دسته: سلامت
نشستن طولانیمدت بدون تحرک؛ خطری پنهان برای سلامت
نتایج یک مطالعه گسترده نشان میدهد که نشستن طولانیمدت و بیوقفه، میتواند خطر مرگ ناشی از سرطان را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
به گفته پژوهشگران، هر ساعت نشستن بدون تحرک، با ۹ درصد افزایش خطر مرگ ناشی از سرطان مرتبط است و این یافته میتواند نگاه ما به سبک زندگی روزمره را تغییر دهد.
همه ما میدانیم که نشستن زیاد برای سلامتی مضر است، اما نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد که نه تنها میزان نشستن، بلکه نحوه آن نیز اهمیت دارد؛ به عبارت دیگر، نشستن برای ساعات طولانی بدون بلندشدن و حرکت، بسیار مضرتر از نشستنی است که با چند دقیقه راهرفتن یا ایستادن همراه باشد.
این مطالعه که نتایج آن در مجله پیاِلاواِس مدیسین/ PLOS Medicine منتشر شده، توسط فردریک هو
(Frederick Ho) از دانشگاه گلاسکو در انگلیس و همکارانش انجام شده است. پژوهشگران دادههای بیش از ۹۱ هزار نفر از شرکتکنندگان در بانک زیستی انگلستان (UK Biobank) را که به مدت هفت روز از دستگاههای ردیاب فعالیت استفاده کرده بودند، تحلیل و سلامت آنها را به طور میانگین بیش از ۱۲ سال پیگیری کردند.
نشستن بیوقفه چه خطری دارد؟
هرگونه نشستن، درازکشیدن یا خوابیدن در طول روز، بیتحرکی محسوب میشود؛ فرقی نمیکند پشت میز کار باشید، در ماشین نشسته باشید یا پای تلویزیون لم داده باشید. پژوهشگران برای بررسی دقیقتر، زمان نشستن را به دو الگوی اصلی تقسیم کردند:
نشستن طولانیمدت: دورههای نشستن که حداقل ۳۰ دقیقه به طول انجامیده و حداقل ۹۰ درصد آن در حالت نشسته سپری شده باشد؛
نشستن با وقفه: دورههای نشستن کوتاهتر که با بیش از ۱۰ درصد فعالیت غیرنشسته (مانند ایستادن یا راهرفتن) شکسته میشوند.
یافتهها نشان داد افرادی که مدت زمان بیشتری را در حالت نشستن مداوم و بدون حرکت سپری کردهاند، با خطر بالاتر مرگ ناشی از سرطان (۹ درصد افزایش به ازای هر ساعت) روبهرو بودند. همچنین این افراد بیشتر در معرض ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی (مانند مری، کبد، کلیه، لوزالمعده، روده بزرگ، سینه، تخمدان و تیروئید) و سرطانهای مرتبط با دیابت نوع ۲ قرار داشتند.
حتی حرکات سبک هم مفید است
نکته امیدوارکننده این است که برای کاهش این خطر، نیازی به ورزش شدید نیست. پژوهشگران دریافتند جایگزینکردن یک ساعت نشستن بیوقفه با فعالیت بدنی سبک، با ۱۲ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان همراه است.
فعالیت سبک شامل حرکات سادهای مانند راه رفتن در خانه یا محل کار، انجام کارهای خانه، یا ایستادن و حرکت کوتاه بین دورههای نشستن است. این وقفههای حرکتی کوتاه میتوانند به بدن در تنظیم قند خون، چربیها و سوختوساز بدن کمک کنند؛ فرآیندهایی که در طول بیتحرکی طولانی مختل میشوند.
به گفته پژوهشگران، تأثیر نشستن بر سلامت تنها به مقدار کل زمان آن خلاصه نمیشود؛ بلکه نحوه توزیع این زمان در طول روز نیز اهمیت دارد. این یافته از نظر زیستی مهم است، زیرا مطالعات تجربی نشان دادهاند که ایجاد وقفه در نشستن طولانی با چند دقیقه حرکت، میتواند واکنشهای سوختوسازی بدن را در مقایسه با نشستن بیوقفه بهبود بخشد.
چند بار و چگونه حرکت کنیم؟
کارشناسان توصیه میکنند که افراد هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یکبار، دستکم ۱ تا ۲ دقیقه به فعالیتهایی مانند ایستادن، راهرفتن یا کشش بدن بپردازند. این وقفههای کوتاه میتوانند تأثیر مهمی بر سلامت شما داشته باشند.
همچنین ایستادن به جای نشستن نیز مفید است، اما حرکت و راه رفتن حتی بهتر از ایستادن صرف است؛ زیرا باعث افزایش جریان خون و فعالسازی عضلات میشود.
محدودیتها و توصیههای عملی
پژوهشگران تأکید دارند که این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند. همچنین شرکتکنندگان این پژوهش عمدتاً از افرادی تشکیل شده بودند که به طور کلی سالمتر و فعالتر از جمعیت معمولی هستند و این موضوع ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشد؛ از سوی دیگر، دستگاههای ردیاب فعالیت فقط به مدت هفت روز استفاده شدهاند که شاید نتواند نشاندهنده کامل عادات بلندمدت افراد باشد.
با وجود این محدودیتها، این پژوهش به شواهد روزافزونی افزوده شده که نشان میدهد ورزش منظم به تنهایی برای جبران اثرات مضر نشستن طولانی کافی نیست. چه بسا فردی همه توصیههای ورزشی را به جا آورد، اما همچنان ساعات زیادی از روز را بدون حرکت بنشیند.
پیام اصلی این مطالعه این نیست که مردم باید هر ساعت نشستن را با ورزش سنگین جایگزین کنند؛ بلکه تأکید بر این است که گنجاندن فعالیتهای سبک و بیزحمت در طول روز، بهویژه در زمانهایی که پشت میز یا روی مبل مینشینید، میتواند تفاوتی چشمگیر در سلامت افراد ایجاد کند.
پژوهشگران در پایان خاطرنشان کردند: توصیههای فعلی سلامت عمدتاً بر ورزشهای سنگین یا نسبتاً شدید متمرکز است، اما یافتههای ما نشان میدهد که حرکات سبک را نیز نباید نادیده گرفت. در آینده، مطالعات بالینی به ما کمک خواهند کرد تا از توصیههای کلی فراتر رفته و راهکارهای شخصیسازیشدهای برای شکستن زمان نشستن ارائه دهیم.
آیا غذا خوردن مکرر سوختوساز را افزایش میدهد/ پاسخ یک متخصص به باور رایج
یک استاد دانشگاه با رد این باور رایج که غذا خوردن هر دو ساعت یکبار سوختوساز بدن را افزایش میدهد، گفت: سهم غذا در افزایش مصرف انرژی ناچیز است و فعالیت بدنی، بهویژه ورزش منظم، مؤثرترین راه برای افزایش سوختوساز و مصرف کالری به شمار میرود.
به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه گاردین در گزارشی آورده است:
بسیاری از افراد تصور میکنند که برای بالابردن سوختوساز بدن (متابولیسم)، باید هر دو تا سه ساعت یکبار چیزی بخورند. این باور در میان افرادی که به دنبال کاهش وزن یا افزایش انرژی هستند، بسیار رایج است. اما دکتر جیمز بتس (James Betts)، استاد فیزیولوژی متابولیک در دانشگاه باث» انگلیس، میگوید این باور فقط تا حد بسیار کمی درست است و تأثیر آن در عمل ناچیز است.
