فشارخون در کودکی ریشه می‌دواند؛ نوشابه و آبمیوه مقصرند

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

نتایج یک مطالعه طولانی‌مدت نشان می‌دهد که مصرف مکرر نوشیدنی‌های شیرین و آبمیوه‌های صنعتی از دوران کودکی تا بزرگسالی، با افزایش چشمگیر خطر ابتلا به فشارخون بالا مرتبط است. در مقابل، مصرف میوه کامل چنین خطری را به همراه ندارد. این یافته که در مجله سِرکیولِیشِن/ Circulation منتشر شده، تأکید می‌کند که منبع و شکل قند مصرفی، بیش از خود قند اهمیت دارد

به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

فشارخون بالا معمولاً علائم واضحی ندارد، اما با گذشت زمان به رگ‌های خونی آسیب می‌زند و فشار بیشتری بر قلب وارد می‌کند و یکی از عوامل اصلی خطر برای سکته قلبی و مغزی محسوب می‌شود. سن، سابقه خانوادگی، جنسیت و نژاد از عواملی هستند که تغییرپذیر نیستند، اما رژیم غذایی، سیگار و فعالیت بدنی از جمله عواملی هستند که می‌توانند در طول زندگی بر فشارخون تأثیر بگذارند.

اکنون یک مطالعه جدید نشان داده است که انتخاب نوشیدنی در دوران کودکی، می‌تواند تأثیری ماندگار بر سلامت قلب در بزرگسالی داشته باشد.

نوشیدنی‌های شیرین؛ بزرگ‌ترین تهدید

پژوهشگران داده‌های شرکت‌کنندگان در یک مطالعه آمریکایی را که از دوران جوانی تا بزرگسالی به مدت ۲۵ سال پیگیری شده بودند، تحلیل کردند. شرکت‌کنندگان هر ۱ تا ۴ سال، پرسش‌نامه‌هایی درباره رژیم غذایی، فعالیت بدنی، استعمال دخانیات و سایر عادات خود تکمیل می‌کردند و میزان مصرف نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی، چای، نوشیدنی‌های ورزشی، آبمیوه طبیعی، میوه کامل و سایر مواد غذایی را گزارش می‌دادند.

نتایج نشان داد افرادی که روزانه حداقل دو وعده نوشیدنی شیرین مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که کمتر از سه وعده در هفته مصرف داشتند، با ۵۲ درصد خطر بالاتر ابتلا به فشارخون بالا روبه‌رو بودند. هر وعده روزانه نوشابه با ۲۳ درصد افزایش خطر و هر وعده روزانه نوشیدنی‌های ورزشی با ۳۶ درصد افزایش خطر همراه بود.

این یافته درباره نوشیدنی‌های ورزشی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این محصولات اغلب به‌عنوان نوشیدنی‌های سالم و مفید برای ورزشکاران تبلیغ می‌شوند. برای افرادی که فعالیت بدنی طولانی و شدید دارند، این نوشیدنی‌ها ممکن است کاربرد خاصی داشته باشند، اما برای آب‌رسانی روزانه، تنها منبع دیگری از قند افزوده محسوب می‌شوند.

آبمیوه هم بی‌خطر نیست

مصرف مکرر آبمیوه نیز با افزایش خطر فشارخون همراه بود. افرادی که روزانه حداقل یک و نیم وعده آبمیوه مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که کمتر از یک وعده در هفته مصرف داشتند، با ۳۵ درصد خطر بالاتر ابتلا به فشارخون روبه‌رو بودند. هر وعده روزانه آب پرتقال با ۲۰ درصد افزایش خطر همراه بود، در حالی که آب سیب و سایر آبمیوه‌ها ارتباط خاصی نشان ندادند.

پژوهشگران هشدار دادند که ممکن است برخی نوشیدنی‌های حاوی قند افزوده با طعم پرتقال، به‌اشتباه به‌عنوان آب پرتقال گزارش شده باشند که این موضوع می‌تواند در نتیجه تأثیرگذار باشد.

میوه کامل؛ محافظی طبیعی

الگوی مصرف میوه کامل کاملاً متفاوت بود. برخلاف آبمیوه، میوه کامل دارای فیبر است و نیاز به جویدن دارد که مصرف آن را کندتر می‌کند و معمولاً حس سیری بیشتری ایجاد می‌نماید. در میوه کامل، قند درون بافت سالم میوه محبوس شده است و برخلاف آبمیوه، به‌سرعت و به‌صورت مایع وارد جریان خون نمی‌شود.

تحلیل‌های آماری نشان داد که جایگزین‌کردن یک وعده روزانه نوشیدنی شیرین با میوه کامل، با ۲۲ درصد کاهش خطر فشارخون همراه است. جایگزینی آبمیوه با میوه کامل نیز با ۱۹ درصد کاهش خطر مرتبط بود. همچنین جایگزینی نوشیدنی شیرین با شیر یا آب، با کاهش تا ۱۳ درصدی خطر همراه بود.

منبع قند مهم‌تر از خود قند است

این یافته‌ها این دیدگاه را به چالش می‌کشد که همه مواد غذایی حاوی قند میوه (فروکتوز) به صورت یکسان بر سلامت قلب تأثیر می‌گذارند. دکتر وسانتی مالک (Vasanti Malik)، نویسنده ارشد این مطالعه و استاد دانشگاه تورنتو، توضیح داد: مصرف نوشیدنی‌های شیرین مانند نوشابه و نوشیدنی‌های ورزشی که اغلب به‌عنوان محصولاتی نسبتاً سالم بازاریابی می‌شوند، باید محدود شود. مصرف آبمیوه ممکن است در مقادیر کم بی‌خطر باشد، اما در مقادیر بالا مضر است. این آبمیوه‌ها باید صد درصد طبیعی باشند و حتی در آن صورت، فقط به‌صورت متعادل مصرف شوند. میوه کامل باید بر نوشیدنی‌های شیرین ترجیح داده شود.

دکتر آمیت کرا (Amit Khera)، از مرکز پزشکی جنوب‌غربی دانشگاه تگزاس نیز گفت: این پژوهش نشان می‌دهد که آنچه برای سلامت قلب مهم است، صرفاً میزان قند میوه نیست، بلکه نوع ماده غذایی که قند در آن قرار دارد، تعیین‌کننده است. نوشیدنی‌های شیرین و آبمیوه خطرناک‌اند، اما میوه کامل چنین خطری ندارد. برخی تصور می‌کنند که قند میوه در هر شکلی برای قلب مضر است و از طرف دیگر، آبمیوه را یک نوشیدنی کاملاً سالم می‌دانند. اما این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو باور نادرست است؛ آنچه اهمیت دارد، شکل مصرف قند میوه است.

چه مقدار آبمیوه مجاز است؟

انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند مصرف آبمیوه را به حداکثر یک لیوان (۲۴۰ میلی‌لیتر) در روز محدود کنید. حتی آبمیوه‌های صد درصد طبیعی نیز در مقادیر بالا می‌توانند مضر باشند، زیرا فیبر میوه در آن‌ها وجود ندارد و قند به‌سرعت جذب می‌شود.

پیام عملی برای خانواده‌ها

این مطالعه نشان می‌دهد که عادت‌های غذایی در دوران کودکی می‌تواند پیامدهای سلامتی ماندگاری داشته باشد. فشارخون بالا نیز در سنین پایین‌تر در حال ظهور است و میزان آن در جوانان، کودکان و نوجوانان در حال افزایش است که اهمیت تشخیص و پیشگیری زودهنگام را برجسته می‌کند. به گفته پژوهشگران، جایگزینی نوشیدنی‌های شیرین و آبمیوه‌های صنعتی با میوه کامل، آب یا شیر، می‌تواند گامی ساده اما مؤثر در کاهش خطر فشارخون بالا در طول زندگی باشد.

