دسته: سلامت
دندانقروچه در خواب نشانه چیست؟

برخی از شما شبها بدون اینکه متوجه شوید، دندانهایتان را به هم فشار میدهید. صدای این عادت کوچک، فریادی از استرس و خشم سرکوبشده است که سلامت دهان و ذهن شما را تهدید میکند و پیامدهای پنهان اما جدی دارد.
گاهی شب ها صدای ناگهانی ساییده شدن دندانها بر هم در سکوت اتاق، باعث بیدار شدنتان می شود. برای بسیاری، این صدا تنها علامت یک عادت است، اما حقیقت فراتر از آن است. بر اساس گزارشات مطرح شده در سایتهای Sriramakrishna Hospital، Waterer Dental Care و Teeth Night Guard فشار روانی و عصبانیت روزمره شما میتواند هر شب دندانهایتان را ساییده و سلامت دهان و بدن شما را تهدید کند.
دندانقروچه یا براکسیم پدیدهای است که بسیاری از افراد حتی از وجود آن بیخبر هستند. با این حال، متخصصان تاکید دارند که این عادت نه فقط یک مشکل دندانپزشکی، بلکه یک هشدار آشکار از میزان استرس و فشارهای روانی در زندگی است
ارتباط پنهان بین دندانقروچه و استرس
وقتی ذهن تحت فشار است، بدن نیز واکنش نشان میدهد. ماهیچههای فک اولین جایی هستند که تنشها را جذب میکنند. افراد عموماً هنگام عصبانیت یا اضطراب ناخودآگاه دندانهای خود را فشار میدهند یا میسایند. حتی کسانی که فکر میکنند استرسشان کم است، ممکن است شبها در خواب دندانقروچه داشته باشند.
دندانقروچه پاسخی فیزیکی به استرسهای روانی است
مطالعات دندانپزشکی نشان میدهند که این رفتار نه تنها باعث ساییدگی دندانها میشود، بلکه میتواند منجر به سردرد، درد فک، گوشدرد و حتی اختلالات مفصل گیجگاهی و فکی شود. به بیان دیگر، دندانقروچه یک واکنش فیزیکی به فشار روانی است و میتواند به مرور سلامت جسمی را تحت تأثیر قرار دهد.
محرکهای اصلی خشم و اضطراب چیست؟
مطالعات صورت گرفته نشان میدهد که بین خشم و دندانقروچه ارتباط مستقیمی وجود دارد. هنگامی که فرد احساس خشم شدید میکند، پاسخ بدن شامل افزایش تنش ماهیچهای و فشردن دندانهاست. این واکنش حتی در افرادی که ظاهر آرام دارند نیز مشاهده میشود. متخصصان تاکید دارند که بررسی الگوهای دندانقروچه میتواند نشانهای از مدیریت ناکافی خشم و اضطراب باشد.
دندانقروچه میتواند نشانهای از مدیریت ناکافی خشم و اضطراب باشد
بر اساس تحقیقات، بیشترین فشار روی دندانها در هنگام خواب رخ میدهد، چرا که در این زمان کنترل آگاهانه فرد محدود است و ماهیچههای فک آزادانه عمل میکنند. این موضوع نشان میدهد که دندانقروچه شبانه میتواند نشانهای از فشارهای روانی پنهان باشد که فرد در طول روز متوجه آنها نمیشود.
پیامدهای طولانیمدت دندان قروچه
اگر دندانقروچه درمان نشود، میتواند پیامدها جدی مانند؛ ساییدگی مینای دندان، شکستگی دندان ها، درد مزمن فک و اختلالات مفصلی و … داشته باشد. علاوه بر این، فشار مداوم روی ماهیچههای فک میتواند باعث سردردهای تنشی و حتی اختلال در خواب شود.
متخصصان هشدار میدهند که بیتوجهی به این نشانه میتواند چرخهای از استرس و آسیب جسمی ایجاد کند. هر چه فشار روانی ادامه یابد، شدت دندانقروچه و آسیبهای ناشی از آن بیشتر میشود.
راهکارهای مقابله و پیشگیری از دندان قروچه های عصبی
خبر خوب این است که روشهای مؤثری برای کاهش دندانقروچه وجود دارد. نخستین گام، آگاهی و شناسایی این رفتار است. افرادی که شبها دندانقروچه دارند، میتوانند با مراجعه به دندانپزشک، نایتگارد یا محافظ دهان مخصوص دریافت کنند تا از ساییده شدن دندانها جلوگیری شود.
فشار فک ناشی از دندانقروچه را با مدیتیشن و تمرینهای تنفسی کم کنید
دومین گام، مدیریت استرس و خشم است. تمرینهای آرامسازی، مدیتیشن، ورزش منظم و فعالیتهای ذهنی میتوانند تنشهای روزانه را کاهش دهند و فشار وارد بر ماهیچههای فک را کم کنند.
سومین نکته، اصلاح رفتارهای روزانه است. برخی عادتها، مانند جویدن مدام آدامس یا فشار دادن دندانها هنگام تمرکز، میتواند دندانقروچه را تشدید کند. تغییر این عادات ساده میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
دندان قروچه سیگنالی برای اعلام هشدار فشار روانی
دندانقروچه تنها یک عادت نیست بلکه پیامی است که بدن شما برای هشدار درباره فشار روانی میفرستد. این پدیده نشان میدهد که استرس و خشم بدون کنترل، نه فقط ذهن بلکه بدن شما را نیز درگیر میکند. اگر متوجه ساییده شدن دندانها، درد فک، سردردهای مکرر یا اختلال در خواب شدهاید، زمان آن است که به دندانپزشک و متخصص روانشناسی مراجعه کنید. توجه به این هشدارها میتواند سلامت دهان و دندان شما و کیفیت زندگیتان را به شکل چشمگیری بهبود دهد.