به گفته او، وقتی مردم از سوختوساز بدن صحبت میکنند، معمولاً منظورشان میزان سوختوساز است؛ یعنی میزان انرژی سوزاندهشده توسط بدن در طول روز. این میزان بیشتر به عواملی مانند وزن، سن، جنسیت و ترکیب بدنی بستگی دارد و برای هر فرد پیشبینیپذیر است؛ به عبارت سادهتر، بدن هر کس بر اساس ویژگیهای جسمانیاش، مقدار مشخصی انرژی در حالت استراحت مصرف میکند.
انرژی مصرفی روزانه بدن از سه منبع اصلی تأمین میشود:
۱. انرژی لازم برای کارکرد اندامها (مثل تنفس، گردش خون و ضربان قلب) که به آن سوختوساز پایه گفته میشود؛
۲. انرژی صرفشده برای هضم، جذب و پردازش غذا که به آن اثر گرمایی غذا میگویند؛
۳. انرژی مصرفشده در اثر تحرک روزانه و ورزش.
از میان این سه، تنها بخش مربوط به فعالیت بدنی است که میتوان آن را بهطور چشمگیری تغییر داد. سوختوساز پایه تقریباً ثابت است و هضم غذا نیز سهم ناچیزی در مصرف کل انرژی دارد.
دکتر بتس توضیح میدهد: وقتی مردم میگویند میخواهند سوختوساز بدن خود را بالا ببرند، در واقع میخواهند انرژی بیشتری بسوزانند؛ اما سوختوساز پایه بدن بهسادگی تغییرپذیر نیست و بیشتر به عواملی مثل وزن و سن بستگی دارد؛ برای مثال، یک فرد با وزن بیشتر، حتی در حالت استراحت، کالری بیشتری نسبت به فردی با وزن کمتر میسوزاند.
او درباره تأثیر غذا خوردن بر سوختوساز میگوید: هضم و جذب غذا حدود ۱۰ درصد از کالری دریافتی را مصرف میکند. یعنی اگر ۱۰۰ کالری بخورید، حدود ۱۰ کالری آن صرف هضم میشود و فقط ۹۰ کالری برای بدن باقی میماند؛ اما این میزان آنقدر کم است که نمیتواند تأثیر واقعی روی افزایش سوختوساز داشته باشد. به عبارت دیگر، شما با خوردن مکرر نمیتوانید کالری بیشتری بسوزانید؛ بلکه فقط کالری بیشتری دریافت میکنید.
به گفته این استاد دانشگاه، اگر هدف شما افزایش مصرف انرژی است، بهترین و مؤثرترین راه، افزایش تحرک و ورزش است؛ نه خوردن مکرر در طول روز. پیادهروی، دویدن، شنا یا هر نوع فعالیت بدنی منظم، تأثیر بسیار بیشتری بر افزایش سوختوساز دارد تا خوردن وعدههای غذایی کوچک و مکرر.
بتس نتیجه میگیرد: خوردن هر دو تا سه ساعت یکبار سوختوساز بدن را بالا میبرد، اما بسیار ناچیز است. برای تأثیر واقعی، باید بهجای تکیه بر وعدههای غذایی مکرر، بر فعالیت بدنی و ورزش متمرکز شد.
متخصص تغذیه: برای پیشگیری از گرمازدگی، آب را منظم بنوشید
یک متخصص تغذیه و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به افزایش دمای هوا و ورود کشور به گرمترین روزهای سال، نوشیدن منظم آب، مصرف غذاهای سبک، افزایش مصرف میوه و سبزیجات و رعایت اصول نگهداری مواد غذایی را مهمترین راهکارهای پیشگیری از گرمازدگی، کمآبی بدن و مسمومیتهای غذایی عنوان کرد.
الهام حسینی افزود: گرمازدگی زمانی رخ میدهد که بدن نتواند دمای خود را بهطور مؤثر تنظیم کند و یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از آن، رعایت اصول صحیح تغذیه و تأمین آب بدن است.
وی افزود: افراد باید به طور منظم آب بنوشند و منتظر احساس تشنگی نمانند، زیرا احساس تشنگی بهطور معمول زمانی ایجاد میشود که بدن تا حدودی دچار کمآبی شده است.
حسینی اضافه کرد: در این روزهای گرم مصرف وعدههای غذایی سبک و کمچرب نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا غذاهای چرب و پرحجم باعث افزایش تولید گرما در بدن و فشار بیشتر بر دستگاه گوارش میشوند.
وی با تأکید بر افزایش مصرف میوهها و سبزیجات تازه تصریح کرد: این مواد علاوه بر داشتن آب فراوان، سرشار از پتاسیم، منیزیم، ویتامین C و ترکیبات آنتیاکسیدانی هستند و به حفظ تعادل مایعات بدن و کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از گرما کمک میکنند.
وی افزود: افرادی که در محیطهای گرم فعالیت بدنی یا تعریق زیادی دارند، علاوه بر آب باید به جبران نمک و مواد معدنی از دست رفته نیز توجه کنند، نوشیدنی حاوی مقدار اندکی نمک، کمی آبلیمو همراه با خاکشیر یا تخم شربتی میتواند جایگزین مناسبی باشد، البته بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا یا سایر بیماریهای مزمن بهتر است بدون افزودن نمک و با مشورت پزشک از این نوشیدنی استفاده کنند.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان درباره میزان نیاز بدن به مایعات در روزهای گرم اظهار داشت: میزان نیاز به مایعات به سن، وزن، وضعیت سلامت، میزان فعالیت بدنی و شدت تعریق بستگی دارد اما نوشیدن هشت تا ۱۰ لیوان آب در طول شبانهروز برای همه افراد ضروری است و در روزهای بسیار گرم یا هنگام فعالیت در فضای باز باید این میزان افزایش یابد.
وی خاطرنشان کرد: بهترین شاخص برای ارزیابی وضعیت آب بدن، علاوه بر احساس تشنگی، رنگ ادرار صبحگاهی است، ادرار زرد روشن نشاندهنده دریافت مناسب مایعات است در حالی که ادرار تیره، کاهش حجم ادرار یا خشکی دهان از نشانههای اولیه کمآبی بدن به شمار میرود.
آب ساده بهترین نوشیدنی برای پیشگیری از کم آبی است
حسینی آب ساده را بهترین نوشیدنی برای پیشگیری از کمآبی عنوان کرد و گفت: شیر کمچرب، دوغ کمنمک و بدون گاز و آب طعمدار طبیعی بدون شکر افزوده نیز گزینههای مناسبی هستند، همچنین افرادی که بیش از یک ساعت فعالیت شدید همراه با تعریق دارند، میتوانند از محلول خوراکی ORS یا نوشیدنیهای حاوی الکترولیت برای جبران سدیم و پتاسیم از دست رفته استفاده کنند.
وی با اشاره به خوراکیهای مناسب روزهای گرم افزود: هندوانه، خربزه، طالبی، توتفرنگی، خیار، گوجهفرنگی، کاهو، کرفس، ماست، دوغ کمنمک و سوپهای سبک به حفظ آب بدن کمک میکنند.
این متخصص تغذیه ادامه داد: در مقابل، غذاهای بسیار شور مانند چیپس، پفک، فستفودها، سوسیس و کالباس، غذاهای چرب و سرخشده، نوشابههای شیرین و مصرف بیش از حد نوشیدنیهای کافئیندار باید محدود شود، زیرا میتوانند خطر کمآبی بدن را افزایش دهند.
