دارویی که ۹۰ درصد از پیشروی سرطان پانکراس جلوگیری می‌کند

پژوهشگران موفق به کشف تاثیر ۹۰ درصدی یک دارو در مهاجرت سرطان پانکراس در بررسی‌های آزمایشگاهی شده‌اند.

آدنوکارسینوم مجرای پانکراس یا لوزالمعده، شایع‌ترین نوع این سرطان است که به طور خاص کشنده و درمان آن دشوار است.

بیشتر تومورهای این نوع توسط یک یا چند جهش در ژن KRAS هدایت می‌شوند که تقسیم سلولی سریعی را ایجاد می‌کنند که متوقف کردن آن دشوار است.

مدت‌هاست که درمان آنها به قدری چالش برانگیز در نظر گرفته شده که KRAS در طول دهه‌ها تحقیق، «غیرقابل درمان» برچسب‌گذاری شده است.

اکنون یک مطالعه آزمایشگاهی جدید به یک راه حل ممکن برای این مشکل اشاره می‌کند.

تیمی از کالج داروسازی و علوم دارویی دانشگاه فلوریدا A&M در حال آزمایش ترکیباتی به نام مهارکننده‌های سیستئینیل آمید پلی ایزوپرنیله شده(PCAI) هستند تا سعی کنند بر نقص‌های KRAS غلبه کنند.

این PCAIها به گونه‌ای مهندسی شده‌اند که تعاملات غیرطبیعی پروتئین مرتبط با سیگنالینگ KRAS جهش‌یافته را مختل کنند، نه اینکه یک جهش KRAS واحد را هدف قرار دهند.

محققان در مقاله جدید خود که در مجله Oncotarget منتشر شده است، می‌نویسند: تعداد محدود داروها برای درمان سرطان‌های ناشی از KRAS همچنان یک مشکل مهم مراقبت‌های بهداشتی است و داروهای فعلی به دلیل مقاومت ذاتی بی‌اثر می‌شوند. با توجه به این موضوع، برای مقابله با معمای KRAS به درمان‌های جدید نیاز است.

در آزمایش‌هایی که روی سلول‌های سرطانی پانکراس رشد یافته در آزمایشگاه انجام شد، معرفی چندین PCIA در ایجاد اختلال در برنامه بازی جهش استاندارد KRAS مؤثر بود.

از بین ترکیبات آزمایش شده، ترکیبی که «NSL-YHJ-2-27» نام‌گذاری شده است، در سرکوب سرطان پانکراس پیشرو بود و بیش از ۹۰ درصد از مهاجرت سلول‌های سرطانی را حتی در غلظت‌های پایین مسدود کرد.

تجزیه و تحلیل دقیق سلول‌ها نشان داد که PCIAها از چندین طریق مؤثر بودند؛ آنها ژن‌هایی را که سرطان را سرکوب می‌کنند، فعال کرده و ژن‌هایی را که به گسترش آن کمک می‌کنند، غیرفعال کردند.

این ترکیبات همچنین سطح پروتئین‌های دخیل در حرکت سلول را کاهش دادند و رشته‌های اکتین را مختل کردند و داربست داخلی سلول‌هایی را که برای حرکت، حفظ شکل و تهاجم به بافت‌های اطراف استفاده می‌شوند، از بین بردند.

محققان می‌گویند: این داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از سلول‌های سرطانی پانکراس با جهش‌های KRAS، توانایی PCAIها را در جلوگیری از متاستاز و رشد تومور نشان می‌دهد و قویاً پتانسیل آنها را برای استفاده به‌عنوان درمان‌های هدفمند مؤثر برای درمان انواع سرطان ناشی از اشکال جهش‌یافته متعدد KRAS نشان می‌دهد.

برای ایجاد چالش بیشتر در این ترکیبات، محققان آنها را روی مدل‌های سه‌بعدی پیچیده‌تری از تومورهای مینیاتوری آزمایش کردند و دوباره PCAIها در تحریک تخریب سلولی و تجزیه تومورها مهارت نشان دادند.

با این حال، این اثر به روشی که محققان انتظار نداشتند، آشکار شد.

سیگنال‌های کلیدی رشد سرطان در سلول‌ها در واقع به جای خاموش شدن، به صورت بیش‌فعال ارسال شدند و این اضافه‌بار سیگنال منجر به نتایج امیدوارکننده شد.

برای درک دقیق آنچه در اینجا اتفاق می‌افتد، تحقیقات بیشتری لازم است.

نتایج نشان می‌دهد که سلول‌ها افزایش گونه‌های فعال اکسیژن را تجربه می‌کنند و اساساً خود را تخریب می‌کنند، اما مکانیسم هرچه باشد، به نظر می‌رسد که رشد و گسترش سرطان را حداقل در مدل‌های سلولی رشد یافته در آزمایشگاه متوقف می‌کند.

محققان می‌گویند: متاستاز و تهاجم از ویژگی‌های اصلی ناتوان‌کننده سلول‌های تومور هستند که باعث افزایش میزان ابتلا و مرگ و میر در بین بیماران سرطانی می‌شوند. بنابراین، درمان‌هایی که تحرک سلول‌های تومور را از بین می‌برند، پتانسیل بالایی برای تأثیر مثبت بر مدیریت سرطان دارند.

در اینجا محدودیت‌هایی وجود دارد؛ از جمله اینکه این مورد تاکنون فقط روی سلول‌های سرطانی پانکراس رشد یافته در آزمایشگاه آزمایش شده است.

قبل از در نظر گرفتن هرگونه آزمایش انسانی، کار بیشتری برای فهمیدن نحوه دقیق عملکرد این PCAIها، اینکه آیا به بافت سالم آسیب می‌رسانند یا خیر و اینکه آیا در مدل‌های حیوانی مؤثر و ایمن باقی می‌مانند، مورد نیاز است.

با این حال، دلگرم‌کننده است که به نظر می‌رسد PCAIهای آزمایش شده آنچه را که برای مقابله با جهش‌های KRAS از انواع مختلف لازم است، دارند.

ژن KRAS فقط در سرطان پانکراس دخیل نیست و با حدود ۳۰ درصد از کل سرطان‌های دارای تومورهای جامد، از جمله سرطان‌های روده بزرگ و ریه مرتبط است.

تحقیقات دیگر پیش از این برخی از تأثیرات احتمالی این نوع ترکیبات را به طور گسترده‌تری بررسی کرده‌اند.

محققان امیدوارند که رویکرد مورد استفاده در اینجا بتواند منجر به درمان انواع مختلف سرطان ناشی از KRAS شود.

محققان می‌گویند: PCAIها در برابر طیف وسیع‌تری از جهش‌یافته‌های KRAS، از جمله KRAS-G12C، KRAS-G12D و KRAS-G12V مؤثر هستند، در نتیجه نشان‌دهنده کاربرد بالقوه ضد سرطان pan-KRAS هستند.

آنها افزودند: در واقع، کارهای قبلی ما اثربخشی PCAIها را در برابر سلول‌های سرطانی پستان، ریه و پروستات که توسط پروتئین‌های جهش‌یافته KRAS هدایت می‌شوند، نشان داد.

درمان جدید زانو بدون جراحی؛ تسکین پایدار درد برای بیماران آرتروز

 پژوهشگران آلمانی روشی کم‌تهاجمی برای درمان درد زانو ابداع کرده‌اند که می‌تواند برای میلیون‌ها نفر مبتلا به آرتروز که درمان‌های معمول برای آن‌ها مؤثر نبوده، گزینه‌ای تازه باشد.

وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

این روش که در مجله رادیولوژی/ Radiology معرفی شده، با هدف‌گیری عروق خونی غیرطبیعی اطراف زانو، کاهش چشمگیر و پایدار درد، بهبود تحرک و افزایش کیفیت زندگی بیماران را به همراه داشته است.

آرتروز زانو یکی از شایع‌ترین علل ناتوانی در جهان است و بیش از ۳۶۵ میلیون بزرگسال را درگیر کرده است. این بیماری معمولاً با التهاب مزمن، سفتی مفصل و کاهش تدریجی توانایی حرکتی همراه است. برای بسیاری از این بیماران، گزینه‌های درمانی در شرایط دشواری قرار دارد: داروها و تزریق‌ها دیگر اثرگذار نیستند و از سوی دیگر، جراحی تعویض مفصل نیز ممکن است پرخطر، نامطلوب یا زودرس باشد.

پژوهشگران دانشگاه شاریته (Charité) در برلین، یک روش کم‌تهاجمی به نام آمبولی‌سازی شریان زانویی (GAE) را طراحی و آزمایش کرده‌اند که عروق خونی غیرطبیعی اطراف مفصل زانو را هدف قرار می‌دهد. در این روش، پزشک با استفاده از یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر به عروق آسیب‌دیده دسترسی پیدا می‌کند و ذرات ریز ژل‌مانندی را تزریق می‌کند که با مسدودکردن جریان خون و بدون نیاز به جراحی، التهاب و درد را کاهش می‌دهد.

دکتر فلوریان نیما فلکنشتاین (Florian Nima Fleckenstein)، متخصص روش‌های کم‌تهاجمی از دانشگاه شاریته برلین و نویسنده این مطالعه، توضیح داد: برای بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز زانو، یک خلأ درمانی واقعی وجود دارد. روش‌های معمول مانند تزریق‌های مفصلی دیگر پاسخگو نیستند، اما تعویض مفصل نیز به دلایل پزشکی یا شخصی گزینه مناسبی محسوب نمی‌شود. این روش جدید می‌تواند این مشکل را حل کند.

