دسته: سلامت
چگونه مصرف فیبر حال بدنتان را خوب میکند؟
آیا میدانستید یک تغییر ساده در رژیم غذایی میتواند انرژی، وزن و سلامت قلبتان را تحت تاثیر قرار دهد؟ فیبر، آن ماده مغذی کمحجم اما پرقدرت، نه تنها دستگاه گوارش را بهبود میبخشد بلکه به کنترل وزن، کاهش کلسترول و حتی سلامت روان کمک میکند. با افزودن منابع فیبر به وعدههای روزانه، میتوان سبک زندگی سالمتری را تجربه کرد.
فیبر غذایی یکی از مهمترین عناصر تغذیهای است که نقش حیاتی در سلامت بدن انسان دارد. برخلاف بسیاری از مواد مغذی دیگر، فیبر توسط بدن هضم نمیشود و بیشتر به عنوان یک تنظیمکننده طبیعی عملکرد دستگاه گوارش عمل میکند. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که مصرف منظم فیبر میتواند تأثیرات گستردهای بر سلامتی داشته باشد؛ از کنترل وزن گرفته تا کاهش خطر بیماریهای قلبی و بهبود سلامت روان. در این مطلب به بررسی نقش فیبر در بدن و تأثیر آن بر سبک زندگی سالم پرداخته شده است.
فیبر چیست و انواع آن
فیبر غذایی به طور کلی به دو دسته تقسیم میشود: فیبر محلول و فیبر غیرمحلول.
فیبر محلول: در آب حل میشود و به شکل ژل درمیآید. این نوع فیبر عمدتاً در میوهها، جو دوسر، حبوبات و برخی سبزیجات یافت میشود. فیبر محلول میتواند سطح کلسترول خون را کاهش دهد و به کنترل قند خون کمک کند.
فیبر غیرمحلول: در آب حل نمیشود و عمدتاً باعث افزایش حجم مدفوع و تسهیل حرکت رودهها میشود. این نوع فیبر در سبزیجات، پوست میوهها و غلات کامل موجود است و به پیشگیری از یبوست کمک میکند.
مصرف متعادل هر دو نوع فیبر برای سلامت عمومی بدن ضروری است، زیرا هر کدام نقش خاصی در بهبود عملکرد بدن دارند.
تاثیر فیبر بر دستگاه گوارش
یکی از شناختهشدهترین اثرات فیبر، تاثیر آن بر سلامت دستگاه گوارش است. فیبر غیرمحلول با افزایش حجم مدفوع و تحریک حرکات روده، به پیشگیری از یبوست کمک میکند. این کار باعث میشود که سموم و مواد زائد به طور مؤثرتری از بدن دفع شوند و احتمال بروز بیماریهای گوارشی مانند هموروئید و سرطان روده بزرگ کاهش یابد.
فیبر محلول نیز با تغذیه باکتریهای مفید روده، باعث تولید اسیدهای چرب کوتاهزنجیره میشود که برای سلامت مخاط روده بسیار مفید است. این فرایند نه تنها به عملکرد بهتر روده کمک میکند، بلکه میتواند باعث کاهش التهاب سیستمیک در بدن شود
نقش فیبر در کنترل وزن و احساس سیری
یکی از مزایای مهم فیبر برای سبک زندگی سالم، تاثیر آن بر کنترل وزن است. غذاهای سرشار از فیبر، حجم معده را افزایش میدهند و به ایجاد احساس سیری طولانیمدت کمک میکنند. به این ترتیب، مصرف بیش از حد کالری کاهش مییابد و روند کاهش یا حفظ وزن آسانتر میشود.
همچنین، فیبر باعث کند شدن هضم و جذب قندها میشود، که به تثبیت سطح قند خون کمک میکند. این امر به ویژه برای افرادی که در معرض دیابت نوع ۲ هستند، اهمیت زیادی دارد.
فیبر و سلامت قلب
تحقیقات علمی نشان دادهاند که مصرف کافی فیبر میتواند سطح کلسترول LDL (کلسترول بد) را کاهش دهد و در نتیجه خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی را کاهش دهد. فیبر محلول با ایجاد یک لایه ژل در روده، جذب کلسترول را کاهش میدهد و به دفع آن از بدن کمک میکند.
علاوه بر این، فیبر میتواند فشار خون و التهاب بدن را کاهش دهد، که هر دو فاکتور مهم در پیشگیری از سکته قلبی و مغزی هستند.
تأثیر فیبر بر سلامت متابولیک و دیابت
فیبر نقش مهمی در کنترل قند خون و حساسیت به انسولین دارد. غذاهای پر فیبر باعث کاهش سرعت جذب گلوکز میشوند و از افزایش ناگهانی قند خون پس از غذا جلوگیری میکنند. این ویژگی به ویژه برای افراد مبتلا به پیشدیابت و دیابت نوع ۲ اهمیت دارد، زیرا کنترل قند خون منظم باعث کاهش عوارض بلندمدت بیماری میشود.
فیبر و سلامت روده میکروبی
روده انسان خانه تریلیونها باکتری مفید است که بر سلامت عمومی بدن تاثیر میگذارند. فیبر به عنوان پریبیوتیک طبیعی عمل میکند، یعنی غذای این باکتریهای مفید را فراهم میآورد. رشد باکتریهای مفید میتواند سیستم ایمنی را تقویت کند، التهاب را کاهش دهد و حتی بر سلامت روان تأثیر بگذارد.
فیبر و کاهش خطر بیماریهای مزمن
مصرف منظم فیبر با کاهش خطر ابتلا به چاقی، دیابت، بیماریهای قلبی و برخی سرطانها مرتبط است. به عنوان مثال، مطالعات نشان دادهاند افرادی که فیبر بیشتری مصرف میکنند، احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ و سینه کمتر است. فیبر با بهبود عملکرد روده و کاهش التهاب، نقش پیشگیرانه در این بیماریها ایفا میکند.
منابع غذایی فیبر
برای بهرهمندی از مزایای فیبر، توصیه میشود مصرف روزانه بین ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر داشته باشید. منابع غذایی غنی از فیبر شامل:
سبزیجات: بروکلی، هویج، اسفناج، کل
میوهها: سیب، گلابی، توت، موز
حبوبات: نخود، لوبیا، عدس
غلات کامل: جو دوسر، برنج قهوهای، نان سبوسدار
دانهها و مغزها: بادام، تخم کتان، چیا
ترکیب این مواد غذایی در وعدههای روزانه میتواند نیاز بدن به فیبر را به خوبی تأمین کند.