معاون وزیر بهداشت: تاب‌آوری نظام سلامت با توانمندسازی زنان ممکن می‌شود

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

معاون آموزشی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر اینکه توانمندسازی زنان، کلید اصلی تاب‌آوری نظام سلامت در بحران‌هاست، گفت: زنان به‌عنوان نیمی از جمعیت و ستون امنیت خانواده، باید محور تحول در برنامه‌های آموزشی مهارت‌های مدیریت بحران قرار گیرند، چراکه تاب‌آوری صرفا مقاومت نیست، بلکه انتخابی آگاهانه برای سازگاری و تحول‌آفرینی است.

طاهره چنگیز در نشست تخصصی «نقش زنان در مدیریت بحران و تاب‌آوری» که به‌عنوان پیش‌رویداد پانزدهمین کنفرانس بین‌المللی سلامت زنان با تمرکز بر نقش زنان در توسعه علم و فناوری به‌صورت مجازی برگزار شد، با تاکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی تاب‌آوری در نظام سلامت و جامعه، اظهار کرد: این مفهوم فراتر از مقاومت، به عملکرد نظام انسانی و نیروی کار در بستر فرهنگ جامعه گره خورده است.

لزوم دیده‌شدن زنان در برنامه‌های آموزشی

وی افزود: زنان به‌عنوان نیمی از جمعیت و محور امنیت خانواده، نقش بی‌بدیلی در پرورش تاب‌آوری فردی و اجتماعی دارند و باید در برنامه‌های آموزشی به‌عنوان گروهی ویژه دیده شوند.

نقص نظام آموزشی فعلی در مهارت‌های زیست‌روانی

معاون آموزشی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بیان کرد: متاسفانه نظام آموزشی فعلی در سطح خانواده و جامعه، مهارت‌های زیستی و روانی لازم برای مدیریت بحران را پوشش نمی‌دهد، بنابراین لازم است واحدهای درسی مرتبط با مهارت‌های نرم نظیر حل مسئله، مدیریت استرس و ارتباط موثر در برنامه‌های کارآموزی و کارورزی گنجانده شود.

ضرورت آموزش و آمادگی پیش‌ازبحران

چنگیز با اشاره به تجارب دوران جنگ تحمیلی، خاطرنشان کرد: کادر سلامت در آن شرایط با وجود کمبودها، توانستند خدمات ارائه دهند، اما این توانمندی نیازمند آموزش و آمادگی قبلی است.

نقش الگوساز استادان در بحران‌ها

وی همچنین بر توانمندسازی مربیان و اعضای هیات علمی برای الگوسازی عملی در بحران‌ها تاکید کرد و گفت: استادان مسلط به مدیریت هیجانات و خلاقیت، می‌توانند الگوی مناسبی برای دانشجویان باشند.

تاکید بر شبکه‌های محلی و حمایت‌های روانی‑اجتماعی

معاون آموزشی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در ادامه به نقش شبکه‌های محلی و گروه‌های حمایتی اشاره کرد و افزود: آموزش‌های چهره‌به‌چهره و حمایت‌های روانی‑اجتماعی برای زنان در محلات، می‌تواند به استقرار تاب‌آوری در سطح جامعه کمک کند.

چنگیز همچنین بر ضرورت مستندسازی تجارب زیسته و آموزش‌محور کردن آنها در مقابله با بحران‌ها تاکید کرد و فرهنگ‌سازی در این زمینه را یکی از توصیه‌های کلیدی دانست.

تاب‌آوری یک انتخاب است

معاون آموزشی وزارت بهداشت با تاکید بر نقش معنویت و پژوهش حتی در شرایط بحرانی، گفت: تاب‌آوری یک انتخاب است و برای تحقق آن، باید نظام آموزش و توانمندسازی را اصلاح کنیم تا نه تنها کارکنان فنی، بلکه انسان‌های تاب‌آور و متعهد پرورش یابند.

تغییر نگاه از امدادگری به تصمیم‌سازی

مشاور امور بانوان معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری، در نشستی که با محوریت نقش زنان در مدیریت بحران برگزار شد، با اشاره به نگاه رایج در این حوزه اظهار کرد: متاسفانه هنوز نگاه غالب این است که پس از وقوع حادثه، از زنان برای مشارکت در عملیات امدادی کمک گرفته شود، اما من به این موضوع از زاویه‌ای دیگر می‌نگرم. به اعتقاد من، باید بررسی کنیم که زنان متخصص و فناور تا چه اندازه می‌توانند در معماری پاسخ به بحران اثرگذار باشند؛ یعنی از همان ابتدای زنجیره بحران به قضیه نگاه کنیم.

خدیجه جدا افزود: زمانی که سیستمی برای مدیریت بحران طراحی می‌شود، انتخاب داده‌ها، تخصیص منابع و در نهایت تصمیم‌گیری برای آن سیستم، همگی مراحلی هستند که حضور زنان در آنها حیاتی است. ما باید از نگاه سنتی که فقط به نقش اجرایی و امدادرسانی زنان بسنده می‌کند، خارج شویم و به سمت تصمیم‌سازی و مشارکت در معماری تاب‌آوری ملی حرکت کنیم.

بحران در جوامع مدرن؛ زنجیره‌ای از اختلالات وابسته

جدا در ادامه به تعریف بحران در جوامع سنتی و مدرن پرداخت و گفت: در نگاه قدیمی، بحران به معنای وقوع زلزله، جنگ یا حادثه‌ای است که پس از آن به فکر چاره می‌افتیم. اما در جامعه مدرن، سیستم‌هایی مانند ارتباطات، سلامت، تامین کالا، اعتماد عمومی و پرداخت‌ها، زندگی روزمره ما را شکل می‌دهند و اختلال در هر یک از این حلقه‌ها، زنجیره‌ای از مشکلات ایجاد می‌کند. به عنوان مثال، اگر ارتباطات مختل شود، سیستم پرداخت دچار مشکل می‌شود و اگر اطلاعات به موقع در اختیار مردم قرار نگیرد، اعتماد عمومی کاهش یافته و شایعه‌پراکنی افزایش می‌یابد.

ظرفیت‌های مغفول مانده زنان در سطوح استراتژیک

مشاور امور بانوان معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری تاکید کرد: ما باید بدانیم که نقش زنان در این زنجیره، به ویژه در بخش‌های تصمیم‌ساز، هنوز در کشور به جایگاه مطلوب نرسیده است. در حالی که زنان نیمی از جمعیت را تشکیل می‌دهند و از نظر تخصص در حوزه‌های پزشکی، زیست‌فناوری، داده‌کاوی، علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات، سرمایه‌های ارزشمندی دارند. اما سوال اصلی این است که چگونه می‌توان از این ظرفیت در سطوح استراتژی و تصمیم‌گیری استفاده کرد؟

وی بیان کرد: ما نیاز داریم که در همه حوزه‌ها، نقش زنان را پررنگ کنیم؛ نه فقط به عنوان کاربر یا کارمند سیستم‌های بحران، بلکه به عنوان طراح و راهبر آن سیستم‌ها و حتی در سطح تصمیم‌سازی کلان.

معماری تاب‌آوری؛ سه حوزه وابسته به یکدیگر

جدا در توضیح معماری تاب‌آوری، سه حوزه اصلی را شامل «تداوم سلامت و خدمات حیاتی»، «ارتباطات و اعتماد عمومی» و «معیشت و ظرفیت‌های اقلیمی» برشمرد و خاطرنشان کرد: این سیستم‌ها به یکدیگر وابسته‌اند؛ برای مثال، سیستم سلامت به ارتباطات وابسته است و اگر طراحی آن به گونه‌ای باشد که در بحران از کار بیفتد، مردم نمی‌توانند زیست عادی خود را ادامه دهند. هدف تاب‌آوری، حذف کامل مشکلات نیست، بلکه کاهش آسیب‌پذیری تا حد ممکن است.