سپر دفاعی بدن را با نخوردن این غذاها تقویت کنید

در دنیای امروز که بیماریهای مختلف، از سرماخوردگی ساده گرفته تا بیماریهای مزمن، بخشی از زندگی ما شدهاند، تقویت سیستم ایمنی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. خواب کافی، ورزش و کاهش استرس مهماند، اما کمتر به این فکر میکنیم که چه غذاهایی دفاع طبیعی بدن را ضعیف وچه غذاهایی تقویت میکنند.
در دنیای پرمشغله امروز، بسیاری از ما بدون اینکه بدانیم چه تأثیری روی بدنمان دارد، غذا میخوریم. شیرینیها، نوشابهها، فستفودها و حتی بعضی گوشتهای آماده میتوانند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کنند و باعث شوند بدن در برابر بیماریها آسیبپذیرتر شود. شاید فکر کنید فقط کمخوابی یا استرس سیستم ایمنی را ضعیف میکند، اما حقیقت این است که انتخابهای غذایی روزانه هم نقش بسیار مهمی دارند.
در این مطلب، به شما نشان میدهیم کدام غذاها دشمن پنهان سیستم دفاعی بدن هستند، چه تأثیری بر سلامت شما دارند و چطور با تغییرات ساده و هوشمندانه در رژیم غذایی، بدن خود را تقویت و آماده مقابله با بیماریها نگه دارید.
قند و شکر؛ دشمن پنهان سیستم ایمنی
اولین گروه از مواد غذایی که باید مراقب آنها بود، قند و شکر تصفیهشده است. مصرف زیاد شیرینیها، نوشابههای گازدار، کیکها و دسرهای صنعتی میتواند فعالیت گلبولهای سفید خون را کاهش دهد، همان سلولهایی که وظیفه دفاع در برابر ویروسها و باکتریها را بر عهده دارند. مطالعات نشان میدهند که پس از مصرف قند، فعالیت این سلولها تا چند ساعت کاهش مییابد و این موضوع میتواند مقاومت بدن در برابر عفونتها را پایین بیاورد.
مثلاً یک نوشابه شیرین یا یک کیک پر از شکر ممکن است برای چند ساعت انرژی زیادی به شما بدهد، اما در عین حال سیستم دفاعی بدن را موقتاً ضعیف میکند. نکته مهم این است که مصرف کم و متعادل قند، مشکل جدی ایجاد نمیکند، اما الگوهای غذایی مدرن که مصرف شیرینی و نوشیدنیهای شیرین در آنها بسیار بالاست، میتواند سیستم ایمنی را ضعیف کند.
بهترین راهکار ساده، جایگزین کردن شکر با میوههای تازه، میوه خشک بدون شکر و دسرهای خانگی سالم است که میتواند هم نیاز به شیرینی را برطرف کرده و هم بدن را تقویت کند.
کربوهیدراتهای تصفیهشده؛ دشمن آرام بدن
نان سفید، برنج سفید، پاستای معمولی و بسیاری از غذاهای فرآوریشده حاوی کربوهیدراتهای تصفیهشده هستند. این مواد غذایی باعث افزایش سریع قند خون و ایجاد التهاب مزمن در بدن میشوند. التهاب مزمن یکی از عوامل مهم تضعیف سیستم ایمنی است و میتواند بدن را مستعد بیماریهای مزمن و عفونی کند.
برای سبک زندگی سالم، توصیه میشود از کربوهیدراتهای کامل و فیبردار مانند نان سبوسدار، برنج قهوهای و جو دوسر استفاده شود. این مواد نه تنها قند خون را به آرامی افزایش میدهند، بلکه به سلامت رودهها نیز کمک میکنند و روده سالم نقش کلیدی در سیستم ایمنی دارد.
غذاهای سرخکرده و فستفود؛ خوشمزه اما خطرناک
اگرچه غذای سرخکرده و فستفود لذیذ است، اما مصرف مداوم آنها میتواند سیستم ایمنی را تحت فشار قرار دهد. این غذاها معمولاً سرشار از چربیهای ترانس و روغنهای مکرر داغشده هستند که باعث التهاب و کاهش عملکرد سلولهای دفاعی میشوند.
مصرف زیاد فستفود با افزایش ریسک بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و چاقی مرتبط است
مطالعات نشان میدهند که مصرف زیاد فستفود با افزایش ریسک بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و چاقی مرتبط است و همه اینها به نوعی سیستم ایمنی را تضعیف میکنند. برای حفظ سلامت بدن، توصیه میشود مصرف غذاهای سرخکرده محدود شود و در عوض، غذاهای پخته، بخارپز یا گریلشده در برنامه غذایی جایگزین شوند.
شما به جای سیبزمینی سرخکرده، میتوانید سیبزمینی تنوری با کمی روغن زیتون و ادویه درست کنید. یا مرغ سوخاری را با مرغ گریلشده با سبزیجات جایگزین کنید. این تغییر کوچک لذت غذا را حفظ میکند و به بدن آسیب نمیرساند.
گوشتهای فرآوریشده؛ مواد شیمیایی و ضعف ایمنی
سوسیس، کالباس، ژامبون و دیگر گوشتهای فرآوریشده حاوی نیترات و نیتریت هستند که میتوانند سلولهای ایمنی را تحت تأثیر قرار دهند و باعث ایجاد التهاب شوند. مصرف
مصرف مداوم این نوع گوشتها با افزایش ریسک سرطان و بیماریهای قلبی مرتبط است.
مصرف گوشتهای فرآوریشده با افزایش ریسک سرطان و بیماریهای قلبی مرتبط است
بهتر است از منابع پروتئینی سالمتر استفاده شود، مانند گوشت تازه، مرغ، ماهی و حبوبات. این مواد غذایی علاوه بر تأمین پروتئین مورد نیاز بدن، حاوی مواد مغذی مفیدی هستند که سیستم ایمنی را تقویت میکنند.
