برنامه پزشکی خانواده از اول اردیبهشت عملیاتی می‌شود

وزیر بهداشت:

وزیر بهداشت با اشاره به رونمایی از سامانه یکپارچه پرونده الکترونیک و نظام ارجاع، گفت: برنامه پزشکی خانواده از اول اردیبهشت ۱۴۰۲ در سراسر کشور اجرایی می‌شود.

«بهرام عین‌اللهی»، ۱۴۰۲ در حاشیه برگزاری ششمین جلسه قرارگاه پزشکی خانواده، افزود: هدف از اجرای برنامه پزشکی خانواده آن است که هزینه درمان مردم کاهش یابد و افرادی که از سیستم پزشکی خانواده و نظام ارجاع تحت درمان قرار گیرند، هزینه بستری آنها رایگان شود؛ همانطور که اکنون در بوشهر، خراسان جنوبی و کردستان بیمارانی که از سیستم پزشکی خانواده و نظام ارجاع در بیمارستان‌ها بستری می‌شوند، رایگان تحت درمان قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: برنامه پزشکی خانواده از اول اردیبهشت در سراسر کشور عملیاتی می‌شود و اکنون این برنامه در شهرهای ۲۰ هزار نفر جمعیت و روستاها در حال اجرا است.

وزیر بهداشت گفت: یکی از مشکلاتی که در کشور داریم، میزان بالای مصرف دارو است به طوری که میانگین تجویز دارو در هر نسخه در جهان ۱.۵ قلم است اما در ایران حدود ۴ قلم دارو در هر نسخه نوشته می‌شود که بیش از ۲ برابر استاندارد جهانی است.

واکسیناسیون کرونا باید سالی یک‌بار انجام شود

وزیر بهداشت:

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: حتی اگر اوضاع خوب شود سالی یکبار مانند آنفولانزا واکسن کرونا باید زده شود.

بهرام عین اللهی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در مورد وضعیت کرونا در کشور گفت: کرونا سه مرحله دارد؛ ابتلا، بستری، بستریِ بدحال و مرگ. در مرحله اول آمار فوتی‌ها زیاد نیست چراکه افراد بلافاصله پس از ابتلا جانشان را از دست نمی‌دهند.

وی با بیان اینکه از مرحله اول یا ابتلا عبور کرده‌ایم، افزود: الان در مرحله دوم و سوم هستیم؛ یعنی مبتلایان بستری شدند و عده‌ای نیز بدحال اندهستند به همین دلیل اگر در روز‌های آتی مرگ و میر افزایش پیدا کند دلیل بر این نیست که کرونا زیاد شده است این‌ها آثار کرونای دو هفته گذشته است، بنابراین از پیک مرحله ابتلا عبور کرده ایم و در مرحله بستری هستیم.

وزیر بهداشت ضمن تاکید بر لزوم تزریق واکسن گفت: همواره تاکیدمان این است حتی اگر اوضاع خوب شود سالی یکبار مانند آنفولانزا واکسن کرونا زده شود.

از شنبه ۲۶ فروردین افرادی که کشف حجاب کنند با تجهیزات هوشمند شناسایی می‌شوند

فرمانده کل انتظامی کشور:

فرمانده کل انتظامی کشور گفت: بر این باور هستیم که بانوان ایران اسلامی بانوان عفیفی هستند و به سلامت جامعه توجه دارند و مسئله حجاب یک موضوع اجتماعی است و همه سرریز‌های اجتماعی به نوعی پیوند انتطامی پیدا می‌کند و همکاران بنده از ۲۶ فروردین ماه در سه حوزه معابر عمومی و خودرو و اماکن و با اعلام خبر قبلی در این ۳ حوزه ورود خواهند کرد.

  سردار رادان افزود: بر اساس مطالبات هموطنان و طبق قولی که به مردم دادم موضوع سرقت، معتادین متجاهر، قاچاق کالا که جز اولویت‌های ۲ ماهه پایان سال گذشته بود و امسال هم رسیدگی به این موضوعات ادامه خواهد داشت، هم اکنون یکی دیگر از دغدغه‌های متدینین و آحاد جامعه و ابلاغ‌هایی که توسط قوه قضاییه و دولت پیگیری‌هایی که صورت میگرفت، موضوع کشف حجاب است و یکی از مولفه‌های سلامت جامعه حفظ حجاب در خور جامعه اسلامی است.

فرمانده کل انتظامی کشور افزود: ا افرادی که در معابر عمومی ، خودرو و یا در اماکن تجاری اقدام به کشف حجاب کنند با اسناد و مدارک به محاکم قضایی معرفی می شوند.

سردار رادان گفت: با اینکه از فن آوری هوشمند در ثبت تخلفات استفاده می کنیم، اما در مرحله اول امکان بررسی و قبول اعتراض افراد وجود دارد.

۱۹۱ نوزاد طی ۱۵ روز در میناب متولد شدند

رئیس بیمارستان حضرت ابوالفضل علیه السلام میناب از تولد یک صد و نود و یک نوزاد در ۱۵ روز نخست سال در این زایشگاه این بیمارستان خبر داد.

رئیس بیمارستان حضرت ابوالفضل علیه السلام میناب از اولین تولد نوزاد در سال جدید، ۱۶ دقیقه پس از سال تحویل خبر داد.

دکتر میثم صالحی ضمن اعلام این خبر گفت: آخرین نوزاد سال ۱۴۰۱  یک پسر بود که در ساعت ۲۳:۲۰ دقیقه در تاریخ ۲۹/ ۱۲ /۱۴۰۱ به صورت زایمان طبیعی متولد شد و اولین نوزاد سال ۱۴۰۲ نیز یک نوزاد پسر بود که در ساعت ۲۰ دقیقه بامداد قبل از تحویل سال تحویل متولد شد .