نکات کاربردی برای سبک زندگی
برای افزایش مصرف فیبر و ایجاد سبک زندگی سالم، میتوانید میوهها و سبزیجات تازه را در هر وعده غذایی بگنجانید و نان و غلات کامل را جایگزین نان سفید و محصولات فرآوری شده کنید. همچنین حبوبات را در رژیم غذایی هفتگی خود قرار دهید و حتماً آب کافی بنوشید، زیرا فیبر بدون مصرف آب میتواند باعث یبوست شود. استفاده از میانوعدههای سرشار از فیبر مانند آجیل و میوه خشک نیز راهی ساده و مؤثر برای تأمین فیبر مورد نیاز بدن است.
حرف آخر
فیبر یکی از عناصر کلیدی برای سلامت بدن و سبک زندگی سالم است. مصرف منظم فیبر میتواند عملکرد دستگاه گوارش را بهبود دهد، به کنترل وزن کمک کند، سلامت قلب را تقویت کرده و خطر بیماریهای مزمن را کاهش دهد. علاوه بر این، فیبر با تقویت باکتریهای مفید روده، نقش مهمی در سلامت عمومی و حتی سلامت روان دارد. با توجه به این مزایا، گنجاندن فیبر در رژیم غذایی روزانه یک انتخاب هوشمندانه برای سبک زندگی سالم و طولانیمدت است.
پیری زودرس؛ گوشیتان را کنار بگذارید و جوان بمانید!
گردن بیش از آنچه فکر میکنید، هنگام استفاده از گوشی آسیب میبیند. این آسیب فقط به عضلات گردن وارد نمی شود بلکه خطوط و چین و چروکهایی روی پوست شما ایجاد میکند که باعث میشود ظاهر شما پیرتر از سن واقعیتان نشان داده شود. اما شما میتوانید با چند تغییر ساده در عادتهای دیجیتال، به راحتی جلوی این پدیده را بگیرد.
امروزه بیش از هر زمان دیگری، گوشیهای هوشمند بخش جداییناپذیر زندگی ما شدهاند. گوشی این همراه همیشگی، بیصدا و آهسته، اثراتی روی گردن و پوست ما دارد که کمتر به آن توجه میکنیم. Tech Neck یا گردن تکنولوژی، پدیدهای است که خطوط افقی و چروکهای زود هنگام روی گردن ایجاد میکند و بسیاری از متخصصان هشدار میدهند که استفادهی طولانیمدت از گوشی و تبلت عامل اصلی آن است.
مطالعات و گزارشهای منتشرشده در New York Post و وبسایت Apricot Beauty نشان میدهد که خم شدن مداوم سر و نگاه به صفحهی گوشی، نه تنها عضلات گردن را تحت فشار قرار میدهد، بلکه پوست حساس این ناحیه را نیز مستعد چین و چروک میکند.
Tech Neck چیست و چرا مهم است؟
Tech Neck به خطوط و چینهای افقی گردن گفته میشود که به دلیل خم شدن مداوم سر به جلو هنگام نگاه به گوشی، تبلت یا لپتاپ ایجاد میشوند. این مشکل به تدریج ظاهر پوست را پیرتر از سن واقعی نشان میدهد و حتی میتواند باعث سفتی و درد گردن شود.
متخصصان پوست و زیبایی هشدار میدهند که این پدیده در میان افراد ۲۰ تا ۴۰ سال به شدت شایع شده، زیرا ساعات زیادی از روز صرف استفاده از دستگاههای دیجیتال میشود. حتی افرادی که پوستشان سالم و بدون چروک است، ممکن است بهتدریج خطوطی عمیق روی گردن مشاهده کنند.
چگونه استفاده از گوشی باعث ایجاد چروک میشود؟
هر بار که سر را به جلو خم میکنید تا به صفحه نگاه کنید، فشار روی پوست و عضلات گردن افزایش مییابد. تحقیقات نشان میدهد که خم شدن سر به جلو فقط چند دقیقه در روز کافی است تا پوست گردن کشیده شده و خاصیت ارتجاعی آن کاهش یابد.
زاویه سر, هرچه زاویهی خم شدن بیشتر باشد، فشار روی پوست و ستون فقرات نیز افزایش مییابد.
زمان استفاده, استفاده طولانیمدت از گوشی یا تبلت به صورت مداوم، فرصت بازسازی پوست را کاهش میدهد.
فشار ترکیبی, خم شدن سر همراه با ژستهای ثابت و تکراری باعث ایجاد چینهای دائمی میشود.
علائم و نشانههای قابل مشاهده
اگر هنگام نگاه کردن به گوشی متوجه این موارد شدید، احتمال Tech Neck وجود دارد:
خطوط افقی واضح روی گردن
پوست شل یا کاهش کشش طبیعی
سفتی و درد در عضلات گردن و شانه
چینهای کمعمق که با گذشت زمان عمیقتر میشوند
راهکارهای پیشگیری و مراقبت روزانه
کارشناسان توصیه میکنند برای کاهش اثرات Tech Neck راهکارهای زیر را انجام دهید:
ارتفاع گوشی را بالا بیاورید: صفحه را همسطح چشم نگه دارید تا نیازی به خم کردن سر نباشد.
استراحتهای منظم: هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه یک بار، گردن و شانهها را حرکت دهید و کشش دهید.
تمرینات اصلاح پوسچر: تمریناتی برای تقویت عضلات پشت گردن و شانه، فشار روی پوست را کاهش میدهد.
مرطوب نگه داشتن پوست: استفاده از کرمها و سرمهای حاوی هیالورونیک اسید و آنتیاکسیدانها باعث حفظ الاستیسیته پوست میشود
ماسک و ماساژ: ماساژ ملایم گردن و استفاده از ماسکهای مراقبتی میتواند چینهای اولیه را کاهش دهد.
درمانهای حرفها
برای خطوط و چینهای ایجاد شده، درمانهای پزشکی و زیبایی نیز وجود دارند برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
بوتاکس و فیلر برای نرم و پر کردن خطوط عمیق
لیزر و رادیوفرکانسی برای افزایش کشش پوست و تحریک تولید کلاژن
میکرونیدلینگ برای ترمیم بافت و افزایش خاصیت ارتجاعی پوست
متخصصان توصیه میکنند پیش از استفاده از این روشها، حتماً اصلاح پوسچر و مراقبت روزانه انجام شود تا اثرات ماندگار و مؤثر باشد.
