمی در ادامه به پیامدهای خرید بیرویه اسباببازی توسط والدین اشاره میکند و میگوید: «خرید بیرویه اسباببازی معمولاً احساس گناه والدین را بهصورت موقت آرام میکند، اما در بلندمدت نمیتواند جایگزین ارتباط عاطفی و وقتگذرانی واقعی با کودک شود.»
او توضیح میدهد: «این رفتار ممکن است کودک را به دریافت پاداشهای مادی عادت دهد و آستانه رضایت او را بالا ببرد؛ بهطوریکه دیگر از داشتههایش لذت عمیق نبرد.» همچنین به گفته او، «والدین نیز بهتدریج دچار فشار اقتصادی، فرسودگی روانی و احساس ناکافی بودن میشوند.در چنین شرایطی رابطه عاطفی کمکم به جبران با خرید تبدیل میشود، در حالیکه کودک بیش از وسایل جدید، به توجه، امنیت روانی و حضور والدین نیاز دارد.»
چگونه به کودک «نه» بگوییم بدون احساس طردشدگی؟
این روانشناس کودک درباره شیوه برخورد با درخواستهای مکرر کودک برای خرید اسباببازی میگوید: «وقتی کودک مدام اسباببازی جدید میخواهد، مهم است که والدین با آرامش و همدلی پاسخ دهند، نه با سرزنش یا عصبانیت.»
او توضیح میدهد: بهتر است ابتدا احساس کودک را تأیید کنند؛ مثلا بگویند: “میدانم این اسباببازی را خیلی دوست داری.” بعد، قاطع اما مهربان حد و مرز بگذارند: “الان قرار نیست اسباببازی جدید بخریم.
کرمی تاکید میکند: «والدین نباید برای کم کردن عذاب وجدان، هر خواستهای را سریع برآورده کنند؛ چون کودک تحمل ناکامی را یاد نمیگیرد. میتوان به کودک حق انتخاب زماندار داد؛ مثلا برای مناسبت بعدی یا با پسانداز خودش آن را تهیه کند.
کودکی که محبت، توجه و گفتوگوی کافی دریافت میکند، “نه” شنیدن را کمتر معادل طردشدگی یا کمبود عاطفی میداند.
معیارهای مهم در خرید اسباببازی برای کودک
در پایان این گفتوگو، کرمی درباره معیارهای انتخاب اسباببازی مناسب توضیح میدهد: والدین هنگام خرید اسباببازی باید به تناسب آن با سن و مرحله رشدی کودک توجه کنند تا هم ایمن باشد و هم باعث یادگیری و خلاقیت شود.
او میگوید: «اسباببازی بهتر است مهارتهایی مثل حل مسئله، تخیل، تعامل اجتماعی و تمرکز را تقویت کند، نه فقط کودک را منفعل نگه دارد. همچنی کیفیت و ایمنی محصول اهمیت زیادی دارد؛ نداشتن قطعات خطرناک، لبه تیز و مواد آسیبزا ضروری است. بهتر است تعداد اسباببازیها متعادل باشد، چون تنوع و خرید بیشازحد میتواند باعث دلزدگی و کاهش تمرکز کودک شود.»
گرمازدگی؛ تهدید خاموش روزهای سوزان
گرمازدگی یکی از خطرناکترین پیامدهای قرار گرفتن طولانیمدت در هوای گرم است که میتواند در مدت کوتاهی سلامت انسان را با تهدیدی جدی مواجه کند. به همین خاطر شناخت علائم گرمازدگی و آگاهی از راههای پیشگیری و مقابله با آن بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میکند.
بدن انسان بهطور طبیعی تلاش میکند دمای داخلی خود را در حدود ۳۷ درجه سانتیگراد حفظ کند. مغز، بهویژه بخشی به نام هیپوتالاموس، نقش مرکز کنترل دما را بر عهده دارد. هنگامی که هوا گرم میشود یا فعالیت بدنی افزایش پیدا میکند، بدن از طریق تعریق و افزایش جریان خون به سطح پوست، گرمای اضافی را دفع میکند.