بهترین راهکار مصرف یک وعده غذایی شامل ماهی سالمون، کینوا و سبزیجات بخارپز است که میتواند پروتئین و امگا-۳ لازم برای سیستم ایمنی را فراهم کند و اثرات منفی غذاهای فرآوریشده را جبران کند.
الکل و کافئین؛ اختلال در تعادل بدن
الکل و کافئین بیش از حد نیز میتوانند سیستم ایمنی را تضعیف کنند. مصرف زیاد الکل باعث کاهش تولید سلولهای دفاعی بدن و افزایش نفوذپذیری دیواره رودهها میشود که این موضوع ورود میکروبها به بدن را آسانتر میکند.
از سوی دیگر مصرف بیش از حد کافئین میتواند خواب را مختل کند. و کمبود خواب به طور مستقیم با کاهش عملکرد سیستم ایمنی مرتبط است. رعایت تعادل در مصرف قهوه، چای و نوشیدنیهای انرژیزا، و همچنین محدود کردن مصرف الکل، از توصیههای مهم برای حفظ سلامت بدن است.
توصیه میشود که اگر علاقه به قهوه دارید، مصرف آن را به ۱ تا ۲ فنجان در روز محدود کنید و در عصرها از نوشیدنیهای بدون کافئین مانند دمنوشهای گیاهی استفاده نمایید.
غذاهای آماده و بستهبندیشده؛ مراقب افزودنیها باشید
محصولات آماده و بستهبندیشده، مانند غذاهای نیمهآماده، چیپس و بیسکویتها، معمولاً حاوی مواد نگهدارنده، رنگهای مصنوعی و افزودنیهای شیمیایی هستند. مصرف مداوم این مواد میتواند باعث التهاب مزمن و استرس اکسیداتیو شود، که فشار زیادی بر سیستم ایمنی وارد میکند.
راهکار ساده این است که تا حد امکان، غذاهای تازه و خانگی مصرف کنید و برچسبهای محصولات بستهبندیشده را مطالعه کنید. هرچه مواد تشکیلدهنده سادهتر و طبیعیتر باشند، برای سیستم ایمنی بدن بهتر است.
شما میتوانید به جای چیپس آماده، میتوانید هویج و خیار را به صورت خلالی با کمی روغن زیتون و ادویه آماده کنید؛ هم خوشمزه است و هم سلامت بدن را تقویت میکند.
سبک زندگی سالم؛ انتخاب آگاهانه غذاها
تقویت سیستم ایمنی تنها به حذف غذاهای مضر محدود نمیشود. سبک زندگی سالم شامل خواب کافی، ورزش منظم، کاهش استرس و تغذیه متعادل است. نکات زیر میتواند به شما کمک کند تا بدن قوی و مقاومی داشته باشید:
میوهها و سبزیجات تازه را در برنامه روزانه قرار دهید؛ آنها سرشار از ویتامینها، آنتیاکسیدانها و فیبر هستند.
مصرف قند و شکر افزودنی را کاهش دهید و از شیرینیهای طبیعی مانند میوه خشک استفاده کنید.
کربوهیدراتهای کامل و سبوسدار جایگزین نان و برنج سفید شوند.
چربیهای سالم مانند روغن زیتون، آجیل و دانهها جایگزین چربیهای ترانس و سرخکردنی شوند.
آب کافی بنوشید؛ هیدراته بودن بدن عملکرد سیستم ایمنی را تقویت میکند.
ورزش منظم داشته باشید؛ حتی پیادهروی روزانه ۳۰ دقیقه میتواند تأثیر زیادی داشته باشد.
خواب با کیفیت؛ هشت ساعت خواب شبانه یکی از پایههای سیستم ایمنی قوی است.
مدیریت استرس؛ تکنیکهای آرامسازی مانند مدیتیشن، یوگا یا نفس عمیق میتوانند سیستم ایمنی را تقویت کنند.
تغییرات کوچک در رژیم غذایی، تأثیر بزرگ بر سلامت
سیستم ایمنی بدن ما مانند یک سپر محافظ عمل میکند و مواد غذایی که مصرف میکنیم نقش مهمی در تقویت یا تضعیف آن دارند. قند و شکر، کربوهیدراتهای تصفیهشده، غذاهای سرخکرده، گوشتهای فرآوریشده، الکل و غذاهای آماده از مهمترین دشمنان این سپر طبیعی هستند.
با انتخاب آگاهانه غذاها، کاهش مصرف مواد مضر و تمرکز بر غذاهای تازه و سالم، میتوان نه تنها سلامت بدن را حفظ کرد، بلکه خطر ابتلا به بیماریهای مزمن و عفونی را نیز کاهش داد. سبک زندگی سالم، در نهایت یعنی توازن، اعتدال و انتخابهای هوشمندانه غذایی که بدن را در برابر چالشهای روزمره محافظت میکند.
همچنین، آگاه بودن از اثرات غذایی که روزانه مصرف میکنیم و ایجاد تغییرات کوچک اما پایدار در رژیم غذایی، میتواند تأثیر بسیار بزرگی بر سلامت کلی ما داشته باشد. بدن ما تنها از طریق غذایی که مصرف میکنیم، انرژی و مواد مغذی دریافت نمیکند، بلکه پیامهایی به سیستم ایمنی میفرستد که تعیین میکند چگونه با تهدیدها مقابله کند.
با سبک زندگی هوشمندانه، انتخاب غذای سالم و رعایت تعادل در مصرف مواد مضر، میتوانیم سپر دفاعی بدن خود را تقویت کنیم و زندگی شادتر و سالمتری داشته باشیم.
آنچه که لازم است درباره واکسیناسیون کودکان بدانیم

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون به موقع کودکان و شیرخواران، نکات کاربردی و علمی مراقبت قبل و بعد از تزریق واکسن را تشریح کرد.