حسینی درباره مصرف چای، قهوه و نوشابه نیز گفت: برخلاف تصور رایج، مصرف متعادل چای و قهوه در افرادی که به نوشیدن آن عادت دارند، بهطور معمول باعث کمآبی قابل توجه نمیشود اما این نوشیدنیها نباید جایگزین آب شوند، مصرف بیش از حد نوشیدنیهای کافئیندار، بهویژه اگر همراه با دریافت ناکافی آب باشد، میتواند خطر کمآبی را افزایش دهد و بهتر است مصرف قهوه به ۲ تا ۳ فنجان در روز محدود شود.
وی ادامه داد: نوشابههای گازدار، نوشیدنیهای شیرین و نوشابههای انرژیزا به دلیل داشتن مقادیر زیاد قند افزوده و ارزش تغذیهای پایین، انتخاب مناسبی برای روزهای گرم نیستند.
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات تغذیه و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اینکه سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران قلبی، کلیوی و دیابتی بیش از سایر افراد در معرض کمآبی، اختلالات الکترولیتی و گرمازدگی قرار دارند، گفت: سالمندان باید حتی بدون احساس تشنگی در فواصل منظم آب و مایعات بنوشند، کودکان بهطور مرتب آب، شیر یا سایر مایعات سالم دریافت کنند، زنان باردار مصرف آب، میوه، سبزیجات و لبنیات کمچرب را افزایش دهند و بیماران قلبی، کلیوی و دیابتی نیز برنامه دریافت مایعات خود را مطابق نظر پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم کنند.
وی درباره افرادی که ساعات طولانی در فضای باز فعالیت میکنند نیز اظهار داشت: کارگران ساختمانی، کشاورزان، نیروهای خدمات شهری، رانندگان، مأموران پلیس و سایر افرادی که در محیطهای گرم فعالیت میکنند، باید مصرف آب را پیش از شروع کار آغاز کنند و در شرایط گرمای شدید هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلیلیتر آب بنوشند، حتی اگر احساس تشنگی نداشته باشند.
حسینی صبحانه کامل شامل نان سبوسدار، لبنیات، تخممرغ و میوه و ناهار سبک همراه با مرغ، ماهی یا حبوبات، سالاد و سبزیجات را بهترین برنامه غذایی این افراد دانست و افزود: مصرف غذاهای چرب، سرخشده و پرادویه در هوای گرم باید محدود شود.
وی علائم اولیه گرمازدگی را تشنگی شدید، ضعف، بیحالی، خستگی، سردرد، سرگیجه، تهوع، گرفتگی عضلات، تعریق شدید و کاهش تمرکز برشمرد و گفت: در صورت مشاهده این علائم باید فرد را سریع به محیط خنک منتقل کرد، لباسهای اضافی را کاهش داد با آب خنک، حوله مرطوب یا کمپرس سرد دمای بدن را پایین آورد و در صورت هوشیاری، آب یا محلول خوراکی ORS را بهصورت جرعهجرعه به او داد.
وی تأکید کرد: اگر فرد دچار کاهش سطح هوشیاری، گیجی، تشنج، استفراغ مکرر یا دمای بدن بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد شود یا علائم با اقدامات اولیه طی ۳۰ دقیقه بهبود نیابد، باید سریع با اورژانس تماس گرفته و به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل شود.
حسینی همچنین درباره مصرف محلولهای الکترولیت و نوشیدنیهای ورزشی گفت: این نوشیدنیها برای همه افراد ضروری نیستند و بیشتر برای افرادی توصیه میشوند که بیش از یک ساعت فعالیت بدنی شدید در هوای گرم و تعریق بسیار زیاد دارند یا به دلیل شرایط شغلی ساعات طولانی در محیطهای گرم کار میکنند.
وی افزود: بسیاری از نوشیدنیهای ورزشی تجاری حاوی مقادیر قابل توجهی قند هستند، بنابراین مصرف روزانه آنها برای افراد کمتحرک، کودکان یا افرادی که تنها در معرض گرمای هوا قرار دارند، ضرورتی ندارد و بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا، بیماریهای قلبی یا کلیوی نیز باید پیش از مصرف آنها با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.
این متخصص تغذیه درباره رژیمهای غذایی سخت و ورزش در فصل گرما نیز گفت: انجام فعالیت بدنی شدید در ساعات ۱۱ صبح تا پنج بعدازظهر میتواند خطر کمآبی، گرمازدگی، افت فشار خون، اختلالات الکترولیتی و حتی آسیبهای قلبی ـ عروقی را افزایش دهد.
وی بهترین زمان ورزش در فصل گرما را اوایل صبح یا پس از غروب آفتاب دانست و گفت: نوشیدن آب قبل، حین و بعد از ورزش، پوشیدن لباسهای سبک و روشن و کاهش شدت تمرین در روزهای بسیار گرم ضروری است.
حسینی درباره روزهداری نیز گفت: افرادی که در روزهای بسیار گرم روزه میگیرند، باید در فاصله افطار تا سحر آب و مایعات را بهصورت تدریجی و کافی مصرف کنند و از نوشیدنیهای شیرین، غذاهای بسیار شور و پرچرب که تشنگی را افزایش میدهند، پرهیز کنند.
وی به افزایش احتمال فساد مواد غذایی در فصل تابستان اشاره کرد و گفت: شهروندان باید مواد غذایی فاسدشدنی مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ و لبنیات را در پایان خرید تهیه و در کوتاهترین زمان ممکن به یخچال منتقل و گوشت و مرغ خام را جدا از غذاهای آماده نگهداری کنند، غذاها را بهطور کامل بپزند و از خرید مواد غذایی عرضهشده در کنار خیابان و بدون رعایت زنجیره سرد، بهویژه فرآوردههای گوشتی، لبنیات سنتی، سالادها، سسهای حاوی تخممرغ، بستنیهای غیربهداشتی و آبمیوههای غیرپاستوریزه خودداری کنند.
همزمان با تداوم گرمای هوا در استان اصفهان ، رییس مرکز پیشبینی و هشدار اداره کل هواشناسی استان اصفهان نیز پیشتر با هشدار نسبت به افزایش تابش اشعه فرابنفش (UV) از شهروندان خواسته بود در ساعت های اوج تابش اشعه فرابنفش مواجهه کمتری با نور خورشید داشته باشند.
لیلا امینی اظهار داشت: در شرایط گرمای شدید هوا و تابش اشعه فرابنفش به شهروندان توصیه شده که تا حد امکان از منزل خارج نشوند.در ساعات اوج تابش از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و برای محافظت از پوست و چشم، از کرم ضدآفتاب، کلاه، عینک آفتابی و لباسهای پوشیده استفاده کنند.
بر اساس شاخصهای جهانی، قرار گرفتن شاخص اشعه فرابنفش روی عدد ۱۱ در محدوده «خطر بسیار شدید» است و میتواند در کمتر از ۱۵ دقیقه موجب آسیبهای چشمی، سوختگی پوست، تضعیف سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به سرطانهای پوست شود.
کمبود ویتامین B۱۲ ممکن است روند زوال مغز را افزایش دهد
طبق تحقیقات جدید، سطح «عادی» ویتامین B۱۲ ممکن است افراد مسن را در معرض آسیبهای پنهان مغزی و زوال شناختی قرار دهد.
به نقل از ساینس دیلی، دریافت ویتامین B۱۲ طبق دستورالعملهای بهداشتی فعلی ممکن است در واقع برای محافظت از مغز در حال پیر شدن کافی نباشد.
ویتامین B۱۲ بیشتر به خاطر کمک به بدن در ساخت DNA، گلبولهای قرمز و بافت عصبی سالم شناخته شده است. اما تحقیقات نشان میدهد که صرفاً رعایت حداقل استاندارد فعلی ممکن است همیشه کافی نباشد، به خصوص برای افراد مسن.