جزئیات روش درمانی جدید

در این روش، ذرات ریز ژل‌مانندی که از مواد ژلاتینی با قابلیت جذب سریع ساخته شده‌اند، به عروق غیرطبیعی اطراف زانو تزریق می‌شوند. این ذرات جریان خون را در عروق بیمارگونه مسدود می‌کند و با کاهش التهاب، درد را تسکین می‌دهند. این ذرات در عرض چند ساعت در بدن حل می‌شوند و در مقایسه با روش‌های قبلی عوارض جانبی کمتری دارند.

این روش برای بیمارانی مناسب است که درمان‌های معمول مانند فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب و تزریق‌های مفصلی در آن‌ها مؤثر نبوده، اما هنوز به جراحی تعویض مفصل هم نیاز ندارند. این روش به‌صورت سرپایی انجام می‌شود و بیماران معمولاً همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص می‌شوند.

جزئیات مطالعه و نتایج بالینی

این مطالعه روی ۱۹۴ بیمار مبتلا به درد زانو ناشی از آرتروز انجام شد که شامل ۱۱۴ زن و ۸۰ مرد با میانگین سنی ۶۹ سال بود. همه شرکت‌کنندگان حداقل سه ماه درمان معمول را پشت سر گذاشته بودند، اما بهبودی کافی نداشته‌اند.

همه ۲۳۹ عمل انجام‌شده در این مطالعه با موفقیت کامل همراه بود. هیچ عارضه جانبی متوسط یا شدیدی رخ نداد و تنها ۶.۷ درصد از شرکت‌کنندگان عوارض خفیف و موقتی را تجربه کردند که به‌خودی‌خود برطرف شد.

کاهش چشمگیر درد و بهبود عملکرد

نتایج این پژوهش نشان داد که میزان درد بیماران به‌سرعت و به‌طور مداوم کاهش یافت. در مقیاس ۰ تا ۱۰ درد، امتیاز متوسط از ۷ قبل از درمان به ۴ پس از شش هفته و سپس به ۳ در پیگیری‌های شش‌ماهه و دوازده‌ماهه رسید که نشان‌دهنده بهبود پایدار در طول یک سال است.

امتیازات عملکرد روزانه از ۵۳ به ۷۱.۵، امتیازات ورزشی و تفریحی از ۱۵ به ۳۶ و امتیازات کیفیت زندگی از ۱۹ به ۴۰ افزایش یافت. در مجموع، ۸۰ درصد از شرکت‌کنندگان در پیگیری دوازده‌ماهه به بهبودی دست یافتند که از نظر بالینی معنادار بود.

چشم‌انداز آینده و اهمیت روش

دکتر فلکنشتاین در پایان گفت: یافته‌های ما نشان می‌دهد که این روش نه تنها کم‌تهاجمی و ایمن است، بلکه دست‌کم تا یک سال پس از درمان، درد را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد و عملکرد بیماران را بهبود می‌بخشد. با انجام این روش روی نزدیک به ۲۰۰ بیمار، ما اکنون بزرگ‌ترین مجموعه داده‌های موجود را برای این درمان در اختیار داریم و از همین‌رو می‌توانیم با اطمینان بیشتری درباره ایمنی و کارآیی آن اظهارنظر کنیم. برای بیمارانی که شرایطشان مناسب باشد، این روش می‌تواند یک گزینه پایدار و کم‌تهاجمی باشد؛ راهکاری تازه و مؤثر که میان تزریق‌های بی‌نتیجه و جراحی پرهزینه قرار می‌گیرد.

چرا نباید جای نیش حشرات را بخارانیم؟

 پژوهشگران دریافته‌اند که خاراندن نیش حشره یا جوش‌های پوستی، هرچند در ابتدا احساس خوشایندی ایجاد می‌کند، اما در واقع التهاب و خارش را تشدید می‌کند و می‌تواند فرد را در چرخه معیوب خارش و خاراندن گرفتار کند.

وبگاه مدیکال اکسپرس در گزارشی آورده است:

احتمالاً از کودکی شنیده‌اید که نباید جای نیش حشرات یا جوش‌های پوستی را بخارانید، زیرا وضعیت را بدتر می‌کند؛ اما چرا کاری که این‌قدر حس خوبی ایجاد می‌کند، می‌تواند مضر باشد؟

عوامل گوناگونی از جمله برخی بیماری‌های جدی می‌توانند باعث خارش شوند. پزشکان مدت‌هاست که نسبت به آسیب‌های ناشی از خاراندن بیش از حد پوست هشدار می‌دهند. اکنون پژوهشگران به درک بهتری از این موضوع دست یافته‌اند که چرا حتی یک خارش خفیف، اگر به آن دامن بزنید، شما را در چرخه بی‌پایان خارش و خاراندن گرفتار می‌کند.

آزمایش روی موش‌ها

پژوهشگران برای یافتن پاسخ این پرسش، آزمایشی روی موش‌ها طراحی کردند. آن‌ها با گذاشتن یقه‌های مخصوص بر گردن موش‌ها، مانع شدند که موش‌ها خودشان را با پنجه‌هایشان بخارانند و دریافتند که خاراندن، التهاب و تورم پوست را تشدید می‌کند.

دکتر دنیل کاپلان (Daniel Kaplan)، متخصص پوست دانشگاه پیتسبورگ، توضیح می‌دهد: اگر نیش حشره را نادیده بگیرید، خارش آن معمولاً طی ۵ تا ۱۰ دقیقه از بین می‌رود؛ اما به محض اینکه شروع به خاراندن کنید، آن خارش تا یک هفته با شما می‌ماند و هر بار از دفعه قبل بدتر می‌شود.

سیستم ایمنی؛ هم کمک‌کننده و هم آسیب‌رسان

برای درک بهتر این فرآیند، کاپلان و همکارانش به سلول‌های ایمنی به نام ماست سل (mast cells) پرداختند. این سلول‌ها در پوست زندگی می‌کنند و جزو اولین پاسخ‌دهندگان سیستم ایمنی هستند. وقتی فعال می‌شوند، موادی مانند هیستامین آزاد می‌کنند که باعث خارش و التهاب می‌شود. از سوی دیگر، همین سلول‌ها با آزادکردن مواد دیگر می‌توانند به مبارزه با میکروب‌ها نیز کمک کنند.

دانشمندان مدت‌هاست می‌دانند که آلرژن‌ها می‌توانند این سلول‌ها را فعال کنند؛ اما سیگنال‌های دیگری مانند درد نیز می‌توانند این سلول‌ها را فراخوانی کنند. کاپلان توضیح می‌دهد که ما معمولاً تا جایی خاراندن را ادامه می‌دهیم که درد بگیرد. سلول‌های عصبی حسگر درد، ماده پی (substance P) را آزاد می‌کنند که از مسیری متفاوت از آلرژن‌ها، سلول‌های ایمنی را فعال می‌کند. این همان دلیلی است که خاراندن باعث تشدید خارش و التهاب می‌شود.

پس چرا خاراندن در ابتدا احساس خوبی ایجاد می‌کند؟

یکی از نظریه‌های قدیمی می‌گوید که خاراندن ممکن است به دفع انگل‌هایی مانند کک یا کنه کمک کند. تحقیقات کاپلان همچنین نشان داد که خاراندن می‌تواند به کاهش نوعی باکتری پوستی کمک کند. با این حال، این مزایا به اندازه‌ای نیستند که توصیه پزشکی را تغییر دهند. کاپلان تأکید می‌کند که خاراندن در نهایت مضر است و باید از آن پرهیز کرد.

چگونه خارش خفیف را کنترل کنیم؟

درمان خارش به علت آن بستگی دارد. برای خارش‌های تابستانی مانند نیش حشره و کهیر، متخصصان پوست کرم‌های ضد خارش مانند هیدروکورتیزون، کالامین یا حمام جو دوسر را توصیه می‌کنند.

کاپلان یک ترفند ساده نیز پیشنهاد می‌کند: کرم‌های حاوی منتول می‌توانند به طور موقت پوست را فریب دهند تا به جای خارش، احساس سرما کند. این کار آن‌قدر خارش را کاهش می‌دهد که چرخه خارش و خاراندن شکسته شود.

بهترین عادت‌های غذایی سالمندان در گرمای تابستان

 با تغییر فصل، نیازهای بدن نیز تغییر می‌کند. در تابستان، تغذیه سالمندان باید فراتر از رفع گرسنگی باشد و بر آبرسانی، تعادل املاح و پیشگیری از سنگینی دستگاه گوارش تمرکز کند. با انتخاب درست مواد غذایی، می‌توان از بروز بسیاری از مشکلات جسمی در فصل گرما پیشگیری کرد.

سیستم گوارش سالمندان در تابستان به دلیل گرمای محیط و کاهش فعالیت بدنی، حساس‌تر می‌شود. خوردن غذاهای سنگین نه تنها باعث احساس بی‌حالی می‌شود، بلکه دمای بدن را نیز بالا می‌برد. در این گزارش، بایدها و نبایدهای تغذیه‌ای را برای گذراندن یک تابستان ایمن بررسی می‌کنیم.

تابستان با تمام زیبایی‌هایش، برای بدنِ سالمندان چالش‌های خاصی به همراه دارد که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند شادابی این فصل را به کسالت تبدیل کند. در دوران سالمندی، سیستم گوارش و مکانیسم‌های تنظیم دمای بدن حساس‌تر می‌شوند و همین موضوع، «تغذیه» را به مهم‌ترین ابزار دفاعی ما در برابر گرمای هوا تبدیل می‌کند؛ به طوری که انتخاب هوشمندانه مواد غذایی در این ایام، نه تنها عطش را فرو می‌نشاند، بلکه سوخت‌وساز بدن را در وضعیت تعادل قرار داده و انرژی لازم برای یک روز پرنشاط را فراهم می‌سازد.

