دسته: سلامت
کدام بیماریها عامل تپش قلب در هنگام استراحت هستند؟

به طور کلی ضربان قلب پایین در حالت استراحت، یعنی زمانی که بدن فعالیت ندارد به این معنی است که قلب، سالم تر و کارآمدتر است.
ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای بزرگسالان بین ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه است. اما اگر استرس زیادی دارید یا در صورت مصرف کافئین، افزایش ضربان قلب در حالت استراحت امری طبیعی است.
ضربان قلب ورزشکاران در حالت عادی کمتر از سایر افراد معمولی است. در ورزشکاران متوسط ضربان قلب در حال استراحت معمولا بین ۶۰ تا ۸۰ بار در دقیقه است اما برخی از ورزشکاران ضربان قلب آرامتر بین ۳۰ تا ۴۰ بار در دقیقه دارند.
همچنین مصرف برخی از داروها می تواند بر ضربان قلب در حالت استراحت تاثیر بگذارد که از آن جمله می توان به مسدود کننده های کانال کلسیم و مسدود کننده های بتا اشاره کرد. این داروها ضربان قلب را کاهش می دهند و برای درمان بیماری هایی مانند درد قفسه سینه، ریتم غیر طبیعی قلب و فشار خون بالا تجویز می شوند.
دلایل افزایش مداوم ضربان قلب در حالت استراحت
افزایش مداوم ضربان قلب (تپش قلب) در حالت استراحت می تواند نشانه مهمی از وجود بیماری های زمینه ای باشد که معمولترین آنها عبارتند از:
– بیماری های قلبی، ریوی و عصبی
– عفونت ها
– التهاب
– کم خونی
– بیماری های عروقی از جمله بیماری شریان محیطی، بیماری عروق کرونر و موارد دیگر
– بیماری های غدد درون ریز و خود ایمنی، مانند کم کاری و پرکاری تیروئید، هاشیموتو، سرطان تیروئید و موارد دیگر
توصیه هایی برای آرام کردن قلب
هرچند در این موارد مهمترین اقدام، مراجعه به متخصص برای تشخیص صحیح و درمان به موقع بیماری موردنظراست اما ایجاد برخی تغییرات در عادات سبک زندگی نیز می تواند ضربان قلب را آرام کند و همچنین خطر ابتلا به بیماری قلبی را کاهش دهد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– مرتب ورزش کردن
– کاهش سطح استرس (با روشهای آرامسازی)
– تغییر رژیم غذایی
– خودداری از استعمال سیگار
– خودداری از مصرف کافئین
– مصرف میزان کافی آب
– خواب کافی
بازی کردن کودکان در هوای گرم؛ چگونه از گرمازدگی جلوگیری کنیم؟

تابستان آغاز شده و برخی از کشورها را با موج گرما مواجه کرده است. با افزایش دمای هوا، ممکن است بعضی افراد دچار گرمازدگی شوند یا تمرینات بدنی و حتی ماندن بیش از حد در فضای باز خستگی مفرط و کاهش سطح انرژی را به دنبال داشته باشد. در چنین شرایطی، اینکه کودکان «چه وقت» و «کجا» بازی کنند، گاهی اسباب سردرگمی و مشاجره والدین میشود.
متخصصان پزشکی میگویند که بهتر است والدین میان میزان فعالیت و حفاظت از ایمنی کودکان تعادل ایجاد کنند.
کودکان با توجه به جثه کوچکتر و سوختوساز بالاتری که دارند در برابر بیماریهای ناشی از گرما در مقایسه با بزرگسالان آسیبپذیرترند. کودکان ممکن است گاهی تشخیص ندهند که بیش از حد گرمشان شده است، از همین رو ضروری است که مراقبان و همراهانشان آنها را از نزدیک تحت نظر داشته باشند.
اوایل صبح و اواخر غروب، یعنی پیش از ۹ صبح و پس از ۴ عصر، بهترین زمان برای بازی کودکان در هوای آزاد است. برای این کار بهتر است این پنج شرط را رعایت کرد:
۱. لباس کودکان
به کودکان لباسهای سبک و گشاد با الیاف طبیعی مانند کتان بپوشانید که بتوانند در آن راحت نفس بکشند. لباس رنگ روشن به دلیل منعکس کردن نور خورشید، گزینه بهتری است.
۲. آبرسانی
کودکان را تشویق کنید تا مایعات زیاد و در درجه اول آب بنوشند و از نوشیدنیهای شیرین و کافئیندار اجتناب کنند، زیرا باعث کمآبی بدن میشوند. خوردن میوههای آبدار مانند هندوانه و خیار مفید است.
۳. حفاظت در برابر نور خورشید
روی پوست کودکان ضدآفتاب با قدرت حفاظت اسپیاف ۳۰ بمالید و در صورتی که شنا میکنند یا تعریقشان زیاد است هر دو ساعت یکبار آن را تمدید کنید.
۴. فعالیتها
به گزارش «نشنال نیوز»، آنها را تشویق کنید تا در سایه بازی کنند و برای حفاظت از مواجهه مستقیم با نور خورشید از کلاه یا ضدآفتاب استفاده کنند، یا مطمئن شوید در طول بازی در سایه استراحت میکنند و از فعالیت بدنی شدید در اوج گرما اجتناب میکنند.
۵. آموزش
در مورد اهمیت آبرسانی به بدن و تشخیص زمان نیاز به استراحت، به آنها آموزش دهید. خودتان هم بههوش باشید که هنگام بروز علائم گرمازدگی مانند تعریق شدید، ضعف، سرگیجه، حالت تهوع و گرفتگی عضلات بیدرنگ دستبهکار شوید. در صورت داغی بیش از حد بدن کودکان، آبرسانی و انتقال او به محل سایه ضروری است و در صورت لزوم نیز از مراقبتهای پزشکی لازم کمک بگیرید.
متخصصان توصیه میکنند که والدین با بررسی رنگ ادرار کودکان میزان آبرسانی به بدن آنها را کنترل کنند و همچنین مطمئن شوند که آنان پس از بازی استراحت کافی داشته باشند. بازی کودکان در فضای باز حتی در فصل گرما هم ضروری است؛ زیرا به سلامت عمومی کودکان و رشد جسمی آنان کمک میکند، سیستم ایمنیشان را تقویت میکند و بهمرور، تحمل کودک را در برابر گرما بیشتر میکند. با این حال حفظ تعادل در میزان بازیکردن خارج از خانه و حفاظت از کودکان در مقابل بیماریهای ناشی از گرما بسیار ضرورت دارد.
دارویی که ۹۰ درصد از پیشروی سرطان پانکراس جلوگیری میکند

پژوهشگران موفق به کشف تاثیر ۹۰ درصدی یک دارو در مهاجرت سرطان پانکراس در بررسیهای آزمایشگاهی شدهاند.
آدنوکارسینوم مجرای پانکراس یا لوزالمعده، شایعترین نوع این سرطان است که به طور خاص کشنده و درمان آن دشوار است.
بیشتر تومورهای این نوع توسط یک یا چند جهش در ژن KRAS هدایت میشوند که تقسیم سلولی سریعی را ایجاد میکنند که متوقف کردن آن دشوار است.
مدتهاست که درمان آنها به قدری چالش برانگیز در نظر گرفته شده که KRAS در طول دههها تحقیق، «غیرقابل درمان» برچسبگذاری شده است.
اکنون یک مطالعه آزمایشگاهی جدید به یک راه حل ممکن برای این مشکل اشاره میکند.
تیمی از کالج داروسازی و علوم دارویی دانشگاه فلوریدا A&M در حال آزمایش ترکیباتی به نام مهارکنندههای سیستئینیل آمید پلی ایزوپرنیله شده(PCAI) هستند تا سعی کنند بر نقصهای KRAS غلبه کنند.