سیستم‌های توزیع‌پذیر و نقش کلیدی زنان در طراحی زیرساخت‌ها

وی در ادامه به تفاوت سیستم‌های متمرکز و غیرمتمرکز پرداخت و گفت: سیستم‌های متمرکز، شکننده هستند؛ زیرا با قطع یک سرور مرکزی، دسترسی به خدمات سلامت، دارو و توزیع کالا از بین می‌رود، اما رویکرد مدرن، طراحی سیستم‌های توزیع‌پذیر و تاب‌آور است که حتی در صورت اختلال، بتوانند به کار خود ادامه دهند. زنان می‌توانند در طراحی چنین نرم‌افزارها و زیرساخت‌هایی نقش کلیدی ایفا کنند.

سه کارکرد اساسی اطلاعات در بحران؛ از هدایت رفتار تا حفظ اعتماد

جدا با بیان اینکه اطلاعات در بحران سه کارکرد اساسی دارد، افزود: اطلاعات، رفتار مردم را هدایت می‌کند، هماهنگی عملیاتی میان بیمارستان‌ها، داروخانه‌ها و حمل‌ونقل را ممکن می‌سازد و مهم‌تر از همه، اعتماد عمومی را حفظ می‌کند؛ اگر اطلاعات رسمی دیرهنگام، مبهم یا متناقض باشد، شایعه و بی‌اعتمادی در جامعه رشد می‌کند؛ در شرایط جنگ شناختی نیز ممکن است با اطلاعات درست، اما با تاخیر یا مسیردهی اشتباه، مردم را به انتخاب نادرست سوق داد که خود بحران جدیدی ایجاد می‌کند.

اقدامات عملی؛ از بانک اطلاعاتی تا کرسی‌های تصمیم‌سازی

وی در بخش دیگری از سخنان خود، از اقدامات انجام شده در استان خبر داد و گفت: با همکاری دانشگاه علوم پزشکی و سایر نهادها، موفق به تشکیل بانک اطلاعاتی از زنان متخصص در حوزه‌های مختلف، از جمله سلامت، هوش مصنوعی و کسب‌وکار شدیم. این بانک، پتانسیل زنان استان را شناسایی کرده و بر اساس آن، پروژه‌هایی در حوزه سلامت زنان تعریف شده است.

جدا پیشنهاد کرد: کرسی‌های زنان در اتاق‌های معماری مدیریت بحران، مانند ستادهای بحران و شوراهای مختلف، باید تقویت شود. ما زنان متخصص کم نداریم، اما باید از حضور آن‌ها در فرآیند تصمیم‌سازی استفاده کنیم. هدف ما طراحی معماری امن، جامع‌نگر و مبتنی بر مشارکت زنان از ابتدا تا انتهای زنجیره مدیریت بحران است تا بتوانیم تاب‌آوری ملی را به سطح مطلوب برسانیم.

نشستن طولانی‌مدت بدون تحرک؛ خطری پنهان برای سلامت

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

نتایج یک مطالعه گسترده نشان می‌دهد که نشستن طولانی‌مدت و بی‌وقفه، می‌تواند خطر مرگ ناشی از سرطان را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

به گفته پژوهشگران، هر ساعت نشستن بدون تحرک، با ۹ درصد افزایش خطر مرگ ناشی از سرطان مرتبط است و این یافته می‌تواند نگاه ما به سبک زندگی روزمره را تغییر دهد.

همه ما می‌دانیم که نشستن زیاد برای سلامتی مضر است، اما نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که نه تنها میزان نشستن، بلکه نحوه آن نیز اهمیت دارد؛ به عبارت دیگر، نشستن برای ساعات طولانی بدون بلندشدن و حرکت، بسیار مضرتر از نشستنی است که با چند دقیقه راه‌رفتن یا ایستادن همراه باشد.

این مطالعه که نتایج آن در مجله پی‌اِل‌اواِس مدیسین/ PLOS Medicine منتشر شده، توسط فردریک هو

 (Frederick Ho) از دانشگاه گلاسکو در انگلیس و همکارانش انجام شده است. پژوهشگران داده‌های بیش از ۹۱ هزار نفر از شرکت‌کنندگان در بانک زیستی انگلستان (UK Biobank) را که به مدت هفت روز از دستگاه‌های ردیاب فعالیت استفاده کرده بودند، تحلیل و سلامت آن‌ها را به طور میانگین بیش از ۱۲ سال پیگیری کردند.

نشستن بی‌وقفه چه خطری دارد؟

هرگونه نشستن، درازکشیدن یا خوابیدن در طول روز، بی‌تحرکی محسوب می‌شود؛ فرقی نمی‌کند پشت میز کار باشید، در ماشین نشسته باشید یا پای تلویزیون لم داده باشید. پژوهشگران برای بررسی دقیق‌تر، زمان نشستن را به دو الگوی اصلی تقسیم کردند:

نشستن طولانی‌مدت: دوره‌های نشستن که حداقل ۳۰ دقیقه به طول انجامیده و حداقل ۹۰ درصد آن در حالت نشسته سپری شده باشد؛

نشستن با وقفه: دوره‌های نشستن کوتاه‌تر که با بیش از ۱۰ درصد فعالیت غیرنشسته (مانند ایستادن یا راه‌رفتن) شکسته می‌شوند.

یافته‌ها نشان داد افرادی که مدت زمان بیشتری را در حالت نشستن مداوم و بدون حرکت سپری کرده‌اند، با خطر بالاتر مرگ ناشی از سرطان (۹ درصد افزایش به ازای هر ساعت) روبه‌رو بودند. همچنین این افراد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان‌های مرتبط با چاقی (مانند مری، کبد، کلیه، لوزالمعده، روده بزرگ، سینه، تخمدان و تیروئید) و سرطان‌های مرتبط با دیابت نوع ۲ قرار داشتند.

حتی حرکات سبک هم مفید است

نکته امیدوارکننده این است که برای کاهش این خطر، نیازی به ورزش شدید نیست. پژوهشگران دریافتند جایگزین‌کردن یک ساعت نشستن بی‌وقفه با فعالیت بدنی سبک، با ۱۲ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان همراه است.

فعالیت سبک شامل حرکات ساده‌ای مانند راه رفتن در خانه یا محل کار، انجام کارهای خانه، یا ایستادن و حرکت کوتاه بین دوره‌های نشستن است. این وقفه‌های حرکتی کوتاه می‌توانند به بدن در تنظیم قند خون، چربی‌ها و سوخت‌وساز بدن کمک کنند؛ فرآیندهایی که در طول بی‌تحرکی طولانی مختل می‌شوند.

به گفته پژوهشگران، تأثیر نشستن بر سلامت تنها به مقدار کل زمان آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه نحوه توزیع این زمان در طول روز نیز اهمیت دارد. این یافته از نظر زیستی مهم است، زیرا مطالعات تجربی نشان داده‌اند که ایجاد وقفه در نشستن طولانی با چند دقیقه حرکت، می‌تواند واکنش‌های سوخت‌وسازی بدن را در مقایسه با نشستن بی‌وقفه بهبود بخشد.

چند بار و چگونه حرکت کنیم؟

کارشناسان توصیه می‌کنند که افراد هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یک‌بار، دست‌کم ۱ تا ۲ دقیقه به فعالیت‌هایی مانند ایستادن، راه‌رفتن یا کشش بدن بپردازند. این وقفه‌های کوتاه می‌توانند تأثیر مهمی بر سلامت شما داشته باشند.

همچنین ایستادن به جای نشستن نیز مفید است، اما حرکت و راه رفتن حتی بهتر از ایستادن صرف است؛ زیرا باعث افزایش جریان خون و فعال‌سازی عضلات می‌شود.

محدودیت‌ها و توصیه‌های عملی

پژوهشگران تأکید دارند که این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند. همچنین شرکت‌کنندگان این پژوهش عمدتاً از افرادی تشکیل شده بودند که به طور کلی سالم‌تر و فعال‌تر از جمعیت معمولی هستند و این موضوع ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشد؛ از سوی دیگر، دستگاه‌های ردیاب فعالیت فقط به مدت هفت روز استفاده شده‌اند که شاید نتواند نشان‌دهنده کامل عادات بلندمدت افراد باشد.

