ماه: آبان ۱۴۰۵
کاهش سقف ضمانت اجرای مهریه خلاف عدالت خانوادگی است

معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده گفت: تصویب کاهش سقف ضمانت اجرای مهریه از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه، تصمیمی خلاف عدالت خانوادگی، اصول قانون اساسی و سیاستهای کلی خانواده است؛ تصمیمی که عملاً حقوق زنان را محدود میکند.
زهرا بهروزآذر در رشته مطالبی که در فضای مجازی منتشر کرد، افزود: «سیاستهای کلی خانواده بر بازنگری نظام حقوقی متناسب با «مقتضیات جدید» با هدف تحکیم خانواده تاکید دارد. اصلاح مهریه باید همزمان با بازنگرانی متوازن حقوق و تکالیف زوجین از جمله وکالت در طلاق، حقوق مالی داراییهای دوران زوجیت، نفقه و اجرت المثل، با تضمین عدالت و امنیت حقوقی صورت گیرد.
بهروزآذر اظهار کرد: «نمیتوان «مهریه پلکانی» را پیشنهاد داد، بیآنکه سایر اضلاع حقوق خانواده، تحولات اجتماعی و اقتصادی، تغییر نقش و جایگاه زنان و مقتضیات زندگی خانواده امروز را در نظر گرفت. اصلاح مهریه باید بخشی از بازنگری جامع و متوازن همه اضلاع نظام حقوق خانواده باشد.
معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده گفت: «کاهش سقف ضمانت اجرای وصول مهریه، بدون بازنگری کل نظام حقوقی خانواده، تعادل حقوق زن و مرد را برهم میزند، امنیت مالی زنان را کاهش میدهد و حتی تشکیل خانواده را با چالش روبهرو میکند.
۲۷۰۰ زن روستایی و عشایری برای ورود به بازارهای آنلاین آموزش می بینند

مشاور وزیر جهادکشاورزی در امور زنان گفت: تاکنون بیش از ۲ هزار و ۷۰۰ نفر از زنان روستایی و عشایری در ۱۸ استان کشور در طرح توسعه کسبوکارهای الکترونیکی و آموزش ورود به بازارهای آنلاین شرکت کردهاند.
طاهره قیومی افزود: این طرح با هدف اجرای تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت در حوزه اشتغال زنان روستایی و عشایری، حمایت از زنان سرپرست خانوار و بدسرپرست، توسعه مشاغل خانگی و کاهش مهاجرت از روستا به شهر از تیرماه امسال با همکاری دیجیکالا و گروه همراه اول آغاز شده است.
وی اظهار داشت: در چارچوب این طرح، هر هفته آموزشهای تخصصی در یکی از استانها طی دو روز برگزار شده و در هر استان حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر از زنان روستایی و عشایری آموزش دیدهاند.
قیومی ادامه داد: شرکتکنندگان این دورهها از میان زنانی انتخاب شدهاند که در حوزه مشاغل خانگی فعالیت دارند یا عضو صندوقهای حمایت از توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری و تعاونیها هستند. هدف از این آموزشها، توانمندسازی این بانوان برای عبور از شیوههای سنتی عرضه محصولات و ورود به بازارهای آنلاین است.
مشاور وزیر جهادکشاورزی در امور زنان درباره برنامه آموزش سفیران استانی نیز تصریح کرد: برای تداوم و گسترش آموزشها، تقریباً هر سه ماه یکبار برنامه آموزش سفیران برگزار میشود و از هر استان دو تا سه نفر از افراد دارای آمادگی و توانمندی در حوزه فناوری اطلاعات، آموزشهای تکمیلی دریافت میکنند تا پس از بازگشت به استان خود، آموزش سایر زنان روستایی و عشایری را دنبال کنند.
وی با بیان این که این شیوه، زمینه گسترش آموزشها فراتر از دورههای مستقیم را فراهم کرده است، گفت: علاوه بر آموزشهای حضوری، برنامههای آنلاین نیز اجرا شده و تاکنون حدود ۳۰ تا ۴۰ شناسه صنفی در ۱۸ استان به متقاضیان واگذار شده است.
قیومی گفت: پس از بازگشت شرایط کشور به ثبات، همکاری با سکوهای اینترنتی دیگری همچون اسنپ و تپسی نیز در دستور کار قرار خواهد گرفت تا از ظرفیتهای متنوع بازارهای آنلاین برای افزایش دسترسی زنان روستایی و عشایری به بازار فروش محصولات و توسعه کسبوکارهای آنان استفاده شود.
آیا پیشدبستانی اجباری میشود/پوشش آموزش نوآموزان به ۷۲ درصد رسید

پیشنهاد اجباری شدن دوره پیشدبستانی در یک بازه پنجساله، تعیین چارچوب فعالیت کودکستانهای دولتی و غیردولتی و تعریف یک دوره پیوسته تربیت کودک از بدو تولد تا پایان ششسالگی، سه محور پیشنهادی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک است که در کمیسیون آموزش مجلس به تصویب رسیده و برای نهایی شدن باید در صحن علنی بررسی شود.
آموزش در سالهای نخست زندگی، یکی از مراحل اثرگذار در رشد و یادگیری کودکان است و توسعه دسترسی به دوره پیشدبستانی میتواند زمینه آمادگی بیشتر آنان برای ورود به مدرسه را فراهم کند. با این حال، اجباری شدن این دوره علاوه بر تصویب قانونی نیز به فراهم شدن زیرساختهای آموزشی، تعیین جایگاه مراکز دولتی و غیردولتی و تامین امکانات مورد نیاز برای پوشش همه کودکان وابسته است.
در همین چارچوب، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک سه محور را برای اصلاح ساختار آموزش و تربیت کودکان دنبال کرده است؛ اجباری شدن پیشدبستانی، مشخص شدن وضعیت فعالیت مراکز دولتی و غیردولتی و تعریف یک دوره پیوسته تربیتی و آموزشی از تولد تا پایان ششسالگی که بر اساس آمار اعلامشده از سوی این سازمان، پوشش پیشدبستانی طی سال گذشته از حدود ۴۰ تا ۴۲ درصد به ۷۲ درصد در سال جاری رسیده است.
تصویب سه پیشنهاد در کمیسیون آموزش مجلس
حمیدرضا شیخالاسلام معاون وزیر و رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به جلسات متعدد برگزارشده در کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: سه محور اصلی برای اصلاح ساختار تعلیم و تربیت کودکان مورد بررسی قرار گرفت و پیشنهادهای مربوط به آنها در کمیسیون به تصویب رسید.
وی تاکید کرد: این پیشنهادها هنوز در صحن علنی مجلس مطرح نشده است و نهایی شدن آنها به تصویب نمایندگان در صحن علنی بستگی دارد.
معاون وزیر آموزش و پرورش گفت:به دلیل تعطیلی مجلس، این موضوعات تاکنون در صحن مطرح نشده است اما امیدواریم پیشنهادهای مصوب کمیسیون در صحن علنی بررسی و به تصویب برسند.
شیخالاسلام با اشاره به برنامه اجباری شدن دوره پیشدبستانی گفت: برای اجرای این طرح، یک بازه زمانی پنجساله در نظر گرفته شده است و بر اساس برنامه پیشنهادی، طی این مدت پوشش آموزش پیشدبستانی توسعه مییابد تا در پایان پنج سال، این دوره بهطور کامل اجباری شود.
وی با بیان اینکه اجرای این برنامه به طی مراحل قانونی نیاز دارد، اظهار کرد: در صورت تصویب نهایی، ساختار فعالیت مراکز پیشدبستانی نیز مانند سایر مقاطع آموزشی مشخص خواهد شد؛ به این معنا که در کنار کودکستانهای دولتی، مراکز غیردولتی نیز فعالیت خواهند کرد.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با اشاره به وضعیت فعلی آموزش پیشدبستانی افزود: در شرایط کنونی نیز مدیران بسیاری از مدارس ابتدایی برای ثبتنام دانشآموزان در پایه اول، توجه ویژهای به گذراندن دوره پیشدبستانی دارند، هرچند اجباری شدن این دوره همچنان به تصویب نهایی پیشنهاد مطرحشده در مجلس وابسته است.
یکپارچهسازی دوره تربیت کودک از تولد تا پایان ششسالگی
شیخالاسلام، سومین محور پیشنهادی را شامل یک دوره پیوسته تربیتی و آموزشی از بدو تولد تا پایان ششسالگی عنوان کرد و گفت: منظور از یکپارچهسازی، ادغام پیشدبستانی در دوره ابتدایی یا تغییر شتابزده ساختار پایههای تحصیلی نیست، بلکه قرار است سالهای نخست زندگی کودک در قالب یک دوره مشخص و منسجم تعریف شود.
وی درباره ادغام دوره پیشدبستانی در دوره ابتدایی، توضیح داد: بحث مطرحشده، تعریف یک دوره از بدو تولد تا پایان ششسالگی است و نباید آن را به معنای افزایش تعداد سالهای تحصیل یا ادغام این دوره در ابتدایی تلقی کرد.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با تأکید بر ضرورت نگاه علمی به آموزش کودکان اظهار کرد: آموزش از دوران بارداری آغاز میشود و در تمام مراحل زندگی ادامه دارد، اما برای برنامهریزی آموزشی باید دورههای مختلف رشد و یادگیری را اولویتبندی کرد.
وی با اشاره به اهمیت دوران شیرخوارگی و سالهای نخست زندگی افزود: در فاصله تولد تا دو سالگی نیز آموزشهای خاصی متناسب با شرایط کودک ارائه میشود، تعریف دوره تربیت کودک باید با توجه به مراحل رشد و نیازهای آموزشی کودکان انجام شود.
شیخالاسلام تاکید کرد: یکپارچهسازی این دوره به معنای تبدیل همه مراحل رشد به سالهای تحصیلی رسمی نیست بلکه هدف، ایجاد انسجام در برنامههای تربیتی و آموزشی از تولد تا پایان ششسالگی است.