صالحی بیان داشت: اولین نوزاد متولد شده بعد از تحویل سال یک نوزاد دختر بود که ۱۶ دقیقه پس از تحویل سال به دنیا آمد که اولین نوزاد پس از تحویل سال محسوب می شود.

سمیه عباس زاده مسئول زایشگاه بیمارستان حضرت ابوالفضل علیه السلام میناب بیان کرد:از تعداد ۱۹۱ زایمان انجام شده در ایام نوروز ۱۲۲ زایمان به صورت طبیعی صورت گرفته که ۶۹ نوزاد دختر و ۵۳ نوزاد پسر متولد شدند.

عباس زاده افزود: تعداد زایمان های سزارین ۶۹ زایمان بود که از این تعداد ۴۱ نوزاد دختر و ۲۸ پسر متولد شد.

مسئول زایشگاه اظهارکرد: مجموع متولدین دختر ۱۰۷ نوزاد و پسر ۸۱ یک نوزاد بود که در مقایسه تعداد نوزادان دختر متولد شده ۲۶ نفر بیشتر بود.

خدمت رسانی به بیش از ۱۳ هزار زن باردار استان هرمزگان، در تعطیلات نوروزی

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با تاکید براهمیت سلامت مادران باردار گفت: با همت ارائه دهندگان خدمت در حوزه بهداشت در تعطیلات نوروزی تعداد ۱۳ هزارو۵۳۰  مورد مادر باردار مراقبت و پیگیری شده اند.

دکتر عبدالجبار ذاکری افزود: تعداد ۱۳هزارو 406مراقبت از کودکان زیر ۵ سال و ۹ هزارو ۹۴۶ مراقبت میانسالان و ۲هزارو  ۲۴۶ مراقبت سالمند بالای ۶۰ سال توسط ماما، مراقبین سلامت ، بهورزان و پزشکان شاغل در واحدهای محیطی و شهرستان های تابعه بصورت فعال انجام شده است .

وی بیان کرد: یک هزارو  ۱۱۹ مراقبت پیش از بارداری و دو هزار ۹۲۱ مراقبت پس از زایمان نیز از جمله فعالیت ها در این بازه زمانی بود .

نقش مهم رسانه در ترویج فرهنگ فرزندآوری و جوانی جمعیت و سلامت مادران

مدیر روابط عمومی دانشگاه و مشاور رئیس دانشگاه در امور بانوان؛

جلسه کمیته رسانه قرارگاه جوانی جمعیت با حضور مدیر روابط عمومی دانشگاه و اعضاء کمیته در دفتر مدیریت روابط عمومی برگزار شد.

این جلسه با هدف تشریح وظایف ، فعالیت ها، چالش ها و یکپارچه سازی تولید و انتشار رسانه در خصوص فرهنگ سازی مناسب برگزار شد.

مدیر روابط عمومی دانشگاه و رییس کمیته رسانه با تاکید بر نقش مهم رسانه در ترویج فرهنگ فرزندآوری گفت: یکی از اولویت های مهم دولت و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی که مدت هاست زنگ خطر آن به صدا در آمده است در خصوص کاهش نرخ موالید در کشور و بحران سالمندی در سال های آتی است.

دکتر فاطمه نوروزیان افزود: با توجه به وجود این بحران اجتماعی لازم است، رسانه ها جهت ترغیب خانواده ها به فرزندآوری تلاش کرده تا به یک فرهنگ در جامعه تبدیل شود و نقش کمیته رسانه در این امر، مهم و ضروری است.

 دکتر نوروزیان گفت : استان هرمزگان جزو استانهایی با نرخ باروری بسیار خوب در سالهای گذشته بود ولی هم اکنون در سالهای اخیر با اینکه نسبت به سایر استانها در وضعیت بهتری قرار دارد، ولی کم کم نرخ باروری به اندازه ایی رسیده که ممکن است در سالهای آینده به حد جانشینی نرسد .

رییس کمیته رسانه قرارگاه جمعیت گفت : رسانه ها برای کمک به ادامه نسل قومیتها و ملیت ها نقش به سزایی دارند، همانطور که سالها با شعار فرزند کمتر ، زندگی بهتر کمک کردند.دکتر نوروزیان مشاور بانوان رییس دانشگاه و رییس کمیته رسانه، در ادامه با اشاره به لزوم باروری سالم و مراقبت قبل ، حین و بعد از بارداری گفت : درکنار ترغیب برای افزایش موالید و جمعیت، حتما سلامت مادران نیز باید در نظر گرفته شود و از تمامی بانوان عزیز میخواهیم که برای حفظ سلامت خود و فرزندانشان با همکاران بهداشتی همکاری داشته باشند و از مشاوره ها ، راهنمایی های مراقبین سلامت و ماماها استفاده کامل را ببرند .

کمیته رسانه با حضور دکتر فاطمه نوروزیان مدیر روابط عمومی دانشگاه و مشاور رئیس دانشگاه در امور بانوان، دکتر فریبا میرزایی چمنی دبیر قرارگاه جوانی جمعیت، دکتر سید طاهر حسینی سرپرست مدیر طب سنتی معاونت درمان، دکتر سید کمال حسینیان متخصص طب سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه سایر اعضاء کمیته تشکیل شد.

توزیع شیرخشک رژیمی و آلرژی فقط با نسخه پزشک صورت می گیرد

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان:

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان گفت: توزیع و فروش شیرخشک های آلرژی و رژیمی هر دو فقط با تشخیص و نسخه پزشک معتمد می‌گیرد.

دکتر حسین قاسمی در تشریح این خبر، افزود: بر اساس پروتکل های درمانی سازمان غذا و دارو شیرخشک آلرژی فقط با نسخه  پزشک متخصص و معتمد و با کد ملی نوزاد توسط داروخانه بیمارستان کودکان توزیع می شود که به همین دلیل به ندرت دچار کمبود می‌شویم.