با وجود این محدودیت‌ها، این پژوهش به شواهد روزافزونی افزوده شده که نشان می‌دهد ورزش منظم به تنهایی برای جبران اثرات مضر نشستن طولانی کافی نیست. چه بسا فردی همه توصیه‌های ورزشی را به جا آورد، اما همچنان ساعات زیادی از روز را بدون حرکت بنشیند.

پیام اصلی این مطالعه این نیست که مردم باید هر ساعت نشستن را با ورزش سنگین جایگزین کنند؛ بلکه تأکید بر این است که گنجاندن فعالیت‌های سبک و بی‌زحمت در طول روز، به‌ویژه در زمان‌هایی که پشت میز یا روی مبل می‌نشینید، می‌تواند تفاوتی چشمگیر در سلامت افراد ایجاد کند.

پژوهشگران در پایان خاطرنشان کردند: توصیه‌های فعلی سلامت عمدتاً بر ورزش‌های سنگین یا نسبتاً شدید متمرکز است، اما یافته‌های ما نشان می‌دهد که حرکات سبک را نیز نباید نادیده گرفت. در آینده، مطالعات بالینی به ما کمک خواهند کرد تا از توصیه‌های کلی فراتر رفته و راهکارهای شخصی‌سازی‌شده‌ای برای شکستن زمان نشستن ارائه دهیم.

آیا غذا خوردن مکرر سوخت‌وساز را افزایش می‌دهد/ پاسخ یک متخصص به باور رایج

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵

یک استاد دانشگاه با رد این باور رایج که غذا خوردن هر دو ساعت یک‌بار سوخت‌وساز بدن را افزایش می‌دهد، گفت: سهم غذا در افزایش مصرف انرژی ناچیز است و فعالیت بدنی، به‌ویژه ورزش منظم، مؤثرترین راه برای افزایش سوخت‌وساز و مصرف کالری به شمار می‌رود.

به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه گاردین در گزارشی آورده است:

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که برای بالابردن سوخت‌وساز بدن (متابولیسم)، باید هر دو تا سه ساعت یک‌بار چیزی بخورند. این باور در میان افرادی که به دنبال کاهش وزن یا افزایش انرژی هستند، بسیار رایج است. اما دکتر جیمز بتس (James Betts)، استاد فیزیولوژی متابولیک در دانشگاه باث» انگلیس، می‌گوید این باور فقط تا حد بسیار کمی درست است و تأثیر آن در عمل ناچیز است.

به گفته او، وقتی مردم از سوخت‌وساز بدن صحبت می‌کنند، معمولاً منظورشان میزان سوخت‌وساز است؛ یعنی میزان انرژی‌ سوزانده‌شده توسط بدن در طول روز. این میزان بیشتر به عواملی مانند وزن، سن، جنسیت و ترکیب بدنی بستگی دارد و برای هر فرد پیش‌بینی‌پذیر است؛ به عبارت ساده‌تر، بدن هر کس بر اساس ویژگی‌های جسمانی‌اش، مقدار مشخصی انرژی در حالت استراحت مصرف می‌کند.

انرژی مصرفی روزانه بدن از سه منبع اصلی تأمین می‌شود:

۱. انرژی لازم برای کارکرد اندام‌ها (مثل تنفس، گردش خون و ضربان قلب) که به آن سوخت‌وساز پایه گفته می‌شود؛

۲. انرژی صرف‌شده برای هضم، جذب و پردازش غذا که به آن اثر گرمایی غذا می‌گویند؛

۳. انرژی مصرف‌شده در اثر تحرک روزانه و ورزش.

از میان این سه، تنها بخش مربوط به فعالیت بدنی است که می‌توان آن را به‌طور چشمگیری تغییر داد. سوخت‌وساز پایه تقریباً ثابت است و هضم غذا نیز سهم ناچیزی در مصرف کل انرژی دارد.

دکتر بتس توضیح می‌دهد: وقتی مردم می‌گویند می‌خواهند سوخت‌وساز بدن خود را بالا ببرند، در واقع می‌خواهند انرژی بیشتری بسوزانند؛ اما سوخت‌وساز پایه بدن به‌سادگی تغییرپذیر نیست و بیشتر به عواملی مثل وزن و سن بستگی دارد؛ برای مثال، یک فرد با وزن بیشتر، حتی در حالت استراحت، کالری بیشتری نسبت به فردی با وزن کمتر می‌سوزاند.

او درباره تأثیر غذا خوردن بر سوخت‌وساز می‌گوید: هضم و جذب غذا حدود ۱۰ درصد از کالری دریافتی را مصرف می‌کند. یعنی اگر ۱۰۰ کالری بخورید، حدود ۱۰ کالری آن صرف هضم می‌شود و فقط ۹۰ کالری برای بدن باقی می‌ماند؛‌ اما این میزان آن‌قدر کم است که نمی‌تواند تأثیر واقعی روی افزایش سوخت‌وساز داشته باشد. به عبارت دیگر، شما با خوردن مکرر نمی‌توانید کالری بیشتری بسوزانید؛ بلکه فقط کالری بیشتری دریافت می‌کنید.

به گفته این استاد دانشگاه، اگر هدف شما افزایش مصرف انرژی است، بهترین و مؤثرترین راه، افزایش تحرک و ورزش است؛ نه خوردن مکرر در طول روز. پیاده‌روی، دویدن، شنا یا هر نوع فعالیت بدنی منظم، تأثیر بسیار بیشتری بر افزایش سوخت‌وساز دارد تا خوردن وعده‌های غذایی کوچک و مکرر.

بتس نتیجه می‌گیرد: خوردن هر دو تا سه ساعت یک‌بار سوخت‌وساز بدن را بالا می‌برد، اما بسیار ناچیز است. برای تأثیر واقعی، باید به‌جای تکیه بر وعده‌های غذایی مکرر، بر فعالیت بدنی و ورزش متمرکز شد.

متخصص تغذیه: برای پیشگیری از گرمازدگی، آب را منظم بنوشید

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

 یک متخصص تغذیه و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به افزایش دمای هوا و ورود کشور به گرم‌ترین روزهای سال، نوشیدن منظم آب، مصرف غذاهای سبک، افزایش مصرف میوه و سبزیجات و رعایت اصول نگهداری مواد غذایی را مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی، کم‌آبی بدن و مسمومیت‌های غذایی عنوان کرد.

الهام حسینی افزود: گرمازدگی زمانی رخ می‌دهد که بدن نتواند دمای خود را به‌طور مؤثر تنظیم کند و یکی از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از آن، رعایت اصول صحیح تغذیه و تأمین آب بدن است.

وی افزود: افراد باید به‌ طور منظم آب بنوشند و منتظر احساس تشنگی نمانند، زیرا احساس تشنگی به‌طور معمول زمانی ایجاد می‌شود که بدن تا حدودی دچار کم‌آبی شده است.

حسینی اضافه کرد: در این روزهای گرم مصرف وعده‌های غذایی سبک و کم‌چرب نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا غذاهای چرب و پرحجم باعث افزایش تولید گرما در بدن و فشار بیشتر بر دستگاه گوارش می‌شوند.

وی با تأکید بر افزایش مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه تصریح کرد: این مواد علاوه بر داشتن آب فراوان، سرشار از پتاسیم، منیزیم، ویتامین C و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی هستند و به حفظ تعادل مایعات بدن و کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از گرما کمک می‌کنند.

وی افزود: افرادی که در محیط‌های گرم فعالیت بدنی یا تعریق زیادی دارند، علاوه بر آب باید به جبران نمک و مواد معدنی از دست رفته نیز توجه کنند، نوشیدنی حاوی مقدار اندکی نمک، کمی آب‌لیمو همراه با خاکشیر یا تخم شربتی می‌تواند جایگزین مناسبی باشد، البته بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا یا سایر بیماری‌های مزمن بهتر است بدون افزودن نمک و با مشورت پزشک از این نوشیدنی استفاده کنند.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان درباره میزان نیاز بدن به مایعات در روزهای گرم اظهار داشت: میزان نیاز به مایعات به سن، وزن، وضعیت سلامت، میزان فعالیت بدنی و شدت تعریق بستگی دارد اما نوشیدن هشت تا ۱۰ لیوان آب در طول شبانه‌روز برای همه افراد ضروری است و در روزهای بسیار گرم یا هنگام فعالیت در فضای باز باید این میزان افزایش یابد.