پیشدبستانی و آمادگی برای ورود به مدرسه
معاون وزیر آموزش و پرورش با اشاره به ضرورت توجه جدی به دوره پیشدبستانی گفت: باید این دوره در کشور جدی گرفته شود تا کودکان با آمادگی و نشاط بیشتری وارد مدرسه شوند.
وی با اشاره به موضوع تکرار پایه افزود: توجه به آموزشهای پیش از دبستان میتواند به آمادگی بیشتر کودکان برای ورود به پایه اول ابتدایی کمک کند و زمینه کاهش مشکلات یادگیری و تکرار پایه را فراهم آورد.
شیخالاسلام با تأکید بر اینکه آموزش کودکان باید متناسب با مراحل رشد آنها باشد، اظهار کرد: هدف آن است که کودکان بدون مواجهه ناگهانی با الزامات آموزش رسمی، برای ورود به مدرسه آماده شوند و تجربه مطلوبتری از کلاس، معلم و محیط آموزشی داشته باشند.
افزایش پوشش پیشدبستانی از ۴۲ به ۷۲ درصد
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با اشاره به آمار پوشش دوره پیشدبستانی گفت: میزان پوشش این دوره که در سال گذشته حدود ۴۰ تا ۴۲ درصد بود، بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه یکپارچه دانشآموزی (سیدا)، در سال جاری به حدود ۷۲ درصد رسیده است.
وی با اشاره به نقش سامانه سیدا در ثبت و پیگیری اطلاعات دانشآموزی توضیح داد: آمار اعلامشده از پوشش پیشدبستانی بر اساس اطلاعات این سامانه ارائه شده است.
شیخالاسلام از فعالیت بیش از ۴۰ هزار کودکستان در کشور خبر داد و گفت: از این تعداد، حدود ۳۳ هزار مرکز مجوز قانونی فعالیت دارند.
وی با اشاره به جمعیت کودکانی که در سالهای آینده به سن پیشدبستانی میرسند خاطر نشان کرد: تحقق هدف اجباری شدن پیشدبستانی در بازه پنجساله مستلزم توجه به تعداد موالید و کودکانی است که در این مدت وارد سن مشمول آموزش میشوند.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تأکید کرد: پیشنهادهای مطرحشده در کمیسیون آموزش مجلس برای نهایی شدن باید در صحن علنی بررسی و تصویب شوند. بنابراین، اجرای قطعی طرح اجباری شدن پیشدبستانی و سایر تغییرات پیشنهادی، به طی شدن مراحل قانونی و تصویب نهایی آنها بستگی دارد.
پیشنهاد دوره پیش دبستانی در اختیار مجلس
موسی الرضا کفاش معاون دبیرکل شورای عالی آموزشوپرورش نیز درباره احتمال تغییر ساختار دوره ابتدایی و حذف پایه ششم اظهار کرد: پیشنهادهایی درباره اضافه شدن دوره پیشدبستانی به ساختار رسمی آموزش و تغییر در وضعیت پایه ششم مطرح شده است.
وی ادامه داد: در مجلس شورای اسلامی پیشنهادهایی با هدف تقویت نظام آموزشوپرورش مطرح شده که از جمله آنها میتوان به رسمی شدن دوره پیشدبستانی و حذف پایه ششم اشاره کرد؛ با این حال، این پیشنهادها تاکنون به تصویب نرسیدهاند.
کفاش تصریح کرد: این موضوع مورد تأیید برخی همکاران آموزشوپرورش قرار نگرفته و در حال حاضر مباحث مربوط به آن در شورای عالی آموزشوپرورش در دست بررسی است. همچنین مصوبات مربوط به طرحواره برنامه درسی دوره ابتدایی در این شورا بررسی میشود و نتیجه نهایی پس از تکمیل بررسیها مشخص خواهد شد.
تأکید رئیس کمیسیون آموزش مجلس بر آموزش از پنجسالگی
پیش از این نیز علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اهمیت سالهای نخست زندگی در یادگیری کودکان، از ضرورت فراهم شدن زمینه ورود کودکان از پنجسالگی به دوره پیشدبستانی خبرداد.
وی با اشاره به اینکه وزارت آموزش و پرورش باید مسئولیت بیشتری در این زمینه بر عهده بگیرد، اظهار کرد: با توجه به اهمیت دوران اولیه رشد، لازم است که امکان بهرهمندی کودکان از آموزشهای پیش از دبستان فراهم شود.
منادی سفیدان با اشاره به محدودیت امکانات برخی خانوادهها و مراکز آموزشی افزود: بسیاری از خانوادهها و مراکز آموزشی با کمبود امکانات مواجه هستند؛ از این رو، علاوه بر نظارت موثر، دولت باید منابع مالی مورد نیاز را نیز تامین کند تا فرصت آموزش برای کودکان در این سن فراهم شود.
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به پژوهشهای مرتبط با دوران رشد کودکان تصریح کرد: سالهای ابتدایی زندگی، دورهای طلایی برای یادگیری است و سرمایهگذاری در این دوران میتواند زمینه افزایش بهرهوری آموزشی و پیشرفت تحصیلی کودکان در سالهای آینده را فراهم کند.
منادی سفیدان با اشاره به وضعیت آموزش عمومی کشور گفت: در حال حاضر حدود ۱۶.۵ تا ۱۷ میلیون دانشآموز در کشور مشغول تحصیل هستند و حدود یک میلیون معلم در ۱۲۴ هزار مدرسه فعالیت میکنند. تلاش شده است امکانات و برنامههای آموزشی مورد نیاز برای استمرار فعالیت مدارس فراهم شود.
بر این اساس، اجباری شدن پیشدبستانی در یک بازه پنجساله و یکپارچهسازی دوره تربیت کودک از تولد تا پایان ششسالگی، از مهمترین محورهای اصلاحی مطرحشده از سوی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک بود که طرحی که برای تبدیل شدن به قانون و ورود به مرحله اجرا، همچنان نیازمند طی مراحل قانونی است.
ترشی یار الماسی؛ چاشنی خوش عطر با طعم بادمجان کبابی

ترشیهای خانگی هنوز هم جای خود را در سفره بسیاری از خانوادهها حفظ کردهاند و هر منطقه، ترکیب و شیوهای برای تهیه این چاشنی محبوب دارد. ترشی یار الماسی یکی از همین نمونههاست که با عطر سبزیهای معطر و طعم خاص بادمجان کبابی، میتواند همراهی متفاوت برای غذاهای روزمره باشد و حال و هوای ترشیهای سنتی را به سفره خانه بیاورد.
ترشی برای بسیاری از خانوادههای ایرانی فقط یک چاشنی کنار غذا نیست، بلکه بخشی از خاطره سفرههای خانگی و فصل آماده کردن مواد غذایی برای ماههای پیش روست. در میان انواع ترشیهای خانگی، ترشی یار الماسی با ترکیب سبزیجات مختلف، عطر سبزیهای معطر و طعم بادمجان کبابی، ظاهر و مزه متفاوتی دارد. این ترشی را میتوان در خانه تهیه کرد اما برای اینکه نتیجه نهایی هم خوشطعم باشد و هم بافت مناسبی داشته باشد، آمادهسازی و خشک کردن مواد اهمیت زیادی دارد.
در دستورهای مختلف، نام “یار الماسی” برای فرآوردههای متفاوتی به کار رفته است. در برخی منابع فارسی، این نام به “سیبزمینی ترشی” یا “یارمسی” اشاره دارد، در حالی که دستور مورد بررسی در این گزارش، نوعی ترشی مخلوط است که بادمجان کبابی بخش اصلی آن را تشکیل میدهد.
یار الماسی چه تفاوتی با ترشیهای معمول دارد؟
ویژگی قابل توجه این ترشی، کنار هم قرار گرفتن مواد با بافتهای متفاوت است. بادمجان کبابی بعد از آمادهسازی حالتی نرم و دودی پیدا میکند، در حالی که هویج، خیار، گلکلم و دیگر صیفیجات میتوانند بخش ترد ترشی را تشکیل دهند. همین تفاوت بافت باعث میشود یار الماسی در کنار غذاهایی مانند انواع پلو، خوراکهای خانگی و غذاهای ساده روزمره، چاشنی متفاوتی باشد.
مواد لازم برای تهیه ترشی یار الماسی
برای تهیه یک مقدار نسبتا زیاد از این ترشی میتوان از ۲ کیلوگرم بادمجان ترشی بدون تخم، یک کیلوگرم هویج، یک کیلوگرم خیار ریز، ۵۰۰ گرم لوبیای سبز، ۵۰۰ گرم سیبزمینی ترشی در صورت تمایل، دو ساقه کرفس، یک عدد گلکلم متوسط و حدود ۵۰۰ گرم سبزی معطر شامل نعناع، ترخون، جعفری، گشنیز و ریحان استفاده کرد. برای چاشنی نیز سرکه، نمک و پودر گلپر مورد نیاز است. مقدار سرکه را باید به اندازهای در نظر گرفت که در پایان، مواد به خوبی با آن آغشته و پوشانده شوند.
بادمجان کبابی، پایه طعم ترشی
اولین مرحله، آماده کردن بادمجانهاست. بادمجانها را روی شعله ملایم کباب کنید تا پوست آنها کاملا حرارت ببیند و داخل بادمجان نرم شود. بعد از خنک شدن، پوست را جدا کنید و گوشت بادمجان را کنار بگذارید.
یکی از نکات مهم در این مرحله گرفتن آب اضافی بادمجان است. بادمجان پوستکنده را داخل آبکش تمیز قرار دهید تا رطوبت اضافی آن خارج شود. سپس بادمجان باید در محیط تمیز و روی پارچه قرار بگیرد تا رطوبت سطحی آن نیز کمتر شود. در نهایت بادمجان آماده شده با نمک و سرکه ترکیب و ساطوری میشود.
این مرحله فقط برای ظاهر ترشی نیست. وقتی مواد اولیه آب زیادی داشته باشند، محصول نهایی میتواند شلتر شود و بافت مورد انتظار را نداشته باشد. در تهیه ترشیهای خانگی نیز کنترل رطوبت مواد و رعایت نسبت مناسب مواد ترشی اهمیت دارد.