وی تصریح کرد: کمبودهای شیرخشک های رژیمی در استان نیز بصورت مقطعی است و این مشکل از طرفی به کمبود این محصول در کشور ارتباط دارد که با مدیریت و برنامه ریزی به حداقل رسیده است.

قاسمی اظهار کرد: تاکنون مردم جهت تهیه شیر خشک رژیمی از داروخانه ها بدون نسخه پزشک و فقط با کد ملی اقدام می کردند که علی رغم اینکه توزیع این نوع شیر خشک در استان، به خوبی صورت می گرفت ،اما متاسفانه با کمبودهایی مواجه بودیم که تصمیماتی در راستای مدیریت توزیع از سوی سازمان غذا و دارو صورت گرفت.

وی خاطرنشان کرد: از این پس داروخانه ها مکلف شده اند فقط با دریافت نسخه پزشک متخصص مربوطه توزیع شیر خشک رژیمی را انجام دهند.

 ثبت ازدواج ۲۰هزار دختر کمتر از ۱۵ سال در ۹ماه

مرکز آمار ایران گزارشی جامع درباره ازدواج و طلاق با تفکیک گروه های سنی در مناطق شهری و روستایی منتشر کرده است.

به نقل از مرکز آمار، در فاصله بهار تا پاییز سال گذشته بیش از ۲۰هزار موردازدواج دختران کمتر از ۱۵ سال و یک هزار و ۸۵ مورد ولادت توسط مادران کمتر از ۱۵ سال در کشور رخ داده است.

مرکز آمار گزارش هایی از وضع فرهنگی و اجتماعی ایران در سه فصل ابتدایی سال گذشته منتشر کرده و در آن طی جداولی علاوه بر مشخص کردن تعداد ازدواج ها و طلاق ها به تفکیک گروه‌های سنی، تعداد ولادت‌های جاری ثبت شده بر حسب گروه های سنی مادران و پدران را هم مشخص کرده است. بر اساس این گزارش ها، در بهار ۱۴۰۱ تعداد رویداد ازدواج و طلاق به ترتیب ۱۴۲۱۸۶ و ۴۳۸۰۰ مورد بوده است.

براساس این گزارش، میانگین سن در اولین ازدواج در مناطق شهری از مناطق روستایی بالاتر بوده است، به گونه ای که این شاخص در بهار ۱۴۰۱ برای مردان ۸/۲۷ و زنان ۷/۲۳ سال بوده است.

در همین بازه زمانی تعداد ۱۸۹ طلاق برای مردان و ۳۲۵۶ مورد طلاق برای زنان در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال و همچنین تعداد ۱۷۹ مورد طلاق دختران کمتر از ۱۵ سال ثبت شده است.

بیشترین رویداد طلاق مردان در گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال به تعداد ۱۸۷۳۳ مورد و برای زنان در همین گروه سنی ۱۶۵۹۲ مورد بوده است.

در گزارش وضع فرهنگی و اجتماعی ایران در تابستان ۱۴۰۱ هم تعداد ازدواج و طلاق به ترتیب ۱۱۲۶۱۰ و ۴۹۶۴۸ واقعه بوده است. میانگین سن در اولین ازدواج برای مردان ۲۸ سال و زنان ۷ر۲۳ سال بوده است. در همین بازه زمانی ۶ مورد ازدواج پسران زیر ۱۵ سال و ۵۹۷۰ مورد ازدواج دختران کمتر از ۱۵ سال به ثبت رسیده است. همچنین ۲۰۱ مورد طلاق مردان و ۳۶۳۵ مورد طلاق زنان درگروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال و همچنین تعداد ۱۷۶ مورد طلاق دختران کمتر از ۱۵ سال به ثبت رسیده است. بیشترین رویداد طلاق مردان در گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال به تعداد ۲۱۲۷۵ مورد و برای زنان در همین گروه سنی ۱۸۸۹۴ مورد بوده است.

گزارش مرکز ملی آمار ایران در پاییز ۱۴۰۱ هم نشان می دهد که تعداد واقعه ازدواج و طلاق به ترتیب ۱۳۶۰۶۴ و ۵۱۶۹۰ مورد بوده است. دراین مقطع زمانی،میانگین سن در اولین ازدواج برای مردان ۲۸ سال و برای زنان ۸ر۲۳ سال بوده است. در همین بازه زمانی ۲ مورد ازدواج پسران کمتر از ۱۵ سال و ۶۹۳۰ مورد ازدواج دختران کمتر از ۱۵ سال به ثبت رسیده است و ۲۵۲ مورد طلاق برای مردان و ۳۸۰۹ مورد طلاق برای زنان در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال و همچنین ۱۹۶ مورد طلاق دختران کمتر از ۱۵ سال به ثبت رسیده است. گفتنی است بیشترین رویداد طلاق مردان در گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ ساله برابر ۲۱۹۶۰ مورد و برای زنان در همین گروه سنی ۱۹۵۹۰ مورد بوده است.

با جمع بندی این گزارش ها به این نتیجه می رسیم که در فاصله بهار تا پاییز سال گذشته در کشور براساس اعلام مرکز آمار، بیش از ۲۰هزارمورد ازدواج دختران کمتر از ۱۵ سال و بیش از یک هزار مورد ولادت از مادران کمتر از ۱۵ سال در کشور رخ داده است.

ضمن آنکه در همین بازه زمانی، ۵۵۱ مورد طلاق دختران زیر ۱۵ سال به ثبت رسیده است. همچنین با نگاهی به داده‌های مرکز آمار ایران در پنج سال گذشته درمی‌یابیم بیش از ۱۳۱هزار دختر زیر ۱۵سال در کشور ازدواج کرده‌اند.