وی خاطرنشان کرد: بهترین شاخص برای ارزیابی وضعیت آب بدن، علاوه بر احساس تشنگی، رنگ ادرار صبحگاهی است، ادرار زرد روشن نشان‌دهنده دریافت مناسب مایعات است در حالی که ادرار تیره، کاهش حجم ادرار یا خشکی دهان از نشانه‌های اولیه کم‌آبی بدن به شمار می‌رود.

آب ساده بهترین نوشیدنی برای پیشگیری از کم آبی است

حسینی آب ساده را بهترین نوشیدنی برای پیشگیری از کم‌آبی عنوان کرد و گفت: شیر کم‌چرب، دوغ کم‌نمک و بدون گاز و آب طعم‌دار طبیعی بدون شکر افزوده نیز گزینه‌های مناسبی هستند، همچنین افرادی که بیش از یک ساعت فعالیت شدید همراه با تعریق دارند، می‌توانند از محلول خوراکی ORS یا نوشیدنی‌های حاوی الکترولیت برای جبران سدیم و پتاسیم از دست رفته استفاده کنند.

وی با اشاره به خوراکی‌های مناسب روزهای گرم افزود: هندوانه، خربزه، طالبی، توت‌فرنگی، خیار، گوجه‌فرنگی، کاهو، کرفس، ماست، دوغ کم‌نمک و سوپ‌های سبک به حفظ آب بدن کمک می‌کنند.

این متخصص تغذیه ادامه داد: در مقابل، غذاهای بسیار شور مانند چیپس، پفک، فست‌فودها، سوسیس و کالباس، غذاهای چرب و سرخ‌شده، نوشابه‌های شیرین و مصرف بیش از حد نوشیدنی‌های کافئین‌دار باید محدود شود، زیرا می‌توانند خطر کم‌آبی بدن را افزایش دهند.

حسینی درباره مصرف چای، قهوه و نوشابه نیز گفت: برخلاف تصور رایج، مصرف متعادل چای و قهوه در افرادی که به نوشیدن آن عادت دارند، به‌طور معمول باعث کم‌آبی قابل توجه نمی‌شود اما این نوشیدنی‌ها نباید جایگزین آب شوند، مصرف بیش از حد نوشیدنی‌های کافئین‌دار، به‌ویژه اگر همراه با دریافت ناکافی آب باشد، می‌تواند خطر کم‌آبی را افزایش دهد و بهتر است مصرف قهوه به ۲ تا ۳ فنجان در روز محدود شود.

وی ادامه داد: نوشابه‌های گازدار، نوشیدنی‌های شیرین و نوشابه‌های انرژی‌زا به دلیل داشتن مقادیر زیاد قند افزوده و ارزش تغذیه‌ای پایین، انتخاب مناسبی برای روزهای گرم نیستند.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اینکه سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران قلبی، کلیوی و دیابتی بیش از سایر افراد در معرض کم‌آبی، اختلالات الکترولیتی و گرمازدگی قرار دارند، گفت: سالمندان باید حتی بدون احساس تشنگی در فواصل منظم آب و مایعات بنوشند، کودکان به‌طور مرتب آب، شیر یا سایر مایعات سالم دریافت کنند، زنان باردار مصرف آب، میوه، سبزیجات و لبنیات کم‌چرب را افزایش دهند و بیماران قلبی، کلیوی و دیابتی نیز برنامه دریافت مایعات خود را مطابق نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم کنند.

وی درباره افرادی که ساعات طولانی در فضای باز فعالیت می‌کنند نیز اظهار داشت: کارگران ساختمانی، کشاورزان، نیروهای خدمات شهری، رانندگان، مأموران پلیس و سایر افرادی که در محیط‌های گرم فعالیت می‌کنند، باید مصرف آب را پیش از شروع کار آغاز کنند و در شرایط گرمای شدید هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلی‌لیتر آب بنوشند، حتی اگر احساس تشنگی نداشته باشند.

حسینی صبحانه کامل شامل نان سبوس‌دار، لبنیات، تخم‌مرغ و میوه و ناهار سبک همراه با مرغ، ماهی یا حبوبات، سالاد و سبزیجات را بهترین برنامه غذایی این افراد دانست و افزود: مصرف غذاهای چرب، سرخ‌شده و پرادویه در هوای گرم باید محدود شود.

وی علائم اولیه گرمازدگی را تشنگی شدید، ضعف، بی‌حالی، خستگی، سردرد، سرگیجه، تهوع، گرفتگی عضلات، تعریق شدید و کاهش تمرکز برشمرد و گفت: در صورت مشاهده این علائم باید فرد را سریع به محیط خنک منتقل کرد، لباس‌های اضافی را کاهش داد با آب خنک، حوله مرطوب یا کمپرس سرد دمای بدن را پایین آورد و در صورت هوشیاری، آب یا محلول خوراکی ORS را به‌صورت جرعه‌جرعه به او داد.

وی تأکید کرد: اگر فرد دچار کاهش سطح هوشیاری، گیجی، تشنج، استفراغ مکرر یا دمای بدن بالاتر از ۴۰ درجه سانتی‌گراد شود یا علائم با اقدامات اولیه طی ۳۰ دقیقه بهبود نیابد، باید سریع با اورژانس تماس گرفته و به نزدیک‌ترین مرکز درمانی منتقل شود.

حسینی همچنین درباره مصرف محلول‌های الکترولیت و نوشیدنی‌های ورزشی گفت: این نوشیدنی‌ها برای همه افراد ضروری نیستند و بیشتر برای افرادی توصیه می‌شوند که بیش از یک ساعت فعالیت بدنی شدید در هوای گرم و تعریق بسیار زیاد دارند یا به دلیل شرایط شغلی ساعات طولانی در محیط‌های گرم کار می‌کنند.

وی افزود: بسیاری از نوشیدنی‌های ورزشی تجاری حاوی مقادیر قابل توجهی قند هستند، بنابراین مصرف روزانه آن‌ها برای افراد کم‌تحرک، کودکان یا افرادی که تنها در معرض گرمای هوا قرار دارند، ضرورتی ندارد و بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی یا کلیوی نیز باید پیش از مصرف آن‌ها با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.

این متخصص تغذیه درباره رژیم‌های غذایی سخت و ورزش در فصل گرما نیز گفت: انجام فعالیت بدنی شدید در ساعات ۱۱ صبح تا پنج بعدازظهر می‌تواند خطر کم‌آبی، گرمازدگی، افت فشار خون، اختلالات الکترولیتی و حتی آسیب‌های قلبی ـ عروقی را افزایش دهد.

وی بهترین زمان ورزش در فصل گرما را اوایل صبح یا پس از غروب آفتاب دانست و گفت: نوشیدن آب قبل، حین و بعد از ورزش، پوشیدن لباس‌های سبک و روشن و کاهش شدت تمرین در روزهای بسیار گرم ضروری است.

حسینی درباره روزه‌داری نیز گفت: افرادی که در روزهای بسیار گرم روزه می‌گیرند، باید در فاصله افطار تا سحر آب و مایعات را به‌صورت تدریجی و کافی مصرف کنند و از نوشیدنی‌های شیرین، غذاهای بسیار شور و پرچرب که تشنگی را افزایش می‌دهند، پرهیز کنند.

وی به افزایش احتمال فساد مواد غذایی در فصل تابستان اشاره کرد و گفت: شهروندان باید مواد غذایی فاسدشدنی مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ و لبنیات را در پایان خرید تهیه و در کوتاه‌ترین زمان ممکن به یخچال منتقل و گوشت و مرغ خام را جدا از غذاهای آماده نگهداری کنند، غذاها را به‌طور کامل بپزند و از خرید مواد غذایی عرضه‌شده در کنار خیابان و بدون رعایت زنجیره سرد، به‌ویژه فرآورده‌های گوشتی، لبنیات سنتی، سالادها، سس‌های حاوی تخم‌مرغ، بستنی‌های غیربهداشتی و آبمیوه‌های غیرپاستوریزه خودداری کنند.