تعریق یکی از مهمترین سازوکارهای خنککننده بدن است. وقتی عرق از سطح پوست تبخیر میشود، بخشی از گرمای بدن نیز از بین میرود. اما اگر دمای محیط بسیار بالا باشد یا رطوبت هوا زیاد شود، این سیستم کارایی خود را از دست میدهد. در چنین شرایطی بدن دیگر نمیتواند گرمای اضافی را بهدرستی دفع کند و دمای داخلی آن بهتدریج افزایش مییابد.
وقتی سیستم خنککننده بدن از کار میافتد
گرمازدگی زمانی رخ میدهد که مکانیسمهای طبیعی تنظیم دمای بدن دیگر قادر به کنترل گرما نباشند. در این حالت دمای بدن ممکن است به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد برسد، وضعیتی که یک اورژانس پزشکی محسوب میشود.
افزایش شدید دمای بدن باعث اختلال در عملکرد سلولها و اندامهای مختلف میشود. هرچه مدت زمان قرار گرفتن فرد در این شرایط بیشتر باشد، احتمال بروز آسیبهای جدی نیز افزایش مییابد. به همین دلیل پزشکان تأکید میکنند که گرمازدگی را نباید با خستگی ناشی از گرما اشتباه گرفت.
مغز، نخستین قربانی گرمازدگی
یکی از مهمترین اندامهایی که از گرمازدگی آسیب میبیند، مغز است. دمای بالا میتواند عملکرد طبیعی سلولهای عصبی را مختل کند و روی توانایی تفکر، تصمیمگیری و تمرکز اثر بگذارد. به همین دلیل افراد دچار گرمازدگی ممکن است احساس گیجی، منگی یا سردرگمی داشته باشند. برخی افراد رفتارهای غیرعادی از خود نشان میدهند و حتی ممکن است نتوانند به پرسشهای ساده پاسخ دهند. در موارد شدیدتر نیز احتمال بیهوش شدن وجود دارد.
این تغییرات ذهنی یکی از مهمترین نشانههای هشداردهنده گرمازدگی است و نباید نادیده گرفته شود. هرگونه اختلال در هوشیاری فردی که در معرض گرمای شدید قرار گرفته، نیازمند اقدام فوری است.
فشار مضاعف بر قلب و دستگاه گردش خون
در روزهای گرم، قلب برای خنک کردن بدن مجبور است سختتر کار کند. رگهای خونی پوست گشاد میشوند تا خون بیشتری به سطح بدن برسد و گرما دفع شود. این فرآیند اگرچه ضروری است اما بار کاری قلب را افزایش میدهد.
در افراد سالم معمولا بدن میتواند این فشار اضافی را تحمل کند، اما در سالمندان، بیماران قلبی یا افرادی که فعالیت بدنی سنگین انجام میدهند، شرایط متفاوت است. افزایش ضربان قلب و کاهش حجم مایعات بدن میتواند خطر بروز مشکلات قلبی را بیشتر کند.
کارشناسان توصیه میکنند افراد دارای بیماریهای قلبی در ساعات گرم روز از حضور طولانیمدت در فضای باز خودداری کنند و مایعات کافی بنوشند.
کمآبی، خطری که به آرامی پیش میرود
یکی دیگر از پیامدهای مهم گرمازدگی، از دست رفتن آب بدن است. هنگام تعریق، علاوه بر آب، مقداری از املاح ضروری بدن نیز دفع میشود. اگر این مایعات جایگزین نشوند، بدن به تدریج دچار کمآبی خواهد شد.
کمآبی باعث کاهش حجم خون و غلیظتر شدن آن میشود. در نتیجه قلب برای پمپاژ خون باید تلاش بیشتری انجام دهد. همچنین خونرسانی به برخی اندامها کاهش پیدا میکند و احتمال آسیب به کلیهها افزایش مییابد.
در موارد شدید، کمآبی میتواند منجر به اختلال عملکرد کلیه، افت فشار خون و حتی شوک شود. به همین دلیل نوشیدن آب بهصورت منظم در روزهای گرم اهمیت ویژهای دارد، حتی زمانی که فرد احساس تشنگی نمیکند.