سبزیهای معطر را کاملا خشک کنید
نعناع، ترخون، جعفری، گشنیز و ریحان، عطر اصلی این ترشی را شکل میدهند. سبزیها را ابتدا با دقت بشویید و پس از آبکشی، روی پارچه تمیز پهن کنید تا کاملا خشک شوند.
یکی از اشتباهات رایج در تهیه ترشی خانگی این است که سبزی یا صیفیجات در حالی که هنوز خیس هستند وارد شیشه شوند. بنابراین بهتر است برای خشک شدن آنها عجله نکنید. باقی ماندن رطوبت از عوامل مؤثر در خراب شدن ترشی است.
پس از خشک شدن، سبزیها را خرد کنید و برای ترکیب نهایی کنار بگذارید. اگر قرار است مقدار زیادی ترشی تهیه شود، بهتر است همه مواد از قبل آماده و خشک باشند تا مرحله مخلوط کردن بدون وقفه انجام شود.
صیفیجات را یکدست خرد کنید
هویج، خیار، گلکلم، کرفس، لوبیای سبز و در صورت تمایل سیبزمینی ترشی را بشویید و قسمتهای خراب یا لکدار آنها را جدا کنید. سپس مواد را به اندازهای خرد کنید که هنگام خوردن، اندازه قطعات با یکدیگر هماهنگ باشد.
در دستور یار الماسی، این مواد پس از شستوشو و خردشدن، نمکپاشی میشوند و روی پارچه قرار میگیرند تا رطوبت اضافه خود را از دست بدهند. این کار کمک میکند مواد هنگام ترکیب با بادمجان و سرکه، بیش از اندازه آب نیندازند و بافت مناسبتری داشته باشند.
اگر دوست دارید ترشی ظاهر مرتبتری داشته باشد، بهتر است هویج و خیار را تقریبا هماندازه خرد کنید و گلکلم را نیز به قطعات کوچک و قابل خوردن تقسیم کنید. لوبیای سبز را هم میتوان به قطعات کوتاهتر برش زد.
ترکیب مواد
پس از آمادهشدن بادمجان، سبزیها و صیفیجات، همه مواد را در یک ظرف بزرگ و تمیز بریزید. بادمجان ساطوری، سبزیهای معطر و صیفیجات را به آرامی با یکدیگر مخلوط کنید تا مواد له نشوند.
در این مرحله سرکه را اضافه کنید. مقدار سرکه باید به اندازهای باشد که مواد ترشی به خوبی با آن آغشته شوند. سپس نمک و گلپر را اضافه کنید و مواد را آرام هم بزنید تا چاشنیها در همه قسمتها پخش شوند. گلپر به دلیل عطر ویژهای که دارد، میتواند رایحه آشنای ترشیهای سنتی را بیشتر کند.
برای تهیه ترشی خانگی، انتخاب سرکه مناسب نیز اهمیت دارد. توصیه میشود در ترشی سازی از سرکه با اسیدیته پنج درصد استفاده شود و از سرکههای خانگی یا سرکهای که میزان اسیدیته آن مشخص نیست، استفاده نشود. زیرا میزان اسیدیته برای ایمنی و کیفیت محصول اهمیت دارد.
شیشه تمیز و خشک، بخش مهم کار
ترشی آمادهشده را داخل شیشههای تمیز و کاملا خشک بریزید. شیشه باید مناسب نگهداری مواد غذایی باشد و در آن نیز به خوبی بسته شود. هنگام پرکردن شیشه، مواد را خیلی فشرده نکنید، اما مطمئن شوید که سرکه به همه بخشها میرسد. پیشنهاد میشود ترشی در محل دور از تابش مستقیم آفتاب قرار بگیرد و حدود یک هفته تا ۱۰ روز برای جاافتادن آن زمان در نظر گرفته شود.
چند نکته برای خوش طعمتر شدن یار الماسی
تازه بودن مواد اولیه یکی از مهمترین عوامل در کیفیت ترشی است. هویج و خیار بهتر است سفت و تازه باشند و گلکلم نیز لکه یا قسمت نرم نداشته باشد. بادمجان مناسب نیز بهتر است کم تخم و تازه باشد تا پس از کباب شدن بافت بهتری ایجاد کند.
خشک کردن مواد پس از شست و شو را نیز جدی بگیرید. لازم نیست صیفیجات را برای مدت طولانی در معرض هوای آزاد قرار دهید اما باید رطوبت سطحی آنها کاملا گرفته شود. همچنین استفاده از ظروف تمیز و مناسب مواد غذایی اهمیت دارد.
اگر عطر ملایمتری میخواهید، مقدار فلفل و ادویه را میتوان با توجه به ذائقه خانواده تنظیم کرد اما در دستورهای نگهداری شده و آزموده شده بهتر است نسبت مواد اصلی و میزان اسیدیته سرکه بدون تغییر باقی بماند.
یار الماسی را با چه غذاهایی بخوریم؟
ترشی یار الماسی به دلیل داشتن مواد متنوع میتواند کنار غذاهای مختلف قرار بگیرد. در سفرههای ایرانی، انواع پلو، خورش، کوکو و غذاهای ساده خانگی معمولا در کنار ترشی سرو میشوند. طعم ترش و عطر بادمجان کبابی این ترشی میتواند در کنار غذاهایی که طعم نسبتا ملایمی دارند، بیشتر به چشم بیاید.
البته ترشی حتی اگر خانگی و تهیهشده با مواد تازه باشد، همچنان یک چاشنی است و بهتر است در حد متعادل مصرف شود. به ویژه در خانوادههایی که مصرف نمک یا غذاهای شور باید محدود شود، مقدار مصرف ترشی نیز باید متناسب با رژیم غذایی فرد باشد.
از یک ترشی خانگی چه انتظاری داشته باشیم؟
راز یک ترشی خوب فقط در زیاد بودن مواد یا استفاده از ادویههای مختلف نیست. مواد تازه، خشک بودن سبزیجات، انتخاب سرکه مناسب، رعایت نسبت مواد و نگهداری صحیح، همگی در نتیجه نهایی اثر دارند.
یار الماسی نیز از همین قاعده پیروی میکند. بادمجان کبابی به آن عطر و مزه متفاوت میدهد و ترکیب هویج، خیار، گلکلم، کرفس و سبزیهای معطر، آن را از یک ترشی ساده جدا میکند. اگر مواد با حوصله آماده شوند و مرحله آبگیری و خشک کردن نادیده گرفته نشود، میتوان در خانه ترشی با بافت متنوع و عطر دلپذیر آماده کرد، چاشنیای که هم رنگ و بوی ترشیهای خانگی را دارد و هم میتواند در کنار غذاهای روزمره سفره را متنوعتر کند.
وقتی کودک دست بلند کرد، والدین چه کنند

برای خیلی از والدین، لحظهای که کودک عصبانی میشود و دستش را برای زدن بالا میبرد، لحظهای دشوار و گاه فرساینده است؛ بهویژه وقتی این رفتار تکرار میشود و پدر و مادر نمیدانند باید جلوی آن را بگیرند، بیتوجهی کنند یا دربارهاش با کودک حرف بزنند. اما پشت این رفتار چیست و والدین چطور میتوانند به کودک یاد بدهند خشمش را به جای دست، با کلمات بیان کند؟
کودک ممکن است در یک لحظه از ناکامی، خشم یا ناراحتی، به جای گفتن آنچه در درونش میگذرد، به رفتار فیزیکی متوسل شود؛ رفتاری که اگرچه در برخی سنین میتواند بخشی از روند رشد باشد، اما قرار نیست برای همیشه به عنوان راهی برای بیان احساسات باقی بماند.
در چنین شرایطی، مسئله فقط متوقف کردن دستبزن کودک نیست؛ بلکه باید دید پشت این رفتار چه احساسی قرار دارد و کودک چگونه میتواند راه دیگری برای بیان آن پیدا کند. دکتر ناهید کرمی، روانشناس کودک و نوجوان در گفتوگو با ایرنازندگی، از دلایل شکلگیری این رفتار، نقش الگوی والدین و شیوه مواجهه با کودک در لحظه پرخاشگری میگوید و تأکید دارد که هدف، صرفاً سرزنش رفتار کودک نیست، بلکه باید به او کمک کرد مهارتهای لازم برای بیان احساسات و تنظیم هیجان را یاد بگیرد.
وقتی کودک هنوز زبان احساساتش را بلد نیست
ناهید کرمی درباره علت دستبزن داشتن برخی کودکان میگوید: دستبزن داشتن در کودکان معمولاً به این دلیل است که هنوز مهارت کافی برای بیان و تنظیم احساسات خود را یاد نگرفتهاند. وقتی کودک عصبانی، ناکام یا ناراحت میشود، ممکن است خشمش را با رفتار فیزیکی نشان دهد.
او ادامه میدهد: در سنین پایین، بهویژه حدود ۲ تا ۳ سالگی، این رفتار میتواند بخشی از روند طبیعی رشد باشد، اما طبیعی بودن به معنای نادیده گرفتن آن نیست و کودک باید بهتدریج جایگزینهای مناسب را یاد بگیرد.
این روانشناس کودک و نوجوان همچنین الگوی رفتاری والدین، توجه گرفتن از طریق کتک زدن و تجربههای محیطی را از عواملی میداند که میتوانند این رفتار را تقویت کنند. به گفته او، والد بهتر است ابتدا آرامش خود را حفظ کند، جلوی آسیب را بگیرد و احساس کودک را به زبان بیاورد. اگر دستبزن شدید، مکرر یا متناسب با سن کودک نیست، ارزیابی روانشناختی برای بررسی علت زمینهای توصیه میشود.
هر کتک زدنی، نشانه پرخاشگری نیست
کرمی تأکید میکند که کتک زدن کودک همیشه به معنای پرخاشگری نیست. به گفته او، گاهی کودک هنوز نمیتواند خشم، ناراحتی یا خواستهاش را با کلمات بیان کند و در چنین شرایطی، رفتار فیزیکی میتواند جایگزین بیان کلامی احساسات شود.
او میافزاید: گاهی هم کودک از طریق کتک زدن میخواهد توجه بگیرد یا به خواستهاش برسد. بنابراین مهم است علت رفتار را پیدا کنیم، نه اینکه فقط خود رفتار را سرزنش کنیم.