زندگی دیجیتال، پوست واقعی
گردن تکنولوژی به ما یادآوری میکند که زندگی دیجیتال، اگر بدون آگاهی باشد، میتواند اثرات ملموس روی بدن و پوست داشته باشد. با رعایت چند تغییر ساده در شیوهی استفاده از دستگاهها و مراقبت مستمر از پوست، میتوان از ایجاد خطوط و چروکهای زودرس جلوگیری کرد.
به گفتهی کارشناسان، ترکیب اصلاح پوسچر، ورزشهای گردن و شانه، و مراقبت منظم از پوست، بهترین راهکار برای حفظ زیبایی و سلامت گردن در عصر دیجیتال است.
چرا بعد از گریه حالمان بهتر میشود؟
بعد از گریه، ناگهان آرام میشویم. اما چه اتفاقی درون بدن میافتد که غم جایش را به آرامش میدهد؟ علم پاسخ شگفتانگیزی برای این سؤال دارد.
همه ما بارها شنیدهایم که گریه نشانه ضعف است و حتی گفته شده «مرد که گریه نمیکند». اما حقیقتی که علم و تجربه روزمره نشان میدهد، کاملاً برعکس است: گریه، یکی از قدرتمندترین واکنشهای طبیعی انسان برای مدیریت فشارهای روانی و جسمانی است.
اشکها، پیامآور احساسات عمیق ما هستند و وقتی به درستی تجربه شوند، نه تنها بار روانی را سبک میکنند، بلکه میتوانند ذهن و بدن را به آرامش برسانند، عملکرد مغز را بهبود بخشند و حتی توانایی مدیریت هیجانات را تقویت کنند.
اشک؛ وسیلهای برای کاهش فشار روانی
مطالعات نشان دادهاند که گریه باعث کاهش سطح کورتیزول، هورمون استرس، میشود و فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را افزایش میدهد. به عبارت دیگر، بدن پس از گریه، وارد حالت آرامش میشود و فشارهای روانی تخلیه میگردد.
پژوهشی در سال ۲۰۱۰ در مجله Cognition and Emotion نشان داد افرادی که گریه میکنند، پس از تجربه موقعیتهای استرسزا، احساس آرامش و کاهش تنش بیشتری دارند. همچنین، تحقیق دیگری در University of South Australia نشان داد که گریه به کاهش فشار خون و تنش عضلانی کمک میکند و میتواند یک مکانیسم طبیعی برای جلوگیری از اضطراب مزمن باشد.
گریه و سلامت مغز و قلب
گریه نه تنها به آرامش روانی منجر میشود، بلکه تأثیرات فیزیولوژیک قابلتوجهی بر بدن دارد. هنگام گریه، بدن مقدار زیادی اندورفین ترشح میکند؛ موادی شیمیایی که به طور طبیعی موجب تسکین درد و بهبود خلقوخو میشوند. به همین دلیل، بسیاری از افراد پس از گریه احساس سبکی، رهایی و حتی سرخوشی خفیفی را تجربه میکنند.
گریه باعث کاهش ضربان قلب و فشار خون میشود و بدن را از حالت تنش به وضعیت آرامش منتقل میکند
از نظر فیزیولوژیکی، گریه باعث کاهش ضربان قلب و فشار خون میشود و بدن را از حالت تنش به وضعیت آرامش منتقل میکند. این فرآیند به ویژه در افرادی که دچار اضطرابهای مزمن یا فشارهای عصبی هستند، میتواند مانند یک تنظیمکننده طبیعی برای سیستم عصبی عمل کند.
از سوی دیگر، تخلیه هیجانات از طریق گریه، تمرکز ذهنی را افزایش میدهد و به مغز فرصت بازسازی و پردازش دوباره احساسات را میدهد.
پژوهشی که در مجلهBiological Psychology منتشر شد نشان میدهد افرادی که بهصورت طبیعی و بدون سرکوب احساسات خود گریه میکنند، در مدیریت هیجانات، تصمیمگیری در شرایط بحرانی و بازگشت از استرس عملکرد بهتری دارند. به عبارت دیگر، اشکها نه تنها باری از دل برمیدارند، بلکه به تعادل سیستم عصبی و سلامت قلب و مغز کمک میکنند.
گریه؛ مهارتی برای مدیریت هیجانات
گریه سالم میتواند به ما کمک کند احساسات خود را بهتر بشناسیم و مدیریت کنیم. پژوهشهای روانشناسی نشان داده است که افرادی که به طور منظم گریه میکنند، درک عاطفی و همدلی بیشتری با دیگران دارند و به همین دلیل در روابط اجتماعی خود موفقتر عمل میکنند. گریه، در واقع نوعی تخلیه سالم هیجانی است که به فرد کمک میکند خشم، غم و فشار روانی را به شیوهای طبیعی و بیخطر رها کند، بدون اینکه این احساسات درونی انباشته شوند یا به شکل رفتارهای پرخطر بروز پیدا کنند.
گریه را باید به عنوان مهارتی برای خودشناسی و سلامت روان شناخت
به همین دلیل، بسیاری از روانشناسان امروزه گریه را نه نشانه ضعف، بلکه نوعی هوش هیجانی بالا میدانند. کسی که میتواند احساسات خود را بشناسد، بیان کند و از طریق گریه آرام شود، در واقع در مسیر تعادل روانی گام برمیدارد. بنابراین، گریه را باید به عنوان مهارتی برای خودشناسی و سلامت روان شناخت؛ مهارتی که اگر به درستی درک شود، میتواند به ما کمک کند زندگی عاطفی سالمتر و روابط انسانی عمیقتری داشته باشیم.
گریه، وقتی بهدرستی تجربه شود، میتواند نقش یک داروی طبیعی برای روان انسان داشته باشد. برای اینکه اثرات مثبت آن کاملتر و عمیقتر شود، لازم است شرایطی فراهم شود که فرد بتواند بدون فشار یا قضاوت، احساسات خود را آزادانه بیان کند. شناخت دقیق هیجانات و دلیل ناراحتی یا غم پیش از گریه، باعث میشود تخلیه روانی کاملتر باشد و فرد پس از گریه احساس آرامش واقعی کند.
به هر ترتیب، گریه یک ابزار طبیعی و تکاملی برای کاهش استرس، بهبود خلق و خو و حفظ سلامت روان است. هر بار که فرد اشک میریزد، بخشی از فشارهای پنهان درونش آزاد میشود و ذهن و بدن فرصتی برای بازسازی مییابند.
