دسته: سبک زندگی
زنانهشدن مصرف سیگار؛ دودی که به چشم جهان میرود
کارشناسان اجتماعی از سیگار به عنوان دروازهای برای ورود به دیگر آسیبهای اجتماعی نام میبرند؛ اما اکنون این «ناهنجاری اجتماعی یا آنومی» پس از عبور از مردان به سرعت به جمعیت زنان رسیده و زنگ خطر را برای سلامت نسلهای آتی در جهان به صدا درآورده است.
۸ میلیون نفر قربانی سیگار در جهان
چندین دهه است که سیگار برای سلامتی انسان مادهای مضر شناخته شده و طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی سیگار یکی از انواع مواد مخدر و اعتیادآور است. براین اساس اعتیاد به نیکوتین به اندازه هروئین خطرناک و وابستگی به آن پیشرونده بوده اما تاکنون آگاهی مردم از خطرهای آن، سبب قطع مصرف آن نشده است.
علاوه براین شاهدیم که سن استعمال سیگار در حال کاهش است، بهگونهای که طبق گفته «محمدرضا مسجدی» دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات، سن استعمال سیگار به ۱۲ سال رسیده و نزدیک به ۲۰ تا ۲۲ درصد مردان و کمتر از ۳ درصد زنان سیگاری هستند؛ اما اگر به دانشآموزان و دانشجویان دختر برسیم ارقام نشان میدهد تا ۳۵ درصد دختران تجربه مصرف قلیان دارند که اگر از این تعداد ۵ درصد به دام دخانیات بیفتند، ارقام وحشتناک خواهد شد.
علاوه بر این در اطلس جهانی دخانیات، فقط در سال ۲۰۲۰ دلیل مرگ بیش از ۸ میلیون نفر انسان، دخانیات بوده است که از این تعداد بیش از ۱.۵ میلیون نفر زن بودند. زنان چه خود مصرفکننده باشند و یا در معرض دود تحمیلی دیگران قرار گیرند، بزرگترین قربانیان این صنعت پرسود هستند.
طبق گزارش جنسیتی سازمان بهداشت جهانی در مورد سیگار در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۰۰ میلیون نفر از یک میلیارد نفر سیگاری در جهان را زنان تشکیل میدهند.مرگ سالانه ۱.۵ میلیون نفر زن در اثر مصرف سیگار
طبق گزارش جنسیتی سازمان بهداشت جهانی در مورد سیگار در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۰۰ میلیون نفر از یک میلیارد سیگاری در جهان را زنان تشکیل میدهند و نکته حائز اهمیت اینکه صنعت تنباکو در جهان با توجه به اینکه بازار خود را در میان مردان پیدا کرده با تغییر مسیر برای افزایش وسعت بازار خود، زنان را به شدت هدف قرار داده است. اکنون سیگارهایی فقط برای مصرف زنان به بازارهای جهانی گسیل شده است.
برخی از شرکتهای تولیدکننده سیگار در دنیا ، سیگارهایی را به بازار عرضه کردهاند که مدعی هستند مختص زنان است. شرکت «رینولدز» برند «کمل» را معرفی کرده و برخی برندهای دیگر مانند «ویرجینیا اسلیمز، ایو، میستی و کاپری» به بازار مصرف عرضه شده و این شرکتها در تبلیغات خود مدعیاند که این سیگارها ویژه بانوان در همه سنین است و به آنها کمتر آسیب میزند.
این شرکتهای صنعتی تولیدکننده تنباکو شعار دروغین «این چیزی برای خانمهاست» را روی پاکت برندهای سیگار خود چاپ کردهاند.«IT IS A WOMAN THING»
اما نکته مهم این است که جمعیت رو به افزایش زنان سیگاری در جهان سبب شده جلوگیری از شیوع جهانی(اپیدمی) سیگارکشیدن در میان زنان، بخش مهمی از هر استراتژی کنترل دخانیات در کشورهای مختلف بهویژه توسعه یافته باشد.
این درحالی است که براساس گزارشهای پزشکی، مصرف دخانیات آثار متفاوتی بر جسم زنان و مردان دارد و زنان به دلایل مختلف آسیبپذیری بیشتری در این زمینه دارند.
گزارش سازمان بهداشت جهانی نشان میدهد از بیش از ۵ میلیون نفری که سالیانه جان خود را در اثر استعمال سیگار از دست میدهند ۱.۵ میلیون نفر زن هستند که ۷۵ درصد آنها در کشورهای کم یا متوسط درآمد زندگی میکنند.
کارشناسان این سازمان معتقدند اگر کشورها توجه نکنند، تا سال ۲۰۳۰ سیگارکشیدن میتواند عامل مرگ دستکم ۸ میلیون نفر در سال باشد که ۲.۵ میلیون نفر از آنها را زنان تشکیل میدهند.
طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی، سالانه حدود ۱.۵ میلیون زن در اثر مصرف دخانیات جان خود را از دست میدهند.بنابراین با توجه به آمارها میتوان به این نتیجه رسید که حرکت به سمت زنانه شدن مصرف سیگار در جهان بزودی رخ خواهد داد. اگر زمانی سیگارکشیدن برای زنان امری زشت و قبیح تلقی میشد در دوران معاصر سیگار کشیدن معناهای دیگری همچون نماد روشنفکری، جذابیت، قدرت و مواردی از این دست یافته که گویی متفاوت و حتی متضاد با ارزشهای سنتی است.
برای مثال در رابطه با علل استعمال سیگار، «علی اصغر سعیدی» و همکارانش در سال ۱۳۸۹ در تحقیقی با عنوان عوامل «جامعه شناختی موثر بر مصرف سیگار توسط زنان و دختران شهر تهران» به این نتیجه رسیدند که ۶ متغیر «واکنش اجتماعی، عاملیت، هنجارشکنی، رهایی از فشار عصبی، سیگاری بودن همسر و ریسک» به طور همزمان بر مصرف پنهانی سیگار موثرند و تعداد سیگار مصرفی همزمان با واکنش شرمندهساز و سنتگرایی در ارتباط است.
در تحقیقی دیگر که توسط «محمد اسکندرینصب» و همکارانش در سال ۱۳۹۹ با عنوان «عوامل فرهنگی موثر بر گرایش زنان به استعمال قلیان در تفرجگاههای شمال تهران» انجام شده، نتایج نشان میدهد میان احساس محرومیت نسبی و فرایند روی آوردن به مصرف قلیان با متغیر وابسته گرایش به قلیان، به میزان ۹۰ درصد ارتباط معنادار است. همچنین، رابطه دو متغیر شیوه گذران اوقات فراغت و مصرف فرهنگی، نگرشها نسبت به قلیان با متغیر وابسته گرایش به قلیان، در سطح ۹۵ درصد معنادار است.
اهمیت توجه به جنسیت و ارتباط آن با استعمال سیگار زنان آنگونه است که سازمان جهانی بهداشت، توصیه کرده باید در مورد علل شروع مصرف دخانیات به تأثیر جنسیت توجه کرد؛ زیرا مصرف دخانیات یک رفتار مرتبط با جنس است. به این معنا که زنان برای شروع مصرف دخانیات ممکن است دلایلی متفاوت از مردان داشته باشند؛ بنابراین درک عواملی که برای شروع و تداوم دخانیات مؤثرند، میتواند دستورالعملهای کنترل دخانیات را به حالت بهینه درآورد.
همچنین باید به پیامدهای استعمال سیگار توسط زنان نیز اشاره کرد؛ به این معنا که زنان علاوه بر خطرهای عمومی مصرف دخانیات، در معرض خطر عوامل خاص جنس خود از نظر مصرف دخانیات نیز قرار دارند و این امر اهمیت موضوع را مضاعف میکند و از همین رو لازم است برنامهریزان و سیاستگذارن نسبت به این موضوع حساسیت لازم را نشان داده و از وقوع آسیبهای جبران ناپذیر آن جلوگیری کنند.
زنان چه خود مصرفکننده دخانیات باشند و یا در معرض دود تحمیلی دیگران قرار گیرند، بزرگترین قربانیان این صنعت پرسود هستند.سیگار دروازه ورود به آسیبها و جرایم اجتماعی
سیدحسن موسویچلک رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران، درباره سیگار و تاثیرات آن به پژوهشگر ایرنا میگوید: یکی از موضوعهایی که تقریبا در سه دهه اخیر در کشور ما موضوعیت پیدا کرده، آسیبهای اجتماعی است. با توجه به اینکه آسیبهای اجتماعی مرز جنسیتی نمیشناسد، به طور طبیعی زنان و دختران هم از جمله گروههایی هستند که درگیر این نوع آسیبها میشوند. حال این آسیبها میتواند به اشکال و انواع مختلف باشند که از جمله این موارد سیگارکشیدن است.