با این حال، تغذیه در فصل تابستان برای سالمندان تنها محدود به «کمتر خوردن» نیست، بلکه هنری است که نیاز به «درست خوردن» دارد. با افزایش دما، بدن بخش زیادی از املاح و آب خود را از طریق تعریق از دست می‌دهد که اگر با الگوی غذایی صحیح جایگزین نشود، منجر به سرگیجه، خستگی و افت عملکرد ارگان‌های حیاتی خواهد شد؛ بنابراین درک این تفاوت، کلیدی‌ترین گام برای حفظ سلامت در این ایام است.

بهترین عادت‌های غذایی سالمندان در گرمای تابستان

در همین راستا، برای اینکه بتوانید تابستان را بدون دغدغه‌های گوارشی و با بدنی هیدراته سپری کنید، باید از غذاهای سنگین فاصله بگیرید و به سمت مواد غذایی خنک‌کننده و زودهضم بروید. با این رویکرد، در ادامه ده استراتژی کلیدی و کاربردی را برای اصلاح عادات غذایی و حفظ تعادل دمای بدن در روزهای داغ سال برای شما تدوین کرده‌ایم تا با رعایت آن‌ها، تابستانی ایمن و در عین حال لذت‌بخش را تجربه کنید

آبرسانی از طریق میوه‌ها: در تابستان، میوه‌هایی که محتوای آب بالایی دارند بهترین دوستان سالمندان هستند. هندوانه، خربزه، طالبی، خیار، هلو و شلیل نه تنها عطش را فرو می‌نشانند، بلکه حاوی ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کنند. سعی کنید این میوه‌ها را به عنوان میان‌وعده‌های ثابت در طول روز مصرف کنید.

 اولویت با وعده‌های سبک: هضم غذاهای چرب، سرخ‌کردنی و پرادویه، انرژی زیادی از بدن می‌گیرد و دمای داخلی بدن را افزایش می‌دهد. در تابستان به جای وعده‌های حجیم، از وعده‌های کوچک‌تر و متعدد استفاده کنید. مصرف سوپ‌های سرد یا سالادهای حاوی پروتئین‌های سبک مثل مرغ پخته یا حبوبات پخته، جایگزین‌های بسیار مناسبی هستند.

نوشیدنی‌های سنتی، فراتر از آب خالی: فقط به آب اکتفا نکنید. نوشیدنی‌های سنتی ایرانی مانند شربت سکنجبین، خاکشیر، تخم شربتی و گلاب، خاصیت خنک‌کنندگی عالی دارند. این نوشیدنی‌ها علاوه بر تأمین آب، به دلیل داشتن املاح معدنی، از ضعف و سرگیجه ناشی از گرما جلوگیری می‌کنند. البته مراقب قند اضافه در این شربت‌ها باشید.

نقش حیاتی سبزیجات: سبزیجات تازه، منبع غنی فیبر هستند که به بهبود گوارش سالمندان کمک می‌کند. مصرف کاهو، کدو سبز، گوجه‌فرنگی و سبزی خوردن در وعده‌های اصلی، علاوه بر تأمین آب، به تنظیم قند و چربی خون نیز کمک می‌کند. هرچه بشقاب شما رنگارنگ‌تر باشد، مواد مغذی بیشتری به بدنتان می‌رسد.

کاهش مصرف نمک و کافئین: نمک زیاد باعث احتباس آب در بدن و فشار به قلب می‌شود. در تابستان از مصرف تنقلات شور مثل آجیل شور، چیپس و غذاهای کنسروی بپرهیزید. همچنین کافئین موجود در چای پررنگ یا قهوه، خاصیت ادرارآوری دارد و باعث از دست دادن سریع‌تر آب بدن می‌شود. سعی کنید مصرف این موارد را در تابستان به حداقل برسانید.

بهترین عادت‌های غذایی سالمندان در گرمای تابستان

 مصرف پروتئین‌های زودهضم: پروتئین برای حفظ توده عضلانی سالمندان ضروری است، اما باید در انتخاب نوع آن دقت کرد. ماهی، مرغ و حبوبات گزینه‌های بهتری نسبت به گوشت قرمز هستند. این پروتئین‌ها زودتر هضم می‌شوند و در فصل گرم سال، دستگاه گوارش را کمتر دچار سنگینی و بی‌حالی می‌کنند.

 اهمیت رعایت زنجیره سرد: در تابستان، خطر فساد مواد غذایی بسیار بیشتر است. سالمندان باید در خرید و نگهداری مواد غذایی حساسیت ویژه‌ای داشته باشند. لبنیات، گوشت و غذاهای پخته شده را هرگز در دمای محیط رها نکنید. به محض اینکه غذا از حرارت افتاد، آن را در یخچال قرار دهید.

 زمان‌بندی هوشمندانه برای وعده‌ها: سعی کنید وعده اصلی خود را در زمانی بخورید که هوا کمی خنک‌تر است (مثلاً زودتر از ناهار معمول). خوردن وعده غذایی سنگین در اوج گرمای ظهر، باعث افزایش تعریق و خستگی مفرط می‌شود. یک ناهار سبک یا یک وعده حاوی ماست و خیار در ظهر، انتخاب بسیار هوشمندانه‌ای است.

مدیریت مصرف لبنیات: ماست و دوغ از بهترین خوراکی‌های تابستانی هستند. ماست نه تنها به گوارش کمک می‌کند، بلکه منبع عالی کلسیم است. تهیه ماست و خیار با کمی نعنا یا شوید، یک وعده کامل و بسیار خنک است که برای تقویت استخوان‌های سالمندان و خنک کردن بدن بسیار مفید است.

مشورت با متخصص در صورت نیاز: اگر به دلیل بیماری‌های خاص مثل دیابت یا نارسایی کلیه، محدودیت‌های غذایی دارید، حتماً دستورالعمل‌های پزشک خود را در تابستان جدی‌تر بگیرید. پزشک ممکن است در روزهای گرم، توصیه‌های خاصی برای تعادل مصرف الکترولیت‌ها (نمک‌های بدن) به شما داشته باشد که نباید نادیده گرفته شود.

کتاب‌درمانی؛ نسخه‌ای ساده برای آرامش

در روزگاری که استرس و فشارهای روانی به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی تبدیل شده‌اند، بسیاری به دنبال راه‌هایی ساده و در دسترس برای رسیدن به آرامش هستند. «کتاب‌درمانی» یکی از همین روش‌هاست.

در دنیایی که سرعت و فشارهای روانی هر روز بیشتر می‌شود، بسیاری از افراد به دنبال راه‌هایی ساده، کم‌هزینه و در دسترس برای آرام‌سازی ذهن خود هستند. یکی از این روش‌ها که در سال‌های اخیر توجه روان‌شناسان و متخصصان سلامت روان را به خود جلب کرده، «کتاب‌درمانی» یا استفاده هدفمند از مطالعه برای بهبود وضعیت روحی است. این رویکرد که ریشه در روان‌شناسی و علوم رفتاری دارد، نشان می‌دهد مطالعه اگر آگاهانه و اصولی انجام شود، می‌تواند به کاهش استرس، افزایش تمرکز و حتی تنظیم هیجانات کمک کند. البته باید تأکید کرد که کتاب‌درمانی جایگزین درمان‌های تخصصی نیست، اما می‌تواند به عنوان یک ابزار مکمل، نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی ایفا کند.

در این مطلب تکنیک‌های کاربردی برای تبدیل مطالعه به یک ابزار درمانی بررسی می‌شود، تکنیک‌هایی ساده اما اثرگذار که می‌توانند تجربه خواندن را از یک فعالیت معمولی به یک فرآیند آرام‌بخش و ترمیم‌کننده تبدیل کنند.

انتخاب آگاهانه کتاب

اولین و شاید مهم‌ترین گام در کتاب‌درمانی، انتخاب کتابی است که با وضعیت روحی و دغدغه‌های ذهنی فرد هم‌خوانی داشته باشد. خواندن یک رمان آرامش‌بخش در زمان اضطراب یا مطالعه کتاب‌های الهام‌بخش در دوران ناامیدی می‌تواند تأثیر مستقیمی بر احساسات فرد بگذارد. تحقیقات نشان داده‌اند زمانی که فرد با شخصیت‌ها یا موقعیت‌های یک کتاب همذات‌پنداری می‌کند، نوعی تخلیه هیجانی و درک عمیق‌تر از خود را تجربه می‌کند. بنابراین انتخاب کتاب نباید تصادفی باشد، بلکه بهتر است متناسب با نیازهای روانی و شرایط زندگی صورت گیرد.

زمان‌بندی منظم

مطالعه زمانی بیشترین اثر را دارد که به یک عادت روزانه تبدیل شود. حتی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه مطالعه در یک زمان مشخص از روز—مثلاً قبل از خواب یا در ابتدای صبح—می‌تواند ذهن را به یک ریتم آرام و قابل پیش‌بینی عادت دهد. این نظم، خود به کاهش اضطراب کمک می‌کند، زیرا ذهن در مواجهه با الگوهای تکرارشونده احساس امنیت بیشتری دارد. استمرار در مطالعه، مهم‌تر از مدت زمان آن است.

حذف مزاحمت‌های دیجیتال

یکی از بزرگ‌ترین موانع مطالعه عمیق در عصر حاضر، حضور دائمی گوشی‌های هوشمند و شبکه‌های اجتماعی است. اعلان‌های مداوم و وسوسه چک کردن پیام‌ها باعث می‌شود تمرکز ذهنی به‌طور مکرر قطع شود. برای تجربه یک مطالعه درمانی، لازم است محیطی بدون مزاحمت دیجیتال فراهم شود. قرار دادن گوشی در حالت سکوت یا دور از دسترس، کمک می‌کند ذهن به‌طور کامل در متن غوطه‌ور شود و از مزایای آرام‌بخش آن بهره ببرد.