این PCAIها به گونهای مهندسی شدهاند که تعاملات غیرطبیعی پروتئین مرتبط با سیگنالینگ KRAS جهشیافته را مختل کنند، نه اینکه یک جهش KRAS واحد را هدف قرار دهند.
محققان در مقاله جدید خود که در مجله Oncotarget منتشر شده است، مینویسند: تعداد محدود داروها برای درمان سرطانهای ناشی از KRAS همچنان یک مشکل مهم مراقبتهای بهداشتی است و داروهای فعلی به دلیل مقاومت ذاتی بیاثر میشوند. با توجه به این موضوع، برای مقابله با معمای KRAS به درمانهای جدید نیاز است.
در آزمایشهایی که روی سلولهای سرطانی پانکراس رشد یافته در آزمایشگاه انجام شد، معرفی چندین PCIA در ایجاد اختلال در برنامه بازی جهش استاندارد KRAS مؤثر بود.
از بین ترکیبات آزمایش شده، ترکیبی که «NSL-YHJ-2-27» نامگذاری شده است، در سرکوب سرطان پانکراس پیشرو بود و بیش از ۹۰ درصد از مهاجرت سلولهای سرطانی را حتی در غلظتهای پایین مسدود کرد.
تجزیه و تحلیل دقیق سلولها نشان داد که PCIAها از چندین طریق مؤثر بودند؛ آنها ژنهایی را که سرطان را سرکوب میکنند، فعال کرده و ژنهایی را که به گسترش آن کمک میکنند، غیرفعال کردند.
این ترکیبات همچنین سطح پروتئینهای دخیل در حرکت سلول را کاهش دادند و رشتههای اکتین را مختل کردند و داربست داخلی سلولهایی را که برای حرکت، حفظ شکل و تهاجم به بافتهای اطراف استفاده میشوند، از بین بردند.
محققان میگویند: این دادههای بهدستآمده با استفاده از سلولهای سرطانی پانکراس با جهشهای KRAS، توانایی PCAIها را در جلوگیری از متاستاز و رشد تومور نشان میدهد و قویاً پتانسیل آنها را برای استفاده بهعنوان درمانهای هدفمند مؤثر برای درمان انواع سرطان ناشی از اشکال جهشیافته متعدد KRAS نشان میدهد.
برای ایجاد چالش بیشتر در این ترکیبات، محققان آنها را روی مدلهای سهبعدی پیچیدهتری از تومورهای مینیاتوری آزمایش کردند و دوباره PCAIها در تحریک تخریب سلولی و تجزیه تومورها مهارت نشان دادند.
با این حال، این اثر به روشی که محققان انتظار نداشتند، آشکار شد.
سیگنالهای کلیدی رشد سرطان در سلولها در واقع به جای خاموش شدن، به صورت بیشفعال ارسال شدند و این اضافهبار سیگنال منجر به نتایج امیدوارکننده شد.
برای درک دقیق آنچه در اینجا اتفاق میافتد، تحقیقات بیشتری لازم است.
نتایج نشان میدهد که سلولها افزایش گونههای فعال اکسیژن را تجربه میکنند و اساساً خود را تخریب میکنند، اما مکانیسم هرچه باشد، به نظر میرسد که رشد و گسترش سرطان را حداقل در مدلهای سلولی رشد یافته در آزمایشگاه متوقف میکند.
محققان میگویند: متاستاز و تهاجم از ویژگیهای اصلی ناتوانکننده سلولهای تومور هستند که باعث افزایش میزان ابتلا و مرگ و میر در بین بیماران سرطانی میشوند. بنابراین، درمانهایی که تحرک سلولهای تومور را از بین میبرند، پتانسیل بالایی برای تأثیر مثبت بر مدیریت سرطان دارند.
در اینجا محدودیتهایی وجود دارد؛ از جمله اینکه این مورد تاکنون فقط روی سلولهای سرطانی پانکراس رشد یافته در آزمایشگاه آزمایش شده است.
قبل از در نظر گرفتن هرگونه آزمایش انسانی، کار بیشتری برای فهمیدن نحوه دقیق عملکرد این PCAIها، اینکه آیا به بافت سالم آسیب میرسانند یا خیر و اینکه آیا در مدلهای حیوانی مؤثر و ایمن باقی میمانند، مورد نیاز است.
با این حال، دلگرمکننده است که به نظر میرسد PCAIهای آزمایش شده آنچه را که برای مقابله با جهشهای KRAS از انواع مختلف لازم است، دارند.
ژن KRAS فقط در سرطان پانکراس دخیل نیست و با حدود ۳۰ درصد از کل سرطانهای دارای تومورهای جامد، از جمله سرطانهای روده بزرگ و ریه مرتبط است.
تحقیقات دیگر پیش از این برخی از تأثیرات احتمالی این نوع ترکیبات را به طور گستردهتری بررسی کردهاند.
محققان امیدوارند که رویکرد مورد استفاده در اینجا بتواند منجر به درمان انواع مختلف سرطان ناشی از KRAS شود.
محققان میگویند: PCAIها در برابر طیف وسیعتری از جهشیافتههای KRAS، از جمله KRAS-G12C، KRAS-G12D و KRAS-G12V مؤثر هستند، در نتیجه نشاندهنده کاربرد بالقوه ضد سرطان pan-KRAS هستند.
آنها افزودند: در واقع، کارهای قبلی ما اثربخشی PCAIها را در برابر سلولهای سرطانی پستان، ریه و پروستات که توسط پروتئینهای جهشیافته KRAS هدایت میشوند، نشان داد.
درمان جدید زانو بدون جراحی؛ تسکین پایدار درد برای بیماران آرتروز

پژوهشگران آلمانی روشی کمتهاجمی برای درمان درد زانو ابداع کردهاند که میتواند برای میلیونها نفر مبتلا به آرتروز که درمانهای معمول برای آنها مؤثر نبوده، گزینهای تازه باشد.
وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
این روش که در مجله رادیولوژی/ Radiology معرفی شده، با هدفگیری عروق خونی غیرطبیعی اطراف زانو، کاهش چشمگیر و پایدار درد، بهبود تحرک و افزایش کیفیت زندگی بیماران را به همراه داشته است.
آرتروز زانو یکی از شایعترین علل ناتوانی در جهان است و بیش از ۳۶۵ میلیون بزرگسال را درگیر کرده است. این بیماری معمولاً با التهاب مزمن، سفتی مفصل و کاهش تدریجی توانایی حرکتی همراه است. برای بسیاری از این بیماران، گزینههای درمانی در شرایط دشواری قرار دارد: داروها و تزریقها دیگر اثرگذار نیستند و از سوی دیگر، جراحی تعویض مفصل نیز ممکن است پرخطر، نامطلوب یا زودرس باشد.
پژوهشگران دانشگاه شاریته (Charité) در برلین، یک روش کمتهاجمی به نام آمبولیسازی شریان زانویی (GAE) را طراحی و آزمایش کردهاند که عروق خونی غیرطبیعی اطراف مفصل زانو را هدف قرار میدهد. در این روش، پزشک با استفاده از یک لوله نازک و انعطافپذیر به عروق آسیبدیده دسترسی پیدا میکند و ذرات ریز ژلمانندی را تزریق میکند که با مسدودکردن جریان خون و بدون نیاز به جراحی، التهاب و درد را کاهش میدهد.
دکتر فلوریان نیما فلکنشتاین (Florian Nima Fleckenstein)، متخصص روشهای کمتهاجمی از دانشگاه شاریته برلین و نویسنده این مطالعه، توضیح داد: برای بسیاری از بیماران مبتلا به آرتروز زانو، یک خلأ درمانی واقعی وجود دارد. روشهای معمول مانند تزریقهای مفصلی دیگر پاسخگو نیستند، اما تعویض مفصل نیز به دلایل پزشکی یا شخصی گزینه مناسبی محسوب نمیشود. این روش جدید میتواند این مشکل را حل کند.