زنان ایرانی در ۱۴۰۱ چه موفقیت‌هایی کسب کردند؟

زنان به عنوان نیمی از جمعیت نقش بسیار مهمی در تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع دارند. این امر به ویژه در سال ۱۴۰۱ مورد توجه دولت سیزدهم قرار گرفته و آمار حضور زنان در مشاغل و جایگاه‌های مختلف موید این نکته است.

دورنمای هر جامعه‌ای بر پاشنه آشیل «توسعه» استوار است. توسعه موفق مرهون مجموعه‌ی پیش‌شرط‌ها، الزامات و بایدهای تنیده در مفهوم پایداری است. یکی از پیش شرط‌ها و بایدهای توسعه توجه به نقش زنان به عنوان یکی از بازیگران توسعه است. در بسیاری از مطالعات به نقش زنان در توسعه اقتصادی و اجتماعی توجه شده و حتی برخی از نظریه‌پردازان توسعه مانند «آمارتیا سن» نویسنده کتاب «توسعه یعنی آزادی» بر این باور هستند که هرگاه زنان به فرصت‌هایی که همواره از آن مردان بوده، دست یافته‌اند، توفیقشان در استفاده از آن کمتر از مردان که قرن‌ها ادعای انحصار آن را داشته‌اند، نبوده است. نظر به این نکته و اهمیت نقش زنان در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی سبب شد، پژوهشگر ایرنا در گزارش حاضر به این مهم توجه کرده و مهمترین دستاوردهای زنان را در سال ۱۴۰۱ مورد بررسی و کنکاش بیشتر قرار دهد.

آنچه در پی می‌آید بخشی از اقدامات انجام شده توسط زنان ایرانی در سال جاری است:

ارتقای ساختار مشاوران بانوان در دستگاه‌های اجرایی و استان‌ها

یکی از اقدامات دولت سیزدهم در راستای نشان دادن اهمیت مساله زنان و خانواده، ارتقای ساختار مشاوران بانوان در دستگاه‌های اجرایی و استان‌ها بوده، زیرا با بهبود وضعیت این بانوان در راستای تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی در ادارات و دستگاه‌های اجرایی، موفقیت‌های بیشتری از سوی جامعه بانوان مشاهده شد. در واقع پایگاه تشکیلاتی مشاوران زنان و خانواده در دستگاه‌های اجرایی به عنوان یکی از مصوبات ستاد ملی زن و خانواده به تصویب رسید تا از این پس مشاوران هم ردیف مدیرکل یا معاونان در دستگاه‌ها ارتقاء جایگاه داشته باشند.

بر این اساس ستاد ملی زن و خانواده در جلسه ۲۷ فروردین ۱۴۰۱ با حضور رییس جمهوری مصوبه‌ای مربوط به ساختار معاونت و ساختار مشاوران مرتبط با معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری داشت چون این مشاوران در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های گوناگون استقرار دارند، به همین منظور ارتباط معاونت با این مشاوران و جایگاهی که در وزارتخانه ها و سازمان ها مورد بررسی قرار گرفت.

حضور زنان در عرصه قدرت و تصمیم‌گیری

یکی از اقدامات موثر دولت سیزدهم در سال گذشته توجه به جایگاه مدیریتی زنان بود که برای ارتقای این وضعیت تلاش‌های زیادی صورت گرفته به نحوی که اکنون ۲۵.۲ درصد از مدیریت‌های دولتی در سطوح عالی، میانی و مدیریت اجرایی در عرصه قدرت و تصمیم‌گیری در اختیار بانوان است.

اکنون ۲۵.۲ درصد از جایگاه مدیریت‌های دولتی در سطوح عالی، میانی و مدیریت اجرایی در عرصه قدرت و تصمیم‌گیری در اختیار بانوان است

فعالیت یک هزار و ۱۲۱ زن قاضی در کشور، رشد ۲۲۷ درصدی زنان داوطلب نمایندگی مجلس در دوره یازدهم، کسب ۱۱۱ کرسی مجلس شورای اسلامی توسط زنان در ۱۱ دوره، ارتقای میزان مشارکت زنان در مجلس به ۵.۵۹ درصد و حضور ۱۶.۵ برابری زنان نماینده مجلس شورای اسلامی از دور اول از دستاوردهای زنان پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا سال ۱۴۰۰ است که همه اینها نشان از توجه به حوزه زنان و خانواده دارد.

افزایش سهم باسوادی زنان

در سال ۵۵ جمعیت باسواد ۴۸.۸ درصد جمعیت ایران بود یعنی تقریبا ۴۸ درصد مردم باسواد بودند. این عدد الان ۹۷ درصد برای گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال است. به گفته «علیرضا عبدی» معاون وزیر و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی فاصله رشد و فاصله باسوادی مردان و زنان در سال ۵۵ به میزان ۲۳.۴ دهم بود و امروز این فاصله به ۶ درصد رسیده و حدود ۱۷.۵ درصد کاهش یافته است. فاصله سواد شهری و روستایی نیز از ۳۴.۵ به ۱۱ درصد رسیده است.

همچنین قبل از پیروزی انقلاب اسلامی تنها ۳۸ هزار نفر دانشجوی زن در دانشگاه ها تحصیل می کردند که نسبت به جمعیت دانشجویان کشور حدود ۲۷ درصد را شامل می شد. بعد از انقلاب اسلامی در کشور در زمینه های مختلف پیشرفت هایی زیادی حاصل شد که زنان نیز توانستند نقش آفرینی کنند که حضور در مراکز علمی از آن جمله است. به طوریکه بر اساس اعلام سازمان سنجش ۶۱ درصد داوطلبان آزمون سراسری در سال جاری زن و ۳۹ درصدشان مرد هستند. در سال گذشته هم تعداد زنان بیش از مردان بود.