همزمان با تداوم گرمای هوا در استان اصفهان ، رییس مرکز پیش‌بینی و هشدار اداره کل هواشناسی استان اصفهان نیز پیش‌تر با هشدار نسبت به افزایش تابش اشعه فرابنفش (UV) از شهروندان خواسته بود در ساعت های اوج تابش اشعه فرابنفش مواجهه کمتری با نور خورشید داشته باشند.

لیلا امینی اظهار داشت: در شرایط گرمای شدید هوا و تابش اشعه فرابنفش به شهروندان توصیه شده که تا حد امکان از منزل خارج نشوند.در ساعات اوج تابش از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و برای محافظت از پوست و چشم، از کرم ضدآفتاب، کلاه، عینک آفتابی و لباس‌های پوشیده استفاده کنند.

بر اساس شاخص‌های جهانی، قرار گرفتن شاخص اشعه فرابنفش روی عدد ۱۱ در محدوده «خطر بسیار شدید» است و می‌تواند در کمتر از ۱۵ دقیقه موجب آسیب‌های چشمی، سوختگی پوست، تضعیف سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به سرطان‌های پوست شود.

خوس بافی؛ روایت ظرافت در تار و پود لباس‌های سنتی هرمزگان

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵

«خوس» به نوارهای باریک، ظریف و براق فلزی گفته می‌شود که در رنگ‌های طلایی، نقره‌ای و گاه رنگ‌های متنوع دیگر بر روی لباس‌های سنتی مردمان استان هرمزگان تولید شده و عنصر اصلی خلق نقش‌های درخشان بر روی پارچه هستند.

خوس دوزی، جلوه‌ای خاص به لباس‌های محلی می‌بخشد و آنچه این هنر را ارزشمند می‌کند، تنها جنس مواد اولیه نیست، بلکه مهارت بافنده در تبدیل این نوارهای ساده به نقش‌هایی منظم، ظریف و چشم‌نواز است.

اگرچه در گفتار عمومی، خوس‌بافی و شک‌بافی گاه به جای یکدیگر به کار می‌روند، اما در واقع ۲ شیوه متفاوت با کاربردهای مشخص هستند و در خوس‌بافی، محصول نهایی نواری بسیار ظریف و باریک است که بیشتر برای تزیین شلوارهای بندری و بخش‌هایی از لباس‌های زنانه استفاده می‌شود

در مقابل، شک‌بافی نواری پهن‌تر، متراکم‌تر و مستحکم‌تر تولید می‌کند که برای تزیین لبه شلوارها، یقه، سرآستین و دیگر قسمت‌های لباس کاربرد دارد و همین تفاوت در ساختار، موجب شده هر یک از این ۲ هنر جایگاه ویژه‌ای در پوشاک سنتی جنوب ایران پیدا کنند.

خوس‌بافی و شک‌بافی، تنها شیوه‌هایی برای آراستن لباس نیستند، بلکه آن‌ها بخشی از حافظه فرهنگی و هویت زنان کرانه‌های خلیج فارس به شمار می‌روند؛ میراثی که در تار و پود آن می‌توان ردپای تاریخ، تجارت دریایی، زیبایی‌شناسی بومی و هنر زنانه را مشاهده کرد.

استان هرمزگان، با پیشینه‌ای طولانی در دریانوردی و داد و ستد با سرزمین‌های پیرامون خلیج فارس و اقیانوس هند، همواره محل تلاقی فرهنگ‌ها و هنرهای گوناگون بوده و این تعامل فرهنگی، در کنار ذوق و خلاقیت زنان منطقه، سبب شکل‌گیری مجموعه‌ای از صنایع‌دستی منحصربه‌فرد شده که رودوزی‌های سنتی از شاخص‌ترین آن‌هاست.

خوس‌بافی و شک‌بافی در میان هنرها، جایگاهی ویژه دارد و هنرهایی که با وجود دگرگونی‌های سبک زندگی، همچنان در بسیاری از مناطق هرمزگان زنده مانده و بخشی جدایی‌ناپذیر از پوشاک سنتی زنان این دیار محسوب می‌شوند.

در گوشه‌ای از خانه‌های قدیمی هرمزگان، هنوز صدای آرام برخورد قرقره‌های نخ و برق نوارهای نقره‌ای و طلایی، روایتگر هنری بوده که نسل‌ها در میان دستان زنان این سرزمین دوام آورده است؛ هنری که نه بر پایه ماشین، بلکه بر حافظه، تجربه، صبر و ذوق شکل گرفته و امروز به‌عنوان یکی از ارزشمندترین جلوه‌های رودوزی‌های سنتی جنوب ایران شناخته می‌شود.

«خوس» و «شک»؛ روایت ظرافت در تار و پود لباس‌های سنتی هرمزگان

خوس‌بافی و شک‌بافی، تنها شیوه‌هایی برای آراستن لباس نیستند، آن‌ها بخشی از حافظه فرهنگی و هویت زنان کرانه‌های خلیج فارس به شمار می‌رود؛ میراثی که در تار و پود آن می‌توان ردپای تاریخ، تجارت دریایی، زیبایی‌شناسی بومی و هنر زنانه را مشاهده کرد.

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این هنر، سادگی ابزارها در کنار پیچیدگی مهارت اجرایی آن است و برخلاف بسیاری از هنرهای معاصر که وابسته به تجهیزات صنعتی هستند، خوس‌بافی و شک‌بافی تنها با چند ابزار سنتی انجام می‌شود؛ ابزارهایی که سال‌هاست بدون تغییر اساسی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌اند.

تلفیق میان هنر سنتی و طراحی معاصر، ظرفیت تازه‌ای برای معرفی صنایع‌دستی هرمزگان به بازارهای جدید ایجاد کرده و حضور این هنر در دکوراسیون داخلی نیز رو به گسترش است و امروز از نوارهای شک برای تزیین بالشت کوچک و زیر سری، رومیزی، پرده، تابلوهای پارچه‌ای و محصولات دکوراتیو استفاده می‌شود.

در میان این ابزارها، «جوغن» یا هاون چوبی جایگاهی ویژه دارد؛ وسیله‌ای که در گذشته برای کوبیدن غلات و ادویه به کار می‌رفت، در این هنر نقش پایه اصلی بافت را ایفا می‌کند.

روی دهانه جوغن، بالشتکی استوانه‌ای و سخت قرار می‌گیرد که محل استقرار نخ‌ها و اجرای بافت است؛ نخ‌های کاموا، نوارهای خوس و قرقره‌های مخصوص نیز دیگر اجزای این مجموعه هستند که هر یک وظیفه‌ای دقیق در شکل‌گیری بافت بر عهده دارند.

اما آنچه بیش از ابزار اهمیت دارد، مهارتی است که در ذهن و دستان هنرمند نهفته است؛ برخلاف بسیاری از شیوه‌های بافندگی، در خوس‌بافی خبری از نقشه‌های کاغذی یا الگوهای چاپ‌شده نیست.

نقوش، حاصل حافظه‌ای است که طی سال‌ها آموزش سینه‌به‌سینه در ذهن بافنده نقش بسته و هنرمند، پیش از آغاز کار، طرح را در ذهن خود مجسم می‌کند و سپس تنها با جابه‌جایی منظم نخ‌ها و قرقره‌ها، آن را بر بستر پارچه می‌آفریند.

فرآیند بافت، ظاهری ساده اما ساختاری بسیار پیچیده دارد؛ ابتدا نخ‌ها با نظمی دقیق روی بالشتک نصب می‌شوند و سپس بالشتک بر روی جوغن قرار می‌گیرد و با حرکت سریع و هماهنگ قرقره‌ها، نوارهای خوس از میان تارها عبور می‌کنند.