وی اظهار میکند: چند سال پیش، یادداشتهایی با عناوین «سیگار دروازه ورود به آسیبهای اجتماعی و جرایم» و «آسیبهای اجتماعی زنان را جدی تر بگیرید»، نوشته بودم که در آن به اهمیت سیگار کشیدن و تاثیرات آن در جامعه اشاره شده بود. در واقع مساله سیگارکشیدن از گذشته بوده و ابتدا از اتاقهای خواب و پستوها شروع و بعدها به ماشینها، پارکها و خیابانها هم کشیده شد. یعنی از یک حالت پنهانی کاملا به حالت آشکارا و علنی درآمده است.
زنان برای شروع مصرف دخانیات ممکن است دلایلی متفاوت از مردان داشته باشند؛ بنابراین درک عواملی که برای شروع و تداوم دخانیات مؤثرند، میتواند دستورالعملهای کنترل دخانیات را به حالت بهینه درآورد.«اکرم سهرابی» روانشناس نیز در این خصوص به پژوهشگر ایرنا میگوید: مصرف دخانیات به عنوان یکی از عوامل خطر، افزایشدهنده بیماریها در دنیا بهویژه در ارتباط با بیماریهای مزمن و غیرواگیری مانند بیماریهای تنفسی و سرطان، سکته مغزی و بیماریهای قلبی و عروقی است. مصرف سیگار یکی از زیرمجموعههای اعتیاد به مواد مخدر و یکی از مشکلات عمده اجتماعی است که سلامت جسمی و روانی و سلامت جامعه را از نظر سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مورد تهدید قرار میدهد.
وی ادامه میدهد: براساس پژوهشهای انجام شده در جامعه میتوان گفت سیگار دروازه سوءمصرف مواد مخدر محسوب میشود. استعمال سیگار در بین جوانان و نوجوانان شایع است و سن شروع در جوامع مختلف در حال کاهش است.
زنگ خطر عادیسازی سیگاری شدن زنان
موسویچلک درباره دلایل سیگار کشیدن بانوان میگوید: سیگار کشیدن به دلایل مختلفی میتواند انجام شود که از جمله آن، اموری مثل ابراز وجود، سرگرمی، کنجکاوی، ژست و تسکین است. همچنین استعمال سیگار میتواند به دلیل رقابت با مردان یا بیماریها و مشکلات متعدد، زمینههای خانوادگی، ارتباط با دوستان و… انجام شود.
رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران میگوید: اعتقاد من این است که بیشترین نقش را دوستان دارند. چه در گذشته و چه اکنون، چه در میان مردان و چه در میان زنان این امر موضوعیت دارد، اما آنچه مشهود است پایین آمدن سن سیگار کشیدن است. آماری که انجمن دخانیات در هفته مربوطه اعلام میکند، این نگرانی را نشان می دهد و نگرانی مهمتر اینکه این موضوع هم در محیط خانواده و هم در جامعه عادیسازی میشود.
دخانیات به عنوان یکی از عوامل خطر افزایشدهنده بیماریها در دنیا بهویژه در ارتباط با بیماریهای مزمن و غیرواگیری مانند بیماریهای تنفسی و سرطان، سکته مغزی و بیماریهای قلبی و عروقی شناخته شده است.وی ادامه میدهد: به نظر من عادیسازی در مردان و زنان میتواند خطرناک باشد و فرقی ندارد. سیگار کشیدن در مردان به دلایل مختلفی سابقه طولانیتری دارد و جامعه با استعمال سیگار مردان چندان مشکلی ندارد، اما در مورد استعمال سیگار توسط زنان، پیش از این حساسیتها بیشتر بود؛ اما امروزه این حساسیتها به طور کامل از بین رفته و دیگر سیگار کشیدن در میان مردان و زنان قبح گذشته را ندارد.
وی میگوید: اعتقاد من به عنوان کسی که چندین سال در این حوزه کار کرده این است که فرد سیگاری، راحتتر تریاک، الکل و … را میپذیرد. در واقع ممکن است درخواستهای دیگر را نسبت به کسیکه استعمال سیگار ندارد، راحتتر قبول کند و به همین دلیل است که میگویم سیگار میتواند دروازه ورود به برخی آسیبهای اجتماعی و زنگ خطری برای آن باشد.
سهرابی نیز در این خصوص میگوید: مصرف سیگار در دختران و زنان جوانان دلایل متعددی اعم از عوامل محیطی، فرهنگی و روانشناختی دارد که از آن جمله خانوده، دوست و محیط است. زیرا فرد به تنهایی نمیتواند گرایش را بالا ببرد.
وی ادامه میدهد: باور اشتباه در مورد افراد سیگاری مبنی بر اینکه دوستان بیشتری دارند و از طریق سیگارکشیدن جذابیت بیشتری در مقایسه با دیگران دارند، سبب میشود افراد غیرسیگاری هم برای دست یافتن به این اهداف به سیگار کشیدن روی آورند و از این رو استعمال سیگار به یک عادت روزمره تبدیل میشود. همچنین عوامل روانشناختی هم وجود دارد اعم از اعتیاد پدر یا سرپرست خانوار یا الگوی مصرف سیگار در هر دو والد یا یکی از والدین که به صورت آشکار و یا پنهان بر رفتار مصرف سیگار افراد تاثیر میگذارد.
زنان علاوه بر خطرهای عمومی مصرف دخانیات، در معرض خطر عوامل خاص جنس خود از نظر مصرف دخانیات نیز قرار دارند و این امر اهمیت موضوع را مضاعف میکند و از همین رو لازم است برنامهریزان و سیاستگذارن نسبت به این موضوع حساسیت لازم را نشان داده و از وقوع آسیبهای جبرانناپذیر آن جلوگیری کنند.این روانشناس اظهار میکند: رها شدن دختران و نابرابری جنسیتی در جامعه و خانواده و همچنین شیوه جامعهپذیری جنسیتی و خشونتهای خانوادگی زمینهساز تنشها و درگیریهای روحی و روانی میشوند که فرد برای تسکین آنها به سمت مصرف سیگار و حتی مواد مخدر روی میآورد.
سهرابی معتقد است: علاوه بر این، موارد ازدواج ناموفق، ازدواج زودهنگام، تنهایی، نداشتن مهارتهای زندگی، ناآگاهی و عزت نفس پایین نیز در روی آوری افراد به مصرف سیگار نقش دارد. هر چند زنان و دختران باید از این موضوع آگاه باشند که استعمال سیگار و دخانیات اگرچه ممکن برای موقت میتواند زمینه آرامش را فراهم میکند، اما در طولانی مدت آسیبهای جبران ناپذیری را برای آنها به همراه خواهد داشت.
پیامدهای مضاعف مصرف سیگار در بانوان
سهرابی به پیامدهای مصرف سیگار در زنان اشاره کرده و میگوید: دخانیات به عنوان یکی از عوامل خطر افزایشدهنده بیماریها در دنیا بهویژه در ارتباط با بیماریهای مزمن و غیرواگیری مانند بیماریهای تنفسی و سرطان، سکته مغزی و بیماریهای قلبی و عروقی شناخته شده است.
وی ادامه داد: اختلال در چرخه قاعدگی، اختلال در باروری، حاملگی خارج رحمی به دلیل مصرف سیگار، یائسگی زودهنگام، سرطان دهانه رحم و سرطان پستان، همه از پیامدهای مصرف سیگار است. همچنین نتایج بسیاری از تحقیقات تائیدکننده این علایم و نشانهها در افراد سیگاری و غیرسیگاری است.
راهکار چیست؟
موسویچلک در مورد راهکارها میگوید: خیلی سخت است که بگوییم تنها یک راهکار وجود دارد. اگر بگوییم افرادی که سیگار میکشند، آگاه نیستند، درست نیست. بسیاری از کسانیکه بیماریهای ریوی را درمان میکنند هم خودشان سیگار مصرف میکنند.
رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران ادامه میدهد: به نظرم در رابطه با سیگار بهاندازه کافی آگاهی داده شده است و کسی از عوارض آن بیاطلاع نیست. در واقع سیگار به بخشی از سبک زندگی افراد دارد تبدیل میشود؛ ضمن اینکه تولید و فروش سیگار هم یک اقتصاد قوی دارد؛ به همین دلیل است که گاه میبینیم شکلش را تغییر میدهند؛ خلاقیتهای مختلف در این زمینه را بکار میگیرند تا سیگار جذابیت خود را داشته باشد زیرا اقتصاد سیگار یک اقتصاد قابل توجهی در کشور است اما اولویت اول، پیشگیری است. اطلاعرسانی مستمر، بسیار میتواند در پیشگیری و جلوگیری از اقدام برخی از افراد موثر باشد.