بر اساس اعلام سازمان سنجش در سال ۱۴۰۰، تعداد زنان داوطلب کنکور، ۵۹.۵۵ درصد و سهم مردان ۴۰.۴۵ درصد بود. در سال ۱۳۹۹هم وضعیت به همین شکل بود و دانشجویان زن، ۵۳ درصد قبولی‌ها را به‌ خود اختصاص دادند.

بر اساس اعلام سازمان سنجش در سال ۱۴۰۰، تعداد زنان داوطلب کنکور، ۵۹.۵۵ درصد و سهم مردان ۴۰.۴۵ درصد بود. در سال ۱۳۹۹ هم به همین شکل بود و دانشجویان زن، ۵۳ درصد قبولی‌ها را به‌ خود اختصاص دادند

۳۰ هزار زن در حوزه نشر فعالیت می‌کنند

نویسنده های زن ایرانی در دهه‌های اخیر نقش قابل‌توجهی در ادبیات و خصوصا ادبیات داستانی داشته‌اند. تاریخ ایران پر از بانوان سخت‌کوش و شجاعی است که باوجود بسیاری از مشکلات توانسته‌اند به موفقیت‌های چشمگیری دست یابند. در این میان بسیاری از آثار نویسنده های معروف زن ایرانی به درخشش جهانی رسیده‌اند و جوایز و افتخارات زیادی را نیز از آن خود کرده‌اند.

محمدمهدی اسماعیلی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در یادداشتی در این زمینه اظهار داشته سال ۱۳۵۸ فقط از ۱۱ بانو کتاب منتشر شده بود که این آمار پس از انقلاب و تاکنون به نزدیک به ۳۰ هزار بانوی فعال در این حوزه رسیده است.

همچنین طبق گزارش‌های رسانه‌ای، اکنون ۶۰ درصد کرسی‌های دانشگاههای کشور به استادان زن تعلق دارد و ۳۵ درصد هیات علمی کشور را زنان به خود اختصاص داده‌اند. همچنین۴ هزار زن نویسنده داریم که در عرصه نگارش مباحث مقاومتی کتاب دارند.

تصدی ۴۰ درصد پست‌های محیط زیست برای زنان

در سطح قوانین بالادستی، کمیسیون وضعیت زنان در ۲۵ مارس ۲۰۲۲ نتیجه‌گیری‌هایی را در مورد «دستیابی به برابری جنسیتی و توانمندسازی همه زنان و دختران در چارچوب سیاست‌ها و برنامه‌های کاهش خطرات تغییر اقلیم، محیط‌زیست و بلایا» به تصویب رساند که در دستور کار کشورها قرار گرفت. همچنین از دید فائو که بنیانگذار روز جهانی کوهستان است زنان نقش کلیدی در حفاظت از محیط زیست، کوهستان و توسعه اجتماعی و اقتصادی دارند. آنها بیشتر مدیران اصلی منابع کوهستانی، نگهبانان تنوع زیستی، حافظان دانش سنتی و متولیان فرهنگ محلی هستند.

در ایران نیز از پس از پیروزی انقلاب اسلامی زنان در حوزه محیط زیست، اقلیم و بحران‌ها با پیشرفت‌های چشمگیر توانسته‌اند در این حوزه چهار دوره تصدی ریاست سازمان محیط زیست را از آن خود کنند. اکنون نیز تصدی ۴۰ درصد پست‌های معاونان سازمان حفاظت محیط زیست به بانوان توانمند و استعداد بالای مدیریتی اختصاص دارد.

تصدی ۴۰ درصد پست‌های معاونان سازمان حفاظت محیط زیست به بانوان توانمند و استعداد بالای مدیریتی اختصاص دارد.

۴ هزار زن کارآفرین در کشور فعالیت می‌کنند

زنان کارآفرین در عرصه‌های اقتصادی به دنبال جذب و تامین بازاری برای فروش محصولات خود هستند که در این دوره دولت سیزدهم به این مهم توجه کرده و اکنون با همکاری معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری این موضوع به نتایج خوبی رسیده است.

در این باره، اگرچه مشارکت اقتصادی بانوان به حدود ۱۳ درصد وضعیت کسب و کار کشور رسیده و با وجود اینکه نیمی از جامعه ایران زنان هستند، اما فعالیت زنان کارآفرین از نوع خود بسیار چشمگیر و ستودنی است تا با دسترنج فعالیت کاری خود بتوانند در این شرایط اقتصادی بهبود وضعیت خود را شاهد باشند.

خدیجه کریمی مدیر کل امور بین‌الملل معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده در رابطه با وضعیت کارآفرینی زنان اظهار داشت که زنان بیش از ۳۲ درصد از اعضای شرکت‌های فعال در اقتصاد و بازار کشور را تشکیل می‌دهند؛ اکنون با تاسیس ۲۵۰ شرکت دانش‌بنیان توسط زنان، فعالیت ۷۳۵ زن به عنوان مدیرعامل شرکت‌های دانش بنیان و ۲ هزار و ۳۹۰ زن به عنوان عضو هیات مدیره در این گروه شرکت‌ها را شاهد هستیم.

یکی دیگر از موضوعات امیدوارکننده برای بانوان کارآفرین اختصاص ۴۲ درصد طرح‌های اشتغال بنیاد برکت ستاد اجرایی فرمان امام (ره) به بانوان کارآفرین است که طبق آمارهای موجود از مجموع ۲۰۳ هزار طرح اشتغال‌زایی اجتماع‌محور ایجاد شده در مناطق محروم و روستایی سراسر کشور ۴۲ درصد معادل بیش از ۸۵ هزار طرح به بانوان کارآفرین اختصاص پیدا کرده است.