یک عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز بر ضرورت واکسنزدن بهموقع کودکان تأکید کرد و گفت عوارض واکسنها معمولاً خفیف و طبیعی است و نگرانی والدین نباید باعث تأخیر در واکسیناسیون شود.
او توضیح داد که برخی واکسنها مانند بثژ ممکن است باعث جوش یا زخم خفیف شوند و واکسنهای پنجگانه و سهگانه نیز میتوانند تب و درد ایجاد کنند که با استامینوفن بعد از تزریق و مراقبتهای ساده قابل کنترل است. کمپرس سرد نیز در ۲۴ ساعت اول توصیه میشود.
ویزشفر اشاره کرد والدین فقط در صورت تب طولانی، ورم شدید یا ترشحات چرکی باید به مرکز بهداشت مراجعه کنند.
در مورد کودکان دارای شرایط ویژه مثل نقص ایمنی یا بیماری قلبی، واکسیناسیون معمولاً قابل انجام است اما باید با پزشک مشورت شود.
او تأکید کرد بیشتر بیماریهای خفیف یا مصرف آنتیبیوتیک مانع واکسیناسیون نیست و اگر واکسن به تعویق افتاد، مرکز بهداشت برنامه را اصلاح میکند.
از باورهای غلط مثل منع حمام پس از واکسن نیز یاد کرد و گفت این موضوع هیچ پایه علمی ندارد.
در نهایت، بهترین مراقبت پس از واکسن شامل آرام کردن کودک، تماس پوستی، تغذیه و آرامسازی است و گریه پس از تزریق واکنشی طبیعی محسوب میشود.
شیوع گسترده سرخک صحت ندارد

معاون بهداشت وزارت بهداشت، با رد شایعات مربوط به «شیوع گسترده سرخک و سرخجه» و با اعلام اینکه ایران همچنان در مرحله حذف این بیماریها قرار دارد و موارد گزارششده در حد انتظار و ناشی از ورود بیماری از کشورهای همسایه است، تاکید کرد: واکسیناسیون همچنان مؤثرترین ابزار کنترل بیماریهای واگیر است.
دکتر علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت، در واکنش به اظهاراتی درباره شیوع سرخک و سرخجه در پی نادیده گرفتن واکسیناسیون از سوی برخیها، با بیان اینکه واکسیناسیون از موضوعهای روز دنیا محسوب میشود، اظهار کرد: نتایج مطالعات مختلف در سطح جهان و توصیه اکید سازمان جهانی بهداشت از اهمیت واکسیناسیون سخن میگوید؛ به نحوی که واکسیناسیون مهمترین روش کنترل بیماریهای واگیر به حساب میآید. این در حالی است که گروهها، دستهها و فرقههای مختلفی در سطح دنیا حضور دارند که مسائل شبهعلم و ضدواکسن را مطرح میکنند. به طور مثال، تحت تاثیر همین فعالیتهای ضد واکسن، میزان پوشش واکسیناسیون بیماریهای سرخک و سرخجه در ایالاتمتحده کمتر از ۶۰ درصد است.
او ادامه داد: تفاوتهای فرهنگی و تعداد زیاد مهاجران در ایالاتمتحده از دلایل پوشش پایین واکسیناسیون در این کشور محسوب میشود. خوشبختانه، فرهنگ واکسیناسیون در کشور ما بسیار خوب است اما همچنان شاهد حضور افراد ضدعلم و طرفداران شبهعلم در جامعه هستیم. افرادی که با عناوین عجیب و غریبی که برای خود برگزیدهاند، مواردی را به جامعه توصیه میکنند. خوشبختانه، فرهنگ غنی و سواد سلامت مردم هنوز به نحوی است که پوشش واکسیناسیون را تحت تاثیر قرار نداده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره علل بروز سرخک و سرخجه توضیح داد: ایران در مرحله حذف سرخک و سرخجه قرار گرفته اما حذف این بیماریها به این معنی نیست که هیچ موردی از سرخک و سرخجه گزارش نشود. منظور از حذف سرخک و سرخجه این است که کمتر از ۶ در هزار مورد در گروه هدف اتفاق افتد؛ بنابراین این احتمال وجود دارد که ۶ مورد ابتلا به این بیماریها اتفاق افتد.
رئیسی گفت: پرسش «چرا احتمال ابتلا به سرخک و سرخجه وجود دارد؟» را مطرح میکنم و در پاسخ باید گفت که این بیماریها یک بیماری وارده به کشور است. کشورهای همسایه شرقی، بالاترین میزان شیوع و بروز سرخک را دارند و این در حالی است که برخی از ساکنان این کشورها به ایران رفت و آمد دارند. شروع واکسیناسیون این بیماری در کشور ما از ۱۵ ماهگی است و افرادی که کمتر از ۱۵ ماه دارند جزو اطفال محسوب میشوند و احتمال ابتلا به بیماری از گروههای وارده در آنها وجود دارد؛ چرا که هنوز واکسن دریافت نکردهاند.
معاون وزیر بهداشت درباره علت دیگر بروز سرخک و سرخجه گفت: این احتمال وجود دارد که سطح آنتیبادی برخی افراد با توجه به سطح ایمنی آنها، کاهش یابد. بنابراین این افراد میتوانند مستعد ابتلا به بیماری شوند؛ اگرچه ابتلا به بیماری برای آنها چندان خطرناک نیست اما میتوانند ناقل بیماری باشند.
او توضیح داد: برخی بیمارستانهایی که در مراکز استانها مستقر هستند و بیمارستان ارجاعی محسوب میشوند، افراد مبتلا به سرخک و سرخجه به آنها مراجعه میکنند و به همین دلیل، گاهیاوقات تعداد مبتلایان زیاد به نظر میرسد. به طور قطع، هر موضوع علمی به شواهد، پیمایش و مطالعه نیاز دارد. سیستم بهداشتی و درمانی کشور به طور پیوسته در حال رصد است. موارد این بیماری تا به این لحظه در محدودهای که میبایست قرار داشته باشد، خیلی بالاتر نرفته است و تلورانسهایی دارد اما در محدوده قابل پیشبینی است.