موسویچلک اظهار میکند: بدون شک فضای خانواده در رویآوری و یا عدم گرایش افراد به آسیبها میتواند بسیار موثر باشد. فضای صمیمی خانواده میتواند با شرمندهسازی افراد زمینههای ادغام و جلوگیری آنها از ورود به آسیبهای مختلف از جمله سیگارکشدن را فراهم سازد. بنابراین محیط خانواده بسیار مهم و اساسی است و همواره باید مورد توجه مادران و پدران، سیاستگذاران و برنامهریزان قرار داشته باشد.
سهرابی نیز به راهکارهای روانشناختی حول این موضوع اشاره میکند و میگوید: با توجه به اینکه بانوان به دلیل ساختار شخصیتی و فیزیولوژیکی در اثر مصرف سیگار دچار آسیبهای جبران ناپذیری میشوند، ضروری است زنان، خانواده، مدارس، معلمان و دولت توجه خاصی به این موضوع داشته و نکات و دستورالعملهای لازم را رعایت کنند.
فضای صمیمی خانواده میتواند با شرمندهسازی افراد زمینههای ادغام و جلوگیری آنها از ورود به آسیبهای مختلف از جمله سیگار کشدن را فراهم سازد.وی میگوید: برای پیشگیری از این امر، آموزش، مشاوره و تشکیل جلسهها برای جوانان از طریق کلاسها و رسانهها و به تصویرکشیدن آسیبهای اجتماعی و جسمی در بانوان میتواند تاثیرگذار باشد. مهمترین جایگاه و تاثیرگذارترین قشر را میتوان خانواده دانست؛ از این جهت که میتواند نقش بسزایی در تعیین الگو داشته باشند. بنابراین حمایت اجتماعی و صمیمیت در خانواده و آگاهسازی والدین و فرزندان میتواند از شیوع سیگار در بین دختران و جوانان بکاهد.
سهرابی اظهار میکند: گفتوگوی مستمر میان اعضای خانواده و توجه خاص به ریشهها و دلایل سرپیچی نوجوان و جوان از هنجارهای فردی و اجتماعی، هویتیابی و حتی جلوگیری از تعارضهای خانوادگی میتواند در این زمینه اثربخش باشد و از ایجاد انگیزههای منفی در آنهاو سوق به سمت مصرف سیگار خودداری کند.
تغذیه سالم؛ شاخص اصلی سلامت و پیشگیری از بیماریها
متخصص تغذیه و رژیم درمانی با تاکید بر اینکه تغذیه سالم اصلیترین شاخص برای سلامتی و پیشگیری از بروز بیماریها است، گفت: تغذیه ناسالم عوارض مشهودی همچون سوءتغذیه و عوارض پنهانی مانند بروز بیماری قلبی و عروقی در سن پایین، دیابت و کبد چرب در فرد ایجاد می کند.
به مناسبت دوازدهمین دوره بسیج ملی تغذیه سالم ، در گفت و گو با خبرنگار حوزه زنان و خانواده ایرنا با تاکید بر اینکه سلامت، محور توسعه است و جامعه ای که افراد آن در صحت و سلامت باشند بهتر و سریعتر به سمت توسعه گام برمی دارد، اظهار داشت: سلامت تعریف های متفاوتی دارد اما اصلی ترین شاخصی که باعث می شود فرد شاداب و سلامت باشد داشتن تغذیه سالم است.
وی یادآور شد: بدن انسان در طول روز نیاز به تغذیه ای دارد که همه گروه های غذایی غلات، سبزیجات، میوه ها، لبنیات، و پروتئین ها را به اندازه کافی و مناسب در برداشته باشد.
عوارض تغذیه ناسالم چگونه بروز و ظهور می کند؟
به گفته این متخصص رژیم درمانی، اگر تغذیه ناسالم باشد عوارض پیدا و پنهانی بر روی فرد می گذارد؛ عوارض مشهودی همچون سوءتغذیه و عوارض پنهانی همچون خستگی زودهنگام یا بروز بیماری قلبی و عروقی در سن پایین، دیابت و کبد چرب را به دنبال دارد.
صمدپور توضیح داد: عوارض پنهان در شرایطی ایجاد می شود که فرد در طول روز همه مواد مورد نیاز را مصرف نمی کند پس دچار عوارضی همچون خستگی زودهنگام می شوند زیرا به اندازه کافی ریزمغذیهای آهن، روی و ویتامین های دیگر را دریافت نکرده یا در سنی که سن ابتلا به بیماری قلبی و عروقی نیست به علت تغذیه نامناسب دچار گرفتگی عروق می شود.
وی با تاکید بر اینکه عوامل دیگری هم در ایجاد این بیماری ها دخیل است اما استفاده از چربی های نامناسب و فست فودها و به طور کلی تغذیه ناسالم در کنار کم تحرکی دلیل اصلی است که گرفتگی عروق به صورت عوارض قلبی یا مغزی خود را نشان می دهد، گفت: ابتلا به دیابت هم از جمله بیماری هایی است که در اثر تغذیه نامناسب به وجود می آید.
این متخصص تغذیه یادآور شد: در حال حاضر، از هر چهار فرد بالغ، یک نفر یا دیابت یا پیش دیابت دارد اما اطلاعی از بیماری خود ندارند و به مرور در آینده دچار دیابت نوع ۲ می شوند. این در حالیست که در مورد فردی که تغذیه سالم و فعالیت بدنی دارد و وزن خود را خوب نگه می دارد خطر ابتلا به دیابت کمتر است.
صمدپور با بیان اینکه کبد چرب یکی از بیماری های شایع است که از هر 10 مراجعه کننده، هفت نفر درجاتی از آن را دارند و از آن رنج می برد، تصریح کرد: بهترین درمان و نوع پیشگیری از کبد چرب، داشتن تغذیه سالم است. در باور عمومی کسی که کبد چرب دارد باید از روغن ها پرهیز کند در حالیکه در ایران مصرف کربوهیدرات های زیاد باعث ایجاد کبد چرب می شود یعنی نان، برنج و انواع تنقلات مانند بیسکویت ها که از روغن بد تهیه شده یا انواع نوشیدنی های شیرین که قند اضافه آن تبدیل به کبد چرب می شود.
وی به بروز پوکی استخوان در افراد اشاره و اظهار داشت: بروز پوکی استخوان به تغذیه ای برمی گردد که در آن به اندازه کافی مواد کلسیم دار و ویتامین دی و لبنیات استفاده نشده است.
به گفته این متخصص تغذیه، ابتلاء به آلزایمر و فراموشی علل مختلف ژنتیکی یا ناشی از برخی بیماری های زمینه ای مانند دیابت دارد، خاطرنشان کرد: افراد اگر آنتی اکسیدان به اندازه کافی مصرف کنند می توانند این خطر را کمتر کنند؛ غذاهای سرشار از سبزی، میوه و آجیل ها به مقدار مناسب در طول روز، دریافت امگا ۳ که در ماهی و گردو وجود دارد، ویتامین E به اندازه کافی که در مغزها است.
نوع تغذیه میان مردان و زنان متفاوت باید باشد؟
صمدپور در پاسخ به این پرسش که نوع تغذیه میان مردان و زنان متفاوت است یا نه؟ توضیح داد: به طور کلی استفاده از همه گروه های غذایی به مردان و زنان توصیه می شود اما با توجه به تغییرات فیزیولوژیکی زنان، باید به یکسری مواد غذایی بخصوص در مورد ریزمغذی ها بیشتر دقت کنند.
وی ادامه داد: زنان به دلیل وضعیت عادت های ماهانه هر ماه خون از دست می دهند و بیشتر در معرض کمبود آهن قرار دارند بنابراین باید به اندازه کافی آهن استفاده کنند یا حداقل در آن دوران حتما از مکمل های آهن استفاده کنند.
صمدپور یادآور شد: به علت اینکه بعد از دوران یائسگی هورمون های زنانه به شدت افت می کند خطر ابتلا به پوکی استخوان در آنان بیشتر می شود پس غیر از مصرف مکمل های پیشگیری از پوکی استخوان، توصیه می شود از مواد غذایی کلیسم دار مانند لبنیات ها بیشتر استفاده کنند.
وی با تاکید بر اینکه به طور کلی همه مردان و زنان باید مکمل ویتامین D را به صورت دوره ای استفاده کنند، تصریح کرد: مردان، به علت مشغله کاری و مسوولیت زندگی بسیاری مواقع مراقبت هایی که نیاز دارند را انجام نمی دهند و زنان بیشتر مراقبت های اولیه را جدی می گیرند. به همین دلیل شاهدیم بسیاری مواقع میزان مرگ و میر مردان بیش از زنان است پس تاکید می کنیم همانطور که زنان جدی می گیرند مردان هم این مساله را توجه داشته باشند.