پیشگیری از لکهای پوستی با مراقبتهای ساده
هر لکه روی پوست، داستانی از سبک زندگی ما را روایت میکند. از ساعتهایی که زیر نور آفتاب گذراندهایم، تا انتخابهای غذایی و میزان خواب و استرس، همه و همه در ظاهر شدن این نقاط کوچک اما پرحضور نقش دارند. اما خبر خوب این است که با مراقبتهای ساده روزمره، تغذیه سالم میتوانیم پوستی شفاف و سالم داشته باشیم.
وقتی جلوی آینه میایستیم و لکهای تازه روی پوستمان میبینیم، معمولاً اولین چیزی که به ذهن میرسد این است؛ «چطور شد؟!» واقعیت این است که لکهای پوستی چیزی نیستند که یک روزه ظاهر شوند. آنها داستان روزها و ماهها سبک زندگی ما را روایت میکنند. از ساعتهایی که زیر نور آفتاب گذراندهایم، تا انتخابهای غذایی و حتی میزان خواب و استرس، همه و همه نقش خود را در ظاهر شدن این نقاط کوچک اما پرحضور دارند.
لکها، همسفر ناخواسته زندگی
لکهای پوستی انواع مختلفی دارند. بعضی از آنها مثل دوستان قدیمی، آرام و آهسته سر میرسند، مثل لکههای ناشی از نور خورشید که معمولاً روی صورت، دستها و شانهها دیده میشوند. بعضی دیگر ناگهانی ظاهر میشوند، مثل لکهای هورمونی در دوران بارداری یا تغییرات هورمونی دیگر. حتی جوشها و بریدگیهای کوچک هم میتوانند بعد از التیام، جای خود را به لکههای تیره بدهند.
تصور کنید هر یک از این لکها یک یادآور کوچک است، یادآوری از سبک زندگی روزمره شما. ساعات طولانی زیر آفتاب بدون کرم ضدآفتاب، شبهای کوتاه و پر استرس، یا وعدههای غذایی ناسالم و پر از قند و چربی.
صبحها با نور خورشید آغاز میشوند
یکی از اصلیترین عوامل ایجاد لکهای پوستی، نور خورشید است. وقتی صبح از خواب بیدار میشویم و بدون کرم ضدآفتاب بیرون میرویم، یا حتی وقتی با موبایل خود زیر نور پنجره ساعتها مینشینیم، پوست ما در حال دریافت اشعه فرابنفش است. این اشعه تولید ملانین را تحریک میکند؛ مادهای که رنگ پوست را تعیین میکند. ملانین بیش از حد، همان چیزی است که به صورت لکههای قهوهای روی پوست ظاهر میشود.
راهکار ساده اما مؤثر کرم ضدآفتاب با SPF مناسب، حتی در روزهای ابری، کلاههای لبهدار و لباسهای پوشاننده هنگام حضور طولانی در آفتاب است. این اقدامات نه تنها از لکها پیشگیری میکنند، بلکه از پیری زودرس پوست هم جلوگیری میکنند.
غذای پوست، غذای زندگی
شاید عجیب به نظر برسد اما رژیم غذایی ما مستقیماً با ظاهر پوست در ارتباط است. پوست مانند آینهای است که در آن سبک زندگی غذایی ما انعکاس پیدا میکند. کمبود ویتامین C و E، یا زینک میتواند روند ترمیم پوست را کند کرده و لکهها را تشدید کند. از طرف دیگر، مصرف زیاد شکر و غذاهای فرآوریشده التهاب را افزایش داده و لکهای موجود را برجستهتر میکند.
توتفرنگی، کیوی، هویج و کلم بروکلی رنگ پوست را شفافتر میکنند
بر اساس تجربهای ملموس، یک هفته رژیم پر از میوه و سبزیجات تازه، همراه با آب کافی، میتواند به وضوح تفاوت پوست شما را نشان دهد. توتفرنگی، کیوی، هویج و کلم بروکلی نه تنها رنگ پوست را شفافتر میکنند، بلکه روند بازسازی سلولها را سرعت میبخشند.
خواب و آرامش، زمان بازسازی
شبهای کوتاه و استرسهای روزمره دشمنان پوست هستند. کمبود خواب و استرس مزمن هورمون کورتیزول را افزایش میدهند و این باعث التهاب و تشدید لکها میشود. اگر میخواهید پوست شما نفس بکشد، باید به آن زمان بدهید. ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه، تمرین مدیتیشن یا یوگا، و حتی چند دقیقه تنفس عمیق در طول روز میتواند تاثیر شگفتانگیزی داشته باشد.
عادات روزمره و مراقبتهای کوچک
گاهی مشکل اصلی، مراقبتهای روزمره نادرست است، مثل شستشوی بیش از حد، سابیدن شدید پوست یا استفاده از محصولات ناسازگار با نوع پوست. این عادات کوچک میتوانند التهاب ایجاد کرده و لکها را تشدید کنند. انتخاب محصولات مناسب، مرطوب نگه داشتن پوست و پرهیز از لایهبرداری مکرر، کمک میکند پوست شما آرامش پیدا کند و خود را بازسازی کند.
همچنین ترک سیگار و کاهش مصرف الکل به اندازه استفاده از کرمهای ضدآفتاب اهمیت دارد. این مواد نه تنها آسیب اکسیداتیو ایجاد میکنند، بلکه روند پیری و لکهای پوستی را سرعت میبخشند.
وقتی زندگی سبک زندگی پوست را شکل میدهد
یکی از زیباییهای سبک زندگی، همین ارتباط مستقیم بین انتخابهای روزمره و نتایج ملموس است. هر بار که صبحانه سالم میخورید، کمی ورزش میکنید، یا زیر نور آفتاب با کرم ضدآفتاب بیرون میروید، به پوست خود لطف میکنید. لکها دیگر دشمن نیستند، بلکه بازخوردی از شیوه زندگی شما هستند و فرصتی برای اصلاح رفتارها.
درمان و پیشگیری
اگر لکهها ظاهر شدهاند، نگران نباشید. گزینههای زیادی وجود دارند:
کرمهای روشنکننده و ضدآفتاب: استفاده منظم و مداوم، پیشگیری و درمان را همزمان انجام میدهد.
روشهای پزشکی: لایهبرداری شیمیایی، لیزر و میکرونیدلینگ (تحریک کلاژن سازی) میتوانند برای لکهای مقاوم موثر باشند اما بهترین نتیجه وقتی حاصل میشود که سبک زندگی روزمره نیز اصلاح شده باشد.
راهکارهای طبیعی: ماسکهای خانگی با عسل، لیمو و ماست یا روغنهای طبیعی مثل جوجوبا و بادام میتوانند روند روشن شدن پوست را تدریجی و ملایم کنند.