رئیسی در پاسخ به پرسش «با توجه به توضیحاتی که ارائه دادید، میتوان گفت که با شرایط خطرناک مواجه نیستیم؟» گفت: باید بگوییم که ابتلا را داشتهایم اما به مرحله خطرناک نرسیدهایم.
تشکیل بیش از ۱۵ هزار پرونده الکترونیکی سلامت بیماران دیابتی در هرمزگان

معاون خدمات درمانی مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان گفت: بیش از ۱۵ هزار پرونده الکترونیکی سلامت بیماران دیابتی در هرمزگان تشکیل شده است.
خدیجه زمانی با تشریح اقدامات این مدیریت در حوزه پیشگیری و کنترل دیابت گفت: بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه پرونده الکترونیک سلامت، از سال ۱۳۹۶ تا پایان شهریور ۱۴۰۴ بیش از ۱۵ هزار نفر از بیماران مبتلا به دیابت در مراکز درمانی تأمین اجتماعی هرمزگان شناسایی و تحت مراقبت قرار گرفتهاند.
وی با بیان اینکه این آمار شامل ۷۹۸ بیمار دیابت نوع یک، ۱۴ هزار و ۷۲۱ بیمار دیابت نوع دو و ۱۶۸ مورد دیابت بارداری است، افزود: این حجم از اطلاعات ثبتشده نشاندهنده نقش فعال مراکز ملکی در رصد و مدیریت بیماریهای مزمن در استان است
معاون خدمات درمانی مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان با اشاره به فعالیت کلینیکهای تخصصی دیابت و فشار خون در مراکز ملکی گفت: در این کلینیکها خدماتی همچون پایش قند خون، معاینه عوارض چشمی و پای دیابتی، تنظیم روند درمان، مشاوره تغذیه و آموزش سبک زندگی سالم ارائه میشود و بیماران با پرونده الکترونیک سلامت بهصورت مستمر پیگیری میشوند.
وی افزود: کلینیک فشار خون نیز در کنار کلینیک دیابت فعال است و خدمات غربالگری و مراقبت برای بیماران مبتلا و افراد در معرض خطر با هدف پیشگیری از عوارض قلبی و عروقی انجام میشود.
زمانی با اشاره به برنامههای مراکز درمانی استان به مناسبت روز جهانی دیابت گفت: «در این ایام خدماتی نظیر پایش رایگان قند و فشار خون، ارائه مشاوره تغذیه، برگزاری کلاسهای آموزشی و جلسات پرسش و پاسخ با پزشکان متخصص و همچنین توزیع بروشورهای آموزشی برای بیمهشدگان انجام میشود.
وی با تأکید بر اهمیت پیشگیری، اظهار داشت: دیابت بیماری قابل کنترل است اما نیازمند آگاهی، آموزش صحیح و مراقبت مداوم است و مدیریت درمان هرمزگان با توسعه برنامههای غربالگری و تقویت کلینیکهای تخصصی تلاش میکند تا کیفیت زندگی بیماران بهبود یابد.
معاون خدمات درمانی در پایان با اشاره به پایش مستمر عملکرد مراکز درمانی بیان کرد: با بررسی شاخصهایی همچون میزان ویزیت، ارجاعات و بازخورد بیمهشدگان، برنامههای ارتقای کیفیت خدمات در مراکز درمانی بهطور دقیق دنبال میشود و هدف اصلی ما ارائه خدمات درمانی استاندارد، قابل دسترس و باکیفیت برای بیمهشدگان و بازنشستگان استان است.
دیابت نوع یک کودکان و حتی شیرخواران را هم درگیر میکند

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی کودکان بندرعباس با اشاره به شعار جهانی «دیابت در تمام مراحل زندگی» گفت: دیابت نوع یک تنها مختص بزرگسالان نیست و میتواند کودکان، نوجوانان و حتی شیرخواران را نیز درگیر کند؛ بیماریای که با مراقبت صحیح، مانعی برای رشد و زندگی طبیعی کودک نخواهد بود.
امیر حسابی با اشاره به شعار روز جهانی دیابت با عنوان «دیابت در تمام مراحل زندگی» گفت: برخلاف تصور رایج، دیابت نوع یک تنها مختص بزرگسالان نیست و میتواند در کودکان و نوجوانان و حتی شیرخواران بروز کند.
حسابی با بیان اینکه ماهیت این بیماری در کودکان خودایمنی است، افزود: اگرچه درمان قطعی برای دیابت نوع یک وجود ندارد، اما با رعایت اصولی همچون مصرف منظم انسولین، رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی کافی و توجه به سلامت روان، میتوان قند خون کودک را در محدوده هدف کنترل کرد.
وی تأکید کرد: در صورت مدیریت صحیح، رشد و تکامل کودک دچار اختلال نشده و او میتواند مانند سایر همسالان خود به فعالیتهای روزمره ادامه دهد.
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی کودکان بندرعباس با اشاره به خدمات این مرکز برای مدیریت دیابت کودکان اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۷۱ مورد بستری مرتبط با دیابت در این مرکز ثبت شده است.
او افزود: سه پزشک فوقتخصص غدد و متابولیسم کودکان در بخش بستری و کلینیک سرپایی، خدمات جامع درمانی به بیماران ارائه میدهند.
به گفته حسابی، کنترل دقیق قند خون، انجام آزمایشهای تخصصی، ارائه مشاوره تغذیه و روانشناسی، آموزش کامل تزریق انسولین و خودمراقبتی به والدین و بیماران و همچنین هماهنگی برای دریافت مشاورههای تخصصی دیگر از جمله خدمات این مرکز است.