این متخصص رژیم درمانی افزود: مردان به دلیل مصرف مواد غذایی فست فودی و بیرون از خانه بیشتر دچار کبد چرب می شوند و باید دقت کنند که حتی المکان از غذاهای بیرون کمتر استفاده کنند. ضمن اینکه در کنار خوردن آنتی اکسیدان ها و کم کردن وزن، اسیدهای چرب که در شیرینی ها و غذاهای آماده است را فراموش کنند.
دوازدهمین دوره بسیج ملی تغذیه سالم با شعار «تغذیه، کرونا، واکسیناسیون» و با هدف فرهنگسازی و اصلاح الگوی تغذیه سالم، تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر کرونا با تغذیه سالم، واکسیناسیون به موقع و کاهش شانس ابتلا به کرونا از ۱۵ تا ۳۰ دی ماه آغاز شده است.
اومیکرون در کودکان علائمی شبیه به بیماری «خروسک» دارد
سویه اومیکرون کووید-۱۹ به نظر میرسد که کودکان زیر پنج سال را به شیوهای جدید تحت تأثیر قرار میدهد به طوری که در آنها به بروز سرفه های خشک و خش دار منجر می شود که به «خروسک» شناخته می شوند.
در حالی که سرخک به طور کلی مضر نیست، اما می تواند برای والدینی که نوزادان و کودکان نوپایشان برای تزریق واکسن کووید-۱۹ بسیار کوچک هستند، موجب ترس و نگرانی آلودگی کودکانش به این ویروس شود.
پزشکان میگویند، علت این موضوع به احتمال زیاد این است که به نظر میرسد سویه اومیکرون تمایل دارد در مجرای تنفسی قرار بگیرد تا اینکه به اعماق ریه نفوذ کند.
دکتر «بادی کریچ»، متخصص بیماری های عفونی کودکان و مدیر برنامه تحقیقاتی واکسن «واندربیلت» در مرکز پزشکی دانشگاه وندربیلت در نشویل در تنسی، گفت: مسیرهای هوایی بچهها آنقدر باریک است که گرفتگی آنها به التهاب بسیار کمتری نیاز دارد.
هنگامی که کودکی با مجاری تنفسی باریک و ملتهب نفس میکشد، صدایی مشخصی ایجاد میکند که میتواند منجر به بروز سرفهای شبیه صدای سگ یا فوک شود.
کریچ گفت که وی و همکارانش در کودکان خردسالی که آزمایش کووید-۱۹ مثبت داشتند، متوجه «تظاهرات خروسک مانند» شده اند. وی گفت که قسمت بالایی مجاری تنفسی بچه ها بسیار متورم می شود؛ زمانی که این اتفاق میافتد، مشخصه آن سرفههای خشک است.
تعدادی از ویروسهای فصلی، از جمله پاراآنفلوآنزا و ویروس سنسیشیال تنفسی، میتوانند منجر به بروز خروسک و عفونت دستگاه تنفسی به نام برونشیولیت شوند.
اکنون به نظر می رسد، کووید-۱۹ – به ویژه سویه اومیکرون باید به آن فهرست اضافه شود.
دکتر «سیف القطرنه»، متخصص ریه اطفال در دانشگاه ویرجینیای غربی، گفت که چنین تشخیص هایی همزمان با افزایش موارد ابتلای کودکان به کووید مشاهده شده است.
دکتر «آنتونی فائوچی» نیز در جریان نشست تیم پاسخگویی به کووید-۱۹ در کاخ سفید اظهار داشت: تاکنون به نظر میرسد که سویه اومیکرون نسبت به گونه دلتا شدت کمتری دارد. اما این هشدار را به خاطر بسپارید که با گسترش سریع این سویه در جامعه شاهد بستری شدن تعداد بیشتری از کودکان در بیمارستان هستیم که باز هم، بیشتر در میان افراد واکسینه نشده است.
القطرنه گفت که وی و همکارانش نگران اتفاقاتی هستند که ممکن است در هفته های آینده رخ دهد، چراکه اومیکرون همچنان در حال گسترش است. هنوز دو تا سه هفته تا رسیدن به اوج موارد ابتلا به اومیکرون فاصله داریم. فکر هوشمندانه این است که برای ابتلای بیشتر کودکان و نوزادان به برونشیت آماده شویم.
محققان به والدین اطمینان می دهند که اکثریت قریب به اتفاق کودکان خردسال مبتلا به کووید-۱۹، احتمالاً به بیماری خفیفی مبتلا می شوند اما ممکن است برخی از کودکان، حتی کودکانی که قبلا سالم بودند، دچار عوارض جدی شوند که نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند.
در واقع، تجزیه و تحلیل دادههای بهداشت و خدمات انسانی آمریکا که توسط پایگاه ان.بی.سی نیوز انجام شده است، نشان میدهد که حداقل ۱۶ ایالت آمریکا رکورد تعداد بستریهای کودکان مرتبط با کووید-۱۹ را شکستهاند.
دکتر «جیم ورسالوویچ»، آسیب شناس که یکی از مسوولان «مرکز فرماندهی کووید-۱۹ بیمارستان» است، گفت: نزدیک به ۴۰ درصد از موارد بستری کودکان در بیمارستان اطفال تگزاس در هیوستون شامل کودکان زیر ۵ سال است. واکسنهای کرونا یکی از بهترین راهها برای محافظت در برابر عفونت هستند، اما انتظار نمی رود که این واکسنها به زودی برای کودکان کم سن و سال در دسترس قرار گیرند.
به گفته کارشناسان، بهترین دفاع برای کودکان واکسینه نشده، «پیله کردن» آنهاست. یعنی اطرافشان با بزرگسالان و بچه های بزرگتر که واکسینه شده اند، محاصره شود.
توجه به غذاهای خیابانی حلقه مفقوده گـردشگری بندرعبـاس
غذاهای خیابانی استان هرمزگان به ویژه پخت نان محلی در ساحل بندرعباس این ظرفیت را دارد که به یکی از جاذبههای گردشگری هرمزگان تبدیل شود که متاسفانه تا این لحظه مغفول مانده است.
کشور ایران تنوع غذایی بسیار بالایی دارد و بعضی از غذاهای ایرانی علاوه بر داخل کشور، طرفداران زیادی در سایر نقاط جهان نیز دارند، تنوع غذایی ما ایرانیها آنچنان زیاد است که پاسخگوی ذائقه و سلیقههای مختلف خواهد بود.
علاوه برتنوع غذایی، بعضی ازغذاها درخِطههای مختلف کشور با طعمها و روشهای مختلفی تهیه وطبخ میشود که این امر برجذابیت و تنوع غذایی کشور افزوده است.
در این میان غذاهای سنتی استان هرمزگان شهرت قابل ملاحظهای دارند و در بین مردم محبوب هستند یکی ازخوراک های اصیل این استان انوع نان است که در بین افراد محلی به آن نان توموشی و نان رگاگ معروف است.
امروزه دیگر نان توموشی و رگاگ تنها در چهارچوب خانه و برای اهل منزل پخت نمیشود بلکه پخت این نوع نان به یکی از روشهای کسب درآمد برای خانوارها بهویژه زنان تبدیل شده است که طرفداران زیادی نیز دارد.
در این شماره از نشریه از اقتصاد هرمزگان سعی داریم تا در صفحه زیر پوست شهر نگاهی به زندگی زنان بندرعباسی که از طریق پخت نان محلی در ساحل این شهر مشغول به امرار معاش هستند، داشته باشیم.
قطعا اکثر افرادی که در شهر بندرعباس ساکن هستند برای یک بار هم که شده مزه نانهای «رگاگ» ساحل بندرعباس را تجربه کردانده و حتی در بسیاری از مواقع برای نشان دادن غذا و فرهنگ محلی شهر، تازهواردها و مهمانها را به این محل دعوت کردهاند.
«مینا رنجبری» زن ۳۱ سالهی بندرعباسی یکی از دهها بانوی است که در ساحل شهر از این طریق مشغول به امرار معاش است، زمانی که به سراغ وی رفتم با خوشرویی از من استقبال کرد و به درخواست مصاحبهام پاسخ مثبت داد.
مینا با بیان اینکه در خانواده و اطرافیان افراد زیادی از این طریق کسب درآمد میکنند، گفت: از ۱۴ سالگی پخت نان را یاد گرفتم و از سال ۹۶ این حرفه را به عنوان شغل و برای امرار معاش انتخاب کردم.
در رابطه با درآمد این کار پرسیدم که تا چه اندازه میتواند مخارج خانواده را تامین کند وی پاسخ داد: روزهای تعطیل مانند آخر هفتهها فروش خوبی داریم چون در روزهای تعطیل علاوه بر مشتریهای بومی، مشتریهای غیر بومی نیز به بندرعباس سفر میکنند.