جزئیات روش درمانی جدید
در این روش، ذرات ریز ژلمانندی که از مواد ژلاتینی با قابلیت جذب سریع ساخته شدهاند، به عروق غیرطبیعی اطراف زانو تزریق میشوند. این ذرات جریان خون را در عروق بیمارگونه مسدود میکند و با کاهش التهاب، درد را تسکین میدهند. این ذرات در عرض چند ساعت در بدن حل میشوند و در مقایسه با روشهای قبلی عوارض جانبی کمتری دارند.
این روش برای بیمارانی مناسب است که درمانهای معمول مانند فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب و تزریقهای مفصلی در آنها مؤثر نبوده، اما هنوز به جراحی تعویض مفصل هم نیاز ندارند. این روش بهصورت سرپایی انجام میشود و بیماران معمولاً همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص میشوند.
جزئیات مطالعه و نتایج بالینی
این مطالعه روی ۱۹۴ بیمار مبتلا به درد زانو ناشی از آرتروز انجام شد که شامل ۱۱۴ زن و ۸۰ مرد با میانگین سنی ۶۹ سال بود. همه شرکتکنندگان حداقل سه ماه درمان معمول را پشت سر گذاشته بودند، اما بهبودی کافی نداشتهاند.
همه ۲۳۹ عمل انجامشده در این مطالعه با موفقیت کامل همراه بود. هیچ عارضه جانبی متوسط یا شدیدی رخ نداد و تنها ۶.۷ درصد از شرکتکنندگان عوارض خفیف و موقتی را تجربه کردند که بهخودیخود برطرف شد.
کاهش چشمگیر درد و بهبود عملکرد
نتایج این پژوهش نشان داد که میزان درد بیماران بهسرعت و بهطور مداوم کاهش یافت. در مقیاس ۰ تا ۱۰ درد، امتیاز متوسط از ۷ قبل از درمان به ۴ پس از شش هفته و سپس به ۳ در پیگیریهای ششماهه و دوازدهماهه رسید که نشاندهنده بهبود پایدار در طول یک سال است.
امتیازات عملکرد روزانه از ۵۳ به ۷۱.۵، امتیازات ورزشی و تفریحی از ۱۵ به ۳۶ و امتیازات کیفیت زندگی از ۱۹ به ۴۰ افزایش یافت. در مجموع، ۸۰ درصد از شرکتکنندگان در پیگیری دوازدهماهه به بهبودی دست یافتند که از نظر بالینی معنادار بود.
چشمانداز آینده و اهمیت روش
دکتر فلکنشتاین در پایان گفت: یافتههای ما نشان میدهد که این روش نه تنها کمتهاجمی و ایمن است، بلکه دستکم تا یک سال پس از درمان، درد را بهطور چشمگیری کاهش میدهد و عملکرد بیماران را بهبود میبخشد. با انجام این روش روی نزدیک به ۲۰۰ بیمار، ما اکنون بزرگترین مجموعه دادههای موجود را برای این درمان در اختیار داریم و از همینرو میتوانیم با اطمینان بیشتری درباره ایمنی و کارآیی آن اظهارنظر کنیم. برای بیمارانی که شرایطشان مناسب باشد، این روش میتواند یک گزینه پایدار و کمتهاجمی باشد؛ راهکاری تازه و مؤثر که میان تزریقهای بینتیجه و جراحی پرهزینه قرار میگیرد.
بهترین عادتهای غذایی سالمندان در گرمای تابستان

با تغییر فصل، نیازهای بدن نیز تغییر میکند. در تابستان، تغذیه سالمندان باید فراتر از رفع گرسنگی باشد و بر آبرسانی، تعادل املاح و پیشگیری از سنگینی دستگاه گوارش تمرکز کند. با انتخاب درست مواد غذایی، میتوان از بروز بسیاری از مشکلات جسمی در فصل گرما پیشگیری کرد.
سیستم گوارش سالمندان در تابستان به دلیل گرمای محیط و کاهش فعالیت بدنی، حساستر میشود. خوردن غذاهای سنگین نه تنها باعث احساس بیحالی میشود، بلکه دمای بدن را نیز بالا میبرد. در این گزارش، بایدها و نبایدهای تغذیهای را برای گذراندن یک تابستان ایمن بررسی میکنیم.
تابستان با تمام زیباییهایش، برای بدنِ سالمندان چالشهای خاصی به همراه دارد که نادیده گرفتن آنها میتواند شادابی این فصل را به کسالت تبدیل کند. در دوران سالمندی، سیستم گوارش و مکانیسمهای تنظیم دمای بدن حساستر میشوند و همین موضوع، «تغذیه» را به مهمترین ابزار دفاعی ما در برابر گرمای هوا تبدیل میکند؛ به طوری که انتخاب هوشمندانه مواد غذایی در این ایام، نه تنها عطش را فرو مینشاند، بلکه سوختوساز بدن را در وضعیت تعادل قرار داده و انرژی لازم برای یک روز پرنشاط را فراهم میسازد.
با این حال، تغذیه در فصل تابستان برای سالمندان تنها محدود به «کمتر خوردن» نیست، بلکه هنری است که نیاز به «درست خوردن» دارد. با افزایش دما، بدن بخش زیادی از املاح و آب خود را از طریق تعریق از دست میدهد که اگر با الگوی غذایی صحیح جایگزین نشود، منجر به سرگیجه، خستگی و افت عملکرد ارگانهای حیاتی خواهد شد؛ بنابراین درک این تفاوت، کلیدیترین گام برای حفظ سلامت در این ایام است.
بهترین عادتهای غذایی سالمندان در گرمای تابستان
در همین راستا، برای اینکه بتوانید تابستان را بدون دغدغههای گوارشی و با بدنی هیدراته سپری کنید، باید از غذاهای سنگین فاصله بگیرید و به سمت مواد غذایی خنککننده و زودهضم بروید. با این رویکرد، در ادامه ده استراتژی کلیدی و کاربردی را برای اصلاح عادات غذایی و حفظ تعادل دمای بدن در روزهای داغ سال برای شما تدوین کردهایم تا با رعایت آنها، تابستانی ایمن و در عین حال لذتبخش را تجربه کنید
آبرسانی از طریق میوهها: در تابستان، میوههایی که محتوای آب بالایی دارند بهترین دوستان سالمندان هستند. هندوانه، خربزه، طالبی، خیار، هلو و شلیل نه تنها عطش را فرو مینشانند، بلکه حاوی ویتامینها و آنتیاکسیدانهایی هستند که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکنند. سعی کنید این میوهها را به عنوان میانوعدههای ثابت در طول روز مصرف کنید.
اولویت با وعدههای سبک: هضم غذاهای چرب، سرخکردنی و پرادویه، انرژی زیادی از بدن میگیرد و دمای داخلی بدن را افزایش میدهد. در تابستان به جای وعدههای حجیم، از وعدههای کوچکتر و متعدد استفاده کنید. مصرف سوپهای سرد یا سالادهای حاوی پروتئینهای سبک مثل مرغ پخته یا حبوبات پخته، جایگزینهای بسیار مناسبی هستند.
نوشیدنیهای سنتی، فراتر از آب خالی: فقط به آب اکتفا نکنید. نوشیدنیهای سنتی ایرانی مانند شربت سکنجبین، خاکشیر، تخم شربتی و گلاب، خاصیت خنککنندگی عالی دارند. این نوشیدنیها علاوه بر تأمین آب، به دلیل داشتن املاح معدنی، از ضعف و سرگیجه ناشی از گرما جلوگیری میکنند. البته مراقب قند اضافه در این شربتها باشید.