این روانشناس کودک و نوجوان معتقد است با آموزش مهارتهای بیان احساس، حل مسئله و تنظیم هیجان، میتوان به کودک کمک کرد.
کودکی که خشونت را میبیند، چه میآموزد؟
کرمی درباره تأثیر تنبیه بدنی یا مشاهده دعوا و خشونت میان بزرگسالان بر رفتار کودک میگوید: تجربه تنبیه بدنی یا مشاهده خشونت میتواند احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه در کودک را افزایش دهد.
او توضیح میدهد: کودک بخش زیادی از رفتارهای خود را از طریق مشاهده و الگوبرداری یاد میگیرد. وقتی کودک میبیند اختلافها با کتک زدن یا خشونت حل میشوند، ممکن است همین الگو را یاد بگیرد. تنبیه بدنی همچنین میتواند احساس خشم، ترس و ناامنی را در کودک بیشتر کند.
کرمی در عین حال تأکید میکند که این به معنای آن نیست که هر کودکی که خشونت را تجربه کرده، حتماً پرخاشگر خواهد شد و میافزاید: سن کودک، شدت و تکرار خشونت و کیفیت رابطه او با والدین نیز اهمیت دارد.
به گفته او، ایجاد محیط امن و استفاده از روشهای تربیتی بدون خشونت میتواند به اصلاح این الگو کمک کند. والدین با نشان دادن الگوی گفتوگوی آرام، یکی از مهمترین مهارتهای کنترل خشم را به کودک آموزش میدهند.
وقتی کودک دست بلند کرد، والد چه کند؟
این روانشناس کودک و نوجوان درباره واکنش فوری والدین در زمانی که کودک در اوج عصبانیت به والدین، خواهر و برادر یا کودک دیگری ضربه میزند، میگوید: والد باید ابتدا آرام بماند و از ادامه آسیب جلوگیری کند.
او توصیه میکند کودک بدون خشونت از فرد مقابل جدا شود و فاصلهای امن ایجاد شود. به گفته کرمی، والد میتواند با صدایی محکم و آرام بگوید: «میفهمم عصبانی هستی، اما زدن کار درستی نیست.»
کرمی تأکید میکند که در همان لحظه باید از سرزنش، تهدید یا توضیحات طولانی خودداری کرد و اجازه داد کودک کمی آرام شود و هیجانش فروکش کند.
او ادامه میدهد: بعد از آرام شدن، درباره علت عصبانیت و احساس او صحبت کنید و به او یاد بدهید خشمش را با کلمات و رفتارهای جایگزین بیان کند. در پایان نیز درباره جبران رفتار و راههای جلوگیری از تکرار آن با کودک گفتوگو کنید.
چند واکنش والدین که دستبزن را بیشتر میکند
کرمی درباره واکنشهایی که والدین ممکن است با نیت تربیتی انجام دهند اما در نهایت به تشدید دستبزن کودک منجر شوند، میگوید: سرزنش، تحقیر یا برچسبزدن به کودک میتواند خشم و پرخاشگری او را بیشتر کند.
او اضافه میکند: داد زدن و تهدید کردن، بهویژه در اوج عصبانیت، معمولاً الگوی نامناسبی برای کودک ایجاد میکند. تنبیه بدنی نیز رفتار خشونتآمیز را بهعنوان راه حل به کودک یاد میدهد.
این روانشناس کودک و نوجوان همچنین هشدار میدهد که تسلیم شدن فوری در برابر خواسته کودک پس از زدن نیز ممکن است این رفتار را تقویت کند. به گفته او، بیتوجهی کامل به رفتار پرخاشگرانه یا نادیده گرفتن احساسات کودک نیز میتواند باعث تکرار و تشدید آن شود.
محرکها را پیدا کنید
کرمی در توصیه به والدینی که از دستبزن داشتن فرزندشان خسته و درمانده شدهاند، ابتدا میگوید: والدین باید بپذیرند که تغییر این رفتار معمولاً به زمان و تمرین نیاز دارد و با ناامیدی بهتر نمیشود. او پیشنهاد میکند والدین الگوی رفتاری کودک را بررسی کنند و ببینند این رفتار معمولاً چه زمانی، در چه موقعیتی و به دنبال چه محرکی اتفاق میافتد.
به گفته کرمی، موقعیتهای محرک مانند خستگی، گرسنگی، ناکامی، رقابت یا محدودیت را باید تا حد امکان پیشبینی و مدیریت کرد. او تأکید میکند قوانین خانه باید کوتاه، روشن و ثابت باشند؛ مثلاً: «عصبانی شدن اشکالی ندارد، اما زدن ممنوع است.»
کنترل خشم کودک از آرامش والد شروع میشود
این روانشناس کودک و نوجوان ادامه میدهد: در لحظه پرخاشگری، ابتدا امنیت کودک و اطرافیان را حفظ کنند و وارد بحث طولانی نشوند. بعد از آرام شدن کودک، به او کمک کنند احساس و خواستهاش را با کلمات بیان کند.
کرمی توصیه میکند هر بار که کودک بدون زدن خشمش را کنترل میکند، همان رفتار مناسب سریع و مشخص تشویق شود. همچنین راههای جایگزین برای ابراز خشم، مانند فاصله گرفتن، نفس عمیق یا درخواست کمک، باید مرتب تمرین شود.
او در پایان تأکید میکند: والدین نیز بهتر است روی کنترل خشم و واکنشهای خودشان کار کنند، چون آرامش والد به تنظیم هیجان کودک کمک میکند. کرمی خاطرنشان میکند: اگر رفتار شدید، مکرر یا آسیبزننده است و با این اقدامات کاهش نمییابد، ارزیابی تخصصی روانشناس کودک میتواند علت اصلی و برنامه مداخله مناسب را مشخص کند.
دستها و مچهای خسته و دردناک بهای زندگی آنلاین

ساعت های طولانی از عمر انسانها در دنیای دیجیتال پشت صفحه نمایش میگذرد. فشارهای تکراری ناشی از کوبیدن مداوم روی کلیدها و لمس مداوم گوشیها، آسیبهای اسکلتی عضلانی دست و مچ را به یکی از شایعترین عوارض کار در زندگی مدرن تبدیل کرده است.
صدای یکنواخت تقتق کلیدهای صفحهکلید، نور آبی مانیتورهایی که چشمها را به خود دوختهاند و انگشتانی که ساعتها بیوقفه روی شیشههای صیقلی گوشیها بالا و پایین میروند، تصویر آشنای روزمره میلیونها انسانی است که کار، آموزش و ارتباطاتشان به صفحه های دیجیتال گره خورده است. دستهابا استخوان های ظریف و کشیده زیر بار ساعتها کار یکنواخت و بدون استراحت، آرامآرام نشانههای خستگی و درد را آشکار میکنند. بر اساس گزارش پایگاه تخصصی سلامت Arthritis WA، بیحرکتی طولانیمدت، فرصت ترمیم را از بافتهای بدن گرفته و بعد از مدتی این احساس ناخوشایند ساده، به آسیبی ماندگار تبدیل می شود.
ریشه درد کجاست و چه عوارضی به بار میآورد؟
خطر اصلی ناشی از حرکات تکراری و پرفشار بهویژه با انگشت شست در حالتهای بدنی نامناسب و ثابت است. زمانی که بافتهای مچ و ساعد ساعتها بدون وقفه منقبض میمانند، فشار مضاعفی به اعصاب و تاندونها وارد میشود. از رایجترین پیامدهای این الگو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تحت فشار قرار گرفتن اعصاب: مانند سندرم تونل کارپال که با بیحسی، گزگز و خوابرفتگی انگشتان یا ساعد همراه است.
التهاب تاندونها: از جمله تنوسینوویت یا آسیبهای مشابه آرنج تنیسبازان که موجب درد موضعی و ضعف در گرفتن وسایل میشود.
راهکارهای طلایی پیشگیری در محیط کار
برای رهایی از چرخه این آسیب، تغییر رفتارهای روزمره در اولویت قرار دارد:
قانون میکرو استراحت: هر ۲۰ دقیقه یکبار، به مدت ۳۰ تا ۶۰ ثانیه کار را متوقف کنید. از جای خود بلند شوید، مفاصل را حرکت دهید یا چند قدم راه بروید.
تنوعبخشی به فعالیتها: تماسهای تلفنی، گفتوگوهای حضوری یا برنامهریزیها را میان دورههای تایپ طولانی پخش کنید تا وضعیت بدنتان تغییر کند.
تنظیمات ارگونومیک: صندلی و ارتفاع میز را طوری تنظیم کنید که گردن و شانهها در حالت راحت باشند. هنگام کار با صفحهکلید، مچ دستها باید اندکی رو به بالا و به سمت سقف متمایل بمانند، نه اینکه خمیده یا فشرده روی سطح میز قرار بگیرند.
چند حرکت کششی مؤثر برای رفع خشکی مفاصل
انجام چند تمرین ساده در طول روز به بازگشت خونرسانی و کاهش گرفتگیها کمک میکند:
کشش به حالت دعا: کف دستها و ساعدها را روبهروی صورت به هم بچسبانید. در حالی که کف دستها چسبیدهاند، آرنجها را آرام باز کنید و دستها را به سمت ناف پایین بیاورید تا کشش را در مچ حس کنید.
کشش مچ به پایین و بالا: یک دست را روبهرو دراز کنید. یکبار کف دست را رو به زمین و نوک انگشتان را رو به پایین بگیرید و با دست دیگر انگشتان را آرام به سمت بدن بکشید. در حرکت بعدی، همین کار را با کف دست رو به بالا تکرار کنید.