وی در ادامه با اشاره به پیگیریهای پس از ترخیص بیماران گفت: بیماران پس از اتمام دوره بستری، به کلینیک دیابت معرفی میشوند و برای دریافت مشاوره سریعتر، در گروه مجازی کلینیک در پیامرسان بله عضو خواهند شد. همچنین پرستار پیگیر با تماسهای تلفنی دورهای وضعیت بیماران را بررسی کرده و در صورت نیاز آنها را به پزشک ارجاع میدهد.
حسابی افزود: شماره مستقیم بخش دیابت (اطفال ۴) نیز در اختیار والدین قرار دارد تا در تمام ساعات شبانهروز بتوانند اطلاعات مورد نیاز را از کادر پرستاری دریافت کنند.
خطر ابتلا به کووید طولانی مدت در کودکان پس از ابتلای دوم دو برابر میشود

محققان گزارش میدهند که کودکان و نوجوانان پس از دومین عفونت کووید-۱۹، دو برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به کووید طولانیمدت هستند.
علاوه بر این، محققان گزارش میدهند که کووید طولانی مدت به طور چشمگیری خطر ابتلاء به میوکاردیت، لخته شدن خون، آسیب به کلیهها، ضربان غیرطبیعی قلب و سایر مشکلات سلامتی را در کودکان افزایش میدهد.
دکتر «راوی جاوری»، محقق و رئیس بخش بیماریهای عفونی کودکان در بیمارستان کودکان رابرت اچ. لوری شیکاگو، در یک بیانیه خبری گفت: «نتایج این مطالعه یکی از قویترین دلایلی را که من برای واکسیناسیون به بیماران، خانوادهها و پزشکان ارائه میدهم، بیشتر تأیید میکند: تزریق بیشتر واکسنها باید منجر به عفونتهای کمتر شوند که این امر باید منجر به کووید طولانی مدت کمتر شود.»
برای این مطالعه، محققان سوابق سلامتی بیش از ۴۶۵۰۰۰ کودک و نوجوان را از ۱ ژانویه ۲۰۲۲ تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۳، در طول موج همه گیری سویه اومیکرون، تجزیه و تحلیل کردند.
محققان گفتند که همه این کودکان به عفونت اولیه کووید مبتلا بودند و بیش از ۵۸۴۰۰ نفر به عفونت دوم مبتلا شدند.
نتایج نشان داد که عفونت مجدد، خطر تشخیص بعدی کووید طولانی مدت را در کودک دو برابر میکند. محققان گفتند، متعاقباً، کودکانی که به کووید طولانیمدت مبتلا شدند، سه برابر بیشتر در معرض خطر ابتلاء به میوکاردیت، تورم عضله قلب که میتواند قلب را تضعیف کند، قرار داشتند.
این مطالعه میگوید کودکان مبتلا به کووید طولانیمدت همچنین بیش از دو برابر بیشتر احتمال لخته شدن خون داشتند و در معرض خطر بیشتر ابتلاء به بسیاری از مشکلات سلامتی دیگر مرتبط با این سندرم بودند.
محققان گفتند که این نتایج با تصورات رایج مبنی بر خفیف بودن کووید در کودکان و اینکه عفونتهای مجدد خطر کووید طولانیمدت را که عفونتهای اولیه دارند، ندارند، مغایرت دارد.
محققان قصد دارند در ادامه، دادههای مربوط به کودکان و نوجوانان را در دورههای طولانیتر پیگیری کنند. آنها همچنین میخواهند بررسی کنند که آیا انواع جدیدتر کووید، الگوهای خطر کووید طولانیمدت را تغییر میدهند یا خیر و استراتژیهای خاصی را که ممکن است از مشکلات سلامتی طولانیمدت جلوگیری کند، بررسی کنند.
افزایش چشمگیر بیماریهای تنفسی در کودکان

رئیس انجمن ریه کودکان با بیان اینکه بیماریهای تنفسی در کودکان همزمان با تشدید آلودگی هوا افزایش چشمگیر دارد، هشدار داد که مصرف دخانیات در میان نوجوانان نگرانکننده است.
قمرتاج خانبابایی، فوقتخصص آسم و آلرژی کودکان، رئیس انجمن علمی ریه کودکان ایران و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به برگزاری کنگره دو روزه بیماریهای ریه کودکان گفت: تازهترین مقالات و دستاوردهای علمی حوزه بیماریهای تنفسی در این رویداد ارائه شده و در اختیار فوقتخصصان ریه، متخصصان کودکان و پزشکان عمومی قرار گرفته است.
وی افزود: بیماریهای ریوی از شایعترین دلایل مراجعه کودکان به اورژانسها محسوب میشود؛ ازاینرو ارائه بهروزترین دستاوردهای علمی در کنار برگزاری پنلهای تخصصی با حضور اساتید شاخص، به ارتقای دانش بالینی و بهبود کیفیت درمان کمک میکند.
افزایش روند بیماریهای تنفسی با صنعتیشدن شهرها
خانبابایی با اشاره به روند روبه افزایش بیماریهای ریوی کودکان در سالهای اخیر اظهار کرد: افزایش بیماریهای تنفسی موضوعی جهانی است و کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست. صنعتیشدن شهرها، افزایش آلایندهها و مصرف مواد افزودنی، زمینهساز بروز و تشدید بیماریهای ریوی و آلرژیک در کودکان شده است.
وی تأکید کرد: اگرچه پس از پاندمی کووید -۱۹، آگاهی عمومی درباره پیشگیری از بیماریها افزایش یافته، اما رشد آلایندگیها موجب تقویت بیماریهای مزمن التهابی ریه میشود.