علائم هشداردهنده گرمازدگی را بشناسیم
شناخت علائم گرمازدگی میتواند از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند. یکی از نشانههای مهم، داغ و قرمز شدن پوست است. در بسیاری از موارد پوست فرد بهطور غیرعادی گرم به نظر میرسد. کاهش تعریق یا قطع کامل آن نیز از علائم هشداردهنده محسوب میشود. برخلاف تصور عمومی، فرد دچار گرمازدگی شدید ممکن است دیگر عرق نکند، زیرا سیستم تنظیم دمای بدن از کار افتاده است.
سرگیجه، احساس ضعف، تهوع، بیقراری و کلافگی از دیگر علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند. برخی افراد همچنین دچار سردرد شدید میشوند و احساس میکنند توان ادامه فعالیت را ندارند.
از تپش قلب تا بیهوشی
با پیشرفت گرمازدگی، علائم شدت بیشتری پیدا میکنند. افزایش ضربان قلب، نفسنفس زدن و احساس تنگی نفس از جمله نشانههایی هستند که خبر از فشار زیاد بر سیستم گردش خون میدهند. در این مرحله ممکن است فرد دچار اختلال در تمرکز شود و نتواند بهدرستی صحبت کند یا تصمیم بگیرد. گیجی شدید، از دست دادن تعادل و رفتارهای غیرعادی از علائمی هستند که نیاز به رسیدگی فوری دارند.
اگر گرمازدگی درمان نشود، احتمال بروز تشنج، کاهش سطح هوشیاری و بیهوشی وجود دارد. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و تأخیر در درمان میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
هنگام گرمازدگی چه باید کرد؟
اولین اقدام، خارج کردن فرد از محیط گرم است. انتقال به سایه، فضای سرپوشیده یا محیطی دارای تهویه مناسب میتواند روند افزایش دمای بدن را متوقف کند. پس از آن باید لباسهای اضافی یا تنگ را شل کرد و به خنک شدن بدن کمک نمود. استفاده از حوله مرطوب، اسپری آب روی پوست یا قرار دادن پارچه خیس روی گردن و زیر بغل میتواند مؤثر باشد.
کارشناسان تأکید میکنند که نباید از آب بسیار سرد یا یخ بهطور ناگهانی استفاده کرد، زیرا این کار ممکن است باعث شوک به بدن شود. خنک کردن تدریجی و کنترلشده معمولاً ایمنتر است.
نوشیدن مایعات با احتیاط
اگر فرد هوشیار باشد و توانایی بلع داشته باشد، میتوان به او آب یا محلولهای حاوی الکترولیت داد. نوشیدن مایعات باید بهصورت جرعهجرعه انجام شود تا از تهوع یا استفراغ جلوگیری شود. مصرف نوشیدنیهای بسیار شیرین، نوشابههای گازدار یا نوشیدنیهای الکلی توصیه نمیشود، زیرا ممکن است روند جبران کمآبی را مختل کنند. آب ساده یا محلولهای مخصوص جبران املاح بدن گزینههای مناسبتری هستند.
در عین حال، اگر فرد دچار گیجی شدید یا کاهش سطح هوشیاری شده باشد، نباید به او مایعات خورانده شود؛ زیرا خطر خفگی وجود دارد.
چه زمانی باید با اورژانس تماس گرفت؟
هرگاه فرد دچار بیهوشی، گیجی شدید، تشنج یا اختلال واضح در هوشیاری شود، باید فورا با اورژانس تماس گرفت. همچنین اگر علائم با اقدامات اولیه بهبود پیدا نکند یا دمای بدن همچنان بالا باقی بماند، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.
پزشکان تأکید میکنند که گرمازدگی شدید یک وضعیت ساده و گذرا نیست. این مشکل میتواند در مدت کوتاهی به آسیب مغزی، نارسایی کلیه، مشکلات قلبی و سایر عوارض جدی منجر شود.