نقش حیاتی سبزیجات: سبزیجات تازه، منبع غنی فیبر هستند که به بهبود گوارش سالمندان کمک میکند. مصرف کاهو، کدو سبز، گوجهفرنگی و سبزی خوردن در وعدههای اصلی، علاوه بر تأمین آب، به تنظیم قند و چربی خون نیز کمک میکند. هرچه بشقاب شما رنگارنگتر باشد، مواد مغذی بیشتری به بدنتان میرسد.
کاهش مصرف نمک و کافئین: نمک زیاد باعث احتباس آب در بدن و فشار به قلب میشود. در تابستان از مصرف تنقلات شور مثل آجیل شور، چیپس و غذاهای کنسروی بپرهیزید. همچنین کافئین موجود در چای پررنگ یا قهوه، خاصیت ادرارآوری دارد و باعث از دست دادن سریعتر آب بدن میشود. سعی کنید مصرف این موارد را در تابستان به حداقل برسانید.
بهترین عادتهای غذایی سالمندان در گرمای تابستان
مصرف پروتئینهای زودهضم: پروتئین برای حفظ توده عضلانی سالمندان ضروری است، اما باید در انتخاب نوع آن دقت کرد. ماهی، مرغ و حبوبات گزینههای بهتری نسبت به گوشت قرمز هستند. این پروتئینها زودتر هضم میشوند و در فصل گرم سال، دستگاه گوارش را کمتر دچار سنگینی و بیحالی میکنند.
اهمیت رعایت زنجیره سرد: در تابستان، خطر فساد مواد غذایی بسیار بیشتر است. سالمندان باید در خرید و نگهداری مواد غذایی حساسیت ویژهای داشته باشند. لبنیات، گوشت و غذاهای پخته شده را هرگز در دمای محیط رها نکنید. به محض اینکه غذا از حرارت افتاد، آن را در یخچال قرار دهید.
زمانبندی هوشمندانه برای وعدهها: سعی کنید وعده اصلی خود را در زمانی بخورید که هوا کمی خنکتر است (مثلاً زودتر از ناهار معمول). خوردن وعده غذایی سنگین در اوج گرمای ظهر، باعث افزایش تعریق و خستگی مفرط میشود. یک ناهار سبک یا یک وعده حاوی ماست و خیار در ظهر، انتخاب بسیار هوشمندانهای است.
مدیریت مصرف لبنیات: ماست و دوغ از بهترین خوراکیهای تابستانی هستند. ماست نه تنها به گوارش کمک میکند، بلکه منبع عالی کلسیم است. تهیه ماست و خیار با کمی نعنا یا شوید، یک وعده کامل و بسیار خنک است که برای تقویت استخوانهای سالمندان و خنک کردن بدن بسیار مفید است.
مشورت با متخصص در صورت نیاز: اگر به دلیل بیماریهای خاص مثل دیابت یا نارسایی کلیه، محدودیتهای غذایی دارید، حتماً دستورالعملهای پزشک خود را در تابستان جدیتر بگیرید. پزشک ممکن است در روزهای گرم، توصیههای خاصی برای تعادل مصرف الکترولیتها (نمکهای بدن) به شما داشته باشد که نباید نادیده گرفته شود.
چگونه با پف و تیرگی زیر چشم خداحافظی کنیم؟

چشمها اولین بخش از چهره هستند که خستگی، بیخوابی و حتی سبک زندگی ناسالم را آشکار میکنند، پف و تیرگی زیر چشم نیز از رایجترین نشانههایی است که میتواند طراوت و شادابی صورت را تحت تأثیر قرار دهد.
پف یا تیرگی زیر چشم یکی از شایعترین مشکلات ظاهری است که بسیاری از افراد در دورههایی از زندگی خود با آن مواجه میشوند. این وضعیت اگرچه اغلب موقتی و بیخطر است اما میتواند چهره را خسته، مسنتر و بیانرژی نشان دهد. نکته مهم این است که در بیشتر موارد، پف زیر چشم ناشی از عوامل ساده و قابل کنترل است، با این حال، در برخی شرایط خاص میتواند نشانهای از یک مشکل جدیتر باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. شناخت دلایل، استفاده از راهکارهای فوری و اصلاح سبک زندگی، سه گام کلیدی برای مدیریت این مشکل هستند.
پف زیر چشم چیست و چرا ایجاد میشود؟
پف زیر چشم به تورم خفیف یا متوسط در ناحیه زیر پلکها گفته میشود که معمولاً به دلیل تجمع مایع یا تغییرات بافتی در این ناحیه رخ میدهد. پوست اطراف چشم بسیار نازک و حساس است، به همین دلیل کوچکترین تغییر در مایعات بدن یا وضعیت خواب میتواند خود را در این بخش نشان دهد.
یکی از مهمترین دلایل تجمع مایع در بافتهای اطراف چشم است. این اتفاق معمولاً در اثر خواب ناکافی، مصرف زیاد نمک یا حتی وضعیت نامناسب خواب رخ میدهد. زمانی که فرد به صورت صاف یا بدون زاویه مناسب میخوابد، مایعات در اطراف چشم تجمع پیدا میکنند و صبحها باعث ایجاد پف میشوند.
کمخوابی و خستگی نیز نقش مهمی دارند. بدن در هنگام خواب، فرصت بازسازی و تنظیم مایعات را پیدا میکند. وقتی این چرخه مختل شود، نهتنها پف زیر چشم افزایش مییابد، بلکه تیرگی نیز بیشتر به چشم میآید.
آلرژیها و التهاب ملتحمه از دیگر عوامل شایع هستند. در این شرایط، بدن به مواد حساسیتزا واکنش نشان میدهد و این واکنش باعث التهاب، خارش و در نهایت تورم اطراف چشم میشود. همچنین، مصرف زیاد نمک باعث احتباس آب در بدن شده و این موضوع مستقیماً به افزایش پف زیر چشم منجر میشود.
در کنار این موارد، عوامل ژنتیکی و افزایش سن نیز تأثیرگذارند. با بالا رفتن سن، بافتهای اطراف چشم شلتر میشوند و چربیهای زیر پوست بیشتر نمایان میگردند. استعمال دخانیات نیز با کاهش گردش خون و آسیب به بافتهای پوستی، این مشکل را تشدید میکند.
راهکارهای فوری برای کاهش پف زیر چشم
در بسیاری از مواقع، پف زیر چشم را میتوان با روشهای ساده و خانگی در مدت زمان کوتاهی کاهش داد. این راهکارها بیشتر بر کاهش التهاب و بهبود گردش خون تمرکز دارند.
یکی از مؤثرترین روشها، استفاده از کمپرس سرد است. قرار دادن یک پارچه تمیز و مرطوب که با آب سرد خنک شده یا استفاده از قاشق سرد به مدت حدود ۱۰ دقیقه روی چشمها، باعث انقباض عروق خونی و کاهش تورم میشود. این روش ساده، در عین حال بسیار مؤثر است و به سرعت ظاهر چشمها را بهبود میبخشد.
شستوشوی صورت با آب سرد نیز به تحریک گردش خون کمک میکند و میتواند به کاهش پف کمک کند. همچنین استفاده از خیار خنک یا چای کیسهای سرد (بهویژه چای سبز یا سیاه) روی پلکها، به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی، تأثیر قابل توجهی در کاهش تورم و آرامسازی پوست دارد.
این روشها اگرچه موقتی هستند، اما در مواقعی مانند صبحهای پرمشغله یا قبل از یک جلسه مهم، میتوانند به سرعت ظاهر صورت را بهبود دهند.
نقش سبک زندگی در پیشگیری از پف چشم
بخش مهمی از کنترل پف زیر چشم، به اصلاح سبک زندگی برمیگردد. عادتهای روزمره تأثیر مستقیمی بر وضعیت پوست و سلامت عمومی بدن دارند.