چرخش و باز و بسته کردن مشت: دستها را جلو بگیرید، مچها را به طرفین و سپس به صورت دورانی بچرخانید. در ادامه، دستها را محکم مشت کرده، چند ثانیه نگه دارید و سپس انگشتان را تا جای ممکن باز و از هم جدا کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
درد مچ و دست را نباید عادی دانست. اگر دردها تشدید شدند، خواب و کارهای ساده روزمره را مختل کردند یا با بیحسی و ضعف مداوم عضلات همراه شدند، نیاز به مداخله درمانی وجود دارد. درمانگران تخصصی دست با طراحی تمرینات اختصاصی، استفاده از کمپرس و تجویز آتلهای مناسب به روند بهبود سرعت داده و در موارد پیشرفتهتر، ارجاع به جراح دست و روشهای دارویی یا جراحی مدنظر قرار میگیرد.
بوتولیسم؛ خطر پنهان در کنسروهای آلوده

کنسروها ازجمله مواد غذایی پرمصرف در خانوادهها هستند، اما اگر بهدرستی تهیه یا نگهداری نشده باشند، میتوانند سلامت مصرفکنندگان را به خطر بیندازند. یکی از جدیترین خطرات در این زمینه، مسمومیت بوتولیسم است؛ مسمومیتی که در صورت پیشرفت میتواند عضلات تنفسی را فلج کند و حتی به مرگ منجر شود.
مصرف محصولات کنسرویی، بهویژه انواع حبوبات، ماهی و سبزیجات، به دلیل عمر طولانی و راحتی در استفاده، بخش بزرگی از سبد غذایی خانوارها را تشکیل میدهد. اما پشت این بستهبندیهای بسته و ایمن، پتانسیل حضور باکتریهای خطرناکی وجود دارد که در محیطهای بدون اکسیژن رشد میکنند.
مسمومیت بوتولیسم، که برخلاف مسمومیتهای گوارشی معمولی، مستقیماً سیستم عصبی را هدف قرار میدهد، یکی از مرگبارترین تهدیدهای پنهان در این میان است که شناخت علائم و اصول صحیح نگهداری آن را به یک ضرورت برای هر خانواده تبدیل میکند.
در همین راستا، مدیرکل فرآوردههای غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو با هشدار درباره این مسمومیت، تأکید کرد که آلودگی مواد غذایی میتواند در تمامی مراحل تولید، آمادهسازی و نگهداری رخ دهد. وی با اشاره به عوامل ایجاد مسمومیتها، از اهمیت کنترل دقیق زنجیره تأمین و رعایت اصول بهداشتی برای جلوگیری از ورود باکتریها و سموم به محصولات غذایی گفت.
وی با تمرکز بر خطر بوتولیسم، هشدار داد که این سم میتواند بهتدریج عضلات بدن، بهویژه عضلات تنفسی را فلج کند و در صورت تأخیر در درمان، منجر به نارسایی تنفسی و مرگ شود. همچنین تأکید کرد که در صورت مشاهده هرگونه علامت مشکوک، مراجعه فوری به مراکز درمانی برای دریافت مراقبتهای ویژه و پادزهر، حیاتیترین اقدام برای نجات جان بیماران است.
چگونه کنسرو آلوده را از ظاهر آن بشناسیم؟
بسیاری از خانوادهها تصور میکنند اگر قوطی کنسرو سالم به نظر برسد، محتویات آن قطعا بیخطر است؛ اما تشخیص دقیق نیاز به دقت بیشتری دارد. علاوه بر بررسی بدنه، باید به «دکمه ایمنی» درب کنسرو نیز توجه کرد. هرگونه برآمدگی یا فرو رفتگی غیرطبیعی در قسمت مرکزی درب، نشانهای از تغییر فشار داخل ظرف است که میتواند ناشی از فعالیت باکتریایی باشد.
همچنین، وجود هرگونه نشتی، زنگزدگی در بدنه یا درزهای قوطی، و همچنین وجود فرورفتگیهای شدید، از مواردی است که باید قوطی را بلافاصله از چرخه مصرف خارج کند. هنگام باز کردن درب کنسرو، اگر با صدای غیرعادی یا خروج ناگهانی گاز مواجه شدید، حتی اگر ظاهر قوطی در ابتدا سالم به نظر میرسیده، نباید ریسک کرده و محتویات آن را مصرف کنید. به یاد داشته باشید که ظاهر، بو یا مزه، همیشه معیار قطعی برای سلامت نیست و سم بوتولیسم میتواند بدون تغییر در طعم یا بوی غذا، درون ظرف پنهان شده باشد.
شناخت علائم؛ کلید نجات از مسمومیت
شناخت سریع علائم برای نجات جان بیماران، بهویژه در گروههای آسیبپذیر، حیاتی است. کودکان، سالمندان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشترین آسیب را از این مسمومیت میبینند؛ زیرا در این ردهها، واکنشهای بدن به سم بسیار سریعتر و شدیدتر است. در مورد کودکان، به دلیل حساسیت بالای دستگاه گوارش و سیستم عصبی، توجه به تغییرات رفتاری و جسمانی بسیار حیاتی است، چرا که در این سنین، زمان، تعیینکننده اصلی میان بهبودی یا بروز عوارض جبرانناپذیر است.
مهمترین نشانههایی که باید فوراً جدی گرفته شوند شامل تاری دید، دوبینی، افتادگی پلکها، خشکی دهان و دشواری در صحبت کردن یا بلع است. همچنین، ضعف عضلانی پیشرونده و احساس ناتوانی در حرکت دستوپا از نشانههای هشداردهنده اصلی هستند. اگرچه ممکن است برخی افراد علائمی مثل تهوع یا درد شکم را نیز تجربه کنند، اما به محض مشاهده تنگی نفس یا ضعف شدید عضلانی، مراجعه به اورژانس الزامی است.
اشتباهات رایج و مدیریت هوشمندانه در آشپزخانه
یکی از بزرگترین اشتباهات خانگی، استفاده از روشهای ساده برای خنثیسازی سم است. بسیاری تصور میکنند با جوشاندن طولانیمدت، سم از بین میرود، اما جوشاندن معمولی در شرایط خانگی برای از بین بردن هاگهای مقاوم این باکتری کافی نیست.
در مدیریت هوشمندانه مواد غذایی در آشپزخانه، مدیریت دما و زمان مصرف نیز اهمیت ویژهای دارد. اگر پس از باز کردن یک قوطی کنسرو، بخشی از آن را استفاده کردید، هرگز نباید باقیمانده آن را در همان قوطی فلزی در یخچال نگهداری کنید؛ زیرا تماس طولانیمدت با فلز پس از باز شدن درب، میتواند باعث واکنشهای شیمیایی شود. بهتر است باقیمانده غذا را حتماً در ظرفهای شیشهای یا پلاستیکی استاندارد و درببسته منتقل کرده و در کوتاهترین زمان ممکن مصرف کنید.
تهیه کنسروهای خانگی بدون داشتن تجهیزات و دانش تخصصی، از بزرگترین ریسکهای سلامتی است. رعایت اصول سادهای مثل خرید از برندهای معتبر، بررسی دقیق تاریخ انقضا و پرهیز از مصرف محصولات با بستهبندی آسیبدیده، میتواند امنیت سلامت خانواده را تضمین کند.
هشدار سازمان غذا و دارو درباره بوتولیسم یادآور این واقعیت است که ایمنی مواد غذایی فقط به تازه بودن، ظاهر مناسب یا بوی طبیعی آنها محدود نمیشود. یک کنسرو آلوده ممکن است بدون نشانههای واضح، سلامت مصرفکننده را به خطر بیندازد. انتخاب محصولات سالم، رعایت اصول صحیح تهیه و نگهداری غذا و شناخت علائم هشداردهنده، سه گام مهم برای محافظت از خانوادهها در برابر این مسمومیت خطرناک است.
کنسرو مشکوک را مصرف نکنید و در صورت مشاهده علائم احتمالی بوتولیسم، مراجعه فوری به مراکز درمانی را به تأخیر نیندازید.
هیچ خواستگاری بهاندازه کافی خوب نیست!

گاهی مشکل این نیست که گزینه مناسبی برای ازدواج پیدا نمیشود؛ مشکل این است که هیچ انتخابی بهاندازه کافی مطمئن به نظر نمیرسد. دکتر علی ملازمانی، مشاور ازدواج ، معتقد است تا زمانی که فرد در جستوجوی تضمین مادامالعمر برای زندگی مشترک باشد، ممکن است هیچوقت دست به انتخاب نزند.
گاهی ماجرا از جایی شروع میشود که فرد، پس از آشنایی با کسی که بسیاری از ویژگیهای موردنظرش را دارد، بهجای آنکه با اطمینان بیشتری به آینده فکر کند، با پرسشهای تازهای روبهرو میشود: آیا این همان فردی است که میخواهم؟ اگر گزینه مناسبتری وجود داشته باشد چه؟ آیا برای ازدواج بهاندازه کافی آمادهام؟ و اگر چند سال بعد از انتخابم پشیمان شوم؟
این پرسشها ممکن است آنقدر تکرار شوند که تصمیمگیری را دشوار کنند؛ فرد همچنان به ازدواج تمایل دارد، اما برای رسیدن به اطمینانی که خیال میکند باید پیش از انتخاب به دست بیاورد، مدام منتظر میماند. در چنین شرایطی، مرز میان احتیاط برای انتخابی آگاهانه و ترس از پذیرفتن یک تصمیم، بهتدریج کمرنگ میشود.
دکتر علی ملازمانی، متخصص روانشناسی و مشاور همسانگزینی و ازدواج، معتقد است این وضعیت میتواند از تلاقی چند سازوکار روانی ناشی شود؛ از کمالگرایی ناسازگار و ترس از دست دادن فرصتهای دیگر گرفته تا سبک دلبستگی ناایمن. او در توضیح این مسئله، به عوامل مؤثر بر اضطراب انتخاب همسر، معنای آمادگی برای ازدواج و راههای عبور از تردیدهای فرساینده میپردازد.
کمالگرایی؛ وقتی هیچ گزینهای بهاندازه کافی خوب نیست
ملازمانی درباره علت ترس برخی افراد از تصمیم نهایی ازدواج، با وجود تمایل به تشکیل زندگی مشترک و حتی پیدا کردن گزینهای مناسب، به تلاقی چند سازوکار روانی اشاره میکند. به گفته او، یکی از این عوامل، کمالگرایی ناسازگار است؛ وضعیتی که در آن فرد بهجای انتخاب گزینهای خوب و کافی، همواره در جستوجوی کاملترین گزینه میماند. او معتقد است رسانهها نیز این تصور را تقویت کردهاند که در جایی دیگر، فردی بدون نقص وجود دارد که بهطور مطلق برای ما آفریده شده است.