پیشگیری بهترین راه مقابله با گرمازدگی
گرمازدگی اگرچه خطرناک است اما در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است. نوشیدن آب کافی، پرهیز از فعالیتهای سنگین در ساعات اوج گرما، استفاده از لباسهای سبک و روشن و حضور در محیطهای خنک از مهمترین راهکارهای پیشگیری محسوب میشوند.
همچنین توجه به سالمندان، کودکان، کارگران فضای باز و افراد دارای بیماریهای زمینهای اهمیت ویژهای دارد، زیرا این گروهها بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
با افزایش دمای هوا در فصل تابستان، آگاهی از علائم گرمازدگی و اقدام بهموقع در برابر آن میتواند از بسیاری از مشکلات جدی جلوگیری کند. گاهی شناخت چند نشانه ساده و انجام چند اقدام اولیه، تفاوت میان یک حادثه قابل کنترل و یک وضعیت تهدیدکننده زندگی را رقم میزند.
با حکم رئیس هیئت کاراته هرمزگان ؛ غلامشاهی به عنوان سرپرست هیئت کاراته میناب منصوب شد
یاسمن غلامشاهی به عنوان سرپرست هیئت کاراته شهرستان میناب منصوب شد.
با پیشنهاد رئیس اداره ورزش و جوانان شهرستان میناب و طی حکمی از سوی مهدی صابری رئیس هیئت کاراته هرمزگان، یاسمن غلامشاهی به عنوان سرپرست هیئت کاراته شهرستان میناب منصوب شد.آیین معارفه سرپرست جدید هیئت کاراته میناب با حضور مهدی صابری رئیس هیئت کاراته هرمزگان، جعفر متقی رئیس اداره ورزش و جوانان شهرستان میناب، فهمیه جوزان معاون اداره ورزش و جوانان و مشاور امور بانوان فرماندار میناب، محمود زندیار نایبرئیس هیئت کاراته استان، محیا شجاعی دبیر هیأت کاراته استان و جمعی از اعضا و مربیان هیأت کاراته شهرستان میناب در محل اداره ورزش و جوانان این شهرستان برگزار شد.
مهدی صابری با اشاره به روند رو به رشد کاراته در شهرستان میناب اظهار داشت: خوشبختانه کاراته میناب در سالهای اخیر و به ویژه در سال گذشته، پیشرفت چشمگیری در بخشهای مختلف داشته است. این موفقیت حاصل تلاش مربیان، ورزشکاران، خانوادهها و مسئولان ورزش شهرستان بوده و امیدواریم این روند با قدرت بیشتری ادامه یابد.
رئیس هیئت کاراته هرمزگان افزود: کاراته میناب یادگار استاد زنده یاد رضا مکاری از پیشکسوتان و زحمتکشان کاراته در این منطقه بوده و بیشک با همدلی، اتحاد و بهرهگیری از تمامی ظرفیتهای موجود، شرایط برای رشد و پیشرفت هرچه بیشتر دختران و پسران مستعد مینابی در رشته کاراته فراهم خواهد شد و شاهد افتخارات بیشتری برای ورزش شهرستان خواهیم بود.صابری همچنین با قدردانی از خدمات جابر پریتقینژاد، رئیس پیشین هیئت کاراته میناب گفت: با توجه به شرایط و مسئولیتهای جدید کاری پریتقینژاد، امکان ادامه همکاری ایشان در سمت ریاست هیئت فراهم نبود. از تلاشها و خدمات ارزشمند، دلسوزانه و مؤثر ایشان در توسعه کاراته شهرستان صمیمانه تقدیر و تشکر میکنیم.وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با حضور یاسمن غلامشاهی در جایگاه سرپرست هیئت کاراته شهرستان میناب، زمینه برای توسعه هرچه بیشتر این رشته ورزشی، شناسایی استعدادها و ارتقای جایگاه کاراته میناب در سطح استان و کشور فراهم شود.
در تلالو طلایی نخها؛ رونمایی از بزرگترین گلابتوندوزی ایران در قشم
زنان هنرمند خلیج فارس با خلق اثری درخشان هویت و همبستگی خود را به نمایش گذاشتند.