کاهش مصرف نمک یکی از اولین اقدامات ضروری است. نمک زیاد باعث احتباس آب در بدن میشود و این موضوع بهویژه در نواحی حساس مانند اطراف چشم بیشتر نمایان میشود. تنظیم رژیم غذایی و کاهش غذاهای فرآوریشده میتواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
خواب کافی نیز نقش کلیدی دارد. توصیه میشود افراد بین ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه داشته باشند. کیفیت خواب نیز به اندازه مدت آن مهم است. خواب عمیق و منظم، به بدن کمک میکند تا مایعات را بهتر تنظیم کرده و از تجمع آنها در بافتها جلوگیری کند.
بالا نگه داشتن سر هنگام خواب یکی دیگر از راهکارهای ساده اما مؤثر است. استفاده از یک بالش اضافی یا تنظیم زاویه سر، مانع از تجمع مایعات در اطراف چشم میشود.
ترک سیگار نیز تأثیر چشمگیری دارد. دخانیات باعث کاهش اکسیژنرسانی به بافتها و تخریب کلاژن پوست میشوند که در نهایت به تشدید پف و تیرگی زیر چشم منجر میشود. همچنین حذف آرایشهای تحریککننده و رعایت بهداشت چشم، بهویژه در افرادی که از لنز استفاده میکنند، بسیار مهم است. لنزها باید در صورت بروز تورم، بلافاصله خارج شوند تا از تشدید التهاب جلوگیری شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگرچه پف زیر چشم در بیشتر موارد بیخطر است، اما در برخی شرایط میتواند نشانهای از یک مشکل جدیتر باشد. اگر این وضعیت بیش از ۴۸ ساعت ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند درد، قرمزی شدید، ترشح یا کاهش بینایی همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
در برخی موارد، بیماریهایی مانند عفونتهای چشمی، مشکلات تیروئید یا واکنشهای آلرژیک شدید میتوانند باعث تورم مداوم شوند. تشخیص دقیق این موارد تنها توسط پزشک امکانپذیر است و خوددرمانی میتواند خطرناک باشد.
هشدار درباره درمانهای نادرست
یکی از نکات مهم در مواجهه با پف زیر چشم، پرهیز از روشهای نادرست و خطرناک است. استفاده خودسرانه از قطرههای استروئیدی یا کرمهای نامناسب مانند کرمهای هموروئید، اگرچه ممکن است بهطور موقت باعث کاهش تورم شوند، اما در بلندمدت میتوانند آسیبهای جدی به پوست و حتی بینایی وارد کنند.
پوست اطراف چشم بسیار حساس است و استفاده از داروهای قوی بدون تجویز پزشک، میتواند باعث نازک شدن پوست، افزایش حساسیت و حتی بروز عوارض جبرانناپذیر شود.
چه زمانی پف چشم نیاز به مراجعه پزشکی دارد؟
پف زیر چشم مشکلی شایع اما قابل کنترل است که در اغلب موارد به دلیل سبک زندگی یا عوامل موقتی ایجاد میشود. با شناخت دلایل اصلی، استفاده از راهکارهای ساده و ایجاد تغییرات مثبت در عادات روزمره، میتوان این مشکل را تا حد زیادی کاهش داد.
با این حال، توجه به علائم هشداردهنده و پرهیز از درمانهای خودسرانه، اهمیت زیادی دارد. سلامت چشمها به عنوان یکی از حیاتیترین اعضای بدن، نیازمند مراقبت آگاهانه و اصولی است. اگر پف زیر چشم از یک مشکل ساده فراتر رفت، بهترین تصمیم، مراجعه به پزشک و دریافت راهنمایی تخصصی است.
چگونه از نوزادان در روزهای داغ حفاظت کنیم؟

گزارش جدید «گاردین» نشان می دهد در انگلیس بیش از ۷۰ هزار نوزاد در خانههای بیش از حد گرم زندگی میکنند که این شرایط، خطر اختلالات خواب و مشکلات جدی سلامتی را برای آنها به همراه دارد.
فدراسیون ملی مسکن (NHF) و موسسه مسکن رسمی (CIH) انگلیس بنابر مطالعات آماری جدید دریافتند از هر شش نوزاد در انگلیس، یکی در خانهای بیش از حد گرم زندگی میکند چرا که بحران آب و هوا باعث افزایش بیسابقه دما در سراسر این کشور در تابستان امسال شده است.
این هفته یک هشدار قرمز نادر برای گرمای شدید در بخشهایی از انگلیس و ولز صادر شد و صدها مدرسه به دلیل پیشبینیِ رسیدن دما به سطوح بیسابقه، تعطیل شدند.
بر اساس تحلیل دادههای نظرسنجی مسکن در انگلیس، تخمین زده میشود که در مجموع ۱.۶ میلیون کودک در خانههای بیش از حد گرم زندگی میکنند.
این امر خطرات جدی برای سلامت کودکان زیر پنج سال به ویژه نوزادان که کمتر قادر به تنظیم دمای بدن و مدیریت کمآبی بدن خود هستند، به همراه دارد.
این شرایط، خطر «سندرم مرگ ناگهانی نوزاد» (SIDS) را در نوزادان و خردسالان افزایش میدهد. از این رو به والدین توصیه میشود به منظور پیشگیری از گرمازدگی کودک خود، دمای اتاق را بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارند؛ کاری که در زمان موجهای گرما احتمال دارد برای اکثر خانواده های انگلیسی غیرممکن باشد زیرا با توجه به شرایط جوی معمول در این کشور، بیشتر خانهها طوری ساخته شدهاند که گرما را حفظ کنند (چون در اغلب ماه ها، آب و هوای خنک و بارانی دارد) و فاقد امکانات خنککننده رایج در کشورهای گرمتر، مانند کرکره یا تهویه مطبوع هستند.
اداره هواشناسی انگلیس اعلام کرد احتمال رسیدن دمای هوا به ۴۰ درجه سانتیگراد از سال ۲۰۰۰ میلادی سه برابر شده است و موجهای گرمای آینده میتواند یک ماه یا بیشتر طول بکشد. همچنین پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰، از هر ۱۰ خانه در بریتانیا بیش از ۹ خانه بیش از حد گرم شوند و در صورت عدم تطبیق با شرایط جدید، مرگ و میر ناشی از گرما احتمالا به ۱۰ هزار نفر در سال افزایش یابد.
در این شرایط کارشناسان انگلیسی تاکید می کنند: باید مقررات ساختمانی در مورد گرمای بیش از حد را تقویت کنیم و شروع به بررسی سیاستهایی کنیم که از مردم در برابر هزینههای انرژی برای خنک ماندن در طول موجهای گرمای آینده حمایت کند.
دمای اتاق را تا حد امکان خنک نگه دارید
توصیه اصلی این است که دمای اتاق کودک خود را برای خواب بین ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگه دارید. موسسه خیریه Lullaby Trust در این کشور که با هدف جلوگیری از مرگ و میر غیرمنتظره نوزادان فعالیت میکند، پیشنهاد میکند از پنکه برای خنک کردن اتاق استفاده کنید اما آن را مستقیما به سمت کودک نگیرید. قرار دادن یک کاسه یخ جلوی پنکه میتواند به خنک شدن هوا هنگام حرکت آن کمک کند. این موسسه خیریه همچنین پیشنهاد میکند که پردهها را در طول روز بسته نگه دارید تا از ورود نور و گرما جلوگیری شود و یک دماسنج اتاق بخرید.
از لباس و ملحفه سبک استفاده کنید
برای خنک نگه داشتن هرچه بیشتر نوزادان از لباس و ملحفه سبک استفاده کنید مثلا یک جلیقه آستین کوتاه یا فقط یک پوشک کافی است. موسسه خیریه کودک «تامی» نیز پیشنهاد میکند از ملحفه نخی استفاده کنید و از ملحفههای ضد آب که میتوانند عرق کنند، خودداری کنید. متخصصان همچنین توصیه میکنند نوزاد را قنداق نکنید تا در صورت گرم شدن، بتواند راحتتر پتو را از خود دور کند.