مطالعه فعال

مطالعه صرفاً عبور از کلمات نیست؛ بلکه فرآیندی فعال است. خط کشیدن زیر جملات مهم، یادداشت‌برداری از نکات کلیدی یا حتی نوشتن احساسات شخصی در حاشیه کتاب، باعث می‌شود ارتباط عمیق‌تری با متن برقرار شود. این نوع مطالعه فعال، ذهن را درگیر می‌کند و به فرد کمک می‌کند مفاهیم را بهتر درک کرده و آن‌ها را در زندگی خود به کار گیرد.

درک علت تأثیرگذاری متن

گاهی یک جمله ساده می‌تواند تأثیر عمیقی بر ما بگذارد. در چنین مواقعی، بهتر است کمی مکث کنیم و از خود بپرسیم: «چرا این جمله برای من مهم بود؟» این پرسش به شناسایی احساسات پنهان و افکار ناخودآگاه کمک می‌کند. چنین فرآیندی شباهت زیادی به تکنیک‌های خودآگاهی در روان‌شناسی دارد و می‌تواند به درک بهتر از خود و مدیریت هیجانات منجر شود.

توقف به‌موقع

هرچند مطالعه می‌تواند آرام‌بخش باشد، اما برخی متون ممکن است خاطرات ناخوشایند یا احساسات منفی را فعال کنند. در این شرایط، ادامه دادن مطالعه نه‌تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند آسیب‌زا باشد. یکی از اصول مهم کتاب‌درمانی، شناخت این مرزها و توقف به‌موقع است. فرد باید به احساسات خود توجه کند و در صورت بروز اضطراب یا ناراحتی، مطالعه را متوقف کرده و به فعالیتی آرام‌تر بپردازد.

محیط مناسب

فضایی که در آن مطالعه انجام می‌شود، نقش مهمی در کیفیت این تجربه دارد. نور ملایم، دمای مناسب، سکوت نسبی و نشستن در یک وضعیت راحت، همگی به ایجاد حس آرامش کمک می‌کنند. حتی استفاده از یک صندلی یا گوشه خاص برای مطالعه می‌تواند به ذهن کمک کند تا این فضا را با آرامش و تمرکز مرتبط بداند.

گفت‌وگو درباره کتاب

بحث و گفت‌وگو درباره کتاب‌ها در جمع‌های کوچک یا گروه‌های کتاب‌خوانی، یکی دیگر از روش‌های مؤثر در تعمیق تجربه مطالعه است. این گفت‌وگوها باعث می‌شوند فرد دیدگاه‌های مختلف را بشنود و برداشت‌های جدیدی از متن پیدا کند. علاوه بر این، اشتراک‌گذاری احساسات و نظرات با دیگران، نوعی حمایت اجتماعی ایجاد می‌کند که خود در کاهش استرس و افزایش احساس تعلق بسیار مؤثر است.

بازخوانی آثار محبوب

گاهی بازگشت به کتاب‌هایی که در دوران کودکی یا نوجوانی خوانده‌ایم، می‌تواند حس امنیت و آرامش خاصی ایجاد کند. این آثار معمولاً با خاطرات مثبت و بی‌دغدغه گذشته همراه هستند و بازخوانی آن‌ها می‌تواند نوعی «پناه روانی» فراهم کند. این تکنیک به‌ویژه در زمان‌های پرتنش، بسیار مفید است.

ثبت تغییرات خلق‌وخو

برای آن‌که تأثیر مطالعه بر ذهن به‌صورت ملموس‌تر درک شود، می‌توان قبل و بعد از هر جلسه مطالعه، وضعیت روحی خود را یادداشت کرد. این کار به فرد کمک می‌کند الگوهای احساسی خود را بشناسد و متوجه شود چه نوع کتاب‌ها یا چه زمان‌هایی بیشترین تأثیر مثبت را دارند. این نوع خودارزیابی، یکی از ابزارهای مهم در بهبود خودآگاهی است.

کتاب‌درمانی، پلی میان ذهن و آرامش

در مجموع مطالعه اگر به‌صورت هدفمند و آگاهانه انجام شود، می‌تواند فراتر از یک سرگرمی ساده عمل کند و به ابزاری برای تنظیم هیجانات و کاهش استرس تبدیل شود. تکنیک‌هایی مانند انتخاب درست کتاب، ایجاد عادت مطالعه، حذف عوامل مزاحم و تعامل فعال با متن، همگی در این مسیر نقش دارند.

با این حال، باید توجه داشت که کتاب‌درمانی به‌تنهایی برای درمان اختلالات جدی روانی کافی نیست. در مواردی که فرد با مشکلات عمیق‌تری مانند افسردگی شدید یا اضطراب مزمن مواجه است، مراجعه به متخصصان سلامت روان ضروری است. اما در کنار این درمان‌ها، مطالعه می‌تواند به‌عنوان یک همراه آرام و همیشگی، مسیر بهبود را هموارتر کند.

در نهایت، شاید بتوان گفت کتاب‌ها نه‌تنها پنجره‌ای به جهان بیرون، بلکه آینه‌ای برای شناخت جهان درون ما هستند، آینه‌ای که اگر درست به آن نگاه کنیم، می‌تواند ما را به آرامش و تعادل نزدیک‌تر کند.

چگونه با پف و تیرگی زیر چشم خداحافظی کنیم؟

چشم‌ها اولین بخش از چهره هستند که خستگی، بی‌خوابی و حتی سبک زندگی ناسالم را آشکار می‌کنند، پف و تیرگی زیر چشم نیز از رایج‌ترین نشانه‌هایی است که می‌تواند طراوت و شادابی صورت را تحت تأثیر قرار دهد.

پف یا تیرگی زیر چشم یکی از شایع‌ترین مشکلات ظاهری است که بسیاری از افراد در دوره‌هایی از زندگی خود با آن مواجه می‌شوند. این وضعیت اگرچه اغلب موقتی و بی‌خطر است اما می‌تواند چهره را خسته، مسن‌تر و بی‌انرژی نشان دهد. نکته مهم این است که در بیشتر موارد، پف زیر چشم ناشی از عوامل ساده و قابل کنترل است، با این حال، در برخی شرایط خاص می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. شناخت دلایل، استفاده از راهکارهای فوری و اصلاح سبک زندگی، سه گام کلیدی برای مدیریت این مشکل هستند.

پف زیر چشم چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

پف زیر چشم به تورم خفیف یا متوسط در ناحیه زیر پلک‌ها گفته می‌شود که معمولاً به دلیل تجمع مایع یا تغییرات بافتی در این ناحیه رخ می‌دهد. پوست اطراف چشم بسیار نازک و حساس است، به همین دلیل کوچک‌ترین تغییر در مایعات بدن یا وضعیت خواب می‌تواند خود را در این بخش نشان دهد.

یکی از مهم‌ترین دلایل تجمع مایع در بافت‌های اطراف چشم است. این اتفاق معمولاً در اثر خواب ناکافی، مصرف زیاد نمک یا حتی وضعیت نامناسب خواب رخ می‌دهد. زمانی که فرد به صورت صاف یا بدون زاویه مناسب می‌خوابد، مایعات در اطراف چشم تجمع پیدا می‌کنند و صبح‌ها باعث ایجاد پف می‌شوند.

کم‌خوابی و خستگی نیز نقش مهمی دارند. بدن در هنگام خواب، فرصت بازسازی و تنظیم مایعات را پیدا می‌کند. وقتی این چرخه مختل شود، نه‌تنها پف زیر چشم افزایش می‌یابد، بلکه تیرگی نیز بیشتر به چشم می‌آید.

آلرژی‌ها و التهاب ملتحمه از دیگر عوامل شایع هستند. در این شرایط، بدن به مواد حساسیت‌زا واکنش نشان می‌دهد و این واکنش باعث التهاب، خارش و در نهایت تورم اطراف چشم می‌شود. همچنین، مصرف زیاد نمک باعث احتباس آب در بدن شده و این موضوع مستقیماً به افزایش پف زیر چشم منجر می‌شود.

در کنار این موارد، عوامل ژنتیکی و افزایش سن نیز تأثیرگذارند. با بالا رفتن سن، بافت‌های اطراف چشم شل‌تر می‌شوند و چربی‌های زیر پوست بیشتر نمایان می‌گردند. استعمال دخانیات نیز با کاهش گردش خون و آسیب به بافت‌های پوستی، این مشکل را تشدید می‌کند.

راهکارهای فوری برای کاهش پف زیر چشم

در بسیاری از مواقع، پف زیر چشم را می‌توان با روش‌های ساده و خانگی در مدت زمان کوتاهی کاهش داد. این راهکارها بیشتر بر کاهش التهاب و بهبود گردش خون تمرکز دارند.

یکی از مؤثرترین روش‌ها، استفاده از کمپرس سرد است. قرار دادن یک پارچه تمیز و مرطوب که با آب سرد خنک شده یا استفاده از قاشق سرد به مدت حدود ۱۰ دقیقه روی چشم‌ها، باعث انقباض عروق خونی و کاهش تورم می‌شود. این روش ساده، در عین حال بسیار مؤثر است و به سرعت ظاهر چشم‌ها را بهبود می‌بخشد.

شست‌وشوی صورت با آب سرد نیز به تحریک گردش خون کمک می‌کند و می‌تواند به کاهش پف کمک کند. همچنین استفاده از خیار خنک یا چای کیسه‌ای سرد (به‌ویژه چای سبز یا سیاه) روی پلک‌ها، به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی، تأثیر قابل توجهی در کاهش تورم و آرام‌سازی پوست دارد.

این روش‌ها اگرچه موقتی هستند، اما در مواقعی مانند صبح‌های پرمشغله یا قبل از یک جلسه مهم، می‌توانند به سرعت ظاهر صورت را بهبود دهند.