به گفته این متخصص روانشناسی، عامل دیگر، ترس از دست دادن سایر فرصتهاست. فرد با انتخاب یک نفر، ناچار است پرونده دیگر سناریوهای خیالی زندگیاش را ببندد و همین بسته شدن درهای تخیل میتواند اضطراب شدیدی در او ایجاد کند.
ملازمانی همچنین سبک دلبستگی ناایمن، بهویژه سبک اجتنابی، را از عوامل مؤثر در این وضعیت میداند. به گفته او، افرادی که ریشههای دلبستگی اجتنابی دارند، ممکن است با رسیدن رابطه به مرحله حساس و عمیق صمیمیت و تعهد رسمی، احساس خفگی یا از دست دادن کنترل کنند. این افراد گاهی اضطراب درونی خود را به شکل ایرادگیری از طرف مقابل یا تصور وجود گزینهای بهتر بروز میدهند تا از حریم امن انفرادی خود محافظت کنند.
منتظر آمادگی کامل برای ازدواج نمانید
این روزها برخی افراد، ازدواج را تا زمان رسیدن به ثبات کامل مالی، شغلی، روانی و شخصیتی به تعویق میاندازند. اما به گفته ملازمانی، در رویکرد سلامت روان، انسان کلی پویا و همواره در حال تحول است و مفهومی به نام آمادگی مطلق و ایستا وجود ندارد.
او توضیح میدهد که بلوغ برای ازدواج به معنای برخورداری از ثروت کامل یا حل تمام گرههای روانی نیست؛ بلکه به توانایی گفتوگوی بدون پرخاش، مسئولیتپذیری، توانایی تأمین نیازهای جنسی طرف مقابل، پذیرش نقصهای بشری، همدلی و برخورداری از امنیت حداقلی در معیشت و شغل مربوط میشود.
این متخصص روانشناسی، میان فردی که برای ازدواج آماده میشود و فردی که تصمیمش را به تعویق میاندازد، تفاوت قائل است. به گفته او، فردی که در مسیر آمادگی برای ازدواج قرار دارد، نگاهی واقعبینانه و زمانمند دارد و میداند دقیقاً در حال برطرف کردن چه مانعی است؛ برای مثال، میداند که تا شش ماه آینده پایاننامهاش تمام میشود یا در حال درمان بیماری مشخصی است. در این حالت، فرایند آمادگی شفاف، سنجشپذیر و رو به جلوست.
در مقابل، ملازمانی معتقد است بعضی افراد برای بهتعویقانداختن ازدواج، مدام شرطهای تازهای برای خودشان تعیین میکنند؛ مثلاً تا زمانی که خانه نخریدهاند، به ثبات کامل روانی نرسیدهاند یا هیچ دغدغه و استرسی ندارند، ازدواج نکنند. به گفته او، این افراد هر بار دلیلی تازه برای صبر کردن پیدا میکنند و در نتیجه، زمان مناسب برای ازدواج هیچوقت از راه نمیرسد. در واقع، گاهی این شرطگذاریها راهی برای فرار از ترس مسئولیتپذیری و ورود به مرحله جدیدی از زندگی است.
چه زمانی تردید در انتخاب همسر به وسواس تبدیل میشود؟
ملازمانی تأکید میکند که وجود میزانی از تأمل و تردید در مراحل آغازین آشنایی، امری سازنده و ناشی از هوشیاری است؛ زیرا سرمایهگذاری عاطفی به بررسی دقیق و واقعی نیاز دارد. بااینحال، به گفته او، این وضعیت زمانی وارد حیطه وسواس فکری و کمالگرایی رابطهای میشود که فرد روی جزئیات سطحی و کماهمیت، مانند طرز خندیدن، فرم بینی یا یک اشتباه کلامی ساده، متوقف شود و کلیت ارزشمند شخصیت طرف مقابل را نادیده بگیرد.
او نشانه دیگر را تکرار پرسشهایی میداند که فرد از دوستان، خانواده، مشاوران اینترنتی یا هوش مصنوعی میپرسد؛ پرسشهایی مانند اینکه آیا طرف مقابل برای او مناسب است یا نه، درحالیکه هیچ پاسخی نمیتواند اضطرابش را آرام کند. به گفته این متخصص روانشناسی، گاهی فرد در زمان دوری از طرف مقابل، احساس دلتنگی و تمایل به رابطه دارد، اما بهمحض جدی شدن صحبتها و نزدیک شدن به مرحله عقد، دچار تهوع روانی، اضطراب شدید و تکانه فرار میشود.
ملازمانی در چنین شرایطی معتقد است مسئله دیگر صرفاً کیفیت خواستگار یا طرف مقابل نیست، بلکه وضعیت خود فرد نیز نیازمند توجه است و مراجعه حضوری به روانشناس و مشاور ازدواج میتواند ضرورت پیدا کند.
پیش از ازدواج چقدر میتوان طرف مقابل را شناخت؟
پرسش از درستی انتخاب و تلاش برای رسیدن به اطمینان پیش از ازدواج، یکی از دغدغههای افرادی است که از پشیمانی در آینده میترسند. ملازمانی در اینباره توضیح میدهد که پیش از ازدواج، از طریق مراوده زوجین با یکدیگر و سپس ارزیابی علمی توسط مشاور ازدواج، میتوان بخشی از شناخت را به دست آورد.
به گفته او، این ارزیابی میتواند شامل مصاحبه بالینی و انجام آزمونهای روانشناختی باشد و در این فرایند، حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد شناخت حاصل میشود.
او بخش باقیمانده شناخت را از جنس «شناخت تجربی و زمینهای» میداند؛ شناختی که در بستر تنشهای واقعی، بیماری، بحرانهای مالی و بدهبستانهای روزمره آشکار میشود. به گفته ملازمانی، این بخش از شناخت تا حدود زیادی از طریق تحقیق درست از کسانی که با طرف مقابل زندگی کردهاند و مدت طولانی با او مراوده داشتهاند نیز قابل دستیابی است.
هیچ انتخابی تضمین مادامالعمر ندارد
ملازمانی برای افرادی که از ترس انتخاب اشتباه، ازدواج را مدام به تعویق میاندازند و منتظر اطمینان کامل میمانند، چند راهکار پیشنهاد میکند. نخستین توصیه او، کنار گذاشتن انتظار برای تضمین همیشگی در زندگی مشترک است. به گفته این متخصص روانشناسی، تا زمانی که فرد به دنبال گارانتی مادامالعمر باشد، هیچ انتخابی نخواهد کرد؛ زیرا زندگی مشترک سفری همراه با رشد و مدیریت ریسک است، نه قراردادی تجاری با سود و زیان مشخص.
او تغییر رویکرد از جستوجوی «بهترین گزینه» به انتخاب «گزینه بهاندازه کافی خوب» را نیز راهگشا میداند: در انتخاب همسر باید بر ستونهای اصلی انتخاب تمرکز کرد؛ از جمله سلامت روان، احترام متقابل، تعهد اخلاقی، نبود هرگونه اعتیاد یا خشونت و توانایی تأمین نیازهای جنسی طرف مقابل. اگر این شرایط محقق شوند، میتوان با آرامش بیشتری به داشتن زندگی خوب امیدوار بود.
این متخصص روانشناسی همچنین توصیه میکند افراد بهجای گرفتار شدن در نشخوار ذهنی، از یک زوجدرمانگر یا مشاور متخصص پیش از ازدواج کمک بگیرند تا پویایی رابطه و ویژگیهای شخصیتی هر دو طرف ارزیابی شود. به گفته او، تأیید علمی یک متخصص میتواند به ذهن مضطرب کمک کند تا راحتتر از سد شک و تردید عبور کند.
ملازمانی در ادامه بر ضرورت شجاعت برای روبهرو شدن با پیامدهای انتخاب تأکید میکند و میگوید: هیچ انتخابی در زندگی بدون تاوان نیست؛ حتی تصمیم نگرفتن و مجرد ماندن نیز هزینههایی از جمله از دست رفتن زمان و تجربههای زیسته دارد. او در پایان، بر انتخاب همراه با توکل به خدا و مشورت با متخصصی کارآزموده تأکید میکند و معتقد است فرد میتواند با این شیوه، انتخابی تا حدود زیادی درست و منطقی داشته باشد و به آیندهای خوش و پایدار امیدوار باشد.
کوفته برنجی سوخاری، غذایی خانگی با مغز نرم و پوسته ترد

کوفته برنجی سوخاری گزینهای متفاوت برای زمانی است که میخواهید یک غذای خانگی را با شکل و بافتی تازه روی سفره بیاورید. این غذا با پوستهای طلایی و ترد و بافتی نرم درون آن میتواند هم برای وعده اصلی و هم برای پذیرایی انتخابی متنوع باشد.
کوفته برنجی سوخاری از خانواده غذاهایی است که برنج پخته را با مواد دیگری ترکیب میکنند، به شکل توپ یا بیضی درمیآورند و با پوششی از آرد سوخاری میپوشانند. تفاوت این نوع کوفته با کوفته برنجی سنتی ایرانی در روش آمادهسازی و سرو آن است. در اینجا به جای پختن کوفته در سس، سطح آن سوخاری و طلایی میشود. همچنین ترکیب برنج نرم و لایه بیرونی ترد، بافتی متفاوت ایجاد میکند که میتواند برای تنوع بخشیدن به غذای روزانه خانواده جذاب باشد. این غذا را میتوان با مواد سادهای که معمولا در آشپزخانه پیدا میشود آماده کرد.
برای تهیه این غذا به مواد زیر نیاز دارید. مقدارها برای حدود چهار نفر تنظیم شده و با توجه به اندازه کوفتهها میتوان آنها را تغییر داد.