یک مطالعه انجام شده توسط دانشگاه کالیفرنیا نشان داد که افراد مسن سالم با سطح ویتامین B۱۲ پایینتر، حتی زمانی که این سطح هنوز در محدوده طبیعی پذیرفته شده قرار داشت، علائمی از مشکلات عصبی و شناختی نامحسوس را نشان دادند.
این مطالعه، بزرگسالان مسنتری را که زوال عقل یا اختلال شناختی خفیف نداشتند، بررسی کرد. حتی در این گروه نسبتاً سالم، سطوح پایینتر B۱۲ فعال با تفکر کندتر، پردازش بصری کندتر و آسیب قابل مشاهدهتر در ماده سفید مغز مرتبط بود. ماده سفید از الیاف عصبی تشکیل شده است که به قسمتهای مختلف مغز امکان برقراری ارتباط را میدهد.
نویسنده ارشد، دکتر «آری جی. گرین»، از موسسه علوم اعصاب ویل دانشگاه کالیفرنیا، گفت: «بازنگری در تعریف کمبود B۱۲ برای گنجاندن نشانگرهای زیستی عملکردی میتواند منجر به مداخله زودهنگام و پیشگیری از زوال شناختی شود.»
محققان ۲۳۱ شرکتکننده سالم را از طریق مطالعه شبکه پیری مغز برای سلامت شناختی ثبتنام کردند. شرکتکنندگان میانگین سنی ۷۱ سال داشتند و هیچکدام زوال عقل یا اختلال شناختی خفیف نداشتند.
میانگین سطح B۱۲ خون آنها ۴۱۴.۸ پیکومول در لیتر بود که بسیار بالاتر از حداقل حد مجاز ۱۴۸ پیکومول در لیتر است. محققان به جای تکیه بر کل ویتامین B۱۲، بر فرم فعال بیولوژیکی این ویتامین تمرکز کردند که ممکن است بهتر منعکس کننده میزان ویتامین B۱۲ مورد استفاده بدن باشد.
تیم تحقیق دریافت شرکتکنندگانی که ویتامین B۱۲ فعال کمتری داشتند، در آزمونهای شناختی سرعت پردازش کمتری داشتند. این اثر با افزایش سن قویتر بود. آنها همچنین در پاسخ به محرکهای بصری تأخیر داشتند که به پردازش بصری کندتر و کاهش کارایی سیگنال دهی مغز اشاره دارد.
اسکن MRI علامت هشدار دیگری را اضافه کرد. شرکتکنندگانی که ویتامین B۱۲ فعال کمتری داشتند، حجم بیشتری از ضایعات ماده سفید داشتند که نواحی آسیب مغزی هستند که با زوال شناختی، زوال عقل و خطر سکته مغزی مرتبط هستند.
در مجموع، شواهد جدید از یک پیام دقیقتر پشتیبانی میکنند. B۱۲ به وضوح برای سیستم عصبی ضروری است و کمبود آن نباید نادیده گرفته شود. اما صرفاً افزایش B۱۲ برای همه ممکن است راه حل نباشد.
البته یافتههای جدید ثابت نمیکند که کمبود ویتامین B۱۲ فعال به طور مستقیم باعث زوال شناختی میشود و به این معنی نیست که هر فرد مسن باید بدون راهنمایی پزشکی شروع به مصرف مکملها کند.
کدام بیماریها عامل تپش قلب در هنگام استراحت هستند؟
به طور کلی ضربان قلب پایین در حالت استراحت، یعنی زمانی که بدن فعالیت ندارد به این معنی است که قلب، سالم تر و کارآمدتر است.
ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای بزرگسالان بین ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه است. اما اگر استرس زیادی دارید یا در صورت مصرف کافئین، افزایش ضربان قلب در حالت استراحت امری طبیعی است.
ضربان قلب ورزشکاران در حالت عادی کمتر از سایر افراد معمولی است. در ورزشکاران متوسط ضربان قلب در حال استراحت معمولا بین ۶۰ تا ۸۰ بار در دقیقه است اما برخی از ورزشکاران ضربان قلب آرامتر بین ۳۰ تا ۴۰ بار در دقیقه دارند.
همچنین مصرف برخی از داروها می تواند بر ضربان قلب در حالت استراحت تاثیر بگذارد که از آن جمله می توان به مسدود کننده های کانال کلسیم و مسدود کننده های بتا اشاره کرد. این داروها ضربان قلب را کاهش می دهند و برای درمان بیماری هایی مانند درد قفسه سینه، ریتم غیر طبیعی قلب و فشار خون بالا تجویز می شوند.
دلایل افزایش مداوم ضربان قلب در حالت استراحت
افزایش مداوم ضربان قلب (تپش قلب) در حالت استراحت می تواند نشانه مهمی از وجود بیماری های زمینه ای باشد که معمولترین آنها عبارتند از:
– بیماری های قلبی، ریوی و عصبی
– عفونت ها
– التهاب
– کم خونی
– بیماری های عروقی از جمله بیماری شریان محیطی، بیماری عروق کرونر و موارد دیگر
– بیماری های غدد درون ریز و خود ایمنی، مانند کم کاری و پرکاری تیروئید، هاشیموتو، سرطان تیروئید و موارد دیگر
توصیه هایی برای آرام کردن قلب
هرچند در این موارد مهمترین اقدام، مراجعه به متخصص برای تشخیص صحیح و درمان به موقع بیماری موردنظراست اما ایجاد برخی تغییرات در عادات سبک زندگی نیز می تواند ضربان قلب را آرام کند و همچنین خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش دهد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– مرتب ورزش کردن
– کاهش سطح استرس (با روشهای آرامسازی)
– تغییر رژیم غذایی
– خودداری از استعمال سیگار
– خودداری از مصرف کافئین
– مصرف میزان کافی آب
– خواب کافی
بازی کردن کودکان در هوای گرم؛ چگونه از گرمازدگی جلوگیری کنیم؟
تابستان آغاز شده و برخی از کشورها را با موج گرما مواجه کرده است. با افزایش دمای هوا، ممکن است بعضی افراد دچار گرمازدگی شوند یا تمرینات بدنی و حتی ماندن بیش از حد در فضای باز خستگی مفرط و کاهش سطح انرژی را به دنبال داشته باشد. در چنین شرایطی، اینکه کودکان «چه وقت» و «کجا» بازی کنند، گاهی اسباب سردرگمی و مشاجره والدین میشود.
متخصصان پزشکی میگویند که بهتر است والدین میان میزان فعالیت و حفاظت از ایمنی کودکان تعادل ایجاد کنند.
کودکان با توجه به جثه کوچکتر و سوختوساز بالاتری که دارند در برابر بیماریهای ناشی از گرما در مقایسه با بزرگسالان آسیبپذیرترند. کودکان ممکن است گاهی تشخیص ندهند که بیش از حد گرمشان شده است، از همین رو ضروری است که مراقبان و همراهانشان آنها را از نزدیک تحت نظر داشته باشند.
اوایل صبح و اواخر غروب، یعنی پیش از ۹ صبح و پس از ۴ عصر، بهترین زمان برای بازی کودکان در هوای آزاد است. برای این کار بهتر است این پنج شرط را رعایت کرد:
۱. لباس کودکان
به کودکان لباسهای سبک و گشاد با الیاف طبیعی مانند کتان بپوشانید که بتوانند در آن راحت نفس بکشند. لباس رنگ روشن به دلیل منعکس کردن نور خورشید، گزینه بهتری است.