طبق آمارهای موجود از مجموع ۲۰۳ هزار طرح اشتغال‌زایی اجتماع‌محور ایجاد شده در مناطق محروم و روستایی سراسر کشور ۴۲ درصد معادل بیش از ۸۵ هزار طرح به بانوان کارآفرین اختصاص پیدا کرده است

همراهی با بیانیه زنان سینما در خصوص منع خشونت، باج گیری و آزارجنسی در محیط کار

یکی دیگر از اتفاقاتی که در سال ۱۴۰۱ رخ داد انتشار بیانیه‌ای با امضای بیش از ۳۰۰ نفر از بانوان دست‌اندرکار سینمای ایران بود که در این بیانیه بر آزارگری و اعمال قدرت بر زنان در محیط سینما تاکید کرده و هنرمندان در این بیانیه نوشته بودند که «هرگونه خشونت، آزار و باج‌گیری جنسی در محیط کار» از نظر این زنان دست‌اندرکار سینما، محکوم است و این زنان برای توقف آن خواستار «عواقب قانونی جدی برای متخلفان» شدند که در این باره معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده اشاره داشت که بر خود لازم می‌داند که گوش شنوای مطالبات زنان هنرمند در عرصه سینمای ایران باشد و با دعوت از آنها با همکاری نهادهای مسئول و متولی برای طراحی ساز و کار لازم صیانت از شان و منزلت زنان، در این حوزه یاری رساند.

درخشش زنان ایرانی در ناسا

از زمان تاسیس سازمان ملی هوانوردی و فضا آمریکا «ناسا» زنان نقش بسیار مهمی در این سازمان فضایی ایفا کرده و رهبری کارهای مهمی را بر عهده داشته‌اند که می توان به انجام محاسبات تا اعزام فضانوردان به ماه و دیگر ماموریت‌ها اشاره کرد و به طور کلی می‌توان گفت زنان نقش مهمی در پیشبرد اکتشافات فضایی ایفا کرده‌اند.

از نخستین زنان در این عرصه می‌توان به «کیتی اوبرین جوینر، نانسی رومن، سالی راید، آنالی فیشر، کریستا مک اولیف، کاترین سولیوان، آیلین کالینز، کالپاناچاولا، پگی ویتسون، جسیکا میر و کریسینا کوک» اشاره کرد. بتازگی نیز ناسا فهرستی از ۹ زن را ارائه داده است که به احتمال زیاد فضا نورد ماموریت ماه از میان آنها انتخاب خواهد شد که نام «یاسمین مقبلی» فضانورد ایرانی نیز در میان آنها مشاهده می‌شود.

از حضور در استودیوم تا شرکت در جام ملت‌های آسیا

بعد از دیدار ایران با کامبوج که در رده ملی برگزار شد، بازی استقلال و مس کرمان از سری رقابت‌های لیگ برتر ایران دومین دیدار رسمی بود که زنان ایرانی پس از مدت‌ها با خریدن بلیت راهی ورزشگاه شدند. علاوه بر این بر اساس آمارها بیش از ۱۶ هزار باشگاه ورزشی زنان در کشور فعال است که این نشان از رشد خوب ورزش در میان بانوان ایرانی است.

بر اساس آمارها بیش از ۱۶ هزار باشگاه ورزشی زنان در کشور فعال است که این نشان از رشد خوب ورزش در میان بانوان ایرانی است

همچنین سه هزار و ۳۰۲ مدال در رویدادهای اخیر جهانی توسط ورزشکاران زن،فعالیت ۷۰ زن به عنوان رییس هیات ورزشی در سطح استان‌ها، ۵۱ زن رییس و نایب رییس فدراسیون‌های ورزشی، فعالیت ۸۸ هزار و ۳۶۶ نفر داور زن در مسابقات ملی و بین‌المللی حضور زنان ایرانی در ۹۷ کرسی بین‌المللی در فدراسیون‌های ورزشی جهان از دیگر دستاوردهای حوزه زنان در بخش ورزش است.

همچنین گفتنی است که زنان ایرانی در سال ۱۴۰۱ به موفقیت‌های قابل توجهی رسیدند. برای مثال زنان ایرانی توانستند به جام ملت‌های آسیا راه یابند. همچنین تیم ملی والیبال زنان ایران نیز بعد از ۴۸ سال در بازی‌های ۲۰۲۲ شرکت کرد.

درآمد یا پیامد؛ مسئله فرزندآوری در رویارویی با سبک تازه زندگی

تکیه بر دغدغه اقتصادی و نارسایی درآمدی در سال‌های اخیر به بزرگترین چالش برای فرزندآوری تبدیل شده است که نگاهی به وضعیت اقتصادی مناطق مختلف در کنار میزان فرزندآوری نه تنها این پیش فرض ذهنی را تایید نمی‌کند بلکه صفحه تازه‌ای را برای این مسئله ورق می‌زند.

همواره در سالهای اخیر بر راهکارهای فرار از پیری جامعه و ایجاد توازن از طریق فرزندآوری تاکید فراوان شده است؛ مساله حادی که امروزه با وجود نوسان میان استان‌های مختلف، به پایین‌ترین سطح خود در تمامی نقاط کشور رسیده و نیازمند بررسی و تحلیل علل و راهکارهای حل آن است زیرا تحلیل پدیده‌ها می‌تواند از برنامه‌ریزی اشتباه و اتلاف هزینه‌های کلان از سوی دولت‌ها جلوگیری کند.

مشکلات و دغدغه‌های اقتصادی بیش از علوم بهداشتی به مهم‌ترین ابزار جلوگیری از فرزندآوری در کشور تبدیل شده است و نوسانات بازار، تورم و گرانی مسکن، محکم‌تر از همیشه بر طبل کاهش فرزندآوری می‌کوبد. امروزه جوانان با توجه به گرانی‌ها و نگرانی اقتصادی، نه تنها از فرزندآوری بلکه از ازدواج نیز فاصله گرفته و عطایش را به لقایش بخشیده و تجرد را مسیر زندگی خود بر می‌گزینند. الگوهای رفتاری که در میان نسل جوان به شدت طرفدار پیدا کرده تا جایی که فرزندآوری در برخی محافل به تمسخر گرفته و نشان از عقب ماندگی تعبیر می‌شود.