وقتی هنر با عشق، اصالت و همدلی گره میخورد، شاهکاری خلق میشود که چشم هر بینندهای را به عمق فرهنگ یک دیار میکشاند.
به مناسبت هفته صنایع دستی، جزیره قشم شاهد رونمایی از اثری بود که فراتر از یک محصول دستی ساده، به عنوان شناسنامهای فرهنگی از اصالت، صبوری و سختکوشی مردم جنوب قد برافراشته است.
بزرگترین گلابتوندوزی ایران که نقش دلفریب و هندسی جزیره قشم را بر سینه خود دارد، حاصل ذوق و هنر زنانی است که اصالت را نسل به نسل در تار و پود پارچهها زنده نگه داشتهاند.
این اثر باشکوه، روایتگر داستان پیوند و همدلی جامعهای است که هنر سنتی را نه تنها به عنوان یک حرفه، بلکه به عنوان ابزاری برای روایت اصالت، غرور و تاریخ خود برگزیدهاند تا نشان دهند اصالت این مرز و بوم چگونه در بستر زمان حفظ شده است.
سمفونی سوزن و گلابتون با مشارکت ۲۱ روستا
ارزش و عظمت این اثر هنری زمانی آشکارتر میشود که به فرآیند گروهی و شگفتانگیز خلق آن نگاهی بیندازیم. این قاب ماندگار، حاصل تلاش شبانهروزی، همدلانه و داوطلبانه بیش از ۶۳ بانوی هنرمند است که از ۲۱ روستای مختلف جزیره، فرسنگها راه را با یک هدف مشترک پیمودند و دور هم جمع شدند تا یک حماسه هنری را رقم بزنند.
هر کوک که با دقت و ظرافت بر تن این پارچه نشسته، صدای قلب یک زن هنرمند قشمی است که با نخهای طلایی و نقرهای، خاطرات، آرزوها و اصالت جزیره را تصویر کرده است.
تماشای این گلابتوندوزی، مانند تماشای نقشه زنده و پویایی از همبستگی اجتماعی و پیوند عمیق فرهنگی در سراسر این جزیره شگفتانگیز است؛ پیوندی که نشان میدهد هنر چگونه میتواند قلبهای پراکنده در روستاهای دوردست را به یکدیگر متصل کند.
نمادی برای معرفی اصالت قشم به جهان
این اثر فاخر، نفیس و ماندگار، چیزی بسیار بیشتر از یک رکوردشکنی ساده در حوزه صنایع دستی ایران است؛ این گلابتوندوزی پیامی روشن، عمیق و تماشایی از عشق، تعلق خاطر و عرق بومی زنان قشم به خاک، فرهنگ و میهن خود دارد.
هنرمندان سوزنبهدست جزیره با اجرای این طرح منحصربهفرد، توانمندیهای بینظیر و پنهان خود را به زیباترین شکل ممکن به رخ کشیدند و ثابت کردند که صنایع دستی قشم ظرفیتی بیبدیل و ارزشمند برای درخشش و جلب توجه در عرصههای ملی و بینالمللی دارد.
این اثر هنری حالا به عنوان یک سفیر فرهنگی تمامعیار از جزیره، آماده است تا قصه صبوری، هنر اصیل و تاریخ غنی جنوب را به گوش جهانیان برساند و ویترینی درخشان برای معرفی جاذبههای فرهنگی خلیج فارس باشد.
زالی؛ از چالشهای بینایی تا تبعیض و باورهای نادرست
سفیدتر از رنگها؛ روایت زندگی با زالی در سایه ناآگاهی و تبعیض
آلبینیسم یا زالی، یک اختلال ژنتیکی نادر است که بیش از آنکه با مشکلات جسمی شناخته شود، قربانی ناآگاهی، باورهای نادرست و تبعیضهای اجتماعی است؛ وضعیتی که باعث شده بسیاری از مبتلایان، علاوه بر مقابله با مشکلات بینایی و آسیبپذیری در برابر نور خورشید، بار سنگین قضاوتها و انگهای اجتماعی را نیز بر دوش بکشند.