لکها، داستان زندگی ما
لکهای پوستی فقط مشکلات زیبایی نیستند، آنها داستان انتخابها و سبک زندگی ما را روایت میکنند. با مراقبتهای ساده روزانه، تغذیه سالم، خواب کافی و محافظت از پوست در برابر آسیبها، میتوانیم این داستان را به داستانی مثبت تبدیل کنیم. هر لکه یادآور لحظهای است که به پوست خود توجه کردهایم یا نکردهایم و هر اقدام درست، گامی به سوی پوستی سالم و شفاف است.
سبک زندگی سالم یعنی نگاه کردن به پوست خود با احترام و دقت، شناختن نیازهای آن و پاسخ دادن به آنها. وقتی سبک زندگی ما با نیازهای پوستمان هماهنگ باشد، لکها کمرنگ میشوند و پوست، همانند آینهای شفاف، بازتابدهنده سلامتی و شادابی ما خواهد بود.
صبحانه ناسالم دشمن پنهان سلامت قلب
صبح بیدار میشوید و با عجله یک فنجان قهوه درست میکنید و فنجان در دست از خانه بیرون میزنید، بیآنکه بدانیم همین صبحانه ساده میتواند آرامآرام فشار خونتان را بالا برده و سلامت قلبتان را تهدید کند.
بر اساس گزارش منتشره در سایت EatingWell، کارشناسان معتقدند عادتهای صبحگاهی ظاهراً بیضرر میتوانند سلامت قلب را در درازمدت به خطر بیندازند. در میان عادات، مصرف بیش از اندازه سدیم در وعده صبحانه میتواند زمینهساز افزایش فشار خون و بیماریهای قلبی و عروقی شود.
نمک پنهان در صبحانههای روزمره
دکتر رابرت سگل، متخصص قلب در گفت وگو با سایت ایتینگ ول بر این باور است که رژیم غذایی پر سدیم موجب احتباس مایعات در بدن و در نتیجه افزایش فشار خون شده و عاملی است که خطر بروز نارسایی قلبی را بالا ببرد. بسیاری تصور میکنند این هشدار تنها شامل کالباس و سوسیس است، اما شامل؛ نمک و خوراکیهای دیگری مانند نان، مافین و شیرینی نیز میشود.
آمارهای منتشره در این سایت نشان میدهد بیماریهای قلبی وعروقی عامل نزدیک به یکسوم مرگومیرها در ایالات متحده هستند. به همین دلیل، توجه به ترکیب غذایی در نخستین وعده روز میتواند نقش مهمی در پیشگیری از این بیماریها داشته باشد. انجمن قلب آمریکا توصیه میکند مصرف سدیم روزانه از ۱۵۰۰ میلیگرم تجاوز نکند، در حالی که میزان واقعی مصرف در بیشتر جوامع از مرز ۳۰۰۰ میلیگرم میگذرد.
چربیهای اشباع یکی از شرکای خطرناک قلب
صبحانههای فرآوریشده مانند؛ سوسیس یا گوشتهای دودی نه تنها سرشار از نمک می باشند بلکه چربی اشباع بالایی داشته و سطح کلسترول بد را در خون افزایش میدهند. تجمع این چربی در دیواره رگها، زمینهساز تصلب شرایین و در نهایت سکته قلبی می شود.
مصرف ۱۵۰ گرم گوشت فرآوریشده در هفته خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش می دهد
نتایج مطالعات نشان داده است مصرف تنها ۱۵۰ گرم گوشت فرآوریشده در هفته میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عمده را تا ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش دهد.
کارشناسان پیشنهاد میکنند برای تأمین پروتئین مورد نیاز صبحانه از منابع طبیعیتر و کمنمک مانند؛ تخممرغ، ماست ساده، پنیر کمسدیم و حبوبات استفاده شود. حتی بیکن بوقلمون یا سوسیس مرغ نیز همچنان در گروه گوشتهای فرآوریشده قرار دارند و مصرف مداوم آنها توصیه نمیشود.
صبحانه پر سدیم و خطر ابتلا به دیابت نوع د
رژیم غذایی پرنمک نه تنها به سلامت قلب آسیب میزند بلکه خطر ابتلا به دیابت نوع دو را نیز افزایش میدهد. پژوهشها نشان دادهاند افرادی که بیشترین میزان سدیم را مصرف میکنند تا ۸۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به دیابت میباشند.
افزایش قند خون ناشی از این وضعیت به تدریج به دیواره رگها آسیب زده و خطر بروز بیماریهای قلبی را دو برابر میکند. در واقع، دیابت و بیماریهای قلبی دو حلقه از یک زنجیرهاند که هرکدام دیگری را تقویت میکنند.
کمبود فیبر، دشمن خاموش قلب
در کنار نمک و چربی، کمبود فیبر نیز از عوامل مهمی است که سلامت قلب را تهدید میکند. فیبر محلول که در میوهها، سبزیجات و غلات کامل وجود دارد، به کاهش کلسترول کمک کرده و از تجمع چربی در رگها جلوگیری میکند.
کارشناسان تغذیه توصیه میکنند روزانه حداقل ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر مصرف شود. با این حال بسیاری از صبحانههای متداول، از نان سفید گرفته تا شیرینیهای آماده، فیبر بسیار کمی دارند. جایگزینی آنها با جو دوسر، نان سبوسدار یا میوههایی مانند؛ سیب، گلابی و موز میتواند آغاز خوبی برای یک روز سالم باشد.
عادتهای ساده برای آغاز سالم روز
اصلاح چند عادت کوچک در ابتدای روز میتواند تأثیری چشمگیر بر سلامت قلب داشته باشد. متخصصان برای سلامت قلب عادات غذایی سالم زیر را توصیهها و پیشنهاد کرده اند:
آبرسانی بدن: نوشیدن یک لیوان آب پیش از قهوه، گردش خون را بهبود داده و فشار خون را متعادل نگه میدارد. حتی کمآبی خفیف میتواند بار مضاعفی بر قلب وارد کند.
انتخاب غلات کامل: جایگزینی نان سفید با نان سبوسدار یا جو دوسر، علاوه بر افزایش فیبر، به کاهش کلسترول کمک میکند.
مصرف پروتئین باکیفیت: صبحانهای با ۲۰ تا ۳۰ گرم پروتئین از منابعی مانند؛ تخممرغ، لبنیات کمچرب یا حبوبات به تثبیت قند خون و کاهش اشتهای غذایی کمک میکند.