نقش سبک زندگی در پیشگیری از پف چشم

بخش مهمی از کنترل پف زیر چشم، به اصلاح سبک زندگی برمی‌گردد. عادت‌های روزمره تأثیر مستقیمی بر وضعیت پوست و سلامت عمومی بدن دارند.

کاهش مصرف نمک یکی از اولین اقدامات ضروری است. نمک زیاد باعث احتباس آب در بدن می‌شود و این موضوع به‌ویژه در نواحی حساس مانند اطراف چشم بیشتر نمایان می‌شود. تنظیم رژیم غذایی و کاهش غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.

خواب کافی نیز نقش کلیدی دارد. توصیه می‌شود افراد بین ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه داشته باشند. کیفیت خواب نیز به اندازه مدت آن مهم است. خواب عمیق و منظم، به بدن کمک می‌کند تا مایعات را بهتر تنظیم کرده و از تجمع آن‌ها در بافت‌ها جلوگیری کند.

بالا نگه داشتن سر هنگام خواب یکی دیگر از راهکارهای ساده اما مؤثر است. استفاده از یک بالش اضافی یا تنظیم زاویه سر، مانع از تجمع مایعات در اطراف چشم می‌شود.

ترک سیگار نیز تأثیر چشمگیری دارد. دخانیات باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها و تخریب کلاژن پوست می‌شوند که در نهایت به تشدید پف و تیرگی زیر چشم منجر می‌شود. همچنین حذف آرایش‌های تحریک‌کننده و رعایت بهداشت چشم، به‌ویژه در افرادی که از لنز استفاده می‌کنند، بسیار مهم است. لنزها باید در صورت بروز تورم، بلافاصله خارج شوند تا از تشدید التهاب جلوگیری شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگرچه پف زیر چشم در بیشتر موارد بی‌خطر است، اما در برخی شرایط می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر باشد. اگر این وضعیت بیش از ۴۸ ساعت ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند درد، قرمزی شدید، ترشح یا کاهش بینایی همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.

در برخی موارد، بیماری‌هایی مانند عفونت‌های چشمی، مشکلات تیروئید یا واکنش‌های آلرژیک شدید می‌توانند باعث تورم مداوم شوند. تشخیص دقیق این موارد تنها توسط پزشک امکان‌پذیر است و خوددرمانی می‌تواند خطرناک باشد.

هشدار درباره درمان‌های نادرست

یکی از نکات مهم در مواجهه با پف زیر چشم، پرهیز از روش‌های نادرست و خطرناک است. استفاده خودسرانه از قطره‌های استروئیدی یا کرم‌های نامناسب مانند کرم‌های هموروئید، اگرچه ممکن است به‌طور موقت باعث کاهش تورم شوند، اما در بلندمدت می‌توانند آسیب‌های جدی به پوست و حتی بینایی وارد کنند.

پوست اطراف چشم بسیار حساس است و استفاده از داروهای قوی بدون تجویز پزشک، می‌تواند باعث نازک شدن پوست، افزایش حساسیت و حتی بروز عوارض جبران‌ناپذیر شود.

چه زمانی پف چشم نیاز به مراجعه پزشکی دارد؟

پف زیر چشم مشکلی شایع اما قابل کنترل است که در اغلب موارد به دلیل سبک زندگی یا عوامل موقتی ایجاد می‌شود. با شناخت دلایل اصلی، استفاده از راهکارهای ساده و ایجاد تغییرات مثبت در عادات روزمره، می‌توان این مشکل را تا حد زیادی کاهش داد.

با این حال، توجه به علائم هشداردهنده و پرهیز از درمان‌های خودسرانه، اهمیت زیادی دارد. سلامت چشم‌ها به عنوان یکی از حیاتی‌ترین اعضای بدن، نیازمند مراقبت آگاهانه و اصولی است. اگر پف زیر چشم از یک مشکل ساده فراتر رفت، بهترین تصمیم، مراجعه به پزشک و دریافت راهنمایی تخصصی است.

چگونه از نوزادان در روزهای داغ حفاظت کنیم؟

گزارش جدید «گاردین» نشان می دهد در انگلیس بیش از ۷۰ هزار نوزاد در خانه‌های بیش از حد گرم زندگی می‌کنند که این شرایط، خطر اختلالات خواب و مشکلات جدی سلامتی را برای آنها به همراه دارد.

فدراسیون ملی مسکن (NHF) و موسسه مسکن رسمی (CIH) انگلیس بنابر مطالعات آماری جدید دریافتند از هر شش نوزاد در انگلیس، یکی در خانه‌ای بیش از حد گرم زندگی می‌کند چرا که بحران آب و هوا باعث افزایش بی‌سابقه دما در سراسر این کشور در تابستان امسال شده است.

این هفته یک هشدار قرمز نادر برای گرمای شدید در بخش‌هایی از انگلیس و ولز صادر شد و صدها مدرسه به دلیل پیش‌بینیِ رسیدن دما به سطوح بی‌سابقه، تعطیل شدند.

بر اساس تحلیل داده‌های نظرسنجی مسکن در انگلیس، تخمین زده می‌شود که در مجموع ۱.۶ میلیون کودک در خانه‌های بیش از حد گرم زندگی می‌کنند.

این امر خطرات جدی برای سلامت کودکان زیر پنج سال به ویژه نوزادان که کمتر قادر به تنظیم دمای بدن و مدیریت کم‌آبی بدن خود هستند، به همراه دارد.

این شرایط، خطر «سندرم مرگ ناگهانی نوزاد» (SIDS) را در نوزادان و خردسالان افزایش می‌دهد. از این رو به والدین توصیه می‌شود به منظور پیشگیری از گرمازدگی کودک خود، دمای اتاق را بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارند؛ کاری که در زمان موج‌های گرما احتمال دارد برای اکثر خانواده های انگلیسی غیرممکن باشد زیرا با توجه به شرایط جوی معمول در این کشور، بیشتر خانه‌ها طوری ساخته شده‌اند که گرما را حفظ کنند (چون در اغلب ماه ها، آب و هوای خنک و بارانی دارد) و فاقد امکانات خنک‌کننده رایج در کشورهای گرم‌تر، مانند کرکره یا تهویه مطبوع هستند.

اداره هواشناسی انگلیس اعلام کرد احتمال رسیدن دمای هوا به ۴۰ درجه سانتیگراد از سال ۲۰۰۰ میلادی سه برابر شده است و موج‌های گرمای آینده می‌تواند یک ماه یا بیشتر طول بکشد. همچنین پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰، از هر ۱۰ خانه در بریتانیا بیش از ۹ خانه بیش از حد گرم شوند و در صورت عدم تطبیق با شرایط جدید، مرگ و میر ناشی از گرما احتمالا به ۱۰ هزار نفر در سال افزایش یابد.

در این شرایط کارشناسان انگلیسی تاکید می کنند: باید مقررات ساختمانی در مورد گرمای بیش از حد را تقویت کنیم و شروع به بررسی سیاست‌هایی کنیم که از مردم در برابر هزینه‌های انرژی برای خنک ماندن در طول موج‌های گرمای آینده حمایت کند.

دمای اتاق را تا حد امکان خنک نگه دارید

توصیه اصلی این است که دمای اتاق کودک خود را برای خواب بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارید. موسسه خیریه Lullaby Trust در این کشور که با هدف جلوگیری از مرگ و میر غیرمنتظره نوزادان فعالیت می‌کند، پیشنهاد می‌کند از پنکه برای خنک کردن اتاق استفاده کنید اما آن را مستقیما به سمت کودک نگیرید. قرار دادن یک کاسه یخ جلوی پنکه می‌تواند به خنک شدن هوا هنگام حرکت آن کمک کند. این موسسه خیریه همچنین پیشنهاد می‌کند که پرده‌ها را در طول روز بسته نگه دارید تا از ورود نور و گرما جلوگیری شود و یک دماسنج اتاق بخرید.

از لباس و ملحفه سبک استفاده کنید

برای خنک نگه داشتن هرچه بیشتر نوزادان از لباس و ملحفه سبک استفاده کنید مثلا یک جلیقه آستین کوتاه یا فقط یک پوشک کافی است. موسسه خیریه کودک «تامی» نیز پیشنهاد می‌کند از ملحفه نخی استفاده کنید و از ملحفه‌های ضد آب که می‌توانند عرق کنند، خودداری کنید. متخصصان همچنین توصیه می‌کنند نوزاد را قنداق نکنید تا در صورت گرم شدن، بتواند راحت‌تر پتو را از خود دور کند.

وقتی بیرون هستید، جریان هوا را حفظ کنید

برای جلوگیری از تماس آفتاب با نوزاد، لازم نیست کالسکه را با پتو بپوشانید زیرا این کار می‌تواند جریان هوا را متوقف کرده و دمای بدن کودک را افزایش دهد و همچنین نمی‌توانید به راحتی ببینید که آیا او خیلی گرمش شده است یا خیر. در عوض، از آفتابگیر یا سایبان استفاده کنید. برای نوزادان شش ماه به بالا از کرم ضد آفتاب با فاکتور ۵۰ یا بالاتر استفاده کنید و نوزادان کوچکتر باید کلاه بپوشند و در سایه نگه داشته شوند.

چرا کودک با وجود اسباب‌بازی‌های زیاد، خوشحال نیست؟

از اتاق‌های شلوغ تا ذهن‌های خسته؛ داستان نسل جدید کودکان

در حالی که بسیاری از والدین تصور می‌کنند هرچه اسباب‌بازی بیشتر، کودک شادتر، واقعیت‌های روانشناختی تصویر دیگری را نشان می‌دهد؛ کودکانی با اتاق‌های شلوغ اما ذهن‌هایی خسته و کم‌حوصله. دکتر ناهید کرمی در این گفت‌وگو از اثرات پنهان انتخاب اسباب‌بازی بر روان و رفتار نسل جدید کودکان پرده برمی‌دارد.