آلبینیسم(زالی) بیماری واگیردار نیست، نشانهای از ناتوانی ذهنی محسوب نمیشود و ارتباطی با باورهای خرافی ندارد؛ با این حال بسیاری از مبتلایان هنوز قربانی نگاههای نادرست و قضاوتهای غیرعلمی هستند.
آلبینیسم یا زالی نوعی اختلال ژنتیکی ارثی است که در اثر جهش در یک یا چند ژن مرتبط با تولید ملانین ایجاد میشود. ملانین رنگدانهای است که رنگ پوست، مو و چشم را تعیین میکند و نقش مهمی در محافظت از بدن در برابر اشعههای مضر خورشید دارد.
کاهش یا فقدان این رنگدانه سبب میشود افراد مبتلا دارای پوست، مو و چشمانی روشنتر از سایر افراد باشند و در عین حال با مشکلاتی در زمینه بینایی و سلامت پوست مواجه شوند.
کارشناسان ژنتیک، آلبینیسم را مجموعهای از اختلالات ژنتیکی میدانند که در آن تولید ملانین به شدت کاهش یافته یا به طور کامل متوقف میشود، این بیماری در همه نژادها، قومیتها و در هر دو جنس زن و مرد مشاهده میشود و بر اساس برآوردها به طور متوسط از هر ۱۷ هزار نفر، یک نفر به آن مبتلا است.
مجتبی کاظمی، پدر یک کودک مبتلا به آلبینیسم (زالی)، گفت: پس از تولد فرزندش تازه با دنیای ناشناختهای روبهرو شد که پیش از آن شناخت چندانی از آن نداشت.
وی تاکید کرد: بخش بزرگی از مشکلات این کودکان نه به بیماری، بلکه به ناآگاهی جامعه بازمیگردد.
به گفته کاظمی، هرچه آگاهی خانوادهها و مردم نسبت به آلبینیسم بیشتر باشد، فرصت حضور و رشد این کودکان در جامعه نیز افزایش خواهد یافت.
وی افزود: زمانی که برای شناخت بیشتر آلبینیسم شروع به مطالعه کرد، متوجه شد بسیاری از مردم حتی اطلاعات اولیهای درباره این اختلال ندارند.
وی معتقد است: اگر جامعه به جای تمرکز بر تفاوت ظاهری، تواناییهای افراد مبتلا را ببیند، بسیاری از موانع پیش روی آنان از میان برداشته خواهد شد.
این روایت تنها به یک خانواده محدود نمیشود، بسیاری از مبتلایان به آلبینیسم در ایران و جهان، علاوه بر چالشهای پزشکی، با پیامدهای اجتماعی ناشی از تفاوت ظاهری خود نیز مواجه هستند؛ از نگاههای کنجکاوانه و قضاوتهای نادرست گرفته تا محرومیت از برخی فرصتهای آموزشی، شغلی و اجتماعی.
اختلالی ژنتیکی، نه یک ناتوانی ذهنی
سفیدتر از رنگها؛ روایت زندگی با زالی در سایه ناآگاهی و تبعیض
کارشناسان ژنتیک، آلبینیسم را مجموعهای از اختلالات ارثی میدانند که در آن تولید ملانین به میزان بسیار کم انجام میشود یا به طور کامل متوقف میشود، این بیماری در همه نژادها و قومیتها مشاهده میشود و زنان و مردان به یک میزان در معرض آن قرار دارند.
آلبینیسم در اغلب موارد به صورت اتوزوم مغلوب به ارث میرسد؛ به این معنا که کودک ژن معیوب را از هر دو والد دریافت میکند، البته در موارد محدودی نیز نوع وابسته به کروموزوم X مشاهده میشود که بیشتر در پسران بروز میکند.
یکی از باورهای نادرست درباره این بیماری، ارتباط دادن آن با مشکلات ذهنی و شناختی است؛ در حالی که افراد مبتلا به آلبینیسم (زالی) از نظر هوش و تواناییهای ذهنی تفاوتی با سایر افراد جامعه ندارند، با این حال مشکلات بینایی ناشی از بیماری میتواند روند آموزش و تحصیل آنان را با دشواریهایی همراه کند.