نتیجه این حرکات پیوسته، شکل‌گیری گره‌هایی منظم و تکرارشونده است که به‌تدریج نوار خوس یا شک را پدید می‌آورند؛ شگفت‌انگیز آنکه بسیاری از استادکاران این هنر، بدون نگاه مداوم به بافت و تنها بر پایه تجربه، قادرند تقارن، نظم و ظرافت نقش‌ها را حفظ کنند؛ مهارتی که تنها در سایه سال‌ها تمرین و ممارست حاصل می‌شود.

کاربرد این هنر در گذشته، به پوشاک سنتی زنان هرمزگان محدود بود؛ شلوارهای بندری، پیراهن‌های محلی و لباس‌های آیینی، مهم‌ترین بسترهای استفاده از خوس و شک به شمار می‌رفت.

درخشش این نوارها در کنار رنگ‌های شاد لباس‌های جنوبی، جلوه‌ای ویژه به پوشش زنان این منطقه می‌بخشید و بخشی از هویت بصری فرهنگ هرمزگان را شکل می‌داد.

با این حال، طی سال‌های اخیر این هنر از مرزهای پوشاک سنتی فراتر رفته است؛ طراحان مد و صنایع‌دستی با نگاهی نو، از نوارهای خوس و شک در طراحی مانتوهای فاخر، لباس‌های مجلسی، کیف، کفش، کمربند، زیورآلات و حتی اکسسوری‌های مدرن استفاده می‌کنند.

این کاربردهای نوین نشان می‌دهد که یک هنر اصیل، در صورت بازتعریف متناسب با نیازهای امروز، می‌تواند بدون از دست دادن هویت خود، در زندگی معاصر نیز حضوری پررنگ داشته باشد.

خوس‌بافی و شک‌بافی، بیش از آنکه هنر بافت چند رشته نخ و نوار باشند، روایتگر تاریخی زنده از زندگی زنان ساحل‌نشین خلیج فارس هستند و هر گره، یادگار نسلی از هنرمندانی است که بدون کتاب، بدون نقشه و تنها با اتکا به حافظه، مهارتی کم‌نظیر را به فرزندان خود منتقل کرده‌اند.

این هنر، جلوه‌ای از پیوند سنت و زیبایی، کار و خلاقیت، و هویت و زندگی است؛ میراثی که همچنان در گرمای جنوب، در میان دستان هنرمند زنان هرمزگان، با همان درخشش همیشگی ادامه دارد.

همچنین در حال حاضر بیش‌از ۸۰ هزار نفر صنعتگر صنایع‌دستی در استان هرمزگان فعالیت می‌کنند، که از این تعداد بیش‌از ۶۰ هزار نفر مجوز فعالیت دریافت کرده‌اند و همچنین مجوز فعالیت ۱۱ فروشگاه صنایع‌دستی در این استان صادر شده است.

حضور ۵۰ درصدی کارکنان ادارات هرمزگان در روز شنبه ۲۷ تیرماه

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

 معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری هرمزگان از تغییر نحوه فعالیت دستگاه‌های اجرایی این استان در روز شنبه ۲۷ تیرماه ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: با تصمیم ستاد مدیریت بحران و موافقت استاندار هرمزگان، ادارات و بانک‌های استان با حضور ۵۰ درصدی کارکنان فعالیت خواهند کرد.

محمدرضا پاکروان شامگاه جمعه با اعلام این خبر اظهار کرد: فردا شنبه ۲۷ تیرماه، فعالیت کلیه دستگاه‌های اجرایی، بانک‌ها، سازمان‌ها، شهرداری‌ها، بیمه‌ها و بخش اداری بیمارستان‌های مستقر در استان با حضور ۵۰ درصدی کارکنان انجام می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه اولویت دورکاری در این روز با بانوان شاغل است، افزود: این تصمیم با هدف مدیریت شرایط خاص استان و پس از بررسی‌های کارشناسی در ستاد مدیریت بحران استانداری هرمزگان اتخاذ و با موافقت استاندار هرمزگان اجرایی شده است.

معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری هرمزگان تصریح کرد: مراکز خدمات‌رسان، درمانی، امدادی، عملیاتی، انتظامی و سایر دستگاه‌های ضروری، مطابق روال معمول و بر اساس تشخیص مدیران ذی‌ربط، به ارائه خدمات به شهروندان ادامه خواهند داد.

پاکروان گفت: این تصمیم صرفاً برای روز شنبه ۲۷ تیرماه ۱۴۰۵ اتخاذ شده است و نحوه فعالیت دستگاه‌های اجرایی استان در روزهای آینده، پس از بررسی شرایط و تصمیم‌گیری ستاد مدیریت بحران استان، متعاقباً از طریق اداره‌کل روابط عمومی استانداری هرمزگان اطلاع‌رسانی خواهد شد.

آزمون‌های نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در هرمزگان لغو شد

ارسال شده در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

 مدیرکل آموزش وپرورش هرمزگان از لغو برگزاری آزمون‌های نهایی تمامی رشته‌های تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در روزهای یکشنبه و دوشنبه (۲۸ و ۲۹ تیرماه) در این استان به دلیل شرایط ناپایدار در جنوب کشور خبر داد.

منوچهر ضیایی روز شنبه با بیان اینکه این تصمیم بر اساس ابلاغ ستاد عالی آزمون‌های وزارت آموزش و پرورش اتخاذ شده است، اظهار کرد: باتوجه به استمرار شرایط ناپایدار جنگی در مناطق جنوبی ایران، برای حفظ سلامت و ایمنی دانش‌آموزان، آزمون‌های سراسری در چهار استان هرمزگان، بوشهر، خوزستان و سیستان و بلوچستان در روزهای یادشده لغو شد.

وی با تاکید بر اینکه ایمنی و سلامت دانش‌آموزان، خط قرمز و اولویت اصلی ماست، تصریح کرد: شرایط پیش‌آمده و پیش‌بینی‌های هواشناسی ضرورت این تصمیم را ایجاب کرد تا دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان در این ایام دغدغه‌ای برای تردد و حضور در حوزه‌های امتحانی نداشته باشند.

مدیرکل آموزش وپرورش هرمزگان همچنین در خصوص سرنوشت آزمون‌های لغو شده، خاطرنشان کرد: زمان دقیق برگزاری مجدد این آزمون‌ها پس از هماهنگی‌های لازم در سطح ملی، از طریق مراجع رسمی اطلاع‌رسانی آموزش وپرورش و پایگاه‌های خبری معتبر به اطلاع عموم خواهد رسید.

دشمن متجاوز و عهد شکن آمریکایی از شامگاه جمعه تا صبح ‌شنبه ۲۷ تیر ماه برای هفتمین شب متوالی با تجاوز به مراکز نظامی و غیرنظامی مناطقی از استان‌های جنوبی و جنوب شرقی کشورمان را آماج حملات خود قرار داده است که با این گونه اقدامات متجاوزانه بار دیگر بر خوی ددمنشی خود و عدم توجه و پایبندی به مفاد تفاهمنامه اسلام آباد صحه گذاشت.

تارت گوجه فرنگی

ارسال شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵

تارت نوعی شیرینی بین‌المللی بسیار خوشمزه و جذاب است که طرفداران بسیار زیادی دارد و معمولاً به عنوان دسر در مهمانی‌ها و مجالس از آن استفاده می‌شود. در‌صورتی‌که در خمیر تارت شکر وجود نداشته باشد، می‌توان داخل آن را با مواد غیرشیرین مانند مرغ یا میگو پر کرد و یا غذا‌هایی مانند سالاد الویه، سالاد اندونزی، کشک بادمجان و… را با آن سرو کرد. 