وقتی بیرون هستید، جریان هوا را حفظ کنید
برای جلوگیری از تماس آفتاب با نوزاد، لازم نیست کالسکه را با پتو بپوشانید زیرا این کار میتواند جریان هوا را متوقف کرده و دمای بدن کودک را افزایش دهد و همچنین نمیتوانید به راحتی ببینید که آیا او خیلی گرمش شده است یا خیر. در عوض، از آفتابگیر یا سایبان استفاده کنید. برای نوزادان شش ماه به بالا از کرم ضد آفتاب با فاکتور ۵۰ یا بالاتر استفاده کنید و نوزادان کوچکتر باید کلاه بپوشند و در سایه نگه داشته شوند.
گرمازدگی؛ تهدید خاموش روزهای سوزان

گرمازدگی یکی از خطرناکترین پیامدهای قرار گرفتن طولانیمدت در هوای گرم است که میتواند در مدت کوتاهی سلامت انسان را با تهدیدی جدی مواجه کند. به همین خاطر شناخت علائم گرمازدگی و آگاهی از راههای پیشگیری و مقابله با آن بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میکند.
بدن انسان بهطور طبیعی تلاش میکند دمای داخلی خود را در حدود ۳۷ درجه سانتیگراد حفظ کند. مغز، بهویژه بخشی به نام هیپوتالاموس، نقش مرکز کنترل دما را بر عهده دارد. هنگامی که هوا گرم میشود یا فعالیت بدنی افزایش پیدا میکند، بدن از طریق تعریق و افزایش جریان خون به سطح پوست، گرمای اضافی را دفع میکند.
تعریق یکی از مهمترین سازوکارهای خنککننده بدن است. وقتی عرق از سطح پوست تبخیر میشود، بخشی از گرمای بدن نیز از بین میرود. اما اگر دمای محیط بسیار بالا باشد یا رطوبت هوا زیاد شود، این سیستم کارایی خود را از دست میدهد. در چنین شرایطی بدن دیگر نمیتواند گرمای اضافی را بهدرستی دفع کند و دمای داخلی آن بهتدریج افزایش مییابد.
وقتی سیستم خنککننده بدن از کار میافتد
گرمازدگی زمانی رخ میدهد که مکانیسمهای طبیعی تنظیم دمای بدن دیگر قادر به کنترل گرما نباشند. در این حالت دمای بدن ممکن است به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد برسد، وضعیتی که یک اورژانس پزشکی محسوب میشود.
افزایش شدید دمای بدن باعث اختلال در عملکرد سلولها و اندامهای مختلف میشود. هرچه مدت زمان قرار گرفتن فرد در این شرایط بیشتر باشد، احتمال بروز آسیبهای جدی نیز افزایش مییابد. به همین دلیل پزشکان تأکید میکنند که گرمازدگی را نباید با خستگی ناشی از گرما اشتباه گرفت.
مغز، نخستین قربانی گرمازدگی
یکی از مهمترین اندامهایی که از گرمازدگی آسیب میبیند، مغز است. دمای بالا میتواند عملکرد طبیعی سلولهای عصبی را مختل کند و روی توانایی تفکر، تصمیمگیری و تمرکز اثر بگذارد. به همین دلیل افراد دچار گرمازدگی ممکن است احساس گیجی، منگی یا سردرگمی داشته باشند. برخی افراد رفتارهای غیرعادی از خود نشان میدهند و حتی ممکن است نتوانند به پرسشهای ساده پاسخ دهند. در موارد شدیدتر نیز احتمال بیهوش شدن وجود دارد.
این تغییرات ذهنی یکی از مهمترین نشانههای هشداردهنده گرمازدگی است و نباید نادیده گرفته شود. هرگونه اختلال در هوشیاری فردی که در معرض گرمای شدید قرار گرفته، نیازمند اقدام فوری است.
فشار مضاعف بر قلب و دستگاه گردش خون
در روزهای گرم، قلب برای خنک کردن بدن مجبور است سختتر کار کند. رگهای خونی پوست گشاد میشوند تا خون بیشتری به سطح بدن برسد و گرما دفع شود. این فرآیند اگرچه ضروری است اما بار کاری قلب را افزایش میدهد.
در افراد سالم معمولا بدن میتواند این فشار اضافی را تحمل کند، اما در سالمندان، بیماران قلبی یا افرادی که فعالیت بدنی سنگین انجام میدهند، شرایط متفاوت است. افزایش ضربان قلب و کاهش حجم مایعات بدن میتواند خطر بروز مشکلات قلبی را بیشتر کند.
کارشناسان توصیه میکنند افراد دارای بیماریهای قلبی در ساعات گرم روز از حضور طولانیمدت در فضای باز خودداری کنند و مایعات کافی بنوشند.
کمآبی، خطری که به آرامی پیش میرود
یکی دیگر از پیامدهای مهم گرمازدگی، از دست رفتن آب بدن است. هنگام تعریق، علاوه بر آب، مقداری از املاح ضروری بدن نیز دفع میشود. اگر این مایعات جایگزین نشوند، بدن به تدریج دچار کمآبی خواهد شد.
کمآبی باعث کاهش حجم خون و غلیظتر شدن آن میشود. در نتیجه قلب برای پمپاژ خون باید تلاش بیشتری انجام دهد. همچنین خونرسانی به برخی اندامها کاهش پیدا میکند و احتمال آسیب به کلیهها افزایش مییابد.
در موارد شدید، کمآبی میتواند منجر به اختلال عملکرد کلیه، افت فشار خون و حتی شوک شود. به همین دلیل نوشیدن آب بهصورت منظم در روزهای گرم اهمیت ویژهای دارد، حتی زمانی که فرد احساس تشنگی نمیکند.
علائم هشداردهنده گرمازدگی را بشناسیم
شناخت علائم گرمازدگی میتواند از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند. یکی از نشانههای مهم، داغ و قرمز شدن پوست است. در بسیاری از موارد پوست فرد بهطور غیرعادی گرم به نظر میرسد. کاهش تعریق یا قطع کامل آن نیز از علائم هشداردهنده محسوب میشود. برخلاف تصور عمومی، فرد دچار گرمازدگی شدید ممکن است دیگر عرق نکند، زیرا سیستم تنظیم دمای بدن از کار افتاده است.
سرگیجه، احساس ضعف، تهوع، بیقراری و کلافگی از دیگر علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند. برخی افراد همچنین دچار سردرد شدید میشوند و احساس میکنند توان ادامه فعالیت را ندارند.
از تپش قلب تا بیهوشی
با پیشرفت گرمازدگی، علائم شدت بیشتری پیدا میکنند. افزایش ضربان قلب، نفسنفس زدن و احساس تنگی نفس از جمله نشانههایی هستند که خبر از فشار زیاد بر سیستم گردش خون میدهند. در این مرحله ممکن است فرد دچار اختلال در تمرکز شود و نتواند بهدرستی صحبت کند یا تصمیم بگیرد. گیجی شدید، از دست دادن تعادل و رفتارهای غیرعادی از علائمی هستند که نیاز به رسیدگی فوری دارند.
اگر گرمازدگی درمان نشود، احتمال بروز تشنج، کاهش سطح هوشیاری و بیهوشی وجود دارد. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و تأخیر در درمان میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
هنگام گرمازدگی چه باید کرد؟
اولین اقدام، خارج کردن فرد از محیط گرم است. انتقال به سایه، فضای سرپوشیده یا محیطی دارای تهویه مناسب میتواند روند افزایش دمای بدن را متوقف کند. پس از آن باید لباسهای اضافی یا تنگ را شل کرد و به خنک شدن بدن کمک نمود. استفاده از حوله مرطوب، اسپری آب روی پوست یا قرار دادن پارچه خیس روی گردن و زیر بغل میتواند مؤثر باشد.