۲. آبرسانی
کودکان را تشویق کنید تا مایعات زیاد و در درجه اول آب بنوشند و از نوشیدنیهای شیرین و کافئیندار اجتناب کنند، زیرا باعث کمآبی بدن میشوند. خوردن میوههای آبدار مانند هندوانه و خیار مفید است.
۳. حفاظت در برابر نور خورشید
روی پوست کودکان ضدآفتاب با قدرت حفاظت اسپیاف ۳۰ بمالید و در صورتی که شنا میکنند یا تعریقشان زیاد است هر دو ساعت یکبار آن را تمدید کنید.
۴. فعالیتها
به گزارش «نشنال نیوز»، آنها را تشویق کنید تا در سایه بازی کنند و برای حفاظت از مواجهه مستقیم با نور خورشید از کلاه یا ضدآفتاب استفاده کنند، یا مطمئن شوید در طول بازی در سایه استراحت میکنند و از فعالیت بدنی شدید در اوج گرما اجتناب میکنند.
۵. آموزش
در مورد اهمیت آبرسانی به بدن و تشخیص زمان نیاز به استراحت، به آنها آموزش دهید. خودتان هم بههوش باشید که هنگام بروز علائم گرمازدگی مانند تعریق شدید، ضعف، سرگیجه، حالت تهوع و گرفتگی عضلات بیدرنگ دستبهکار شوید. در صورت داغی بیش از حد بدن کودکان، آبرسانی و انتقال او به محل سایه ضروری است و در صورت لزوم نیز از مراقبتهای پزشکی لازم کمک بگیرید.
متخصصان توصیه میکنند که والدین با بررسی رنگ ادرار کودکان میزان آبرسانی به بدن آنها را کنترل کنند و همچنین مطمئن شوند که آنان پس از بازی استراحت کافی داشته باشند. بازی کودکان در فضای باز حتی در فصل گرما هم ضروری است؛ زیرا به سلامت عمومی کودکان و رشد جسمی آنان کمک میکند، سیستم ایمنیشان را تقویت میکند و بهمرور، تحمل کودک را در برابر گرما بیشتر میکند. با این حال حفظ تعادل در میزان بازیکردن خارج از خانه و حفاظت از کودکان در مقابل بیماریهای ناشی از گرما بسیار ضرورت دارد.
دارویی که ۹۰ درصد از پیشروی سرطان پانکراس جلوگیری میکند
پژوهشگران موفق به کشف تاثیر ۹۰ درصدی یک دارو در مهاجرت سرطان پانکراس در بررسیهای آزمایشگاهی شدهاند.
آدنوکارسینوم مجرای پانکراس یا لوزالمعده، شایعترین نوع این سرطان است که به طور خاص کشنده و درمان آن دشوار است.
بیشتر تومورهای این نوع توسط یک یا چند جهش در ژن KRAS هدایت میشوند که تقسیم سلولی سریعی را ایجاد میکنند که متوقف کردن آن دشوار است.
مدتهاست که درمان آنها به قدری چالش برانگیز در نظر گرفته شده که KRAS در طول دههها تحقیق، «غیرقابل درمان» برچسبگذاری شده است.
اکنون یک مطالعه آزمایشگاهی جدید به یک راه حل ممکن برای این مشکل اشاره میکند.
تیمی از کالج داروسازی و علوم دارویی دانشگاه فلوریدا A&M در حال آزمایش ترکیباتی به نام مهارکنندههای سیستئینیل آمید پلی ایزوپرنیله شده(PCAI) هستند تا سعی کنند بر نقصهای KRAS غلبه کنند.
این PCAIها به گونهای مهندسی شدهاند که تعاملات غیرطبیعی پروتئین مرتبط با سیگنالینگ KRAS جهشیافته را مختل کنند، نه اینکه یک جهش KRAS واحد را هدف قرار دهند.
محققان در مقاله جدید خود که در مجله Oncotarget منتشر شده است، مینویسند: تعداد محدود داروها برای درمان سرطانهای ناشی از KRAS همچنان یک مشکل مهم مراقبتهای بهداشتی است و داروهای فعلی به دلیل مقاومت ذاتی بیاثر میشوند. با توجه به این موضوع، برای مقابله با معمای KRAS به درمانهای جدید نیاز است.
در آزمایشهایی که روی سلولهای سرطانی پانکراس رشد یافته در آزمایشگاه انجام شد، معرفی چندین PCIA در ایجاد اختلال در برنامه بازی جهش استاندارد KRAS مؤثر بود.
از بین ترکیبات آزمایش شده، ترکیبی که «NSL-YHJ-2-27» نامگذاری شده است، در سرکوب سرطان پانکراس پیشرو بود و بیش از ۹۰ درصد از مهاجرت سلولهای سرطانی را حتی در غلظتهای پایین مسدود کرد.
تجزیه و تحلیل دقیق سلولها نشان داد که PCIAها از چندین طریق مؤثر بودند؛ آنها ژنهایی را که سرطان را سرکوب میکنند، فعال کرده و ژنهایی را که به گسترش آن کمک میکنند، غیرفعال کردند.
این ترکیبات همچنین سطح پروتئینهای دخیل در حرکت سلول را کاهش دادند و رشتههای اکتین را مختل کردند و داربست داخلی سلولهایی را که برای حرکت، حفظ شکل و تهاجم به بافتهای اطراف استفاده میشوند، از بین بردند.
محققان میگویند: این دادههای بهدستآمده با استفاده از سلولهای سرطانی پانکراس با جهشهای KRAS، توانایی PCAIها را در جلوگیری از متاستاز و رشد تومور نشان میدهد و قویاً پتانسیل آنها را برای استفاده بهعنوان درمانهای هدفمند مؤثر برای درمان انواع سرطان ناشی از اشکال جهشیافته متعدد KRAS نشان میدهد.
برای ایجاد چالش بیشتر در این ترکیبات، محققان آنها را روی مدلهای سهبعدی پیچیدهتری از تومورهای مینیاتوری آزمایش کردند و دوباره PCAIها در تحریک تخریب سلولی و تجزیه تومورها مهارت نشان دادند.
با این حال، این اثر به روشی که محققان انتظار نداشتند، آشکار شد.
سیگنالهای کلیدی رشد سرطان در سلولها در واقع به جای خاموش شدن، به صورت بیشفعال ارسال شدند و این اضافهبار سیگنال منجر به نتایج امیدوارکننده شد.
برای درک دقیق آنچه در اینجا اتفاق میافتد، تحقیقات بیشتری لازم است.
نتایج نشان میدهد که سلولها افزایش گونههای فعال اکسیژن را تجربه میکنند و اساساً خود را تخریب میکنند، اما مکانیسم هرچه باشد، به نظر میرسد که رشد و گسترش سرطان را حداقل در مدلهای سلولی رشد یافته در آزمایشگاه متوقف میکند.
محققان میگویند: متاستاز و تهاجم از ویژگیهای اصلی ناتوانکننده سلولهای تومور هستند که باعث افزایش میزان ابتلا و مرگ و میر در بین بیماران سرطانی میشوند. بنابراین، درمانهایی که تحرک سلولهای تومور را از بین میبرند، پتانسیل بالایی برای تأثیر مثبت بر مدیریت سرطان دارند.
در اینجا محدودیتهایی وجود دارد؛ از جمله اینکه این مورد تاکنون فقط روی سلولهای سرطانی پانکراس رشد یافته در آزمایشگاه آزمایش شده است.
قبل از در نظر گرفتن هرگونه آزمایش انسانی، کار بیشتری برای فهمیدن نحوه دقیق عملکرد این PCAIها، اینکه آیا به بافت سالم آسیب میرسانند یا خیر و اینکه آیا در مدلهای حیوانی مؤثر و ایمن باقی میمانند، مورد نیاز است.