وی افزود: دو فرزند خردسال در خانه دارم و همسرم به شغل آزاد مشغول است و درآمد چندانی ندارد، مخارج سنگین زندگی که روز به روز در حال افزایش است را برعهده دارم. اگر مشتری داشته باشیم روزانه حدود ۶۰ نان میپزم و در صورت ایده آل اگر۶ تا ۷ میلیون درآمد داشته باشیم حدود ۴ میلیون صرف خرید مواد اولیه برای پخت نان میشود.
مینا با اظهار نارضایتی از وضع موجود اضافه کرد: متاسفانه این درآمدها نمیتواند پاسخگوی نیازهای من و خانوادهام باشد اما مجبور هستیم به حداقلها راضی باشیم.
رنجبری ادامه داد: جدا از علاقهای که به این حرفه دارم، بعد احتیاج به درآمد حاصل از آن بسیار پررنگ تر است و تنها برای دلخوشی و تفریح کار نمیکنم و از مسئولان توقع حمایت دارم.
وی با بیان اینکه پخت این نان به نوعی به رونق گردشگری بندرعباس کمک میکند، از مسئولان درخواست کرد نیازهای اولیه مانند محیط تمیز وسرویس بهداشتی را دراختیار آنها قرار دهند تا سختی کار را برای او و همصنفانش کمتر کنند.
رنجبری گفت: برخی از افراد فکر میکنند چون در ساحل و این محیط مشغول به پخت نان هستیم کارمان بهداشتی نیست در حالی که من و دیگر همکارانم سعی میکنیم تمام نکات بهداشتی را رعایت کنیم اما بعضی مسائل دیگر در اختیار ما نیست.
وی ادامه داد: شهرداری و سایر دستگاههای متولی باید به این مسئله ورد کنند و فضای مناسب را در اختیار ما قرار دهند چرا که در صورت تحقق این امر قطعا میتوانیم به یکی از جاذبههای گردشگری بندرعباس تبدیل شویم.
مینا گفت: در سراسر دنیا غذاهای خیابانی یکی از جاذبههای گردشگری قوی است که با حمایت مسئولانی شهری رونق پیدا میکند، توقع داریم مسئولان شهر بندرعباس نیز حمایتهای لازم را از ما داشته باشند.
شاید بتوان گفت زنان شاغل در قسمتهای ساحلی شهر به جزئی از فرهنگ و نماد بندرعباس تبدیل شدهاند که میتوانند جاذبه توریستی برای بندرعباس محسوب شوند اما متاسفانه عدم حمایت و سامان ندادن به این کسب و کار باعث شده تا در مشاغل کاذب دستهبندی شوند و هیچ پشتوانه و حقوق قانونی را برای این بانوان به همراه نداشته باشد.
حال که شعاردولت سیزدهم اشتغالزایی است بهتراست به گردشگری و جنبههای جذب توریست حتی توریستهای داخلی، بیشتر اهمیت داده شود لذا میتوان با حمایت از اشتغال این بانوان به عنوان کسب و کارهای کوچک به جذب توریست به بندرعباس کمک کرد.
به تجربه ثابت شده است کسب و کارهای کوچک با توجه به میزان سرمایه اندک مورد نیاز برای شروع کار میتوانند در شرایط فعلی کمک بسیار شایانی برای اشتغالزایی و درآمدزایی باشند و وابستگی اقتصادی به دولت را کاهش دهند.
با این تفاسیر و شنیدن صحبتهای مینا لازم است بار دیگر که از کنار بلوار ساحلی بندرعباس عبور میکنیم توجه بیشتری به مینا و میناها داشته باشیم.
در انجام واکسیناسیون کودکان برابر بیماریهای خطرناک تعلل نکنید
مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت هرمزگان:
مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت استان هرمزگان گفت: خانواده ها در انجام واکسیناسیون به موقع کودکان خود در برابر بیماریهای خطرناک تعلل نکنند.
دکتر طیبه رازنهان افزود: عمده واکسن هایی که در حال حاضر در مراکز بهداشتی به کودکان تزریق و یا خورانده می شود برای پیشگیری از ۱۰ بیماری استفاده می شود.
وی اظهار کرد: برای پیشگیری از سل در کودکان در بدو تولد آنان از واکسن ب ث ژ استفاده می شود؛ واکسن هپاتیت نیز در ۳ نوبت بدو تولد، ۲ ماهگی و ۶ ماهگی تزریق می شود که این واکسن می تواند ایمنی بسیار خوبی تا آخر عمر ایجاد کند.
وی عنوان کرد: یکی دیگر از بیماریهای خطرناک که کودکان را تهدید می کند بیماری فلج اطفال یا پولیو است که با پوشش سراسری واکسیناسیون در حال انجام است لذا واکسیناسیون روتین و برنامه های طرح تکمیلی در سراسر کشور ادامه دارد.
دکتر رازنهان با اشاره به اینکه واکسن فلج اطفال در دو نوع تزریقی و خوراکی انجام می شود؛ گفت: اهمیت دریافت واکسیناسیون کودکانمان را درک کنیم و به موقع این واکسن را به کودکان بخورانیم.
مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت استان بیان کرد: یکی دیگر از واکسن هایی که از دو ماهگی برای کودکان شروع می شود واکسن سه گانه یا ثلاث است که اکنون به واکسن ۵ گانه تبدیل شده است.
وی اضافه کرد: در گذشته از این واکسن بر علیه ۳ بیماری دیفتری کزاز و سیاه سرفه استفاده می شد و اکنون واکسن هپاتیت و آنفلوانزا تیپ B نیز به آن اضافه شده است و در ۳ نوبت ۲ ماهگی، ۴ ماهگی و ۶ ماهگی کودکان باید دریافت کنند.
رازنهان تصریح کرد: واکسن MMR نیز بر علیه ۳ بیماری سرخک، سرخچه و اوریون در کودکان سنین ۱۲ و ۱۸ ماهگی استفاده می شود.
وی اضافه کرد: در ماههای اخیر مواردی از سرخک در کشور و استان مشاهده شد؛ در همین راستا طرح واکسیناسیون سرخک را در استان داشتیم و کودکان در دو نوبت واکسن خود را دریافت کردند.
مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت استان خاطرنشان کرد: در این دو سالی که با کرونا درگیر بودیم شاهدیم که برخی از خانواده ها در انجام واکسیناسیون خود تعلل کردند. پس خیلی مهم است که واکسیناسیون کودکان به موقع و با وسواس انجام شود خانواده ها پیگیر باشند تا شاهد هیچ گونه مشکلی برای کودکان نباشیم.
تحقیقات نشان داد تزریق واکسن کووید-۱۹ در دوران بارداری عوارضی ندارد
مطالعه انجام شده در آمریکا نشان می دهد: تزریق واکسن کووید-۱۹ در دوران بارداری با عوارض زایمان مرتبط نیست.
مطالعه مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده (CDC) نشان داد: واکسیناسیون کووید-۱۹ در دوران بارداری با زایمان زودرس یا تولد نوزاد با وزن پایین مرتبط نیست.
میزان زایمان زودرس در میان بیش از ۱۰ هزار زن بارداری که حداقل یک دُز واکسن کووید-۱۹ دریافت کرده بودند ۴.۹ درصد و هفت درصد در میان ۳۶ هزار نفری بوده که واکسینه نشده بودند. این تفاوت از نظر آماری معنی دار تلقی نمی شود.
علاوه بر این، محققان دریافتند: واکسیناسیون کووید-۱۹ خطر تولد نوزادی را که وزن آن کمتر از حد معمول باشد، افزایش نمی دهد.
نتایج بدست آمده در این مطالعه تایید کننده توصیه مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده در مورد ایمنی واکسیناسیون کووید-۱۹ در دوران بارداری است.
محققان با اشاره به اینکه زنان باردار مبتلا به کووید-۱۹ بیشتر با خطر بستری شدن در بخش مراقبتهای ویژه مواجه هستند، اظهار داشتند: شواهد فزاینده ای در مورد مزایای واکسیناسیون کووید-۱۹ در دوران بارداری از جمله شناسایی آنتیبادیها در خون بند ناف وجود دارد.
به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، زنان شرکتکننده در این مطالعه بین ماههای مه و اکتبر ۲۰۲۰ و پیش از در دسترس بودن واکسن باردار شده بودند. تقریبا همه افرادی که واکسینه شده بودند در سه ماهه دوم یا سوم بارداری واکسن دریافت کرده بودند. حدود ۹۶ درصد از آنها حداقل یک دُز از واکسن فایزر یا مدرنا و مابقی زنان واکسن تک دُزی جانسون و جانسون دریافت کرده بودند.