با وجود اینکه از ابتدای دهه ۸۰ تا اواسط دهه ۹۰ شاهد رشد بیش از ۴۰ درصدی فرزندآوری هستیم اما طی پنج سال اخیر کشور وارد شیب منفی فرزند آوری شده و کاهش حدود ۵۵ درصدی را در فرزندآوری تجربه کرده است. در حالی که طی همین ۲ دهه جمعیت کشور با رشد حدود ۲۶ درصدی از مرز ۸۲ میلیون نفر هم گذشته است.

بسیاری به خصوص جوانان این پدیده را ناشی از ناهمخوانی درآمد با هزینه و گران شدن سبد خانواده و به خصوص هزینه مسکن می‌دانند که به طور کل از آن به عنوان دغدغه اقتصادی و معیشتی یاد می‌شود اما نگاهی به وضعیت اقتصادی مناطق مختلف کشور روی دیگری از سکه تمایل نداشتن به فرزندآوری را نشان می‌دهد. بررسی استان‌های برخوردار و کمتر برخوردار نشان می‌دهد که در این شیب منفی جمعیتی، چه عواملی بر عدم زایش جمعیت جوان تاثیر داشته است.

طبق گزارش مرکز آمار در سال ۱۴۰۰، تهرانی‌ها با میانگین درآمد سالانه ۱۵۹ میلیون تومان، البرز با ۱۳۲ میلیون و مازندرانی‌ها با ۱۲۴ میلیون تومان بیشترین و کرمانی‌ها با ۷۱ و سمنانی‌ها با ۷۲ میلیون تومان کمترین میزان درآمد را داشته‌اند اما با این حال، براساس سالنامه آماری سال ۱۳۹۹، استان سیستان و بلوچستان با ۲۹.۴ بیشترین نرخ ولادت را دارد در حالی که استانی برخوردار مانند گیلان در بین ۳۱ استان با نرخ ولادت ۸.۲ درصد رتبه آخر را به خود اختصاص داده است.

بار دیگر لازم به یادآوری است که نباید مشکلات اقتصادی را نادیده گرفت و غرض از این گزارش نیز نفی اثرات مخرب دغدغه معیشتی بر فرزندآوری و دیگر پدیده های اجتماعی نیست اما به نظر می‌رسد مسئله فرزندآوری دارای ابعاد متفاوتی است که نیاز به بررسی دارد تا در تصمیم‌گیری‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بر روی میز تصمیم گیرندگان گذاشته شود.

زوج‌های بسیاری با وجود شرایط اقتصادی مطلوب تمایل به فرزندآوری ندارند

کارشناس علوم تربیتی و مشاوره خانواده در گفت و گو با خبرنگار ایرنا به عوامل مختلف و اثرگذار غیر اقتصادی بر فرار از فرزندآوری پرداخت و گفت: زوج‌های بسیاری با وجود شرایط اقتصادی مطلوب تمایل به فرزندآوری ندارند.

صدیقه خسروانی افزود: امروز حتی افرادی که از نظر موقعیت شغلی و شرایط زندگی وضعیت خوبی دارند، تمایل به فرزندآوری برای آنها وجود ندارد زیرا با تغییر عمیق در باورهای والدین روبرو هستیم که ساختار ذهنی و پیوندی آنان درباره فرزند را به طور کل متفاوت از گذشته ساخته است.

به گفته خسروانی، امروزه بخش قابل توجهی از زوج‌ها به خصوص کسانی که از تمکن مالی خوبی برخوردار هستند، فرزند را مانعی برای تحصیل یا ادامه تحصیل و موقعیت شغلی خود می‌دانند حتی این افراد که کم هم نیستند، بچه‌دار شدن را مساوی با سلب آزادی تعبیر کرده که آزادی‌های آنان را محدود می‌کنند.

این مشاور خانواده بخش قابل توجهی از بی‌رغبتی به فرزندآوری را ناشی از همین تعبیر اثرگذاری فرزند (سلب آزادی والدین) دانست و توضیح داد: حتی با این که بعضی از زوجین بیش از ۱۰ سال زندگی مشترک دارند و خاطرات خوشی را با یکدیگر ساخته و به ثبات در زندگی رسیده‌اند نیز بر اساس همین الگوی ذهنی از فرزند دوری می‌کنند.

تغییر جنس خانواده

خسروانی عامل غیراقتصادی دیگر را ناشی از تغییر ماهیت خانواده دانست و تصریح کرد: در گذشته خانواده با افرادی همچون عمه، دایی، خاله و عمو آن هم به تعداد زیاد احاطه می‌شد که نقش حامی را ایفا می‌کردند اما امروز اطراف زوجین جوان افراد و خانواده‌هایی که در گذشته وجود داشتند را نمی‌بینیم.

به گفته او، پیشتر خانواده متفاوت بود و افراد موجود کمک حال بچه و مادر و حتی پدر بودند. اکنون ما این حمایت‌ها را کمتر می‌بینیم و در سایه کاهش حمایت‌های اطرافیان، فرد به طور طبیعی دچار ترس و استرس شده و تصور می‌کند شاید در برابر فرزند و تربیت و نگهداری آن کم بیاورد.

وی این مورد را بسیار پر اهمیت توصیف کرد و افزود: جریان تک فرزندی با کاهش اعضای خانواده چنین فضایی را ایجاد کرده است که در آینده حادتر خواهد شد.