با این حال، دلگرمکننده است که به نظر میرسد PCAIهای آزمایش شده آنچه را که برای مقابله با جهشهای KRAS از انواع مختلف لازم است، دارند.
ژن KRAS فقط در سرطان پانکراس دخیل نیست و با حدود ۳۰ درصد از کل سرطانهای دارای تومورهای جامد، از جمله سرطانهای روده بزرگ و ریه مرتبط است.
تحقیقات دیگر پیش از این برخی از تأثیرات احتمالی این نوع ترکیبات را به طور گستردهتری بررسی کردهاند.
محققان امیدوارند که رویکرد مورد استفاده در اینجا بتواند منجر به درمان انواع مختلف سرطان ناشی از KRAS شود.
محققان میگویند: PCAIها در برابر طیف وسیعتری از جهشیافتههای KRAS، از جمله KRAS-G12C، KRAS-G12D و KRAS-G12V مؤثر هستند، در نتیجه نشاندهنده کاربرد بالقوه ضد سرطان pan-KRAS هستند.
آنها افزودند: در واقع، کارهای قبلی ما اثربخشی PCAIها را در برابر سلولهای سرطانی پستان، ریه و پروستات که توسط پروتئینهای جهشیافته KRAS هدایت میشوند، نشان داد.
درمان جدید زانو بدون جراحی؛ تسکین پایدار درد برای بیماران آرتروز
پژوهشگران آلمانی روشی کمتهاجمی برای درمان درد زانو ابداع کردهاند که میتواند برای میلیونها نفر مبتلا به آرتروز که درمانهای معمول برای آنها مؤثر نبوده، گزینهای تازه باشد.
وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
این روش که در مجله رادیولوژی/ Radiology معرفی شده، با هدفگیری عروق خونی غیرطبیعی اطراف زانو، کاهش چشمگیر و پایدار درد، بهبود تحرک و افزایش کیفیت زندگی بیماران را به همراه داشته است.
آرتروز زانو یکی از شایعترین علل ناتوانی در جهان است و بیش از ۳۶۵ میلیون بزرگسال را درگیر کرده است. این بیماری معمولاً با التهاب مزمن، سفتی مفصل و کاهش تدریجی توانایی حرکتی همراه است. برای بسیاری از این بیماران، گزینههای درمانی در شرایط دشواری قرار دارد: داروها و تزریقها دیگر اثرگذار نیستند و از سوی دیگر، جراحی تعویض مفصل نیز ممکن است پرخطر، نامطلوب یا زودرس باشد.
پژوهشگران دانشگاه شاریته (Charité) در برلین، یک روش کمتهاجمی به نام آمبولیسازی شریان زانویی (GAE) را طراحی و آزمایش کردهاند که عروق خونی غیرطبیعی اطراف مفصل زانو را هدف قرار میدهد. در این روش، پزشک با استفاده از یک لوله نازک و انعطافپذیر به عروق آسیبدیده دسترسی پیدا میکند و ذرات ریز ژلمانندی را تزریق میکند که با مسدودکردن جریان خون و بدون نیاز به جراحی، التهاب و درد را کاهش میدهد.
دکتر فلوریان نیما فلکنشتاین (Florian Nima Fleckenstein)، متخصص روشهای کمتهاجمی از دانشگاه شاریته برلین و نویسنده این مطالعه، توضیح داد: برای بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز زانو، یک خلأ درمانی واقعی وجود دارد. روشهای معمول مانند تزریقهای مفصلی دیگر پاسخگو نیستند، اما تعویض مفصل نیز به دلایل پزشکی یا شخصی گزینه مناسبی محسوب نمیشود. این روش جدید میتواند این مشکل را حل کند.
جزئیات روش درمانی جدید
در این روش، ذرات ریز ژلمانندی که از مواد ژلاتینی با قابلیت جذب سریع ساخته شدهاند، به عروق غیرطبیعی اطراف زانو تزریق میشوند. این ذرات جریان خون را در عروق بیمارگونه مسدود میکند و با کاهش التهاب، درد را تسکین میدهند. این ذرات در عرض چند ساعت در بدن حل میشوند و در مقایسه با روشهای قبلی عوارض جانبی کمتری دارند.
این روش برای بیمارانی مناسب است که درمانهای معمول مانند فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب و تزریقهای مفصلی در آنها مؤثر نبوده، اما هنوز به جراحی تعویض مفصل هم نیاز ندارند. این روش بهصورت سرپایی انجام میشود و بیماران معمولاً همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص میشوند.
جزئیات مطالعه و نتایج بالینی
این مطالعه روی ۱۹۴ بیمار مبتلا به درد زانو ناشی از آرتروز انجام شد که شامل ۱۱۴ زن و ۸۰ مرد با میانگین سنی ۶۹ سال بود. همه شرکتکنندگان حداقل سه ماه درمان معمول را پشت سر گذاشته بودند، اما بهبودی کافی نداشتهاند.
همه ۲۳۹ عمل انجامشده در این مطالعه با موفقیت کامل همراه بود. هیچ عارضه جانبی متوسط یا شدیدی رخ نداد و تنها ۶.۷ درصد از شرکتکنندگان عوارض خفیف و موقتی را تجربه کردند که بهخودیخود برطرف شد.
کاهش چشمگیر درد و بهبود عملکرد
نتایج این پژوهش نشان داد که میزان درد بیماران بهسرعت و بهطور مداوم کاهش یافت. در مقیاس ۰ تا ۱۰ درد، امتیاز متوسط از ۷ قبل از درمان به ۴ پس از شش هفته و سپس به ۳ در پیگیریهای ششماهه و دوازدهماهه رسید که نشاندهنده بهبود پایدار در طول یک سال است.
امتیازات عملکرد روزانه از ۵۳ به ۷۱.۵، امتیازات ورزشی و تفریحی از ۱۵ به ۳۶ و امتیازات کیفیت زندگی از ۱۹ به ۴۰ افزایش یافت. در مجموع، ۸۰ درصد از شرکتکنندگان در پیگیری دوازدهماهه به بهبودی دست یافتند که از نظر بالینی معنادار بود.
چشمانداز آینده و اهمیت روش
دکتر فلکنشتاین در پایان گفت: یافتههای ما نشان میدهد که این روش نه تنها کمتهاجمی و ایمن است، بلکه دستکم تا یک سال پس از درمان، درد را بهطور چشمگیری کاهش میدهد و عملکرد بیماران را بهبود میبخشد. با انجام این روش روی نزدیک به ۲۰۰ بیمار، ما اکنون بزرگترین مجموعه دادههای موجود را برای این درمان در اختیار داریم و از همینرو میتوانیم با اطمینان بیشتری درباره ایمنی و کارآیی آن اظهارنظر کنیم. برای بیمارانی که شرایطشان مناسب باشد، این روش میتواند یک گزینه پایدار و کمتهاجمی باشد؛ راهکاری تازه و مؤثر که میان تزریقهای بینتیجه و جراحی پرهزینه قرار میگیرد.
بهترین عادتهای غذایی سالمندان در گرمای تابستان
با تغییر فصل، نیازهای بدن نیز تغییر میکند. در تابستان، تغذیه سالمندان باید فراتر از رفع گرسنگی باشد و بر آبرسانی، تعادل املاح و پیشگیری از سنگینی دستگاه گوارش تمرکز کند. با انتخاب درست مواد غذایی، میتوان از بروز بسیاری از مشکلات جسمی در فصل گرما پیشگیری کرد.