اثربخشی داروی دولوتگراویر در کودکان مبتلا به ایدز تایید شد
محققان دانشگاه کالج لندن در یک آزمایش بالینی بینالمللی دریافتند مصرف یک عدد قرص دولوتگراویر Dolutegravir در روز توسط کودکان مبتلا به ویروس اچ آی وی، علاوه بر کاهش هزینه درمان و سادگی مصرف در مقایسه با سایر روشهای درمانی استاندارد عملکرد بهتری در سرکوب این ویروس دارد.
در این تحقیقات ۷۰۰ کودک ۶ سال به بالا از ۲۹ مرکز بالینی واقع در آفریقا، اروپا و آسیا مشارکت داشتند.
این کودکان به طور تصادفی با استفاده از داروهای استاندارد یا قرص داروی دولوتگراویر تحت درمان قرار گرفتند و وضعیت سلامت آنها حداقل در یک دوره ۲ ساله تحت نظر قرار گرفت.
در طول این دوره در حدود ۱۴ درصد از کودکانی که با این دارو تحت درمان قرار گرفتند، درمان را پس زدند در حالی که این آمار در بین کودکانی که با روشهای استاندارد درمان شدند به ۲۲ درصد میرسد.
پس زدن درمان بدین معنی است که در خون کودکان ویروس اچ آی وی قابل تشخیص بوده یا علایم بیماری بروز میکند. همچنین مشخص شد، کودکان برخلاف بزرگسالان با دریافت این دارو دچار اضافهوزن غیرطبیعی نمیشوند.
میزان چربیهای خون کودکان ازجمله تریگلیسیرید و کلسترول نیز نسبت به بزرگسالان افزایش کمتری دارد و در نتیجه عوارض نامطلوب دارو در دراز مدت بر سلامت قلب آنها نیز کمتر است.
داروی داروی دولوتگراویر آنزیمی را مهار میکند که ویروس عامل ایدز برای تولیدمثل به آن نیاز دارد و موجب کاهش ۴۰ درصدی ریسک عدم تاثیرگذاری درمان میشود اما مصرف داروهایی که طعم ناخوشایند دارند باید دو یا چندبار در روز مصرف شوند یا اندازه آنها بزرگ است و در نتیجه برای کودکان دشوار است به همین علت کاهش دز مصرفی این دارو برای کودکان ضروری است.
در این تحقیقات دارویداروی دولوتگراویر به شکل قرصهای کوچک با قابلیت حل شدن در آب تولید شد تا قورت دادن آن برای کودکان سادهتر شود. این تغییرات به ظاهر ساده موجب تشویق کودکان به مصرف دارو و پایبندی به مصرف آن در طول سالها میشود.
تغییر دز دارو موجب کاهش هزینههای درمان کودکان در کشورهای کم درآمد و دارای درآمد متوسط میشود.
به گفته متخصصان درمانهای دارویی کودکان به دلیل نیاز به فرمولها و مطالعات خاص در مقایسه با بزرگسالان معمولا با تاخیر همراه است اما نتایج این مطالعه، فاصله موجود بین روش درمان بزگسالان و کودکان را کاهش داده است.
انتقال از مادر آلوده به ویروس و شیردهی، مهم ترین علل آلوده شدن نوزاد به ویروس اچ آی وی است.
گزارش کامل این تحقیقات در نشریه The New England Journal of Medicine منتشر شده است.
ناسازگاری والدین زمینه بزهکاری فرزندان را فراهم میکند
رواندرمانگر و مشاوره خانواده:
رواندرمانگر و مشاوره خانواده با بیان اینکه ناسازگاری والدین با یکدیگر باعث کاهش صمیمت و آرامش در محیط خانواده و طبیعتا بیتوجهی به کودکان می شود، تاکید کرد: تداوم مشاجره پدر و مادر به تدریج زمینه را برای بروز بزهکاری و آسیبهای اجتماعی در فرزندان فراهم میکند.
زهرا انصاری درمورد تاثیر اختلاف و ناسازگاری والدین بر فرزندان اظهار داشت: با افزایش سطح آگاهی در جامعه امروز تاثیر و اهمیت خانواده بر رشد و تکامل شخصیتی فرزندان برای همگان بدیهی است.
وی تصریح کرد: رفتار خانواده به ویژه ارتباط پدر و مادر محور اصلی و معین سلامت روان کودک است. ارتباط مبتنی بر عشق و احترام والدین میتواند فرزندان را مهربان و قدرشناس پرورش دهد و در مقابل اختلاف و ناسازگاری مداوم سبب کاهش اعتماد به نفس، انزواطلبی و افسردگی کودک بشود.
انصاری توضیح داد: ناسازگاری والدین با یکدیگر باعث کاهش صمیمت و آرامش در محیط خانواده و طبیعتا بیتوجهی به فرزندان شده و این امر تاثیرات مخربی بر ابعاد مختلف رشد کودک خواهد گذاشت.
وی ادامه داد: هدف از ازدواج، تشکیل خانواده و کسب آرامش است و به منظور دستیابی به این هدف باید ارتباطات خانوادگی سرشار از محبت، عشق و احترام باشد. بنابراین صدمه به این هدف جزو آسیبهای خانواده شناخته میشود.
انصاری با اشاره به نقش وراثتی و محیطی خانواده نیز یادآور شد: سه مرحله در دوران رشد بشر به عنوان مهمترین مراحل رشد شخصیت و تربیت انسان شناخته میشود. دوران کودکی، نوجوانی و جوانی که مرحله نخست (دوران کودکی) به عنوان مهمترین مرحله از تکامل شخصیتی را پایهگذاری کرده و بر این اساس ارتباط والدین در این دوران نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی خاطرنشان کرد: اختلاف پدر و مادر شخصیت فرزندان را تحت تاثیر قرار داده و آنها را در سالهای آتی در اجتماع دچار مشکل میکند. احساس تشویش، نگرانی و اضطراب در این فرزندان علاوه بر اثرات مخرب بر سلامت روان، حیات زناشویی موفق را هم از آنان سلب میکند.
این مشاور خانواده اضافه کرد: روابط خصمانه والدین همچنین زمینه تخریب زندگی کودکانه فرزندان را فراهم و با سلب آرامش و امنیت، بر خصوصیات روانی کودک نیز اثر میگذارد.
تداوم ناسازگاری والدین و بروز مشکلات رفتاری فرزندان
انصاری افزود: شدت وضعیت اختلافات و تداوم ناسازگاریها به عواطف و احساسات کودکان نیز ضربه زده و زمینه را برای بزهکاری فرزندان فراهم میکند. کاهش صمیمیت در محیط خانواده در راستای این اختلافات باعث میشود، فرزندان به ویژه دختران در مواقع حساس (یعنی تجربه بحرانهای روحی) مشکلات خود را با خانواده مطرح نکرده و بنابر این گرایش به آسیبهای اجتماعی آغاز شود.
این رواندرمانگر خاطرنشان کرد: مشاجره پدر و مادر در حضور فرزندان محیط خانواده را نیز متشنج کرده و به تدریج با گذشت زمان، آثار مخرب این مساله با بیاحترامی فرزندان به والدین همراه میشود. این آسیب در سالهای آینده در ابعاد بزرگتر در سطح جامعه به اشکال مختلف همچون مشکلات رفتاری بروز میکند.
انصاری ادامه داد: فرزندان از رفتار پدر و مادر الگوبرداری میکنند. بنابراین یکی دیگر از مهمترین تبعات مشاجره و اختلاف مداوم پدر و مادر با یکدیگر، الگوبرداری فرزندان از این رفتار و پیادهسازی آن در زندگی آینده خود خواهد بود.
این روانشناس توضیح داد: در حقیقت «کودکان ما آنگونه میشوند، که ما هستیم، نه آنگونه که دلمان میخواهد» بر این اساس روابط سالم اعضاء خانواده با یکدیگر به ویژه پدر و مادر در ناخوداگاه ذهن فرزندان ذخیره شده و در برخورد با همسر و فرزندان خود، اقوام و دوستان و در کل جامعه تکرار میشود.
ناسازگاری والدین زمینه بزهکاری فرزندان را فراهم میکند
انصاری تصریح کرد: آثار و نتایج این ناسازگاری به دو دسته تقسیم میشود. در وهله نخست تبعات این اختلاف دامنگیر پدر و مادر و سپس فرزندان خواهد شد. تاثیرات جسمانی این مساله برای فرزندان با اختلال در خواب، مکیدن شست، شب ادراری، ابتلاء به شوک و بیاشتهایی همراه میشود.