کارشناسان تأکید میکنند که نباید از آب بسیار سرد یا یخ بهطور ناگهانی استفاده کرد، زیرا این کار ممکن است باعث شوک به بدن شود. خنک کردن تدریجی و کنترلشده معمولاً ایمنتر است.
نوشیدن مایعات با احتیاط
اگر فرد هوشیار باشد و توانایی بلع داشته باشد، میتوان به او آب یا محلولهای حاوی الکترولیت داد. نوشیدن مایعات باید بهصورت جرعهجرعه انجام شود تا از تهوع یا استفراغ جلوگیری شود. مصرف نوشیدنیهای بسیار شیرین، نوشابههای گازدار یا نوشیدنیهای الکلی توصیه نمیشود، زیرا ممکن است روند جبران کمآبی را مختل کنند. آب ساده یا محلولهای مخصوص جبران املاح بدن گزینههای مناسبتری هستند.
در عین حال، اگر فرد دچار گیجی شدید یا کاهش سطح هوشیاری شده باشد، نباید به او مایعات خورانده شود؛ زیرا خطر خفگی وجود دارد.
چه زمانی باید با اورژانس تماس گرفت؟
هرگاه فرد دچار بیهوشی، گیجی شدید، تشنج یا اختلال واضح در هوشیاری شود، باید فورا با اورژانس تماس گرفت. همچنین اگر علائم با اقدامات اولیه بهبود پیدا نکند یا دمای بدن همچنان بالا باقی بماند، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.
پزشکان تأکید میکنند که گرمازدگی شدید یک وضعیت ساده و گذرا نیست. این مشکل میتواند در مدت کوتاهی به آسیب مغزی، نارسایی کلیه، مشکلات قلبی و سایر عوارض جدی منجر شود.
پیشگیری بهترین راه مقابله با گرمازدگی
گرمازدگی اگرچه خطرناک است اما در بسیاری از موارد قابل پیشگیری است. نوشیدن آب کافی، پرهیز از فعالیتهای سنگین در ساعات اوج گرما، استفاده از لباسهای سبک و روشن و حضور در محیطهای خنک از مهمترین راهکارهای پیشگیری محسوب میشوند.
همچنین توجه به سالمندان، کودکان، کارگران فضای باز و افراد دارای بیماریهای زمینهای اهمیت ویژهای دارد، زیرا این گروهها بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
با افزایش دمای هوا در فصل تابستان، آگاهی از علائم گرمازدگی و اقدام بهموقع در برابر آن میتواند از بسیاری از مشکلات جدی جلوگیری کند. گاهی شناخت چند نشانه ساده و انجام چند اقدام اولیه، تفاوت میان یک حادثه قابل کنترل و یک وضعیت تهدیدکننده زندگی را رقم میزند.

اهمیت استفاده از «داروهای نارسایی قلبی» در بیماران مبتلا به سرطان

درمان سرطان برای بسیاری از بیماران فقط به مقابله با تومور محدود نمیشود، زیرا برخی داروهای ضدسرطان میتوانند به قلب آسیب بزنند. اکنون یک بررسی گسترده نشان میدهد بعضی درمانهای شناختهشده قلبی ممکن است در این شرایط نقش محافظتی مهمی داشته باشند.
یکی از چالشهای مهم در درمان سرطان این است که برخی داروها و روشهای ضدسرطان، در کنار اثر درمانی خود، میتوانند بر قلب نیز فشار وارد کنند. این عوارض ممکن است توان پمپاژ قلب را کاهش دهند یا نشانههایی از اختلال عملکرد قلبی ایجاد کنند. وقتی چنین مشکلی رخ میدهد، گاهی پزشکان ناچار میشوند دوز داروی ضدسرطان را کم کنند یا حتی درمان را متوقف کنند؛ موضوعی که میتواند بر موفقیت درمان سرطان اثر منفی بگذارد. به همین دلیل، محافظت از قلب در بیماران سرطانی در سالهای اخیر به یکی از موضوعات مهم پزشکی تبدیل شده است.
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر روشن میشود که بدانیم بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان، بهویژه در سنین بالاتر، ممکن است همزمان با بیماریهای قلبی یا عوامل خطر قلبی نیز روبهرو باشند. در چنین شرایطی، یافتن راههایی که بتواند هم ادامه درمان سرطان را ممکن کند و هم از افت عملکرد قلب جلوگیری کند، بسیار ارزشمند است. از همین رو، پژوهشگران به این پرسش پرداختهاند که آیا داروهایی که معمولا برای درمان نارسایی قلبی تجویز میشوند، میتوانند در بیماران دریافتکننده درمان ضدسرطان نیز از قلب محافظت کنند یا نه.
در همین خصوص، محققانی از مرکز پزشکی دانشگاه اراسموس در روتردام هلند، پژوهشی را درباره اثرات محافظتی درمانهای توصیهشده برای نارسایی قلبی در بیماران مبتلا به سرطان ارائه کردند. این کار که با تکیه بر گردآوری و ترکیب نتایج مطالعات منتشرشده انجام شد، بهطور ساده بررسی میکرد که درمانهای توصیهشده در راهنماهای پزشکی تا چه اندازه میتوانند از افت عملکرد قلب در بیمارانی که داروهای ضدسرطان دریافت میکنند جلوگیری کنند.
روش کار به این صورت بود که پژوهشگران بهطور نظاممند پایگاههای اطلاعاتی مقالات پزشکی و زیستپزشکی را جستوجو کردند تا همه مطالعات مرتبط را بیابند. آنها تحقیقاتی را وارد بررسی کردند که روی بیماران دریافتکننده داروهای ضدسرطان انجام شده بود و اثر درمانهای توصیهشده برای نارسایی قلبی را سنجیده بود. گروههای دارویی مورد ارزیابی شامل مهارکنندههای سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون، بتابلوکرها، آنتاگونیستهای گیرنده مینرالوکورتیکوئید، مهارکنندههای سدیم-گلوکز کوترانسپورتر-۲ و همچنین استاتینها بود. در مجموع ۴۹ مطالعه با دادههای ۶۹۹۸ بیمار در این تحلیل وارد شد.
بخش اصلی این بررسی بر شاخصی به نام «کسر جهشی بطن چپ» یا LVEF متمرکز بود؛ معیاری که نشان میدهد قلب با چه تواناییای خون را پمپاژ میکند. نتایج نشان داد در ۲۳ مطالعهای که مهارکنندههای سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون را بررسی کرده بودند، این داروها در مقایسه با دارونما یا مراقبت معمول، بهبود ۲.۸۸ درصدی در LVEF ایجاد کردند. در ۲۲ مطالعه مربوط به بتابلوکرها نیز بهبود مشاهده شد، هرچند این اثر کمتر و حدود ۱.۲۰ درصد بود. نکته قابل توجه آن بود که در هشت مطالعه، ترکیب این دو گروه دارویی باعث بهبود ۲.۹۸ درصدی شد.
یافتههای دیگر نیز امیدوارکننده بود. پژوهشگران تغییرات مثبت قابل توجهی را در شاخصی به نام «استرین طولی سراسری» مشاهده کردند؛ این شاخص یکی از نشانگرهای قدرت انقباض عضله قلب است و میتواند آسیبهای قلبی را زودتر نشان دهد. این بهبود با مهارکنندههای سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون، بتابلوکرها و ترکیب این دو دیده شد. همچنین آنتاگونیستهای گیرنده مینرالوکورتیکوئید در دو مطالعه افزایش ۴.۶۸ درصدی در LVEF نشان دادند، هرچند تعداد مطالعات آن کم بود. تنها مطالعه مربوط به مهارکنندههای سدیم-گلوکز کوترانسپورتر-۲ نیز بهبود ۳.۲۰ درصدی را نشان داد. استاتینها هم در هفت مطالعه با افزایش ۲.۴۹ درصدی در این شاخص همراه بودند.