کاهش شکر افزوده: خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین، خطر سکته و نارسایی قلبی را افزایش میدهند. میوههای تازه میتوانند جایگزینی طبیعی و سالم باشند.
تحرک صبحگاهی: ۱۰ دقیقه پیادهروی، نرمش یا یوگا در صبح به بهبود گردش خون و کاهش کلسترول کمک میکند.
مدیریت استرس: چند دقیقه تنفس عمیق یا مدیتیشن کوتاه در صبح میتواند فشار خون و ضربان قلب را در سطح مطلوب نگه دارد.
نور آفتاب: قرار گرفتن در معرض نور طبیعی صبحگاهی علاوه بر افزایش ویتامین D، به تنظیم فشار خون و خلقوخو کمک میکند.
شروع روز با صبحانهای پرنمک و پرچرب شاید در ظاهر بیاهمیت به نظر برسد، اما تکرار آن در طول زمان میتواند زمینهساز فشار خون بالا، دیابت و بیماریهای قلبی شود. انتخاب غذاهای طبیعیتر، کاهش مصرف نمک و چربی، افزودن فیبر و تحرک کافی، گامهایی ساده و مؤثر برای حفظ سلامت قلب به شمار میروند.
روز را میتوان با انتخابهایی آغاز کرد که نهتنها انرژیبخش می باشند بلکه تپش قلب را آرامتر و عمر را طولانیتر میکنند. انتخابهایی که سرچشمه گرفته از آگاهی افراد است نه از عادات اشتباه که به مرور شکل گرفته اند.
سازمان جهانی بهداشت: ناباروری از هر ۶ نفر، یک نفر را تحت تأثیر قرار میدهد
سازمان جهانی بهداشت (WHO) روز گذشته (جمعه) اعلام کرد از هر شش نفر در سن باروری در سراسر جهان، یک نفر با ناباروری مواجه است.
این سازمان دستورالعمل جهانی جدیدی را منتشر کرد که توصیههایی را برای بهبود دسترسی به پیشگیری، تشخیص و درمان ارائه میدهد.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد به رغم گستردگی این مشکل، دسترسی به مراقبتهای باروری همچنان «به شدت محدود» است. در بسیاری از کشورها، آزمایشها و درمانها به طور عمده از جیب مردم پرداخت میشود و افراد را با بار مالی بالایی مواجه میکند.
در برخی مناطق، یک دور لقاح آزمایشگاهی (IVF) میتواند «دو برابر میانگین درآمد سالانه خانوار» هزینه داشته باشد.
تدروس آدهانوم گبریسوس، دبیرکل سازمان جهانی بهداشت در این باره گفت: ناباروری یکی از نادیده گرفتهشدهترین چالشهای بهداشت عمومی در زمان ما و یک مسئله مهم برابری در سطح جهان است. میلیونها نفر به تنهایی با این مسیر روبرو هستند – از مراقبت محروم هستند، به سمت درمانهای ارزانتر اما اثبات نشده سوق داده میشوند، یا مجبورند بین امید به بچهدار شدن و امنیت مالی خود یکی را انتخاب کنند.
این دستورالعمل که اولین دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت در مورد ناباروری است، شامل ۴۰ توصیه است که مسیرهای بالینی برای تشخیص علل شایع ناباروری و راهنمایی در مورد چگونگی پیشرفت درمان از مشاوره و توصیههای زمانبندی گرفته تا روشهایی مانند تلقیح داخل رحمی یا IVF را پوشش میدهد.
به گزارش آناتولی، این سازمان بهداشتی اعلام کرد که ناباروری میتواند باعث انگ اجتماعی، پریشانی و مشکلات مالی قابل توجهی شود. این سازمان خواستار سرمایهگذاری بیشتر در زمینه پیشگیری از جمله اطلاعات مربوط به باروری، عوامل مرتبط با سن و عفونتهای مقاربتی درمان نشده، شد.
همچنین اقدامات مربوط به سبک زندگی مانند رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی و ترک مصرف دخانیات برای افرادی که قصد بارداری دارند، توصیه میشود.
این دستورالعمل در عین حال بر نیاز به حمایت روانی-اجتماعی از زوج هایی که قصد فرزندآوری دارند، تأکید کرده است.
قرصها و پودرهای لاغری عطاریها بیخطر نیستند/ هیچ روش سالمی برای کاهش وزن سریع و بدون عارضه وجود ندارد
دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در پاسخ به یکی از باورهای نادرست تغذیهای اعلام کرد: برخلاف تصور عمومی، قرصها و پودرهای لاغری یا چاقی که در عطاریها یا برخی سایتها عرضه میشوند، بیضرر نیستند و میتوانند عوارض جدی و حتی جبرانناپذیری برای مصرفکنندگان ایجاد کنند.
بر اساس اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در سالهای اخیر بهدلیل نگرانی از عوارض برخی داروهای شیمیایی و وجود تبلیغات گسترده درباره «گیاهی بودن» محصولات لاغری، بسیاری از مردم داروهای کاهش وزن را بدون نسخه و از عطاریها تهیه میکنند؛ درحالیکه این تصور که محصولات گیاهی همیشه سالم و بدون عارضهاند، کاملاً نادرست است.
دفتر بهبود تغذیه جامع وزارت بهداشت تاکید کرد: بخش قابل توجهی از قرصهای لاغری فاقد مجوز که در عطاریها فروخته میشوند، ترکیبی از چند ماده ناشناخته هستند؛ برخی از آنها حتی از مواد شبهآمفتامین و شبهاکس ساخته شدهاند که یکی از عوارضشان کاهش وزن است. این ترکیبات بهشدت اعتیادآور بوده و میتوانند موجب تحلیل عضلانی، اختلالات قلبیـعروقی، شوک، مشکلات گوارشی، افزایش فشارخون و انواع اختلالات روانی شوند.
دفتر بهبود تغذیه جامعه همچنین هشدار داده است که حتی محصولاتی که با عنوان «کاملاً گیاهی» فروخته میشوند نیز به دلیل نبود نظارت آزمایشگاهی، نامشخص بودن دوز مواد و احتمال تداخل با سایر داروها میتوانند سلامت مصرفکننده را تهدید کنند.
در این گزارش تأکید شده است: هیچ روش سالم و علمی برای کاهش وزن سریع و بدون عارضه وجود ندارد و مردم باید برای درمان چاقی یا لاغری غیرطبیعی تنها از طریق پزشکان و متخصصان تغذیه اقدام کنند.