ملانین علاوه بر ایجاد رنگ در پوست، مو و چشم، نقش مهمی در محافظت از بدن در برابر نور خورشید دارد، به همین دلیل افراد مبتلا به آلبینیسم(زالی) بیشتر از دیگران در معرض آسیبهای ناشی از اشعه فرابنفش قرار میگیرند.
مشکلات بینایی، کاهش قدرت دید، حساسیت شدید به نور، حرکات غیرارادی چشم و در برخی موارد نابینایی نسبی از جمله عوارض شناختهشده این بیماری است، همچنین نبود یا کمبود ملانین احتمال آفتابسوختگی و ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد.
وقتی ناآگاهی از بیماری دردناکتر میشود
با وجود پیشرفتهای علمی، بسیاری از مبتلایان معتقدند دشوارترین بخش زندگی با آلبینیسم(زالی) نه مشکلات جسمی، بلکه نگاه جامعه به تفاوت ظاهری آنان است.
محمد رستمی، پژوهشگر حوزه مسائل اجتماعی نیز در این خصوص گفت: بخش قابل توجهی از مشکلات مبتلایان به آلبینیسم(زالی) از ناآگاهی عمومی ناشی میشود.
وی خاطرنشان کرد: برخی کودکان مبتلا از همان سالهای نخست زندگی به دلیل تفاوت ظاهری خود با نگاههای متفاوت و گاه رفتارهای نامناسب مواجه میشوند؛ شرایطی که میتواند اعتماد به نفس آنان را تحت تأثیر قرار دهد.
رستمی افزود: در برخی موارد، کودکان مبتلا به آلبینیسم (زالی) حتی در محیطهای خانوادگی نیز با درک درستی از شرایط خود روبهرو نمیشوند و همین مسئله زمینه گوشهگیری و فاصله گرفتن آنان از تعاملات اجتماعی را فراهم میکند.
امنیت روانی؛ حلقه مفقوده زندگی مبتلایان
روانشناسان تأکید دارند فشارهای اجتماعی ناشی از تفاوت ظاهری، یکی از مهمترین چالشهای پیش روی افراد مبتلا به آلبینیسم است.
آیدا رنجبر، روانشناس، نیز در این باره گفت: بسیاری از مبتلایان به دلیل مواجهه مداوم با نگاههای متفاوت، پرسشهای آزاردهنده و نگرانی درباره پذیرش اجتماعی، از امنیت روانی کامل برخوردار نیستند.
به گفته وی، برخی از این افراد به تدریج از جامعه فاصله میگیرند و برخی دیگر تلاش میکنند بیش از حد تواناییهای خود را به دیگران اثبات کنند؛ وضعیتی که میتواند سلامت روان آنان را تحت تأثیر قرار دهد.
رنجبر تأکید کرد: افراد مبتلا به آلبینیسم (زالی) باید همانند سایر شهروندان از فرصتهای برابر برای آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی برخوردار باشند و نگاههای مبتنی بر ترحم یا تبعیض جای خود را به شناخت و پذیرش اجتماعی بدهد.
نه معلول محسوب میشوند، نه از حمایت کافی برخوردارند
یکی از چالشهای مطرح شده از سوی فعالان اجتماعی، وضعیت حمایتی مبتلایان به آلبینیسم(زالی) است، بسیاری از این افراد با وجود مشکلات بینایی و نیازهای درمانی ویژه، از برخی حمایتهای قانونی و اجتماعی که برای گروههای دیگر در نظر گرفته شده بهرهمند نیستند.
هزینههای مرتبط با مراقبتهای چشمی، استفاده از تجهیزات کمکبینایی و مراقبتهای پوستی برای بسیاری از خانوادهها سنگین است و حمایتهای بیمهای و درمانی میتواند نقش مهمی در کاهش این مشکلات داشته باشد.