تأثیر آلودگی هوا و ریزگردها بر تشدید بیماریهای تنفسی
رئیس انجمن علمی ریه کودکان ایران با اشاره به نقش مستقیم آلودگی هوا و ریزگردها در تشدید علائم تنفسی کودکان، بیان کرد: بررسیها نشان میدهد در روزهایی که آلودگی هوا یا ریزگردها افزایش مییابد، آمار مراجعه به اورژانسها و میزان بستری کودکان بهطور قابلتوجهی افزایش دارد. حتی بیماران کنترلشده نیز دچار تشدید علائم شده و نیازمند افزایش دوز دارو میشوند.
هشدار درباره مصرف فزاینده دخانیات در میان کودکان و نوجوانان
خانبابایی با ابراز نگرانی نسبت به افزایش مصرف دخانیات و قلیان در میان کودکان و نوجوانان تصریح کرد: متأسفانه امروز مصرف قلیان در فضای عمومی بسیار گسترده شده و حتی برخی خانوادهها قلیان را مانند غذا به منازل سفارش میدهند. مشاهده مصرف دخانیات در میان دانشآموزان دبستانی و نوجوانان بسیار نگرانکننده است.
وی همچنین نسبت به استفاده از ماریجوانا و مواد مشابه در بین نوجوانان هشدار داد و افزود: مصرف مواد دخانی و روانگردان سبب بروز رفتارهای پرخطر شده و آسیبهای آن بهمراتب بیش از سیگار است. نخستین گام پیشگیری، محدودسازی مصرف دخانیات در اماکن عمومی و افزایش کنترل بر محیطهای پذیرایی است.
قربانیان کوچک فناوری/ استفاده زیاد از تلفن همراه کودکان را به طیف اوتیسم نزدیک میکند

فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و نوجوانان از افزایش موارد «تاخیر تکلم» و حتی «پسرفت تکلم» در کودکان به ویژه پس از شیوع کرونا خبر داد و استفاده بیرویه از تلفن همراه را یکی از عوامل اصلی برشمرد و گفت: استفاده زیاد از تلفن همراه کودکان را به طیف اوتیسم نزدیک میکند.
محمودرضا اشرفی ، اظهار کرد: اخیرا با کودکانی مواجه هستیم که به علت تاخیر تکلم یا حتی پسرفت تکلم به پزشک مراجعه میکنند و این موضوع به خصوص بعد از شیوع کرونا شایعتر شده است.
هشدار درباره قرار گرفتن در طیف اوتیسم
وی با بیان اینکه کودکانی هستند که به علت استفاده بیش از حد از تلفن همراه و تماشای زیاد کارتونها به خصوص به زبانهای غیر فارسی در طیف اوتیسم قرار میگیرند، گفت: برای کودکان محدودیت استفاده از برنامههای تلویزیون و تلفن همراه داریم، به عنوان مثال یک کودک ۳ ساله نباید بیش از یک ساعت در روز از این سیستمهای وابسته به دیدن، مانند تلفن همراه، لپتاپ و تلویزیون استفاده کند.
تلفن همراه؛ آرامش کاذب برای کودک و خانواده
اشرفی در توضیح دلیل این عارضه ادامه داد: بعضی اوقات کودکان بیقرار هستند، خانوادهها متوجه می شوند که با استفاده از این وسایل کودک ساکت است، مادر میتواند کار خودش را انجام دهد، ظاهراً همه چیز خوب است، اما بعد کمکم خودش را نشان میدهد و این کودک در ارتباط و در تکلم دچار اشکال میشود.
این فوقتخصص مغز و اعصاب کودکان با بیان اینکه توصیه من این است که واقعاً برای آرام کردن بچهها سراغ تلفن همراه دادن دست کودک نروند؛ گفت: برخی مادران احساس می کنند چون فرزندشان با استفاده از تلفن همراه ساکت است و آنها به کارشان می رسند، اتفاق خوبی است اما توجه ندارند که با ادامه این روند ممکن است کودک وارد طیف اوتیسم شود؛ این محدودیت در استفاده از رسانهها و موارد مختلف که تلفن همراه هم شامل آن میشود، حتماً باید رعایت شود.
تاثیر محتوای غیرفارسی و کارتونهای پشت سر هم
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در پاسخ به موضوع ارتباط اشعه تلفن همراه با بیماریها گفت: ارتباط اشعه تلفن همراه و چیزهای دیگر با بیماریها، اینها چیزی است که سالها مورد بحث است و هنوز اثباتشده نیست، اما به خصوص ارتباطات و تاخیر تکلم، ارتباط قوی بین این دو قضیه میبینیم.
اشرفی افزود: افزایش یک درصد عمدهای از بیماران ما بعد از تشنج و صرع و تب و تشنج، بیمارانی هستند که علامت تاخیر در تکلم و پسرفت تکلم را دارند که می تواند شروع علامت برای اوتیسم و طیف اوتیسم باشد، اکنون خانوادهها یک مقداری آگاه شدهاند؛ البته ژنتیک، متابولیک و این گونه مسائل هم وجود دارد، یعنی فقط نمیشود به یک چیز نسبت داد، اما واقعاً بعد از کرونا که خانوادهها در منزل زمینگیر شدند، ارتباطات و مراودات کم شد و کودک به سمت آموزشهای مجازی رفت، این مساله چه در سراسر جهان چه در کشور ما شایع تر شد.
وی تصریح کرد: کودک مقابل تلویزیون مینشیند و از صبح تا شب بدون وفقه کارتون تماشا میکند و کاملاً ساکت است، ولی بعد از آن، مشکل تاخیر تکلم و پسرفت تکلم خودش را نشان میدهد.
هشدار درباره تغذیه نامناسب و فستفود
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه به موضوع تغذیه اشاره کرد و گفت: در حوزه کودکان، خانوادهها باید به تغذیه توجه کنند. تغذیه ناسالم، میتواند باعث شیوع چاقی شود که ما در کودکانمان این موضوع را داریم؛ استفاده بیش از حد از غذاهای آماده و فستفود برای خانوادهها واقعاً میتواند معضل باشد، استفاده بیش از حد از تلفن همراه و برنامههایی که میتواند بچه را آرام کند، اما کودک را از فعالیت های فیزیکی دور کند، که هم باعث چاق شدن بچه میشود، هم میزان سردرد را در کودک افزایش دهد.