داغی کف پا در شب؛ نشانهای از اختلال عصبی یا متابولیک
فوق تخصص جراحی پا و مچ پا با تأکید بر اینکه داغی کف پا یا سندروم سوزش پا یکی از علائم شایع اختلالات عصبی و متابولیک است، گفت: این عارضه معمولاً با احساس سوزش، گرمی، گزگز یا درد تیز در کف پا همراه است و در بسیاری از بیماران، شدت علائم در شب افزایش مییابد.
دکتر علیرضا موسویان، فوق تخصص جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه گرمی محیط رختخواب، گشاد شدن عروق پوستی برای دفع حرارت، توجه بیشتر مغز به پیامهای عصبی هنگام استراحت و تغییرات هورمونی از عوامل تشدیدکننده این حالت در شب هستند، گفت: در بیماران مبتلا به دیابت، افزایش مزمن قند خون موجب تخریب تدریجی رگهای کوچک تغذیهکننده اعصاب شده و در نهایت باعث مرگ سلولهای عصبی و انتقال نادرست پیامهای عصبی میشود
وی تأکید کرد: در صورت بروز احساس داغی کف پا، افراد بهویژه مبتلایان به دیابت یا دارای سابقه خانوادگی این بیماری باید فوراً سطح قند خون خود را کنترل کرده و برای ارزیابی دقیق عملکرد اعصاب به پزشک مراجعه کنند.
این عضو هیأت علمی با اشاره به سایر علل نوروپاتی گفت: کمبود ویتامینهای گروه B بهویژه B12 و فولات، مصرف طولانیمدت الکل، بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس و گیلنباره و همچنین تماس طولانی با مواد سمی صنعتی از علل مهم بروز سندروم سوزش پا هستند.
وی افزود: اگر علل عصبی رد شود، باید دلایل متابولیک مانند کمبود ویتامینها، کمکاری تیروئید، کمخونی شدید و نارسایی کلیوی بررسی شود؛ زیرا هر یک از این اختلالات میتواند با کاهش اکسیژنرسانی یا تجمع سموم در بدن، موجب داغی و سوزش کف پا شود.
موسویان با اشاره به اینکه در برخی موارد علت داغی کف پا به عوامل محیطی و موضعی محدود میشود، گفت: پوشیدن کفشهای تنگ و نامناسب، ایستادن طولانیمدت و عفونتهای قارچی موسوم به پای ورزشکار که با خارش، بوی نامطبوع و سوزش همراه است از جمله این عوامل هستند.
وی همچنین به بیماری نادر اریتروملالژیا اشاره کرد و افزود: در این بیماری ناهنجاریهای عروقی موجب افزایش جریان خون در پاها شده و باعث قرمزی، تورم و گرمای شدید میشود.
این فوق تخصص جراحی پا و مچ پا درباره علائم هشداردهنده گفت: اگر داغی کف پا همراه با بیحسی، ضعف عضلانی، زخم بدون درد یا تشدید ناگهانی علائم بروز کند، بیمار باید فوراً به پزشک مراجعه کند؛ زیرا این نشانهها میتوانند بیانگر پیشرفت آسیب عصبی و خطر بروز عوارض جدی باشند.
موسویان با اشاره به اینکه روشهای خانگی تنها نقش تسکینی موقت دارند، به اقدامات زیر توصیه کرد: خیساندن پاها در آب خنک (نه آب یخ)، استفاده از کرمهای حاوی منتول، کافور یا ژل آلوئهورا، استفاده از جورابهای نخی، تهویه مناسب در هنگام خواب، بالا نگهداشتن پاها و مدیریت استرس.
وی تأکید کرد: درمان اصلی باید بر اساس علت زمینهای انجام شود و بدون شناسایی علت، استفاده از درمانهای خانگی کافی نیست.
بنابر اعلام وزارت بهداشت، موسویان در پایان خاطرنشان کرد: داغی کف پا بهویژه در هنگام شب علامتی است که نباید نادیده گرفته شود؛ زیرا در بسیاری از موارد اولین نشانه بروز اختلالات عصبی یا متابولیک است. تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع، نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای غیرقابل بازگشت دارد.
سرماخوردگی را با آنتیبیوتیک درمان نکنید
اولین واکنش بسیاری از افراد هنگام بروز علائم سرماخوردگی، مصرف سریع آنتیبیوتیک است. اما آیا این داروها واقعاً میتوانند در بهبود علایم سرماخوردگی کمک کننده باشند و عامل ایجاد بیماری را شکست دهند یا برعکس سلامت فرد را به خطر میاندازند؟
دکتر امید مرادی – متخصص داروسازی بالینی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی شیراز در این باره گفت: عامل اصلی بروز بیماری سرماخوردگی ویروسها هستند. پس از ایجاد بیماری علایمی همانند تب، آبریزش و گرفتگی بینی، احساس خارش در بینی، چشم و دستگاه تنفسی، گلودرد و سرفه در بیمار تظاهر پیدا میکند. به یاد داشته باشیم تنها درصد کمی از عفونتهای دستگاه تنفسی منشأ باکتریایی دارند.
به گفته وی، آنتیبیوتیکهای موجود در داروخانه همانند داروی آموکسی سیلین، پنیسیلین و آزیترومایسین فقط بر باکتریها مؤثرند و هیچ نقشی در درمان عفونتهای ویروسی ندارند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: مصرف بیرویه این داروها نهتنها کمکی به بهبود بیماری نمیکند، بلکه میتواند باعث بروز عوارض جانبی همانند مشکلات گوارشی، واکنشهای آلرژیک، تغییر فلور طبیعی میکروبی بدن و همچنین تداخلات دارویی شود.
کودکان و سالمندان؛ گروههای آسیبپذیر
مرادی با اشاره به اینکه کودکان و سالمندان نسبت به عوارض ناشی از مصرف خودسرانه داروها حساستر هستند، بیان کرد: استفاده نادرست از آنتیبیوتیکها میتواند منجر به بروز عوارض جانبی جدی همانند واکنشهای حساسیتی شدید شود.
خطر مقاومت میکروبی؛ تهدیدی جهانی
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز استفاده بیرویه از آنتیبیوتیکها را عامل اصلی بروز مقاومت میکروبی عنوان کرد و گفت: مقاومت میکروبی، پدیدهای جهانی که درمان بسیاری از عفونتها را دشوار و پرهزینه کرده است.