وی افزود: آثار روانی این اختلافات نیز بدبینی، بدگمانی، عیبجویی، اختلالات روانی، عصبی و عاطفی، احساس یاس و ناامیدی، تاثیر بر زندگی آینده فرزندان و سردرگمی و خشونت و پرخاشگری را به دنبال دارد. فشار روانی و تشویش، احساس ناامنی، میل به ارزیابی جهان به عنوان یک محیط خطرناک و نابسامانی خانواده نیز از اثرات شخصیتی این مساله است.
به گفته انصاری، عوارض جسمانی نظیر بیماریهای قلبی و عوارض روحی و روانی مانند آسیبهای مغزی نیز از تبعات روابط ناسالم والدین، برای خود زن و شوهر (فارغ از فرزندان) محسوب میشود.
انصاری گفت: بنابراین به منظور تربیت صحیح و جلوگیری از فشارهای روحی – روانی و جسمانی باید با انتخاب صحیح همسر، افزایش سازگاری، مدارا، مهار خشم، پرهیز از توقع، گفت وگوی متقابل و سالم در صورت بروز اختلافات نیز مساله را حل کنیم.
این افراد، بیمار نیستند
پیشداوریها، برداشتها و قضاوتهای بسیاری دربارهشان وجود دارد. با این وجود ترجیح میدهند سکوت کنند تا دیگران فکر کنند آنان افسرده یا خودخواهند.
بیشتر، تنهایی را انتخاب میکنند. ترجیح میدهند سکوت کنند. با هر کسی به راحتی ارتباط برقرار نمیکنند و حریم شخصی خودشان را دارند. به افرادی که چنین ویژگیهایی دارند، «درونگرا» میگویند. درونگراها یک روز در سال را هم به خودشان اختصاص دادهاند، دومین روز از سال میلادی.
بر اساس غربالگری که چند سال پیش از سوی پژوهشکده علوم انسانی با همکاری بسیاری از دانشگاهها صورت گرفت، تقریبا یکسوم جمعیت کشور را درونگراها تشکیل میدهند. اگر جمعیت کشور را ۸۵ میلیون نفر در نظر بگیریم، حدود ۲۸ میلیون نفر آن که یکسوم جامعه محسوب میشوند، درونگرایند.
این آماری است که دکتر اکبر محمدی – روانشناس سلامت – به ایسنا اعلام میکند و درباره افراد درونگرا توضیح میدهد: بسیاری از افراد درونگرا معتقدند که جامعه درباره آنان برداشتهای اشتباهی میکند چرا که با سکوت افراد درونگرا، مردم تصور میکنند اتفاقات ناگواری برایشان افتاده یا افسرده و عصبانیاند. حتی گاهی مواقع افراد فکر میکنند انسانهای درونگرا افراد خودخواه و مغروریاند در حالی که بیشتر افراد درونگرا سعی میکنند مشاهدهگر باشد و سکوت کنند زیرا نیازی نمیبینند که مورد توجه قرار بگیرند. از نظر روانشناسان هر کسی یک تیپ شخصیتی دارد که تعیینکننده حدود موفقیت و خشنودی آن فرد در زندگی است، بنابراین اگر بخواهیم تعریفی از شخصیت داشته باشیم ویژگیهای منحصر بفردی در هر فرد وجود دارد که ممکن است در موقعیتهای متفاوت تغییر کند؛ مثل احساسات، تفکر و رفتار آدمها که میتوان این موارد را مجموعه یک شخصیت در نظر گرفت. بنابراین، ما با توجه به فکر و احساسات خود رفتار میکنیم. همچنین یونگ افراد را بر اساس نگرشهای ذهنی برونگرایی و درونگرایی طبقهبندی کرده است.
به عقیده او افراد درونگرا بیشتر روی احساسات درونی خود متمرکز میشوند. به همین دلیل این افراد تعداد دوستان کمتری دارند و از تنهایی خود بیشتر لذت میبرند بنابراین ترجیح میدهند در مهمانیهای بزرگ شرکت نکنند و زمان خود را با دوستان اندکی که دارند، بگذرانند. درونگراها ترجیح میدهند قبل از صحبتکردن درباره خود نسبت به طرف مقابلشان شناخت بیشتری کسب کنند.
محمدی میگوید: از نظر منِ روانشناس، درونگرایی نقطه منفی یا ضعف محسوب نمیشود؛ چرا که ویژگی درونگرایی به جز انسانها در بسیاری از جانوران هم دیده میشود. برای مثال نوعی مگس وجود دارد که آرام و بیصدا یک گوشه مینشیند در حالی که مگسهای دیگر در حال جولاندادنند. این امر درباره انسانها هم صدق میکند. بسیاری از پژوهشگران که در این زمینه کار میکنند معتقدند این یک روش بقای خاص است که با توجه به شرایط میتواند اهمیت کم یا زیادی داشته باشد. بسیاری از انسانها با توجه به نگرشهای ذهنیشان که به عوامل محیطی بستگی دارد، انتخاب میکنند که چگونه احساس یا زندگی کنند.
تیپهای شخصیتی درونگرا یا برونگرا در برخی مواقع کمککنندهاند، بنابراین هر دو ویژگی شخصیتی اهمیت دارند. این روانشناس بعد از بیان این گفتهها ادامه میدهد: بیشتر مدیران ارشد در پستهای مدیریتی، سازمانی و اطلاعاتی، افراد درونگراییاند زیرا اطلاعات خود را به سادگی بیان نمیکنند.
محمدی میگوید: باید شخصیتهای درونگرا را با آگاهی و علم، قضاوت کنیم، نه با یک نگرش منفی. برای مثال نباید خجالتیبودن را با درونگرایی اشتباه بگیریم زیرا خجالتیها ویژگیهای دیگری دارند. همان طور که برخی از افراد برونگرا میتوانند خجالتی باشند، افراد درونگرا هم میتوانند ویژگیای مثل خجالتیبودن را داشته باشند.
او به چند ویژگی مهم افراد درونگرا هم اشاره میکند: معمولاً افراد درونگرا مشاهدهگرند، مثل روانشناسان بالینی که یکی از خصلتهایشان مشاهدهگری است. درونگراها همه چیز را به صورت درونی و عمیق بررسی میکنند، تنهایی را دوست دارند و حتی بعد از مشغله زیاد به دنبال اختصاص زمانی برای تنهایی خود میگردند. آنان به جای صحبتکردن درباره افکارشان بسیاری مسائل را درون خود پردازش میکنند که ما به آن گفتوگوی درونی میگوییم. این افراد در بسیاری جهات از برونگراها موفقترند چرا که بیگدار به آب نمیزنند و اطلاعات شخصی خود را به راحتی در اختیار دیگران قرار نمیدهند. حتی این دسته از افراد در بیان احساسات خود به همین شیوه عمل میکنند. همچنین افراد درونگرا محافظهکار، تکرو و مستقلند. از طرفی افراد درونگرا شنوندههای خوبیاند بنابراین هنگام صحبتکردن یا قولدادن به آنان باید حواسمان را جمع کنیم چرا که آنان وعدههای دیگران را فراموش نمیکنند و همه چیز در حافظهشان ثبت میشود. به همین دلیل باید مراقب باشیم مقابل افراد درونگرا خلاف وعده عمل نکنیم.
این روانشناس به نمونههایی از مراجعهکنندگان خود که در این زمینه با مشکل روبهرو شدهاند، اشاره میکند: مراجعهکنندگان خانمی داشتم که از دست همسران درونگرای خود شکایت میکردند و تصمیم به متارکه گرفته بودند، چرا که این دسته از مردان نمیتوانند احساساتشان را به زبان بیاورند و روی نگرش ذهنیشان متمرکزند. دایره دوستی افراد درونگرا محدود و کوچک اما پایدار است. افراد درونگرا شنوندههای فوقالعادهایاند و همیشه سعی میکنند از آدمها و موقعیتها درک عمیقی داشته باشند. برای آنان مهم است که همه چیز مرتب و به شکل درستی انجام شود به همین دلیل قبل از عملیکردن هر ایده جدیدی، برنامهریزی دقیقی انجام میدهند. عموم جامعه فکر میکنند درونگراها وسواس دارند در حالی که این مورد، مفهوم تخصصی دیگری دارد. برعکس برونگراها، افرادی که ویژگی شخصیتی درونگرا دارند افکار کارآمدی دارند، بنابراین برونگرا یا درونگرابودن یک طیف محسوب میشود. میتوانیم محوری را در نظر بگیریم که یک طرف آن درونگرایی و طرف دیگرش برونگرایی قرار دارد بنابراین نمیتوانیم بگوییم افرادی که درونگرا هستند طیف نابهنجار و افراد برونگرا طیف هنجار محسوب میشوند.