تصور کنید کودکی در سکوت اتاقش نشسته؛ اطرافش پر است از اسباب‌بازی‌هایی که هرکدام با نور، صدا و رنگ تلاش می‌کنند توجهش را بگیرند. یک ماشین کنترلی که بی‌وقفه حرکت می‌کند، یک عروسک که با چشم‌های درشتش نگاه می‌کند، یک بازی دیجیتالی که هر ثانیه او را وارد مرحله‌ای جدید می‌کند، اما کودک فقط چند دقیقه نگاه می‌کند، بعد یکی را کنار می‌گذارد و سراغ بعدی می‌رود. هیچ‌چیز برایش ماندگار نیست.

این تصویر، امروز برای بسیاری از خانواده‌ها آشناست؛ اتاق‌هایی پر از اسباب‌بازی، اما کودکانی بی‌قرار، زوددل‌زده و گاهی پرخاشگر.

در نقطه مقابل، همین اسباب‌بازی‌های به ظاهر ساده، می‌توانند اولین معلم‌های زندگی کودک باشند؛ معلم‌هایی که بی‌صدا به او یاد می‌دهند چگونه فکر کند، چگونه احساس کند، چگونه با دیگران ارتباط بگیرد و حتی چگونه خودش را بشناسد.

اما مرز میان «بازیِ سازنده» و «بازیِ آسیب‌زا» کجاست؟ کدام اسباب‌بازی‌ها واقعاً به رشد کودک کمک می‌کنند و کدام‌ها فقط ظاهر فریبنده‌ای دارند که در بلندمدت می‌توانند بر روان و رفتار او اثر بگذارند؟

در همین زمینه، دکتر ناهید کرمی، روانشناس کودک و نوجوان، به تشریح ابعاد پنهان و کمتر دیده‌شده انتخاب اسباب‌بازی در زندگی کودکان پرداخته است.

اسباب‌بازی؛ فقط سرگرمی نیست، زبان رشد روانی کودک است

به گفته دکتر ناهید کرمی، انتخاب اسباب‌بازی فقط یک سرگرمی ساده برای کودک نیست؛ بلکه ابزاری مهم در فرآیند رشد روانی، شناختی و اجتماعی او محسوب می‌شود. نوع اسباب‌بازی‌هایی که کودک در سال‌های اولیه زندگی با آن‌ها درگیر می‌شود، می‌تواند بر شکل‌گیری شخصیت، الگوهای رفتاری، مهارت‌های ارتباطی و حتی سبک فکر کردن او تأثیر بگذارد.

این روانشناس کودک توضیح می‌دهد: «اسباب‌بازی‌ها در واقع زبان یادگیری کودک هستند. کودکی که با بازی‌های فکری، ساختنی و خلاقانه درگیر می‌شود، معمولاً مهارت حل مسئله، تمرکز، برنامه‌ریزی و تفکر خلاق در او تقویت می‌شود. در نقطه مقابل، اسباب‌بازی‌های صرفاً هیجانی یا خشونت‌آمیز اگر بدون نظارت و تعادل استفاده شوند، ممکن است زمینه افزایش پرخاشگری، تحریک‌پذیری یا کاهش تحمل روانی را ایجاد کنند.»

 کرمی همچنین به نقش اسباب‌بازی در شکل‌گیری هویت کودک اشاره کرده و می‌گوید: «اسباب‌بازی‌ها در شکل‌گیری هویت و ویژگی‌های شخصیتی نقش دارند. بازی‌های گروهی به کودک مهارت همکاری، رعایت نوبت، همدلی و تعامل اجتماعی را آموزش می‌دهند، در حالی که بازی‌های نمادین مانند عروسک‌بازی یا خانه‌بازی به کودک کمک می‌کنند احساسات، ترس‌ها و تجربه‌های درونی خود را بازنمایی و پردازش کند.»

چه اسباب‌بازی‌هایی می‌توانند اضطراب و پرخاشگری را تشدید کنند؟

این روانشناس کودک در پاسخ به این پرسش که چه نوع اسباب‌بازی‌هایی می‌توانند اضطراب، پرخاشگری یا ترس را در کودک تقویت کنند، توضیح می‌دهد: «اسباب‌بازی‌هایی که بر پایه خشونت شدید، ترس یا تخریب طراحی شده‌اند، می‌توانند در برخی کودکان اضطراب و پرخاشگری را تشدید کنند.»

او اضافه می‌کند: «عروسک‌ها یا شخصیت‌های بسیار ترسناک، بازی‌های دارای صحنه‌های خشن و اسباب‌بازی‌هایی با صداهای ناگهانی و آزاردهنده، برای کودکان حساس می‌توانند احساس ناامنی ایجاد کنند. همچنین بازی‌های رقابتیِ افراطی که مدام حس شکست یا مقایسه را القا می‌کنند، ممکن است اعتمادبه‌نفس کودک را کاهش دهند. اسباب‌بازی‌های دیجیتالی با محرک‌های سریع و هیجان مداوم نیز گاهی باعث تحریک‌پذیری و کاهش تحمل روانی کودک می‌شوند. البته واکنش کودکان متفاوت است و نقش والدین در نظارت، گفت‌وگو و ایجاد تعادل در نوع بازی‌ها بسیار تعیین‌کننده است.»

آیا تفنگ اسباب‌بازی کودک را پرخاشگر می‌کند؟

در سال‌های اخیر یکی از بحث‌های پرتکرار میان والدین و حتی در شبکه‌های اجتماعی این بوده که آیا بازی‌های خشن، به‌ویژه اسباب‌بازی‌هایی مثل تفنگ، می‌توانند باعث افزایش پرخاشگری در کودکان شوند یا نه. بخشی از خانواده‌ها با نگرانی از این نوع اسباب‌بازی‌ها اجتناب می‌کنند و بخشی دیگر آن را صرفاً یک ابزار بازی و تخلیه هیجان می‌دانند.

تفنگ اسباب‌بازی به‌تنهایی کودک را پرخاشگر نمی‌کند، اما تکرار بازی‌های مبتنی بر خشونت می‌تواند حساسیت کودک نسبت به رفتارهای تهاجمی را افزایش دهد.

او تاکید می‌کند: «تأثیر این اسباب‌بازی‌ها به عوامل مهم‌تری مثل فضای خانوادگی، الگوی رفتاری والدین، میزان نظارت و ویژگی‌های شخصیتی کودک بستگی دارد.» این روانشناس کودک اضافه می‌کند: «اگر بازی با تفنگ همراه با آموزش همدلی، کنترل هیجان و تفکیک خیال از واقعیت باشد، معمولاً آسیب جدی ایجاد نمی‌کند.» به گفته او، نگرانی زمانی جدی می‌شود که کودک فقط با بازی‌های خشونت‌آمیز سرگرم باشد و فرصت تجربه بازی‌های خلاقانه و اجتماعی را نداشته باشد.

وقتی اتاق پر از اسباب‌بازی است اما کودک حوصله ندارد

بعضی والدین با این صحنه روبه‌رو هستند: اتاقی پر از اسباب‌بازی، اما کودکی که خیلی زود خسته می‌شود و هیچ‌چیز برایش جذابیت ندارد. این وضعیت در نگاه اول متناقض به نظر می‌رسد، اما از نگاه روانشناسی کودک، اتفاقی قابل توضیح است. کرمی در این‌باره توضیح می‌دهد: «زیاد بودن اسباب‌بازی لزوماً به معنای رشد خلاقیت نیست؛ گاهی تنوع بیش از حد باعث می‌شود کودک تمرکز و درگیری عمیق با بازی را از دست بدهد.»

خلاقیت بیشتر در بازی‌های ساده، آزاد و مشارکتی شکل می‌گیرد؛ نه در انباشت وسایل متعدد و لوکس

او می‌گوید: «وقتی کودک مدام با اسباب‌بازی‌های آماده و سرگرمی‌های سریع بمباران می‌شود، قدرت تخیل و توانایی خلق بازی از درون خودش کمتر فعال می‌شود.» به گفته این روانشناس، «برخی کودکان نیز به دلیل وابستگی به محرک‌های فوری، زود دچار احساس تکرار و بی‌حوصلگی می‌شوند.در واقع خلاقیت بیشتر در بازی‌های ساده، آزاد و مشارکتی شکل می‌گیرد؛ نه در انباشت وسایل متعدد و لوکس.» او همچنین یادآور می‌شود: «گاهی کودک بیش از اسباب‌بازی جدید، به حضور والدین، تعامل عاطفی و فرصت تجربه بازی‌های واقعی نیاز دارد.»

خرید بی‌رویه اسباب‌بازی؛ جبران عاطفی یا خطای تربیتی؟

کرمی در ادامه به پیامدهای خرید بی‌رویه اسباب‌بازی توسط والدین اشاره می‌کند و می‌گوید: «خرید بی‌رویه اسباب‌بازی معمولاً احساس گناه والدین را به‌صورت موقت آرام می‌کند، اما در بلندمدت نمی‌تواند جایگزین ارتباط عاطفی و وقت‌گذرانی واقعی با کودک شود.»

او توضیح می‌دهد: «این رفتار ممکن است کودک را به دریافت پاداش‌های مادی عادت دهد و آستانه رضایت او را بالا ببرد؛ به‌طوری‌که دیگر از داشته‌هایش لذت عمیق نبرد.» همچنین به گفته او، «والدین نیز به‌تدریج دچار فشار اقتصادی، فرسودگی روانی و احساس ناکافی بودن می‌شوند.در چنین شرایطی رابطه عاطفی کم‌کم به جبران با خرید تبدیل می‌شود، در حالی‌که کودک بیش از وسایل جدید، به توجه، امنیت روانی و حضور والدین نیاز دارد.»