این یافتهها از نظر عملی اهمیت زیادی دارند، زیرا نشان میدهند برخی درمانهای آشنا و از پیش توصیهشده برای نارسایی قلبی ممکن است در بیماران سرطانی نیز به حفظ عملکرد قلب کمک کنند. اهمیت این موضوع فقط در سلامت قلب خلاصه نمیشود، بلکه میتواند به ادامه بهتر درمان سرطان نیز یاری برساند؛ چون هرچه قلب کمتر آسیب ببیند، احتمال وقفه یا تغییر ناخواسته در درمان ضدسرطان نیز کمتر میشود.
در عین حال، پژوهشگران تاکید کردهاند که برای برخی داروهای جدیدتر، تعداد مطالعات هنوز محدود است و نمیتوان با قطعیت کامل درباره جایگاه آنها نظر داد. بنابراین، هرچند نتایج بهویژه درباره ترکیب مهارکنندههای سامانه رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون و بتابلوکرها دلگرمکننده است، اما برای روشن شدن نقش دقیق دیگر درمانهای قلبی در بیماران سرطانی، انجام آزمایشهای بیشتر ضروری خواهد بود.
قابل ذکر است این نتایج در ESC Cardio-Oncology ۲۰۲۶، نشست سالانه شورای کاردیو-آنکولوژی انجمن قلب اروپا، ارائه شدهاند. این رویداد علمی وابسته به انجمن قلب اروپا (European Society of Cardiology) است؛ نهادی علمی و تخصصی که در حوزه بیماریهای قلب و عروق فعالیت میکند.
از امگا۳ تا ویتامین D؛ ایرانیها از چه مکملهایی باید استفاده کنند؟

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره باید و نبایدهای مصرف مکملها توضیحاتی ارائه داد.
دکتر احمد اسماعیلزاده درباره مکملهای غذایی اظهار کرد: مکملهای غذایی، تکمیلکننده غذای افراد هستند. به طور قطع، افراد میبایست نیاز به موادمغذی را از طریق غذای کافی و متنوع تامین کنند. «نقص رژیم غذایی» و «ابتلا به برخی بیماریها» سبب افزایش نیاز به برخی موادمغذی میشود؛ بنابراین، مکملهای غذایی به منظور تکمیل موادمغذی استفاده میشود.
دیدگاه نادرست درباره مصرف مکمل
این متخصص تغذیه درباره دیدگاهها و باورهای عمومی درباره مصرف مکملها توضیح داد: تصور اینکه تمام افراد جامعه به مصرف روازنه مکمل نیازدارند، تصور درستی نیست. هنگامی که افراد نتوانند نیازهای موادمغذی خود را از طریق غذا تامین کنند یا نیاز بدن به موادمغذی افزایش یابد، استفاده از مکملها در کنار موادغذایی توصیه میشود. به طور مثال، نیاز سالمندان، زنان شیرده، زنان باردار و کودکان در حال رشد به برخی موادمغذی افزایش مییابد؛ این احتمال وجود دارد که نتوانند نیاز خود را با غذا تامین کنند. در چنین شرایطی علاوه بر غذای مکفی نیاز است از مکملها استفادهکنند.
مصرف کم ماهی در ایران
توصیه به مصرف امگا۳ بهجز ساکنان شمال و جنوب کشور
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با بیان اینکه به عنوان مثال ایرانیان ماهی به میزان کافی مصرف نمیکنند، گفت: بدن انسان به روزانه یک گرم امگا۳ نیاز دارد اما توانایی ساخت این اسیدچرب را ندارد. با توجه به مصرف کم ماهی، نیاز به امگا۳ میبایست از طریق مکملها تامین شود. مصرف ۳ تا چهار بار مکمل امگا۳ در هفته به همراه غذا برای تمام نقاط کشور به جز اهالی شهرهای شمالی و جنوبی کشور توصیه میشود.
کمبود ویتامین D و توصیه به سنین بالای ۱۲ سال
اسماعیلزاده با بیان اینکه کمبود ویتامین D در ایرانیها شایع است، افزود: براساس این شرایط، مصرف یک عدد مکمل ۵۰هزار ویتامین D در هر ماه به همراه غذا برای تمام افراد بالای ۱۲ سال توصیه میشود.
۳مکمل کلسیم در هفته برای سالمندان
این متخصص تغذیه درباره نیاز بدن به کلسیم هم توضیح داد: همچنین احتمال پوکی استخوان برای زنان و مردانی که در سنین سالمندی قرار دارند، وجود دارد. این احتمال وجود دارد سالمندان با مصرف لبنیات نتوانند نیاز خود به کلسیم را تامین کنند؛ بنابراین توصیه میکنیم که ۳ مکمل کلسیم در هفته در آخر شب مصرف کنند تا نیاز آنها تامین شود.
مصرف کلاژن برای اختلالات پوستی و خشکی مفاصل
اسماعیلزاده درباره مصرف کلاژن گفت: برخی زنان خوهان افزایش کیفیت پوست خود هستند و بسیاری از افراد هم میخواهند که مفاصلشان بهتر کار کند. مصرف مکملهای کلاژنی در این شرایط توصیه میشود اما مصرف این مکملها را برای تمام افراد توصیه نمیکنیم. افرادی که اختلالات پوستی و خشکی مفاصل دردناک دارند، میتوانند از مکملهای کلاژنی استفاده کنند.
مصرف مکمل برای تحریک رشد قدی
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره مصرف مکمل در کودکان و نوجوانان اظهار کرد: به منظور تحریک رشد قدی کودکان و نوجوانان، استفاده از مکملهای روی، اسیدفولیک، ویتامین D، کلسیم، آهن و ویتامین C توصیه میشود. استفاده از این مکملها میبایست براساس شرایط افراد باشد؛ بنابراین تمام کودکان و نوجوانان نمیتوانند از تمام این مکملها استفاده کنند. این احتمال وجود دارد که یک کودک به تمام مکملها نیاز داشته باشد در حالی که کودک دیگر نیازمند فقط یک مکمل باشد.
هشدار مصرف خودسرانه مولتیویتامین و پروتئین وی
او با بیان اینکه مصرف مولتیویتامین شایع شده، تصریح کرد: برخی افراد بر مصرف مکمل بسیار تاکید میکنند و در نتیجه مکمل مولتیویتامین میخورند. این در حالی است که یک مکمل مولتیویتامین میبایست هر ۷ تا ۱۰ روز مصرف شود.
مصرف خودسرانه مکمل در ورزشکاران
اسماعیلزاده درباره مصرف مکمل برای ورزشکاران گفت: برخی ورزشکاران مکمل را به صورت اغراقآمیز مصرف میکنند. مکمل پروتئین، یکی از مکملهایی است که برای ورزشکارانی که ورزشهای قدرتی انجام میدهند، به شرط نداشتن آسیب کبدی و کلیوی توصیه میشود. ورزشکاران ورزشهای قدرتی به شراط نداشتن آسیب کبدی و کلیوی میتوانند از مکمل پروتئینی برای ۲ تا ۳ ماه استفادهکنند. افرادی که آزمایش ندادهاند، هیچ ضرورتی ندارد که از مکمل پروتئین، Whey یا موارد دیگر استفاده کنند.
او اظهار کرد: استفاده از مکمل پروتئین از روز اول انجام ورزشهای قدرتی میتواند به بدن آسیب وارد کند. این در حالی است که مربیان ورزشی نیز مصرف سایر مکملها را به ورزشکاران توصیه میکنند، اقدامی که میتواند سبب آسیب شود.