روانشناسها و روانپزشکان برای تشخیص افراد درونگرا یا برونگرا از ابزارها و تستهای تخصصی استفاده میکنند. بنابراین باید با رفتار این افراد به شکل علمی برخورد کرد و به آنان احترام گذاشت. تصور عموم این است که درونگراها، افراد مستقلیاند زیرا بر اساس تفکرات درونی خود تامل میکنند و همین موضوع مبنای تصمیمگیریشان میشود. به همین دلیل هم از نظر دیگران درونگراها افراد تکرویی محسوب میشوند.
محمدی پیشنهاد میکند: باید به تصمیمات افراد درونگرا احترام گذاشت و به شکل علمی به رفتارشان نگاه کرد. البته نباید در این مبحث مطلقگرا باشیم چرا که همه درونگراها هم یکشکل نیستند. تعدادی از درونگراها میتوانند مثل برونگراها معاشرت کنند و تعاملات اجتماعی داشته باشند. اما اغلب درونگراها حاضر نیستند در دورهمیهای زیاد مشارکت کنند یا اگر مشارکت میکنند آن ساعتها را با استرس یا بسختی میگذرانند و اگر نتوانند چنین شرایطی را تحمل کنند باید این موضوع را نابهنجاری در نظر گرفت. بهتر است از برچسبزدن به افراد درونگرا خودداری کنیم زیرا کار درستی نیست.
او درباره اینکه آیا یک فرد درونگرا میتواند همسر مناسبی باشد یا نه، به ایسنا میگوید: این موضوع همیشه به صورت یک پرسش باقی میماند. معمولاً افراد درونگرا اشتیاق و علاقهشان را برای خود نگه میدارند و این ویژگی در ارتباطات عاطفی مشکل ایجاد میکند. درونگراها برابر طرف مقابلشان سورپرایز یا ذوقزده نمیشوند. همیشه بین همکاران روانشناس سر اینکه آیا یک فرد درونگرا میتواند زوج مناسبی برای فرد برونگرا باشد، بحثهای زیادی وجود دارد. شاید چند سال پیش بسیاری از همکاران ما بر این باور بودند که این افراد زوج مناسبی نخواهند بود اما اخیراً به این نتیجه رسیدهاند که یک فرد درونگرا و یک فرد برونگرا میتوانند مکمل هم باشند و همدیگر را وارد دنیای ذهنی خود کنند. بنابراین میتوانند درک بیشتری نسبت به یکدیگر پیدا کنند و در بسیاری از زمینهها پیشرفت کنند. روانشناسان میتوانند نکات کلیدی را به این دسته از زوجین ارائه دهند تا بتوانند درک متقابلی نسبت به یکدیگر داشته باشند، نه اینکه از آن به شکل نقطهضعفهای هم استفاده کنند. اصولاً درونگراها نسبت به اتفاقات اطراف خود واکنش هیجانی نشان نمیدهند چرا که بعد از در نظر گرفتن همه احتمالات تصمیمگیری میکنند.
به گفته این روانشناس، افراد در گروههای جمعی انرژی بسیاری از درونگراها میگیرند؛ به همین دلیل آنان در موارد بسیاری فعالیتهای انفرادی را ترجیح میدهند. اگر میخواهیم برنامههای منظمی برای گردهمایی دوستان قرار دهیم باید این حق را برای درونگراها قائل شویم که بدون شنیدن اعتراض و انتقاد ما در این برنامهها شرکت نکنند. ممکن است اطرافیان تصور کنند درونگراها در این جامعه زندگی نمیکنند در حالی که اطلاعات ما درباره افراد درونگرا کم است. اگر ما اطلاعات خود را درباره این افراد بالا ببریم، میتوانیم براحتی با آنان ارتباط برقرار کنیم. متاسفانه ما در جامعه همه چیز را از دیدگاه خود میبینیم. نباید افراد درونگرا را محدود کرد. من مراجعهکنندگانی دارم که میگوید دست بچههایم را میگیرم و بدون همسرم در مهمانیهای جمعی شرکت میکنم. چرا که وقتی همسرم شرکت میکند فقط یه گوشه مینشیند و خودش را با هر چیزی سرگرم میکند. در حالی که از نظر روانشناسان، اجبار در گروهای جمعی برای افراد درونگرا زیر پا گذاشتن حقوق آنهاست. ما برای مراجعهکنندگانمان توضیح میدهیم که طرف مقابلشان شخصیت درونگرایی دارد و بیمار نیست.
بسیاری از افرادی که برای این مشکل به محمدی مراجعه کرده و نسبت به طرف مقابلشان که درونگرا بوده، آگاهی پیدا کردهاند، از طلاق صرفنظر کردهاند: اگر خانوادهها در برابر ارتباطات عاطفی با همسران یا فرزندان درونگرای خود مشکل دارند، بخش زیادی از مشکلاتشان با مراجعه به روانشناسان و مشاور برطرف میشود، چون شناخت دقیقتری نسبت به یکدیگر پیدا میکنند. زمانی که میخواهیم با یک فرد درونگرا ارتباط برقرار کنیم باید وقت بسیاری صرف کنیم و پله پله جلو برویم. در برقراری با افراد درونگرا باید خویشتنداری و صبر به خرج داد و آستانه تحمل را بالا برد. اگر بخواهیم بلافاصله وارد حریم شخصی این دسته از افراد شویم، قطع رابطه میکنند. وقتی افراد شناخت بیشتری نسبت به اطرافیان درونگرای خود به دست بیاورند، به شکل راحتتری با آنان ارتباط برقرار میکنند و رابطهشان هم پایدارتر میشود.
او معتقد است: از افراد درونگرا میتوان موارد بسیاری آموخت. آنان ریسکپذیر نیستند، و نگرانیای برای گذشت زمان ندارند و به خودشان استرس وارد نمیکنند. کیفیت را به کمیت ترجیح میدهند.
این روانشناس درباره اینکه تیپ شخصیتی درونگراها و برونگراها از کجا نشأت میگیرد، توضیح میدهد: نمیتوان درباره این مورد یک فرمول ریاضی ارائه داد. درصدی از این اتفاق، ژنتیکی و درصدی دیگر به عوامل محیطی مربوط میشود. هیچ رفتاری را در انسان نمیتوان نام برد که حداقل یک یا دو ژن در آن نقش نداشته باشد. بنابراین ما در رفتار درونگراها قطعا ژن را دخیل میدانیم البته بخشی از آن هم به شکل وراثتی و بخشی دیگر به مسائل تربیتی مربوط میشود که مدرسه، مسائل سیاسی و محیط اجتماعی را در بر میگیرد.
ایرانیها، جزو غمگینترین مردمان جهان هستند
استادیار گروه آموزشی تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی گفت: وضعیت نابسامان روانی و غمگینی مردم به وضوح در رفتار عادی آنها در کوچه و خیابان و در وقایع عادی زندگی مشهود است.
«دکتر حسین محمدی»، استادیار گروه آموزشی تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی با اشاره به اینکه جامعه ما شادی را گم کرده است، گفت: طبق تحقیقی که در سال ۲۰۱۵ انجام شده بود، ایران از بین ۱۱۵ کشوری که فاکتورهای شادی در آنها بررسی شده بود در رتبه ۱۰۵ قرار داشت. وی ادامه داد: حدود هفت سال از این تحقیق میگذرد و بدون شک با توجه به افزایش فشارهای اقتصادی و روانی در سالهای اخیر، ایران به جایگاه آخر این جدول نزدیک شده است و حالا ما جزو غمگینترین و افسردهترین مردمان جهان هستیم. وی افزود: وضعیت نابسامان روانی و غمگینی مردم به وضوح در رفتار عادی آنها در کوچه و خیابان و در وقایع عادی زندگی مشهود است.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: آستانه تحمل مردم در سالهای اخیر به شدت پایین آمده و با کوچکترین تحریکی نسبت به هم پرخاش میکنند و صبر خود را از دست دادهاند. وی توضیح داد: بدون شک انسانی که از لحاظ روحی تامین نیست، قدرت سازندگی خود را از دست میدهد و ه راحتی این زمینه را دارد که دست به تخریب آنچه زندگی به او هدیه کرده بزند. محمدی تاکید کرد: هر چند با تغییر سبک زندگی، تاب آوری
در مقابل ناملایمات و بالا بردن مهارتهای اجتماعی میتوان تا حدی از افسردگی جلوگیری کرد ولی نمیتوان از کنار تاثیر فشارهای موجود در کاهش روحیه نشاط و شادی جامعه چشم پوشی کرد. وی اضافه کرد: بخش مهمی از اینکه ایرانیان امروز به مردمی پرخاشگر، کم تحمل و غمگین تبدیل شدهاند ریشه در فضای کلی جامعه و مشکلاتی دارد که روزانه با آنها دست و پنجه نرم میکنیم و تا وقتی شرایط حاکم بر جامعه بهبود نیابد نمیتوان به تغییر شرایط موجود امیدوار بود.