به گفته مرادی، بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، مقاومت باکتریایی در سال ۲۰۱۹ به طور مستقیم مسئول ۱.۲۷ میلیون مرگ و به طور غیرمستقیم در مرگ ۴.۹۵ میلیون نفر دخیل بوده است. اگر این روند ادامه یابد، عفونتهای سادهای که پیشتر به راحتی درمان میشدند، به تهدیدی مرگبار تبدیل خواهند شد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: متاسفانه با توجه به پیش بینی های موجود میزان مرگ و میر ایجاد شده به علت بحران مقاومت میکروبی در دنیا رو به افزایش است و این موضوع به عنوان یک عامل جدی تهدید کننده سلامت عمومی جامعه در نظر گرفته می شود.
مرادی یکی از موثرترین راهکارهای بهبود و کنترل این وضعیت را کاهش مصرف بی رویه داروهای آنتی بیوتیکی و عدم مصرف خودسرانه این داروها عنوان کرد
باور غلط درباره تب و گلودرد
وی با اشاره به اینکه بسیاری از مردم تصور میکنند تب و گلودرد ایجاد شده در بیماری سرماخوردگی نیاز به دریافت آنتیبیوتیک دارد و این داروها میتواند این علایم را سریعتر برطرف کند، افزود: در حالی که این علایم اغلب ناشی از عفونتهای ویروسی هستند و مصرف آنتیبیوتیک هیچ تأثیری در بهبود آنها ندارد، کنترل علایم بیمار با استفاده از داروهای رایج در دسترس مانند استامینوفن و فرآوردههای ضدسرماخوردگی براساس راهنمایی پزشک و داروساز توصیه میشوند.
چه زمانی باید آنتیبیوتیک مصرف کنیم؟
وی ادامه داد: مصرف آنتیبیوتیک در درمان بیماریهای باکتریال ایجاد شده بسیار مهم است ولی تنها زمانی توصیه میشود که پزشک معالج تشخیص عفونت باکتریایی را داده باشد و دارو را تجویز کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: در صورت بروز علایم شدید، عدم بهبود علایم بیماری، یا وجود بیماریهای زمینهای مانند دیابت، بیماری قلبی، تنفسی، کلیوی و کبدی، سرطان و ضعف سیستم ایمنی، مراجعه به پزشک ضروری است.
نقش داروسازان در آموزش عمومی
مرادی نقش داروسازان را در خط مقدم آموزش و اطلاعرسانی عمومی حائز اهمیت دانست و افزود: نظارت دقیق بر تجویز و تحویل داروها یکی از مؤثرترین ابزارهای کنترل مصرف غیرمنطقی آنتیبیوتیک و مقابله با مقاومت میکروبی است.
بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی با تاکید بر اینکه مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک ها در سرماخوردگی نهتنها فایده درمانی ندارد، بلکه سلامت فردی و اجتماعی را تهدید میکند، افزود: مقاومت میکروبی یک بحران جهانی است که بنا بر هشدار سازمان بهداشت جهانی میتواند آینده درمانهای پزشکی را به خطر اندازد، راهکار اصلی، افزایش آگاهی عمومی، تجویز مسوولانه پزشکان و نظارت داروسازان است.
استرس مادران در بارداری موجب تسریع رشد دندانهای نوزاد میشود
یافتههای جدید نشان میدهد استرس مادران در دوران بارداری نه تنها بر سلامت روانی نوزاد، بلکه بر رشد جسمی وی نیز تأثیر میگذارد.
به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه مِدیکال اِکسپرس در گزارشی آورده است:
پژوهشهای جدید نشان میدهد استرس مادران در دوران بارداری میتواند موجب تسریع در رویش دندانهای شیری نوزادان شود. این مطالعه برای اولینبار ارتباط بین سطح هورمون کورتیزول (هورمون استرس) در مادران و زمانبندی رویش دندانهای شیری را نشان میدهد.
براساس مطالعهای که روی ۱۴۲ مادر انجام شده، سطح بالای هورمون کورتیزول مادر ممکن است موجب شود دندانهای شیری نوزاد زودتر رشد کند.
جزئیات مطالعه
پژوهشگران دانشگاه روچستر ۱۴۲ مادر از جوامع محروم را طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ میلادی بررسی کردند. از این مادران در سهماهه دوم و سوم بارداری نمونه بزاق گرفته شد و سطح ۶ هورمون مختلف آنها اندازهگیری شد.
یینگ مِنگ (Ying Meng)، نویسنده مسئول این مطالعه، میگوید: نشان دادیم که سطح بالاتر هورمونهای مرتبط با استرس، بهویژه کورتیزول، در مادر در دوران بارداری با رویش زودتر دندانهای شیری در نوزاد مرتبط است.
یافتههای کلیدی
نوزادان مادرانی که بالاترین سطح کورتیزول را داشتند، در 6 ماهگی، در مقایسه با سایر نوزادان به طور متوسط چهار دندان بیشتر داشتند؛
۱۵ درصد نوزادان در ۶ ماهگی بین یک تا ۶ دندان داشتند؛
۹۷.۵ درصد نوزادان در ۱۲ ماهگی بین یک تا ۱۲ دندان داشتند؛
همه کودکان در ۱۸ ماهگی بین سه تا ۲۰ دندان داشتند.
استرس مادران در بارداری موجب تسریع رشد دندانهای نوزاد میشود
سازوکار تأثیر
کورتیزول ممکن است از چند راه بر رویش دندان تأثیر بگذارد:
تغییر در رشد جنین و سوختوساز مواد معدنی؛
اختلال در تنظیم کلسیم و ویتامین دی (D)؛
تأثیر بر فعالیت سلولهای استخوانساز.
هشدار پژوهشگران
منگ هشدار میدهد: این نتایج شواهد بیشتری است که نشان میدهد استرس پیش از تولد میتواند سرعت پیری زیستشناختی کودکان را افزایش دهد. رویش زودرس دندانها میتواند بهعنوان یک علامت هشداردهنده اولیه برای سلامت کلی کودک باشد.
پرسشهای باقیمانده
پژوهشگران هنوز به دنبال پاسخ به این پرسشها هستند:
کدام هورمونهای مادر دقیقاً مسئول این تغییر هستند؟
رابطه دقیق بین تسریع رویش دندان و پیری زیستشناختی چیست؟
این شتابزدگی درباره سلامت عمومی کودک چه میگوید؟
این مطالعه در نشریه تخصصی مرزهای سلامت دهان و دندان/ Frontiers in Oral Health منتشر شده و میتواند راهگشای تحقیقات آینده در زمینه تأثیر استرس دوران بارداری بر رشد و سلامت کودکان باشد.