چگونه به کودک «نه» بگوییم بدون احساس طردشدگی؟

این روانشناس کودک درباره شیوه برخورد با درخواست‌های مکرر کودک برای خرید اسباب‌بازی می‌گوید: «وقتی کودک مدام اسباب‌بازی جدید می‌خواهد، مهم است که والدین با آرامش و همدلی پاسخ دهند، نه با سرزنش یا عصبانیت.»

او توضیح می‌دهد: بهتر است ابتدا احساس کودک را تأیید کنند؛ مثلا بگویند: “می‌دانم این اسباب‌بازی را خیلی دوست داری.” بعد، قاطع اما مهربان حد و مرز بگذارند: “الان قرار نیست اسباب‌بازی جدید بخریم.

کرمی تاکید می‌کند: «والدین نباید برای کم کردن عذاب وجدان، هر خواسته‌ای را سریع برآورده کنند؛ چون کودک تحمل ناکامی را یاد نمی‌گیرد. می‌توان به کودک حق انتخاب زمان‌دار داد؛ مثلا برای مناسبت بعدی یا با پس‌انداز خودش آن را تهیه کند.

 کودکی که محبت، توجه و گفت‌وگوی کافی دریافت می‌کند، “نه” شنیدن را کمتر معادل طردشدگی یا کمبود عاطفی می‌داند.

معیارهای مهم در خرید اسباب‌بازی برای کودک

در پایان این گفت‌وگو، کرمی درباره معیارهای انتخاب اسباب‌بازی مناسب توضیح می‌دهد: والدین هنگام خرید اسباب‌بازی باید به تناسب آن با سن و مرحله رشدی کودک توجه کنند تا هم ایمن باشد و هم باعث یادگیری و خلاقیت شود.

او می‌گوید: «اسباب‌بازی بهتر است مهارت‌هایی مثل حل مسئله، تخیل، تعامل اجتماعی و تمرکز را تقویت کند، نه فقط کودک را منفعل نگه دارد. همچنی کیفیت و ایمنی محصول اهمیت زیادی دارد؛ نداشتن قطعات خطرناک، لبه تیز و مواد آسیب‌زا ضروری است. بهتر است تعداد اسباب‌بازی‌ها متعادل باشد، چون تنوع و خرید بیش‌ازحد می‌تواند باعث دلزدگی و کاهش تمرکز کودک شود.»

گرمازدگی؛ تهدید خاموش روزهای سوزان

 گرمازدگی یکی از خطرناک‌ترین پیامدهای قرار گرفتن طولانی‌مدت در هوای گرم است که می‌تواند در مدت کوتاهی سلامت انسان را با تهدیدی جدی مواجه کند. به همین خاطر شناخت علائم گرمازدگی و آگاهی از راه‌های پیشگیری و مقابله با آن بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند.

بدن انسان به‌طور طبیعی تلاش می‌کند دمای داخلی خود را در حدود ۳۷ درجه سانتی‌گراد حفظ کند. مغز، به‌ویژه بخشی به نام هیپوتالاموس، نقش مرکز کنترل دما را بر عهده دارد. هنگامی که هوا گرم می‌شود یا فعالیت بدنی افزایش پیدا می‌کند، بدن از طریق تعریق و افزایش جریان خون به سطح پوست، گرمای اضافی را دفع می‌کند.

تعریق یکی از مهم‌ترین سازوکارهای خنک‌کننده بدن است. وقتی عرق از سطح پوست تبخیر می‌شود، بخشی از گرمای بدن نیز از بین می‌رود. اما اگر دمای محیط بسیار بالا باشد یا رطوبت هوا زیاد شود، این سیستم کارایی خود را از دست می‌دهد. در چنین شرایطی بدن دیگر نمی‌تواند گرمای اضافی را به‌درستی دفع کند و دمای داخلی آن به‌تدریج افزایش می‌یابد.

وقتی سیستم خنک‌کننده بدن از کار می‌افتد

گرمازدگی زمانی رخ می‌دهد که مکانیسم‌های طبیعی تنظیم دمای بدن دیگر قادر به کنترل گرما نباشند. در این حالت دمای بدن ممکن است به بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد برسد، وضعیتی که یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود.

افزایش شدید دمای بدن باعث اختلال در عملکرد سلول‌ها و اندام‌های مختلف می‌شود. هرچه مدت زمان قرار گرفتن فرد در این شرایط بیشتر باشد، احتمال بروز آسیب‌های جدی نیز افزایش می‌یابد. به همین دلیل پزشکان تأکید می‌کنند که گرمازدگی را نباید با خستگی ناشی از گرما اشتباه گرفت.

مغز، نخستین قربانی گرمازدگی

یکی از مهم‌ترین اندام‌هایی که از گرمازدگی آسیب می‌بیند، مغز است. دمای بالا می‌تواند عملکرد طبیعی سلول‌های عصبی را مختل کند و روی توانایی تفکر، تصمیم‌گیری و تمرکز اثر بگذارد. به همین دلیل افراد دچار گرمازدگی ممکن است احساس گیجی، منگی یا سردرگمی داشته باشند. برخی افراد رفتارهای غیرعادی از خود نشان می‌دهند و حتی ممکن است نتوانند به پرسش‌های ساده پاسخ دهند. در موارد شدیدتر نیز احتمال بیهوش شدن وجود دارد.

این تغییرات ذهنی یکی از مهم‌ترین نشانه‌های هشداردهنده گرمازدگی است و نباید نادیده گرفته شود. هرگونه اختلال در هوشیاری فردی که در معرض گرمای شدید قرار گرفته، نیازمند اقدام فوری است.

فشار مضاعف بر قلب و دستگاه گردش خون

در روزهای گرم، قلب برای خنک کردن بدن مجبور است سخت‌تر کار کند. رگ‌های خونی پوست گشاد می‌شوند تا خون بیشتری به سطح بدن برسد و گرما دفع شود. این فرآیند اگرچه ضروری است اما بار کاری قلب را افزایش می‌دهد.

در افراد سالم معمولا بدن می‌تواند این فشار اضافی را تحمل کند، اما در سالمندان، بیماران قلبی یا افرادی که فعالیت بدنی سنگین انجام می‌دهند، شرایط متفاوت است. افزایش ضربان قلب و کاهش حجم مایعات بدن می‌تواند خطر بروز مشکلات قلبی را بیشتر کند.

کارشناسان توصیه می‌کنند افراد دارای بیماری‌های قلبی در ساعات گرم روز از حضور طولانی‌مدت در فضای باز خودداری کنند و مایعات کافی بنوشند.

کم‌آبی، خطری که به آرامی پیش می‌رود

یکی دیگر از پیامدهای مهم گرمازدگی، از دست رفتن آب بدن است. هنگام تعریق، علاوه بر آب، مقداری از املاح ضروری بدن نیز دفع می‌شود. اگر این مایعات جایگزین نشوند، بدن به تدریج دچار کم‌آبی خواهد شد.

کم‌آبی باعث کاهش حجم خون و غلیظ‌تر شدن آن می‌شود. در نتیجه قلب برای پمپاژ خون باید تلاش بیشتری انجام دهد. همچنین خون‌رسانی به برخی اندام‌ها کاهش پیدا می‌کند و احتمال آسیب به کلیه‌ها افزایش می‌یابد.

در موارد شدید، کم‌آبی می‌تواند منجر به اختلال عملکرد کلیه، افت فشار خون و حتی شوک شود. به همین دلیل نوشیدن آب به‌صورت منظم در روزهای گرم اهمیت ویژه‌ای دارد، حتی زمانی که فرد احساس تشنگی نمی‌کند.

علائم هشداردهنده گرمازدگی را بشناسیم

شناخت علائم گرمازدگی می‌تواند از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند. یکی از نشانه‌های مهم، داغ و قرمز شدن پوست است. در بسیاری از موارد پوست فرد به‌طور غیرعادی گرم به نظر می‌رسد. کاهش تعریق یا قطع کامل آن نیز از علائم هشداردهنده محسوب می‌شود. برخلاف تصور عمومی، فرد دچار گرمازدگی شدید ممکن است دیگر عرق نکند، زیرا سیستم تنظیم دمای بدن از کار افتاده است.

سرگیجه، احساس ضعف، تهوع، بی‌قراری و کلافگی از دیگر علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند. برخی افراد همچنین دچار سردرد شدید می‌شوند و احساس می‌کنند توان ادامه فعالیت را ندارند.

از تپش قلب تا بیهوشی

با پیشرفت گرمازدگی، علائم شدت بیشتری پیدا می‌کنند. افزایش ضربان قلب، نفس‌نفس زدن و احساس تنگی نفس از جمله نشانه‌هایی هستند که خبر از فشار زیاد بر سیستم گردش خون می‌دهند. در این مرحله ممکن است فرد دچار اختلال در تمرکز شود و نتواند به‌درستی صحبت کند یا تصمیم بگیرد. گیجی شدید، از دست دادن تعادل و رفتارهای غیرعادی از علائمی هستند که نیاز به رسیدگی فوری دارند.

اگر گرمازدگی درمان نشود، احتمال بروز تشنج، کاهش سطح هوشیاری و بیهوشی وجود دارد. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و تأخیر در درمان می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد.

هنگام گرمازدگی چه باید کرد؟

اولین اقدام، خارج کردن فرد از محیط گرم است. انتقال به سایه، فضای سرپوشیده یا محیطی دارای تهویه مناسب می‌تواند روند افزایش دمای بدن را متوقف کند. پس از آن باید لباس‌های اضافی یا تنگ را شل کرد و به خنک شدن بدن کمک نمود. استفاده از حوله مرطوب، اسپری آب روی پوست یا قرار دادن پارچه خیس روی گردن و زیر بغل می‌تواند مؤثر باشد.