سیستم گوارش سالمندان در تابستان به دلیل گرمای محیط و کاهش فعالیت بدنی، حساستر میشود. خوردن غذاهای سنگین نه تنها باعث احساس بیحالی میشود، بلکه دمای بدن را نیز بالا میبرد. در این گزارش، بایدها و نبایدهای تغذیهای را برای گذراندن یک تابستان ایمن بررسی میکنیم.
تابستان با تمام زیباییهایش، برای بدنِ سالمندان چالشهای خاصی به همراه دارد که نادیده گرفتن آنها میتواند شادابی این فصل را به کسالت تبدیل کند. در دوران سالمندی، سیستم گوارش و مکانیسمهای تنظیم دمای بدن حساستر میشوند و همین موضوع، «تغذیه» را به مهمترین ابزار دفاعی ما در برابر گرمای هوا تبدیل میکند؛ به طوری که انتخاب هوشمندانه مواد غذایی در این ایام، نه تنها عطش را فرو مینشاند، بلکه سوختوساز بدن را در وضعیت تعادل قرار داده و انرژی لازم برای یک روز پرنشاط را فراهم میسازد.
با این حال، تغذیه در فصل تابستان برای سالمندان تنها محدود به «کمتر خوردن» نیست، بلکه هنری است که نیاز به «درست خوردن» دارد. با افزایش دما، بدن بخش زیادی از املاح و آب خود را از طریق تعریق از دست میدهد که اگر با الگوی غذایی صحیح جایگزین نشود، منجر به سرگیجه، خستگی و افت عملکرد ارگانهای حیاتی خواهد شد؛ بنابراین درک این تفاوت، کلیدیترین گام برای حفظ سلامت در این ایام است.
بهترین عادتهای غذایی سالمندان در گرمای تابستان
در همین راستا، برای اینکه بتوانید تابستان را بدون دغدغههای گوارشی و با بدنی هیدراته سپری کنید، باید از غذاهای سنگین فاصله بگیرید و به سمت مواد غذایی خنککننده و زودهضم بروید. با این رویکرد، در ادامه ده استراتژی کلیدی و کاربردی را برای اصلاح عادات غذایی و حفظ تعادل دمای بدن در روزهای داغ سال برای شما تدوین کردهایم تا با رعایت آنها، تابستانی ایمن و در عین حال لذتبخش را تجربه کنید
آبرسانی از طریق میوهها: در تابستان، میوههایی که محتوای آب بالایی دارند بهترین دوستان سالمندان هستند. هندوانه، خربزه، طالبی، خیار، هلو و شلیل نه تنها عطش را فرو مینشانند، بلکه حاوی ویتامینها و آنتیاکسیدانهایی هستند که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکنند. سعی کنید این میوهها را به عنوان میانوعدههای ثابت در طول روز مصرف کنید.
اولویت با وعدههای سبک: هضم غذاهای چرب، سرخکردنی و پرادویه، انرژی زیادی از بدن میگیرد و دمای داخلی بدن را افزایش میدهد. در تابستان به جای وعدههای حجیم، از وعدههای کوچکتر و متعدد استفاده کنید. مصرف سوپهای سرد یا سالادهای حاوی پروتئینهای سبک مثل مرغ پخته یا حبوبات پخته، جایگزینهای بسیار مناسبی هستند.
نوشیدنیهای سنتی، فراتر از آب خالی: فقط به آب اکتفا نکنید. نوشیدنیهای سنتی ایرانی مانند شربت سکنجبین، خاکشیر، تخم شربتی و گلاب، خاصیت خنککنندگی عالی دارند. این نوشیدنیها علاوه بر تأمین آب، به دلیل داشتن املاح معدنی، از ضعف و سرگیجه ناشی از گرما جلوگیری میکنند. البته مراقب قند اضافه در این شربتها باشید.
نقش حیاتی سبزیجات: سبزیجات تازه، منبع غنی فیبر هستند که به بهبود گوارش سالمندان کمک میکند. مصرف کاهو، کدو سبز، گوجهفرنگی و سبزی خوردن در وعدههای اصلی، علاوه بر تأمین آب، به تنظیم قند و چربی خون نیز کمک میکند. هرچه بشقاب شما رنگارنگتر باشد، مواد مغذی بیشتری به بدنتان میرسد.
کاهش مصرف نمک و کافئین: نمک زیاد باعث احتباس آب در بدن و فشار به قلب میشود. در تابستان از مصرف تنقلات شور مثل آجیل شور، چیپس و غذاهای کنسروی بپرهیزید. همچنین کافئین موجود در چای پررنگ یا قهوه، خاصیت ادرارآوری دارد و باعث از دست دادن سریعتر آب بدن میشود. سعی کنید مصرف این موارد را در تابستان به حداقل برسانید.
بهترین عادتهای غذایی سالمندان در گرمای تابستان
مصرف پروتئینهای زودهضم: پروتئین برای حفظ توده عضلانی سالمندان ضروری است، اما باید در انتخاب نوع آن دقت کرد. ماهی، مرغ و حبوبات گزینههای بهتری نسبت به گوشت قرمز هستند. این پروتئینها زودتر هضم میشوند و در فصل گرم سال، دستگاه گوارش را کمتر دچار سنگینی و بیحالی میکنند.
اهمیت رعایت زنجیره سرد: در تابستان، خطر فساد مواد غذایی بسیار بیشتر است. سالمندان باید در خرید و نگهداری مواد غذایی حساسیت ویژهای داشته باشند. لبنیات، گوشت و غذاهای پخته شده را هرگز در دمای محیط رها نکنید. به محض اینکه غذا از حرارت افتاد، آن را در یخچال قرار دهید.
زمانبندی هوشمندانه برای وعدهها: سعی کنید وعده اصلی خود را در زمانی بخورید که هوا کمی خنکتر است (مثلاً زودتر از ناهار معمول). خوردن وعده غذایی سنگین در اوج گرمای ظهر، باعث افزایش تعریق و خستگی مفرط میشود. یک ناهار سبک یا یک وعده حاوی ماست و خیار در ظهر، انتخاب بسیار هوشمندانهای است.
مدیریت مصرف لبنیات: ماست و دوغ از بهترین خوراکیهای تابستانی هستند. ماست نه تنها به گوارش کمک میکند، بلکه منبع عالی کلسیم است. تهیه ماست و خیار با کمی نعنا یا شوید، یک وعده کامل و بسیار خنک است که برای تقویت استخوانهای سالمندان و خنک کردن بدن بسیار مفید است.
مشورت با متخصص در صورت نیاز: اگر به دلیل بیماریهای خاص مثل دیابت یا نارسایی کلیه، محدودیتهای غذایی دارید، حتماً دستورالعملهای پزشک خود را در تابستان جدیتر بگیرید. پزشک ممکن است در روزهای گرم، توصیههای خاصی برای تعادل مصرف الکترولیتها (نمکهای بدن) به شما داشته باشد که نباید نادیده گرفته شود.
چگونه با پف و تیرگی زیر چشم خداحافظی کنیم؟
چشمها اولین بخش از چهره هستند که خستگی، بیخوابی و حتی سبک زندگی ناسالم را آشکار میکنند، پف و تیرگی زیر چشم نیز از رایجترین نشانههایی است که میتواند طراوت و شادابی صورت را تحت تأثیر قرار دهد.