تاریخچه آلبینیسم (زالی) در جهان نشان میدهد مبتلایان به این بیماری در برخی کشورها قربانی خرافات و باورهای نادرست شدهاند، در دهه ۲۰۰۰ میلادی گزارشهای متعددی از حمله و حتی قتل افراد مبتلا به آلبینیسم در برخی کشورهای آفریقایی منتشر شد؛ حوادثی که ریشه در باورهای خرافی درباره قدرتهای جادویی این افراد داشت.
همین رخدادها موجب شد موضوع حمایت از حقوق افراد مبتلا به این بیماری در مجامع بینالمللی مورد توجه قرار گیرد، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۳ قطعنامهای برای مقابله با تبعیض و خشونت علیه این افراد تصویب کرد و در نهایت مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۴، روز ۱۳ ژوئن را به عنوان روز جهانی آگاهی از آلبینیسم به رسمیت شناخت.
پیشرفت علم ژنتیک امکان تشخیص دقیقتر آلبینیسم(زالی) را فراهم کرده است، امروزه از روشهای مولکولی پیشرفته برای شناسایی جهشهای ژنتیکی مرتبط با این بیماری استفاده میشود، پس از شناسایی ژن معیوب، امکان بررسی سایر اعضای خانواده و تعیین ناقلان بیماری نیز وجود دارد که این موضوع میتواند نقش مهمی در مشاوره ژنتیک و پیشگیری از بروز بیماری در نسلهای بعدی داشته باشد.
با وجود پیشرفتهای علمی، هنوز درمان قطعی برای آلبینیسم وجود ندارد، با این حال راهکارهایی برای کاهش عوارض بیماری و بهبود کیفیت زندگی مبتلایان در دسترس است.
استفاده از عینکها و لنزهای تخصصی، معاینات منظم چشمی، محافظت از پوست در برابر نور خورشید و انجام برخی جراحیهای محدود برای کاهش حرکات غیرارادی چشم از جمله اقداماتی است که میتواند به بهبود شرایط زندگی مبتلایان کمک کند.
دانشمندان در سالهای اخیر تحقیقات گستردهای در زمینه ژندرمانی انجام دادهاند، اما این مطالعات هنوز به مرحله استفاده گسترده در انسان نرسیده است.
هرمزگان و ضرورت افزایش آگاهی عمومی
در هرمزگان نیز همچون بسیاری از استانهای کشور، آمار رسمی و دقیقی از تعداد افراد مبتلا به آلبینیسم وجود ندارد، نبود بانک اطلاعاتی مشخص از این افراد، برنامهریزی برای ارائه خدمات حمایتی، آموزشی و درمانی را با دشواری مواجه کرده است.
با این حال چالش اصلی تنها نبود آمار نیست، بلکه کمبود آگاهی عمومی درباره آلبینیسم (زالی) نیز همچنان محسوس است، بسیاری از شهروندان اطلاعات کافی درباره ماهیت ژنتیکی بیماری، مشکلات بینایی مبتلایان و نیازهای آنان ندارند و همین مسئله گاه به شکلگیری رفتارهای ناآگاهانه و نگاههای تبعیضآمیز منجر میشود.
رسانهها، مدارس، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی میتوانند نقش مهمی در افزایش آگاهی عمومی ایفا کنند، آشنایی بیشتر جامعه با واقعیتهای علمی آلبینیسم(زالی) نه تنها از شکلگیری باورهای غلط جلوگیری میکند، بلکه زمینه حضور فعالتر مبتلایان در عرصههای مختلف اجتماعی را نیز فراهم خواهد کرد.
روز جهانی آگاهی از آلبینیسم، فرصتی است تا جامعه بار دیگر به این واقعیت توجه کند که تفاوت در رنگ پوست، مو یا چشم نمیتواند معیاری برای سنجش تواناییهای انسان باشد.
افراد مبتلا به آلبینیسم بیش از هر چیز به جامعهای آگاه، پذیرنده و عاری از تبعیض نیاز دارند؛ جامعهای که آنان را نه با ظاهر متفاوت، بلکه با استعدادها، تواناییها و حقوق برابر شهروندیشان بشناسد.