وی افزود: کودکانی که بیش از حد از تکنولوژی و غذای فست فودی استفاده میکنند، در معرض سردرد و بروز زودتر از سن تظاهرات میگرنی (سردرد میگرنی) هستند.
اشرفی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع واکسیناسیون اشاره کرد و گفت: کم و بیش جوی ایجاد شده که فکر میکنند واکسنها نه تنها مفید نیستند بلکه مضر هم هستند؛ اما والدین باید بدانند که واکسیناسیون را طبق برنامه روتین کشوری باید انجام دهند، اگر تغییری در برنامه واکسیناسیون قرار داده شود، بر اساس نوع بیماری است.
وی توضیح داد: برای مثال کودکی که صرع مقاوم به درمان دارد و دارو استفاده می کند، بعضی واکسنها را نباید تزریق کند، مثلاً واکسن سیاه سرفه باید حذف شود، نظر پزشک است اما نباید سهلانگاری شود که حالا واکسن نزدیم، هم اتفاقی نمی افتد، این بعداً عوارض خودش را نشان میدهد، یعنی توصیه بر واکسیناسیون بسیار مهم است.
تغذیه با شیر مادر و فواید روانی آن
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران بر اهمیت تغذیه با شیر مادر تاکید کرد و گفت: مادرها حتماً باید این جزو برنامههایشان باشد که اگر بچه به دنیا آمده، باید با شیر مادر تغذیه شود، سراغ شیرهای خشک و چیزهای دیگر نروند که بتوانند از شیر مادر و خواصش در آن دو سال – که جزو دستورات پزشکی و دستورات دینی ما است – بچه از شیر مادر استفاده کند.
وی تاکید کرد: شیردادن به نوزاد غیر از تغذیه، ارتباطی با مادر ایجاد میکند که کودک را از نظر روانی و ذهنی برای مقابله با مشکلات بعدی بیشتر آماده میکند، این نکات عمدهای است که باید خانوادهها بدانند.
کشف یک ماده در جانور دریایی، امیدی تازه برای مقابله با اثرات پیری

پژوهشگران دریافتند که ماده طبیعی پلاسمالوژن، که از نوعی جانور دریایی استخراج میشود، میتواند برخی اثرات پیری را در موشها معکوس کند.
وبگاه سایتِکدِیلی در گزارشی آورده است:
مطالعه پژوهشگران چینی نشان داد مادهای فعال به نام پلاسمالوژن، که از نوعی جانور دریایی به نام فواره دریایی (sea squirt) استخراج شده، میتواند برخی اثرات مرتبط با پیری را در موشها معکوس کند. این جانور دریایی هنگامی که احساس خطر میکند آب میپاشد به همین دلیل، به این نام خوانده میشود.
پلاسمالوژن: مادهای کلیدی برای سلامت سلولی
پلاسمالوژن نوعی لیپید (چربی) است که در غشای سلولهای مغز، کلیهها، ماهیچهها و ریهها یافت میشود. این ماده به ارتباط بین سلولها کمک و از دیاِناِی در برابر آسیب محافظت میکند و التهاب را کاهش میدهد. مطالعات نشان میدهد سطح پلاسمالوژن با افزایش سن کاهش مییابد و در افراد مبتلا به آلزایمر، شایعترین نوع زوال عقل، این کاهش بسیار چشمگیرتر است.
آزمایش روی موشهای میانسال
در این مطالعه، پژوهشگران به موشهای میانسال ماده، دوزهای غلیظی از پلاسمالوژن دادند؛ این میزان حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ برابر بیشتر از مقداری است که در یک وعده معمولی مرغ یا صدف اسکالوپ یافت میشود. پس از دو ماه درمان، نتایج چشمگیری مشاهده شد:
افزایش تعداد سلولهای بنیادی عصبی؛
تقویت اتصالات سیناپسی بین نورونها (سلولهای عصبی)؛
کاهش شدید التهاب؛
بهبود عملکرد حافظه در آزمونهای استاندارد.
این نتایج امیدوارکننده هستند، اما پژوهشگران هشدار میدهند که بهبود ظاهری حافظه ممکن است تا حدی ناشی از بازگشت عملکرد حسی (مانند بینایی) باشد و برای تأیید نتایج، مطالعات بیشتری لازم است.
شواهد انسانی
در مطالعهای روی افراد مبتلا به اختلال شناختی خفیف، مصرف پلاسمالوژن به مدت ۲۴ هفته باعث بهبود حافظه شد؛ اما این اثر فقط در زنان زیر ۷۷ سال مشاهده شد.
آینده پژوهشی
پلاسمالوژن ممکن است در دسته ژروپروتکتورها (geroprotectors) قرار گیرد؛ این داروها پیری سلولی را کُند میکنند و خطر بیماریهای مرتبط با سن را کاهش میدهند. آزمایش چنین داروهایی در انسان پیچیده و نیازمند مطالعات طولانیمدت و پرهزینه است؛ ضمن اینکه ممکن است زمانی مؤثرتر باشند که قبل از بروز بیماری استفاده شوند.
این پژوهش امیدهای تازهای ایجاد کرده، اما پرسشهای مهمی درباره مقرونبهصرفهبودن و ایمنی استفاده بلندمدت از این ترکیبات باقی مانده است. همچنین ممکن است انتخاب سبک زندگی سالم مانند رژیم غذایی سالم و ورزش منظم، فوایدی مشابه یا حتی بیشتر برای سالمندی سالم داشته باشند.
این کشف میتواند راه را برای توسعه درمانهای جدید برای مقابله با اثرات پیری و بیماریهای مرتبط با سن هموار کند.