پف یا تیرگی زیر چشم یکی از شایعترین مشکلات ظاهری است که بسیاری از افراد در دورههایی از زندگی خود با آن مواجه میشوند. این وضعیت اگرچه اغلب موقتی و بیخطر است اما میتواند چهره را خسته، مسنتر و بیانرژی نشان دهد. نکته مهم این است که در بیشتر موارد، پف زیر چشم ناشی از عوامل ساده و قابل کنترل است، با این حال، در برخی شرایط خاص میتواند نشانهای از یک مشکل جدیتر باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. شناخت دلایل، استفاده از راهکارهای فوری و اصلاح سبک زندگی، سه گام کلیدی برای مدیریت این مشکل هستند.
پف زیر چشم چیست و چرا ایجاد میشود؟
پف زیر چشم به تورم خفیف یا متوسط در ناحیه زیر پلکها گفته میشود که معمولاً به دلیل تجمع مایع یا تغییرات بافتی در این ناحیه رخ میدهد. پوست اطراف چشم بسیار نازک و حساس است، به همین دلیل کوچکترین تغییر در مایعات بدن یا وضعیت خواب میتواند خود را در این بخش نشان دهد.
یکی از مهمترین دلایل تجمع مایع در بافتهای اطراف چشم است. این اتفاق معمولاً در اثر خواب ناکافی، مصرف زیاد نمک یا حتی وضعیت نامناسب خواب رخ میدهد. زمانی که فرد به صورت صاف یا بدون زاویه مناسب میخوابد، مایعات در اطراف چشم تجمع پیدا میکنند و صبحها باعث ایجاد پف میشوند.
کمخوابی و خستگی نیز نقش مهمی دارند. بدن در هنگام خواب، فرصت بازسازی و تنظیم مایعات را پیدا میکند. وقتی این چرخه مختل شود، نهتنها پف زیر چشم افزایش مییابد، بلکه تیرگی نیز بیشتر به چشم میآید.
آلرژیها و التهاب ملتحمه از دیگر عوامل شایع هستند. در این شرایط، بدن به مواد حساسیتزا واکنش نشان میدهد و این واکنش باعث التهاب، خارش و در نهایت تورم اطراف چشم میشود. همچنین، مصرف زیاد نمک باعث احتباس آب در بدن شده و این موضوع مستقیماً به افزایش پف زیر چشم منجر میشود.
در کنار این موارد، عوامل ژنتیکی و افزایش سن نیز تأثیرگذارند. با بالا رفتن سن، بافتهای اطراف چشم شلتر میشوند و چربیهای زیر پوست بیشتر نمایان میگردند. استعمال دخانیات نیز با کاهش گردش خون و آسیب به بافتهای پوستی، این مشکل را تشدید میکند.
راهکارهای فوری برای کاهش پف زیر چشم
در بسیاری از مواقع، پف زیر چشم را میتوان با روشهای ساده و خانگی در مدت زمان کوتاهی کاهش داد. این راهکارها بیشتر بر کاهش التهاب و بهبود گردش خون تمرکز دارند.
یکی از مؤثرترین روشها، استفاده از کمپرس سرد است. قرار دادن یک پارچه تمیز و مرطوب که با آب سرد خنک شده یا استفاده از قاشق سرد به مدت حدود ۱۰ دقیقه روی چشمها، باعث انقباض عروق خونی و کاهش تورم میشود. این روش ساده، در عین حال بسیار مؤثر است و به سرعت ظاهر چشمها را بهبود میبخشد.
شستوشوی صورت با آب سرد نیز به تحریک گردش خون کمک میکند و میتواند به کاهش پف کمک کند. همچنین استفاده از خیار خنک یا چای کیسهای سرد (بهویژه چای سبز یا سیاه) روی پلکها، به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی، تأثیر قابل توجهی در کاهش تورم و آرامسازی پوست دارد.
این روشها اگرچه موقتی هستند، اما در مواقعی مانند صبحهای پرمشغله یا قبل از یک جلسه مهم، میتوانند به سرعت ظاهر صورت را بهبود دهند.
نقش سبک زندگی در پیشگیری از پف چشم
بخش مهمی از کنترل پف زیر چشم، به اصلاح سبک زندگی برمیگردد. عادتهای روزمره تأثیر مستقیمی بر وضعیت پوست و سلامت عمومی بدن دارند.
کاهش مصرف نمک یکی از اولین اقدامات ضروری است. نمک زیاد باعث احتباس آب در بدن میشود و این موضوع بهویژه در نواحی حساس مانند اطراف چشم بیشتر نمایان میشود. تنظیم رژیم غذایی و کاهش غذاهای فرآوریشده میتواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
خواب کافی نیز نقش کلیدی دارد. توصیه میشود افراد بین ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه داشته باشند. کیفیت خواب نیز به اندازه مدت آن مهم است. خواب عمیق و منظم، به بدن کمک میکند تا مایعات را بهتر تنظیم کرده و از تجمع آنها در بافتها جلوگیری کند.
بالا نگه داشتن سر هنگام خواب یکی دیگر از راهکارهای ساده اما مؤثر است. استفاده از یک بالش اضافی یا تنظیم زاویه سر، مانع از تجمع مایعات در اطراف چشم میشود.
ترک سیگار نیز تأثیر چشمگیری دارد. دخانیات باعث کاهش اکسیژنرسانی به بافتها و تخریب کلاژن پوست میشوند که در نهایت به تشدید پف و تیرگی زیر چشم منجر میشود. همچنین حذف آرایشهای تحریککننده و رعایت بهداشت چشم، بهویژه در افرادی که از لنز استفاده میکنند، بسیار مهم است. لنزها باید در صورت بروز تورم، بلافاصله خارج شوند تا از تشدید التهاب جلوگیری شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگرچه پف زیر چشم در بیشتر موارد بیخطر است، اما در برخی شرایط میتواند نشانهای از یک مشکل جدیتر باشد. اگر این وضعیت بیش از ۴۸ ساعت ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند درد، قرمزی شدید، ترشح یا کاهش بینایی همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
در برخی موارد، بیماریهایی مانند عفونتهای چشمی، مشکلات تیروئید یا واکنشهای آلرژیک شدید میتوانند باعث تورم مداوم شوند. تشخیص دقیق این موارد تنها توسط پزشک امکانپذیر است و خوددرمانی میتواند خطرناک باشد.
هشدار درباره درمانهای نادرست
یکی از نکات مهم در مواجهه با پف زیر چشم، پرهیز از روشهای نادرست و خطرناک است. استفاده خودسرانه از قطرههای استروئیدی یا کرمهای نامناسب مانند کرمهای هموروئید، اگرچه ممکن است بهطور موقت باعث کاهش تورم شوند، اما در بلندمدت میتوانند آسیبهای جدی به پوست و حتی بینایی وارد کنند.
پوست اطراف چشم بسیار حساس است و استفاده از داروهای قوی بدون تجویز پزشک، میتواند باعث نازک شدن پوست، افزایش حساسیت و حتی بروز عوارض جبرانناپذیر شود.
چه زمانی پف چشم نیاز به مراجعه پزشکی دارد؟
پف زیر چشم مشکلی شایع اما قابل کنترل است که در اغلب موارد به دلیل سبک زندگی یا عوامل موقتی ایجاد میشود. با شناخت دلایل اصلی، استفاده از راهکارهای ساده و ایجاد تغییرات مثبت در عادات روزمره، میتوان این مشکل را تا حد زیادی کاهش داد.
با این حال، توجه به علائم هشداردهنده و پرهیز از درمانهای خودسرانه، اهمیت زیادی دارد. سلامت چشمها به عنوان یکی از حیاتیترین اعضای بدن، نیازمند مراقبت آگاهانه و اصولی است. اگر پف زیر چشم از یک مشکل ساده فراتر رفت، بهترین تصمیم، مراجعه به پزشک و دریافت راهنمایی تخصصی است.