مواد لازم :
برنج پخته: ۲ پیمانه
گوشت چرخکرده: ۲۵۰ گرم
پنیر موزارلا: حدود ۱ پیمانه
تخممرغ: ۲ عدد
آرد سفید و آرد سوخاری: به مقدار لازم
پیاز: یک عدد متوسط
سیر: ۲ حبه
جعفری و گشنیز خردشده: به مقدار لازم
نمک، فلفل سیاه و زردچوبه: به مقدار لازم
روغن: برای سرخ کردن
همچنین میتوان با توجه به ذائقه خانواده، مقدار سبزی معطر و ادویه را تغییر داد.
طرز تهیه:
پیش از شروع برنج را بشویید و با آب و کمی نمک بپزید. برای این غذا، برنج باید نرم و کمی چسبنده باشد تا هنگام شکل دادن از هم جدا نشود. اگر از برنج باقیمانده غذای قبلی استفاده میکنید، بهتر است دانهها بیش از اندازه خشک نباشند. برنج پخته را کنار بگذارید تا کاملا خنک شود. مخلوط کردن برنج داغ با تخممرغ و پنیر، کار را دشوارتر میکند. پیاز را ریز خرد کنید و در تابه با مقدار کمی روغن تفت دهید تا سبک شود. گوشت چرخکرده، سیر، نمک، فلفل و زردچوبه را اضافه کنید و تفت دهید تا گوشت کاملا پخته شود. مایه گوشتی باید نسبتا خشک باشد. وجود آب یا روغن زیاد درون آن، فرم دادن کوفته را سخت میکند.
مرحله اول: آماده کردن مایه برنجی
برنج خنکشده را در ظرفی بزرگ بریزید و یک عدد تخممرغ به آن اضافه کنید. پنیر پارمزان، سبزیهای معطر خردشده و کمی نمک و فلفل را نیز به مواد بیفزایید. همه را با دست یا قاشق مخلوط کنید تا ترکیبی یکدست و چسبنده به دست آید. اگر مایه برنجی بیش از حد شل بود، مقدار کمی آرد سوخاری به آن اضافه کنید. هدف این است که بتوانید مواد را در دست نگه دارید و به شکل کوفته درآورید، نه اینکه برنج به شکل خمیر خشک و سفت تبدیل شود.
مرحله دوم: شکل دادن و قرار دادن پنیر
کف دستها را کمی مرطوب کنید و مقداری از مایه برنجی بردارید. آن را در کف دست پهن کنید و یک قاشق از مایه گوشتی پخته را در مرکز قرار دهید. سپس تکهای پنیر موزارلا به آن اضافه کنید و لبههای برنج را روی مواد جمع کنید. کوفته را به شکل گرد یا بیضی درآورید و همه درزهای آن را با دست ببندید. در این مرحله عجله نکنید. اگر برنج به دست میچسبد، دستها را کمی مرطوب کنید و اگر کوفته ترک میخورد، مقدار مایه برنجی را بیشتر کنید. کوفتههای کوچک معمولا هنگام سوخاری کردن و سرخ شدن راحتتر شکل خود را حفظ میکنند.
مرحله سوم: سوخاری کردن کوفتهها
برای پوشاندن کوفتهها سه ظرف یکی برای آرد سفید، دیگری برای تخممرغ زدهشده و سومی برای آرد سوخاری آماده کنید.کوفتهها را ابتدا در آرد سفید بغلتانید، سپس در تخممرغ فرو ببرید و در پایان داخل آرد سوخاری قرار دهید. با دست کمی فشار دهید تا دانههای آرد سوخاری به سطح کوفته بچسبند.
مرحله چهارم: سرخ کردن
روغن را در تابه گود یا قابلمه کوچک گرم کنید. کوفتهها را با احتیاط داخل روغن قرار دهید و اجازه دهید اطراف آنها طلایی و برشته شود. بهتر است کوفتهها را با فاصله در روغن بگذارید تا به یکدیگر نچسبند و دمای روغن بیش از اندازه پایین نیاید. مدت زمان برای سرخ کردن کوفته ها حدود پنج دقیقه است. این زمان با توجه به اندازه کوفته و دمای روغن تغییر میکند. پس از طلایی شدن، کوفتهها را با کفگیر سوراخدار بیرون بیاورید و روی دستمال جاذب روغن قرار دهید. اگر کوفتهها را در اندازههای مختلف درست کردهاید، آنها را جداگانه سرخ کنید تا همه به اندازه کافی گرم شوند.
نکات مهم برای وا نرفتن کوفتهها
یکی از مشکلات رایج در تهیه کوفتههای برنجی، باز شدن آنها هنگام سرخ کردن است. برای جلوگیری از این اتفاق چند نکته ساده را رعایت کنید. نخست اینکه برنج باید خنک و مایه گوشتی کاملا پخته و کمآب باشد. درزهای کوفته را با حوصله ببندید تا پنیر و مواد داخل آن بیرون نریزند. پس از شکل دادن و سوخاری کردن، کوفتهها را حدود ۲۰ دقیقه در یخچال قرار دهید تا انسجام بیشتری پیدا کنند. اگر پوسته بیرونی خیلی زود تیره میشود، حرارت روغن زیاد است. شعله را کاهش دهید تا سطح کوفته نسوزد و مرکز آن فرصت گرم شدن پیدا کند. از طرف دیگر، روغن نباید آنقدر سرد باشد که کوفته مدت طولانی در روغن بماند و چربی زیادی جذب کند.
آیا میتوان کوفته برنجی سوخاری را در فر آماده کرد؟
بله، برای خانوادههایی که ترجیح میدهند غذای سوخاری را با روغن کمتری تهیه کنند، پخت در فر یک گزینه قابل بررسی است. در این روش کوفته های آمادهشده را روی سینی دارای کاغذ روغنی بچینید، سطح آنها را با مقدار کمی روغن چرب کنید و در فر از پیش گرم شده قرار دهید. دما و زمان پخت به اندازه کوفته و نوع فر بستگی دارد، بنابراین بهتر است در پایان پخت، سطح آنها طلایی و مرکز کوفته کاملا گرم و پخته باشد.در دستورهای کوفته سوخاری، هم روش سرخ کردن و هم روش فر مطرح شده است اما زمان و دمای دقیق فر برای همه دستورها یکسان نیست.
سرو کوفته برنجی سوخاری برای خانواده
کوفته برنجی سوخاری را میتوان در کنار سبزی خوردن، سالاد، گوجه و خیار یا یک کاسه ماست سرو کرد. برای مهمانی نیز چیدن کوفتههای کوچک در یک ظرف و قرار دادن سس در کنار آنها، ظاهر مناسبی به غذا میدهد. برای یک وعده خانوادگی، بهتر است اندازه کوفتهها را متناسب با سن و اشتهای اعضای خانه در نظر بگیرید. اگر کودک در خانواده دارید، میتوانید کوفتهها را کوچکتر درست کنید تا خوردن آنها راحتتر باشد. با این حال پنیر داخل کوفته پس از سرخ شدن بسیار داغ میشود، بنابراین پیش از سرو اجازه دهید غذا کمی خنک شود و کودک هنگام خوردن تحت نظارت بزرگتر باشد.
نگهداری و مصرف باقیمانده
اگر از کوفتهها باقی ماند، آنها را پس از خنک شدن در ظرف دربسته داخل یخچال قرار دهید. نگهداری کوفتههای اضافی تا دو روز در یخچال پیشنهاد میشود. برای گرم کردن دوباره بهتر است از فر یا تابه با حرارت ملایم استفاده کنید تا سطح کوفته دوباره ترد شود. کوفتههای باقیمانده را چند بار گرم و سرد نکنید. مقدار مورد نیاز را از یخچال بیرون بیاورید و بقیه را در دمای مناسب نگهداری کنید.
تنوع در مواد اولیه
کوفته برنجی سوخاری را میتوان با توجه به ذائقه خانواده تغییر داد. برای نمونه، در برخی دستورها از گوشت چرخکرده استفاده شده است اما در دستورهای دیگر کوفته برنجی، سبزیهای معطر، لپه و مغزهایی مانند گردو نیز به کار میروند. اگر میخواهید غذای سادهتری درست کنید، میتوانید مقدار سبزی معطر را کمتر کنید یا به جای پنیر موزارلا از پنیر دیگری استفاده کنید که هنگام حرارت دیدن ذوب میشود. با این حال بهتر است مقدار پنیر را بیش از اندازه زیاد نکنید، چون ممکن است هنگام سرخ شدن از درزهای کوفته بیرون بیاید.
غذایی ساده با ظاهری متفاوت
کوفته برنجی سوخاری ترکیبی از یک غذای آشنا و روش آمادهسازی متفاوت است. برنج پخته و گوشت، مایه اصلی غذا را تشکیل میدهند و پوشش آرد سوخاری، سطحی طلایی و ترد به آن میدهد. برای تهیه موفق این غذا، خنک بودن برنج، خشک بودن مایه گوشتی، بستن درست درزها و کنترل حرارت روغن اهمیت دارد. اگر این مراحل با حوصله انجام شود، میتوان یک غذای خانگی متنوع برای خانواده یا یک پیش غذای مناسب مهمانی آماده کرد.
آلرژی یا سرماخوردگی؛ تشخیص علائم در کودکان

با آمدن پاییز بعضی نشانهها دوباره در زندگی روزمره کودکان ظاهر میشود که ممکن است در نگاه اول ساده و آشنا به نظر برسد اما همیشه نمیتوان از کنار آنها به سادگی گذشت. عطسههای پیدرپی، بینی گرفته یا چشمهایی که کودک مدام میمالد، میتواند دلایل متفاوتی به جز سرماخوردگی داشته باشد.
با خنک شدن هوا و تغییر شرایط محیطی، بعضی کودکان با مجموعهای از علائم مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم و گرفتگی بینی روبهرو میشوند که گاهی با سرماخوردگی اشتباه گرفته میشوند. در حالی که قرار گرفتن در معرض گرده برخی گیاهان، کپک، گرد و غبار و دیگر عوامل محیطی میتواند در فصل پاییز برای کودکان حساس مشکلساز شود. شناخت تفاوت میان آلرژی و سرماخوردگی و توجه به شرایط خانه و محیط بیرون، به خانوادهها کمک میکند مراقبت مناسبتری از کودک داشته باشند.