آینده نگری

کارشناس علوم تربیتی به موضع آینده‌نگری نیز به عنوان عامل دیگر اشاره کرد و گفت: اکنون فقط تامین نیازهای اولیه بچه مدنظر نیست و باتوجه به تغییر نگرش‌ها و رویکردها، زوج‌ها می‌خواهند آینده خوب و مطلوبی را برای فرزندانشان فراهم کنند.

خسروانی این آینده نگری را دارای رابطه مستقیم با مدیریت اقتصادی جامعه عنوان کرد و افزود: تصور آینده مطلوب برای فرزندان با وضعیت اقتصادی کنونی برای بزرگسالان مبهم است و به طور حتم وقتی فرزندی داشته باشند لازم است که برای او هزینه صرف کنند مثلاً کدام مدرسه برود، چه شغل، رشته تحصیلی و هدف گذاری داشته باشد.

تغییر سبک زندگی اجازه نمی دهد، آینده نگری روشن باشد. ضرب المثل «هر آن کس دندان دهد نان دهد» در گذشته مرسوم بود و با این رویکرد، زوج‌ها چندین فرزند داشتند و با حداقل ها راضی بودند اما اکنون خانواده به این فکر می کند چطور می‌تواند آینده خوب برای فرزند بسازند و شاید برخی به دنبال این هستند که چیزهایی که خود از آن محروم بودند برای فرزندانشان فراهم کنند.

وی افزود: فراتر از مقوله اقتصادی، نگرش و تغییر سبک زندگی بر میزان تمایل به فرزندآوری تاثیرگذار است و با وجود قول و وعده‌هایی که دولتمردان به خانواده‌ها می‌دهند، نسل جوان به فرزندآوری تن نمی‌دهد. شاید در برخی از خانواده‌ها در سطح فرهنگی متفاوت فرزندآوری زیاد اتفاق می افتد اما متاسفانه افراد با سطح اجتماعی خوب و تحصیل کرده ما نیز از این مسئله اجتناب و سعی می‌کنند با احتیاط به این وادی وارد شوند و اگر هم یک فرزند دارند به همان اکتفا می‌کنند.

چرا به اینجا رسیدیم

کارشناس علوم تربیتی نیز کاهش فرزندآوری را موضوعی پیچیده و بدون در نظر گرفتن پارامترهای اقتصادی ناقص دانست و افزود: در برنامه‌های دولت، وزن مشوق‌های اقتصادی برای فرزندآوری بیشتر است که نشان می‌دهد حاکمیت هم باور دارد که دغدغه اقتصادی یکی از اضلاع مهم بحران پیری جمعیت است.

سپیده غلامی، شرایط کنونی در حوزه فرزندآوری را تنها یک عامل دانست و افزود: به طور کلی، همه برنامه‌ریزی‌ها و مشوق‌ها در حوزه فرهنگی و اقتصادی، منسوخ شده و کاربرد خود را از دست داده‌ است. برنامه‌هایی که امروز انجام می‌شود شاید حداقل حدود یک دهه پیش اثر گذار بود و امروز دیگر تاثیری ندارد.

اکنون بخشی از جامعه حتی بدون مشوق هم اقدام به فرزندآوری می کند و به گمان من این طبقه اصلا مقصود حاکمیت نیست بلکه امروز با طبقه متوسط به خصوص تحصیل کرده مواجه هستیم که یا به دلیل اقتصادی یا به دلیل امنیت اقتصادی که دو مقوله مجزا هستند از فرزندآوری دوری می کنند.

به گفته این مشاور، به طور کلی با فرسودگی عمیقی در برنامه‌های تشویقی مواجه هستیم. باید پذیرفت که هزینه در این بخش سرمایه گذاری است و با نگاهی به کشورهایی که دارای بحران جمعیتی هستیم با طیف متنوع و قوی از مشوق های اقتصادی و اجتماعی تا خدمات بهداشتی و درمانی مواجه می‌شویم؛ در حالی که در کشور ما هنوز تصمیم‌گیران به مشوق‌های منسوخ همچون تسهیلات بانکی به عنوان سازوکاری برای تشویق به فرزندآوری روی می‌آورند که به هیچ وجه پایه اقتصادی خانواده را تقویت نمی‌کند.

این کارشناس اجتماعی به مشکلات قانون کار در حمایت از زنان شاغل اشاره کرد و گفت: در شهرهای توسعه یافته که سطح هزینه‌ها بالا است، زنان در فعالیت‌های اجتماعی نقش مهمی دارند اما قوانین بارداری در امنیت شغلی آنان رضایت‌بخش نیست. از سوی دیگر شرایط اقتصادی به گونه‌ای است که نیاز به درآمد در زندگی خانوادگی، بخش زیادی از زنان را به بازار کار کشانده است و ترس از دست دادن فرصت‌های شغلی یکی از موانع تمایل زنان برای داشتن فرزند است.

غلامی درباره برون رفت از این شرایط گفت: گام نخست برای تشویق جامعه به فرزندآوری، حل امنیت اقتصادی است که این موضوع حتی در زیربنای برنامه‌های فرهنگی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تاکید کرد: به جای اعطای وام که عمدتاً به انحراف می‌رود، باید سطح درآمد خانواده‌ها افزایش یابد و برای حل مشکلات اساسی از جمله مسکن تدبیری اندیشیده شود.

این مشاور خانواده ایجاد فضای آرام فرهنگی و اجتماعی را راهکار بسترساز امنیت روانی دانست که امروز زوج های جوان بیش از هر چیزی به آن احتیاج دارند.

در صورت تغییر نکردن روند جایگزینی جمعیت با موجی از جمعیت پیر و غیرمولد در جامعه مواجه خواهیم بود که با توجه به ظرفیت‌های اقتصادی کشور و نیاز به جمعیت جوان و مولد در آینده می‌تواند بحران‌زا باشد. مسئله‌ای که نیازمند تصمیم‌گیری و اقدامات هرچه سریع تر متولیان امر است.