خمیر تارت از ترکیب آرد، کره، شکر، نمک، وانیل و تخم مرغ و ریختن آن در قالب تارت تهیه می‌شود. تفاوت اصلی تارت با انواع کیک در آن است که نان تارت بدون پف به عمل می‌آید. تارت گوجه فرنگی نوعی تارت شور و بسیار خوشمزه است که اصالت آن به کشور ایتالیا می‌رسد. این تارت که با خمیر و گوجه فرنگی و پنیر پیتزا تهیه می‌شود، غذایی لذیذ و مجلسی است که می‌توانید آن را با روشی آسان در منزل تهیه کنید پس در ادامه این مطلب با طرز تهیه تارت گوجه فرنگی همراه ما باشید.

مواد لازم برای تهیه تارت گوجه فرنگی

گوجه گیلاسی: ۱۵۰ گرم

پنیر موزارلا: ۲۰۰ گرم

پنیر پیتزا: ۲ قاشق غذاخوری

پنیر پارمسان: ۵۰ گرم

شیر: ۱۰۰ میلی‌لیتر

روغن: ۱۰۰ میلی‌لیتر

تخم مرغ: ۳ عدد

آرد گندم: ۳۰۰ گرم

نمک، ۱ قاشق چای‌خوری

پودر سیر: ۱ قاشق چای‌خوری

پودر آویشن: ۱ قاشق چای‌خوری

بکینگ‌پودر: ۱ قاشق چای‌خوری

روغن زیتون: ۲ قاشق غذاخوری

طرز تهیه تارت گوجه فرنگی

برای درست کردن این غذای خوشمزه ابتدا گوجه گیلاسی‌ها را به صورت حلقه‌ای برش بزنید و داخل کاسه بریزید، سپس کمی نمک و آویشن روی گوجه‌ها بپاشید و هم بزنید تا مزه‌دار شود.

در مرحله بعد تخم مرغ‌ها را داخل یک کاسه مناسب بشکنید، سپس شیر، روغن، پودر سیر، آویشن و نمک را اضافه کنید و با همزن دستی هم بزنید.

در مرحله بعد آرد و بکینگ‌پودر را که از قبل با هم الک کرده‌اید، کم کم به مواد بالا اضافه کنید و هم بزنید تا خمیری شکل شود.

حالا پنیر پارمسان را اضافه کنید و بعد گوجه گیلاسی‌های مزه‌دار شده را داخل خمیر بریزید و هم بزنید تا خمیر یکدست شود.

در مرحله بعد نیمی از خمیر را داخل قالب یا ظرف پیرکس بریزید.

حالا پنیر پیتزا را روی خمیر پخش کنید و بقیه خمیر را داخل ظرف بریزید و سطح روی خمیر را خوب صاف کنید.

پنیر موزارلا را به صورت حلقه‌ای برش بزنید و همراه با چند حلقه گوجه گیلاسی روی سطح خمیر بچینید.

در آخر مقداری روغن زیتون روی تارت بریزید و ظرف را داخل فر ۱۸۰ درجه که از قبل گرم کرده‌اید به مدت ۴۰ دقیقه قرار بدهید تا تارت بپزد.

بعد از پخت، ظرف را از فر خارج کنید و اجازه بدهید ۱۰ دقیقه از حرارت بیفتد.

در این مرحله تارت گوجه فرنگی خوشمزه ما آماده سرو است، نوش جان.

نکات مهم

ـ پنیر پارمسان یکی از محبوب‌ترین انواع پنیرهای ایتالیایی است که به صورت رنده شده، پودر شده، تکه‌ای و ورقه‌ای در بازار موجود است. پارمسان نوعی پنیر زرد کم رنگ است که بافت سستی دارد و فرآوری آن زمان بسیار زیادی می‌برد. این پنیر سرشار از پروتئین است و هضم آسانی دارد. پنیر پارمسان برای تهیه انواع پاستا، سس، سالاد و سوپ‌ها کاربرد دارد. تفاوتی که پارمسان با پنیر پیتزاهای معمول دارد، در نوع به عمل آوردن آن‌هاست. پنیر پیتزا باید حتما روی غذا پخته و آب شود؛ اما پنیر پارمسان نیازی به پخت و آب شدن ندارد و شما می‌توانید پودر یا رنده شده آن را برای روی غذا استفاده کنید. پنیر پارمسان را مانند سایر پنیرهای پیتزا داخل فریزر نگهداری کنید.

 ـ روغن زیتون به دلیل ارزش غذایی بالایی که دارد، در رژیم غذایی بسیاری از افراد از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. اما از آنجا که قیمت روغن زیتون خالص بالاست، معمولاً در هنگام عرضه در بازار با روغن‌های معمولی مخلوط می‌شود. درنتیجه از کیفیت آن کاسته می‌شود؛ بنابراین کسانی که به دنبال خرید روغن زیتون هستند، اغلب می‌پرسند که چطور روغن زیتون اصل را تشخیص بدهیم. البته تشخیص خالص بودن روغن زیتون کار چندان ساده‌ای نیست. با این حال کارشناسان برای تشخیص روغن زیتون اصل سه روش را به شرح ذیل ارائه داده‌اند:

– برای انتخاب روغن مرغوب بهتر است که اول آن را ببویید. روغن زیتون خوب باید بوی میوه زیتون، سیب یا علف تازه بدهد که مربوط به نوع زیتون یا زمان برداشت آن است؛ بنابراین اگر بوی فلز احساس کردید، بدانید که روغن نامرغوب یا فاسد است.

– روش دوم برای تشخیص روغن زیتون اصل این است که آن را بچشید. اگر ۱ قاشق روغن زیتون را در دهان خود بریزید و در دهان بچرخانید و با استشمام هوا آن را فرو بدهید، باید بعد از چند لحظه در گلوی خود تلخی و تندی شدیدی احساس کنید. به نحوی که گلوی شما بسوزد. در بعضی موارد افراد به دلیل تندی بیش از حد روغن به سرفه می‌افتند. درست پس از ۱ دقیقه مزه تلخی و تندی از بین می‌رود و خوشمزه می‌شود. ضمن اینکه فرد با خوردن این روغن در دهان خود احساس چربی نمی‌کند. با خوردن روغن زیتون اصل در ابتدای زبان احساس شیرینی و در انتهای آن احساس تلخی و سوزش خواهید داشت.

– روش بعدی برای تشخیص روغن زیتون اصل رنگ آن است. رنگ روغن زیتون باید زرد مایل به سبز باشد. البته رنگ روغن زیتون معیار مناسبی برای تعیین کیفیت روغن نیست؛ زیرا به‌راحتی می‌توان در آن تقلب کرد.

اعزام چهار جودوکار ایران به کاپ آسیا؛ در جست‌وجوی امتیازات رنکینگ المپیک

ارسال شده در ۲۰ تیر ۱۴۰۵، توسط ایرنا

 چهار ملی‌پوش جودوی ایران، فردا پنجشنبه برای حضور در رقابت‌های کاپ آسیا عازم چین‌تایپه می‌شوند.

کاروان جودوی ایران با حضور ابوالفضل محمودی، الیاس پرهیزگار، امیرعباس چوپان و مریم بربط برای شرکت در رقابت‌های کاپ آسیا راهی محل برگزاری این مسابقات خواهد شد.

ملی‌پوشان کشورمان پس از ورود به چین‌تایپه، در مراحل فنی و وزن‌کشی شرکت کرده و روزهای ۲۰ و ۲۱ تیرماه به مصاف حریفان خود خواهند رفت.

رقابت‌های کاپ آسیا یکی از رویدادهای تقویم جودوی آسیا به شمار می‌رود و نمایندگان ایران با هدف کسب مدال، ارتقای جایگاه بین‌المللی و کسب امتیازات رنکینگ المپیک، روی تاتامی خواهند رفت.

همچنین ملی‌پوشان ایران بلافاصله پس از پایان رقابت‌ها در یک اردوی مشترک پنج‌روزه با حضور تیم‌های حاضر در مسابقات شرکت خواهند کرد تا ضمن افزایش تجربه بین‌المللی، آمادگی خود را برای رویدادهای پیش‌رو ارتقا دهند.

newsletter

عضویت در خبرنامه

زمانی که شماره جدید منتشر شد، ما شما را با خبر میکنیم!