کارشناسان تأکید می‌کنند که نباید از آب بسیار سرد یا یخ به‌طور ناگهانی استفاده کرد، زیرا این کار ممکن است باعث شوک به بدن شود. خنک کردن تدریجی و کنترل‌شده معمولاً ایمن‌تر است.

نوشیدن مایعات با احتیاط

اگر فرد هوشیار باشد و توانایی بلع داشته باشد، می‌توان به او آب یا محلول‌های حاوی الکترولیت داد. نوشیدن مایعات باید به‌صورت جرعه‌جرعه انجام شود تا از تهوع یا استفراغ جلوگیری شود. مصرف نوشیدنی‌های بسیار شیرین، نوشابه‌های گازدار یا نوشیدنی‌های الکلی توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است روند جبران کم‌آبی را مختل کنند. آب ساده یا محلول‌های مخصوص جبران املاح بدن گزینه‌های مناسب‌تری هستند.

در عین حال، اگر فرد دچار گیجی شدید یا کاهش سطح هوشیاری شده باشد، نباید به او مایعات خورانده شود؛ زیرا خطر خفگی وجود دارد.

چه زمانی باید با اورژانس تماس گرفت؟

هرگاه فرد دچار بیهوشی، گیجی شدید، تشنج یا اختلال واضح در هوشیاری شود، باید فورا با اورژانس تماس گرفت. همچنین اگر علائم با اقدامات اولیه بهبود پیدا نکند یا دمای بدن همچنان بالا باقی بماند، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.

پزشکان تأکید می‌کنند که گرمازدگی شدید یک وضعیت ساده و گذرا نیست. این مشکل می‌تواند در مدت کوتاهی به آسیب مغزی، نارسایی کلیه، مشکلات قلبی و سایر عوارض جدی منجر شود.

پیشگیری بهترین راه مقابله با گرمازدگی

گرمازدگی اگرچه خطرناک است اما در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است. نوشیدن آب کافی، پرهیز از فعالیت‌های سنگین در ساعات اوج گرما، استفاده از لباس‌های سبک و روشن و حضور در محیط‌های خنک از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری محسوب می‌شوند.

همچنین توجه به سالمندان، کودکان، کارگران فضای باز و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا این گروه‌ها بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

با افزایش دمای هوا در فصل تابستان، آگاهی از علائم گرمازدگی و اقدام به‌موقع در برابر آن می‌تواند از بسیاری از مشکلات جدی جلوگیری کند. گاهی شناخت چند نشانه ساده و انجام چند اقدام اولیه، تفاوت میان یک حادثه قابل کنترل و یک وضعیت تهدیدکننده زندگی را رقم می‌زند.

اهمیت استفاده از «داروهای نارسایی قلبی» در بیماران مبتلا به سرطان

درمان سرطان برای بسیاری از بیماران فقط به مقابله با تومور محدود نمی‌شود، زیرا برخی داروهای ضدسرطان می‌توانند به قلب آسیب بزنند. اکنون یک بررسی گسترده نشان می‌دهد بعضی درمان‌های شناخته‌شده قلبی ممکن است در این شرایط نقش محافظتی مهمی داشته باشند.

یکی از چالش‌های مهم در درمان سرطان این است که برخی داروها و روش‌های ضدسرطان، در کنار اثر درمانی خود، می‌توانند بر قلب نیز فشار وارد کنند. این عوارض ممکن است توان پمپاژ قلب را کاهش دهند یا نشانه‌هایی از اختلال عملکرد قلبی ایجاد کنند. وقتی چنین مشکلی رخ می‌دهد، گاهی پزشکان ناچار می‌شوند دوز داروی ضدسرطان را کم کنند یا حتی درمان را متوقف کنند؛ موضوعی که می‌تواند بر موفقیت درمان سرطان اثر منفی بگذارد. به همین دلیل، محافظت از قلب در بیماران سرطانی در سال‌های اخیر به یکی از موضوعات مهم پزشکی تبدیل شده است.

اهمیت این مسئله زمانی بیشتر روشن می‌شود که بدانیم بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان، به‌ویژه در سنین بالاتر، ممکن است همزمان با بیماری‌های قلبی یا عوامل خطر قلبی نیز روبه‌رو باشند. در چنین شرایطی، یافتن راه‌هایی که بتواند هم ادامه درمان سرطان را ممکن کند و هم از افت عملکرد قلب جلوگیری کند، بسیار ارزشمند است. از همین رو، پژوهشگران به این پرسش پرداخته‌اند که آیا داروهایی که معمولا برای درمان نارسایی قلبی تجویز می‌شوند، می‌توانند در بیماران دریافت‌کننده درمان ضدسرطان نیز از قلب محافظت کنند یا نه.

در همین خصوص، محققانی از مرکز پزشکی دانشگاه اراسموس در روتردام هلند، پژوهشی را درباره اثرات محافظتی درمان‌های توصیه‌شده برای نارسایی قلبی در بیماران مبتلا به سرطان ارائه کردند. این کار که با تکیه بر گردآوری و ترکیب نتایج مطالعات منتشرشده انجام شد، به‌طور ساده بررسی می‌کرد که درمان‌های توصیه‌شده در راهنماهای پزشکی تا چه اندازه می‌توانند از افت عملکرد قلب در بیمارانی که داروهای ضدسرطان دریافت می‌کنند جلوگیری کنند.

روش کار به این صورت بود که پژوهشگران به‌طور نظام‌مند پایگاه‌های اطلاعاتی مقالات پزشکی و زیست‌پزشکی را جست‌وجو کردند تا همه مطالعات مرتبط را بیابند. آن‌ها تحقیقاتی را وارد بررسی کردند که روی بیماران دریافت‌کننده داروهای ضدسرطان انجام شده بود و اثر درمان‌های توصیه‌شده برای نارسایی قلبی را سنجیده بود. گروه‌های دارویی مورد ارزیابی شامل مهارکننده‌های سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون، بتابلوکرها، آنتاگونیست‌های گیرنده مینرالوکورتیکوئید، مهارکننده‌های سدیم-گلوکز کوترانسپورتر-۲ و همچنین استاتین‌ها بود. در مجموع ۴۹ مطالعه با داده‌های ۶۹۹۸ بیمار در این تحلیل وارد شد.

بخش اصلی این بررسی بر شاخصی به نام «کسر جهشی بطن چپ» یا LVEF متمرکز بود؛ معیاری که نشان می‌دهد قلب با چه توانایی‌ای خون را پمپاژ می‌کند. نتایج نشان داد در ۲۳ مطالعه‌ای که مهارکننده‌های سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون را بررسی کرده بودند، این داروها در مقایسه با دارونما یا مراقبت معمول، بهبود ۲.۸۸ درصدی در LVEF ایجاد کردند. در ۲۲ مطالعه مربوط به بتابلوکرها نیز بهبود مشاهده شد، هرچند این اثر کمتر و حدود ۱.۲۰ درصد بود. نکته قابل توجه آن بود که در هشت مطالعه، ترکیب این دو گروه دارویی باعث بهبود ۲.۹۸ درصدی شد.

یافته‌های دیگر نیز امیدوارکننده بود. پژوهشگران تغییرات مثبت قابل توجهی را در شاخصی به نام «استرین طولی سراسری» مشاهده کردند؛ این شاخص یکی از نشانگرهای قدرت انقباض عضله قلب است و می‌تواند آسیب‌های قلبی را زودتر نشان دهد. این بهبود با مهارکننده‌های سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون، بتابلوکرها و ترکیب این دو دیده شد. همچنین آنتاگونیست‌های گیرنده مینرالوکورتیکوئید در دو مطالعه افزایش ۴.۶۸ درصدی در LVEF نشان دادند، هرچند تعداد مطالعات آن کم بود. تنها مطالعه مربوط به مهارکننده‌های سدیم-گلوکز کوترانسپورتر-۲ نیز بهبود ۳.۲۰ درصدی را نشان داد. استاتین‌ها هم در هفت مطالعه با افزایش ۲.۴۹ درصدی در این شاخص همراه بودند.

این یافته‌ها از نظر عملی اهمیت زیادی دارند، زیرا نشان می‌دهند برخی درمان‌های آشنا و از پیش توصیه‌شده برای نارسایی قلبی ممکن است در بیماران سرطانی نیز به حفظ عملکرد قلب کمک کنند. اهمیت این موضوع فقط در سلامت قلب خلاصه نمی‌شود، بلکه می‌تواند به ادامه بهتر درمان سرطان نیز یاری برساند؛ چون هرچه قلب کمتر آسیب ببیند، احتمال وقفه یا تغییر ناخواسته در درمان ضدسرطان نیز کمتر می‌شود.

در عین حال، پژوهشگران تاکید کرده‌اند که برای برخی داروهای جدیدتر، تعداد مطالعات هنوز محدود است و نمی‌توان با قطعیت کامل درباره جایگاه آن‌ها نظر داد. بنابراین، هرچند نتایج به‌ویژه درباره ترکیب مهارکننده‌های سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون و بتابلوکرها دلگرم‌کننده است، اما برای روشن شدن نقش دقیق دیگر درمان‌های قلبی در بیماران سرطانی، انجام آزمایش‌های بیشتر ضروری خواهد بود.

قابل ذکر است این نتایج در ESC Cardio-Oncology ۲۰۲۶، نشست سالانه شورای کاردیو-آنکولوژی انجمن قلب اروپا، ارائه شده‌اند. این رویداد علمی وابسته به انجمن قلب اروپا (European Society of Cardiology) است؛ نهادی علمی و تخصصی که در حوزه بیماری‌های قلب و عروق فعالیت می‌کند.