چرا پاییز میتواند فصل بروز آلرژی باشد؟
آلرژی فصلی تنها بهار و تابستان را درگیر نمیکند. در برخی مناطق، گرده گیاهان در اواخر تابستان و پاییز نیز میتواند در هوا وجود داشته باشد. گرده گیاهان و علفهای هرز یکی از عوامل شناختهشده ایجاد علائم آلرژی فصلی است. البته شدت و زمان بروز این علائم به نوع گیاه، منطقه جغرافیایی و شرایط آبوهوایی بستگی دارد.
در کنار گرده گیاهان، کپک نیز میتواند در این فصل مورد توجه قرار گیرد. برگهای خیس و محیطهای مرطوب شرایط مناسبی برای رشد کپک فراهم میکنند و کودکانی که به کپک حساس هستند ممکن است پس از قرار گرفتن در چنین محیطهایی دچار علائم شوند. کپکهای موجود در محیط داخل خانه نیز در صورت وجود رطوبت و نم میتوانند مشکلساز شوند. بنابراین اگر کودکی هر سال با تغییر فصل دچار عطسه و آبریزش بینی میشود، بهتر است خانواده فقط به این فکر نکند که او “سرما خورده است”. تکرار علائم در یک فصل یا پس از قرار گرفتن در محیط خاص میتواند سرنخ مهمی برای بررسی احتمال آلرژی باشد.
از کجا بفهمیم کودک آلرژی دارد یا سرما خورده است؟
تشخیص قطعی بر عهده پزشک است اما الگوی علائم میتواند به والدین در تشخیص اولیه کمک کند. در آلرژی فصلی، عطسههای مکرر، آبریزش بینی، گرفتگی بینی و خارش و اشک ریزش چشمها شایع هستند. ترشحات بینی در آلرژی معمولا آبکی و شفاف است.
در مقابل سرماخوردگی یک بیماری عفونی است و معمولا در کنار علائم بینی ممکن است با احساس ناخوشی، گلودرد، سرفه و گاهی تب همراه باشد. البته هیچکدام از این نشانهها به تنهایی نمیتوانند علت بیماری را مشخص کنند و ممکن است علائم دو بیماری تا حدی شبیه هم باشند. برای مثال اگر کودک صبحها چندین بار عطسه میکند، بینیاش مرتب آب میآید و چشمهایش میخارد اما تب و بدندرد ندارد و این وضعیت هر سال با شروع یک فصل مشخص تکرار میشود، ارزش دارد موضوع آلرژی با پزشک مطرح شود.
نشانههایی که والدین باید جدی بگیرند
یکی از نکات مهم این است که آلرژی در همه کودکان دقیقا به یک شکل ظاهر نمیشود. بعضی کودکان بیشتر با عطسه و آبریزش بینی مواجهاند و برخی دیگر خارش و قرمزی چشم را بیشتر تجربه میکنند. علائم رایج آلرژی فصلی میتواند شامل عطسه، گرفتگی یا آبریزش بینی، خارش بینی و چشم، قرمزی و اشک ریزش چشم و گاهی سرفه باشد. اگر کودک دچار خسخس سینه، تنگی نفس یا مشکل در تنفس شود، موضوع دیگر صرفا یک آبریزش ساده بینی نیست و باید ارزیابی پزشکی انجام شود. بهویژه کودکانی که سابقه آسم دارند ممکن است در برابر برخی محرکهای محیطی مانند گرده حساستر باشند.
برگهای پاییزی زیبا اما نه برای بازی طولانی همه کودکان
بازی در میان برگهای پاییزی برای کودکان جذاب است اما اگر کودک سابقه حساسیت به کپک یا گرده داشته باشد، بهتر است خانواده نسبت به محیطهای مرطوب و انباشته از برگهای خیس دقت بیشتری داشته باشد. قرار گرفتن در فضای باز به خودی خود برای کودک ممنوع نیست، مساله اصلی شناخت محرکهای شخصی اوست. اگر والدین متوجه شدهاند کودک پس از بازی در باغ، پارک یا میان برگهای خیس دچار عطسه و آبریزش میشود، بهتر است زمان حضور در چنین محیطی را کاهش دهند و واکنش کودک را با دقت بیشتری دنبال کنند. پس از بازی در فضای بیرون نیز تعویض لباس و شستن دستها میتواند به کاهش ورود گرده و آلودگیهای محیطی به فضای خانه کمک کند.
حیوانات خانگی هم ممکن است برای بعضی کودکان محرک باشند
گاهی خانواده تصور میکند اگر کودک به حیوان علاقه دارد، تماس با گربه یا سگ همیشه بی اشکال است. اما در برخی کودکان، مواد حساسیتزای مربوط به حیوانات میتواند علائم آلرژی ایجاد یا تشدید کند. این موضوع به معنای آن نیست که همه کودکان باید از حیوانات خانگی دور باشند، بلکه باید واکنش هر کودک بهطور جداگانه بررسی شود. اگر والدین متوجه شوند کودک پس از بازی با حیوان خانگی مرتب عطسه میکند، چشمهایش میخارد یا آبریزش بینی پیدا میکند، بهتر است این ارتباط را با پزشک در میان بگذارند. منابع مربوط به کیفیت هوای داخل خانه نیز پرز و ذرات مربوط به حیوانات را در گروه عوامل بالقوه حساسیتزا قرار میدهند.
با روشن شدن بخاری، خانه را فراموش نکنید
با سرد شدن هوا، پنجرهها معمولا بیشتر بسته میشوند و خانواده زمان بیشتری را در فضای بسته میگذراند. در چنین شرایطی توجه به کیفیت هوای خانه اهمیت بیشتری پیدا میکند. گردوغبار، کنههای موجود در گرد و غبار، کپک و مواد حساسیتزای حیوانات خانگی از جمله عوامل موجود در محیطهای داخلی هستند که میتوانند در برخی افراد واکنشهای آلرژیک ایجاد کنند. بنابراین، همزمان با روشن کردن بخاری یا شوفاژ، بد نیست خانواده نظافت خانه، رطوبت و وضعیت وسایل گرمایشی را نیز بررسی کند. تمیز کردن منظم سطوح، شست و شوی رختخواب و اسباببازیهای قابل شستوشو و جلوگیری از تجمع گرد و غبار، اقدامات سادهای هستند که میتوانند محیط خانه را برای کودک مناسبتر کنند.
رطوبت زیاد خانه را دستکم نگیرید
رطوبت بیش از حد میتواند زمینه رشد کپک و افزایش برخی عوامل حساسیتزا را فراهم کند. اگر دیوار، سقف، اطراف پنجره یا بخشهایی از خانه نم دارد، بهتر است علت رطوبت پیدا و برطرف شود. در مقابل هوای بیش از حد خشک نیز میتواند بینی و گلو را تحریک کند. بنابراین هدف، نه خشک کردن بیش از اندازه خانه و نه تبدیل آن به محیطی بسیار مرطوب است. متخصصان محدوده رطوبت حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد را برای فضای خانه مناسب میدانند و تاکید میکنند دستگاههای مرطوبکننده نیز باید مرتب تمیز شوند.
شست و شوی بینی، یک راه ساده برای بعضی کودکان
در کودکانی که دچار علائم بینی ناشی از آلرژی هستند، استفاده از محلول آبنمک یا سرم شست و شوی بینی میتواند به پاک شدن مواد محرک از مجرای بینی کمک کند. البته هنگام شست و شوی بینی کودک باید روش مناسب سن او رعایت شود. برای کودکان کم سن، والدین بهتر است قبل از انجام این کار از پزشک یا داروساز درباره روش مناسب سئوال کنند و از محلولها و وسایل استاندارد استفاده کنند.
لباس کودک بعد از بازی بیرون عوض شود
یکی از عادتهای ساده خانوادگی میتواند این باشد که کودک پس از بازگشت از پارک یا فضای سبز، لباس بیرون را عوض کند و دستها و صورتش را بشوید. اگر کودک در فضای سبز بازی کرده و علائم آلرژی دارد، شست و شوی مو و بدن نیز میتواند در کاهش باقی ماندن مواد محیطی روی بدن و لباسها موثر باشد. همچنین بهتر است لباسهای استفاده شده در فضای بیرون روی تخت کودک یا مبلمان اتاق خواب رها نشوند. هدف این اقدامات ایجاد یک محیط کاملا عاری از مواد حساسیتزا نیست، چنین چیزی عملاً ممکن نیست، بلکه کاهش تماس کودک با محرکهایی است که علائم او را تشدید میکنند.
چه زمانی باید کودک را نزد پزشک برد؟
اگر علائم کودک مرتب تکرار میشود، خواب و فعالیت روزانه او را مختل میکند یا با وجود مراقبتهای ساده ادامه دارد، بهتر است موضوع با پزشک کودک مطرح شود. پزشک بر اساس علائم و سابقه کودک میتواند مشخص کند آیا احتمال آلرژی مطرح است و آیا نیاز به بررسی یا درمان خاصی وجود دارد. والدین نباید صرفا بر اساس شباهت علائم، برای کودک داروی ضدحساسیت یا اسپری بینی انتخاب کنند. نوع دارو، مقدار مصرف و مناسب بودن آن برای کودک به سن، وضعیت سلامت و نوع علائم بستگی دارد و بهتر است با نظر پزشک انجام شود.
یادمان باشد پاییز برای بیشتر کودکان فصل بازی، مدرسه و فعالیت در فضای باز است و قرار نیست به دلیل احتمال آلرژی، کودک از همه این فعالیتها محروم شود. مهم این است که خانواده الگوی علائم کودک را بشناسد، محرکهای احتمالی را پیدا کند و با چند عادت ساده مانند نظافت مناسب خانه، توجه به رطوبت، تعویض لباس پس از بازی در فضای بیرون و رعایت توصیههای پزشک، شرایط را برای او آسانتر کند. شناخت به موقع تفاوت میان آلرژی و سرماخوردگی نیز کمک میکند عطسه و آبریزش بینی کودک بیدلیل به حساب یک بیماری عفونی گذاشته نشود.