ماه: مرداد ۱۴۰۵
بازارچه صنایعدستی در بندرعباس برگزار شد
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی هرمزگان، از گشایش بازارچه صنایعدستی با حضور هنرمندان بومی در پاساژ علاءالدین بندرعباس خبر داد و گفت: این رویداد با هدف حمایت از تولیدکنندگان، عرضه مستقیم محصولات و معرفی ظرفیتهای غنی هنری استان آغاز به کار کرد.
ساناز رمجی در این زمینه افزود: بازارچه صنایعدستی با حضور جمعی از هنرمندان و صنعتگران بومی، فعالیت خود را در پاساژ علاءالدین بندرعباس میزبان علاقهمندان و هنردوستان بود.
وی اظهار کرد: در این بازارچه، مجموعهای متنوع از آثار هنرمندان هرمزگانی در رشتههای گوناگون صنایعدستی شامل، رودوزیهای سنتی، صنایع دریایی، قلاببافی، حصیربافی و بافتنیهای سنتی به نمایش و فروش گذاشته شده است و تلاش شده تا تنوع محصولات، گوشهای از ظرفیت گسترده و کمتر دیدهشده صنایعدستی استان را به مخاطبان معرفی کند.
معاون صنایعدستی اداره کل میراث فرهنگی هرمزگان، برپایی چنین رویدادهایی را گامی موثر در راستای حمایت از هنرمندان بومی، رونق تولید و ایجاد فرصتهای تازه برای فروش مستقیم محصولات دانست و تصریح کرد: ادارهکل میراثفرهنگی هرمزگان، توسعه بازارهای فروش و پشتیبانی از تولیدکنندگان صنایعدستی را بهعنوان یک اولویت راهبردی با جدیت دنبال میکند.
رمجی، با تاکید بر نقش فرهنگی و اقتصادی صنایعدستی، خاطرنشان کرد: هر خرید از این بازارچه، نهتنها حمایتی مستقیم از هنرمندان و خانوادههای فعال در این عرصه است، بلکه به حفظ و تداوم هنرهای اصیل بومی و انتقال میراث گرانبهای فرهنگی هرمزگان به نسلهای آینده کمک شایانی میکند.
کاهش ولادتها؛ مسئلهای فراتر از مشوقهای فرزندآوری
کاهش ولادتها در سالهای اخیر، افزایش فاصله میان ازدواج و تولد فرزند نخست و چشمانداز کاهش جمعیت دانشآموزی، نشانههایی از تغییر جمعیتی در ایران است؛ تغییری که به نظر میرسد بیش از آنکه با مشوقهای مقطعی فرزندآوری قابل مدیریت باشد، به حل مجموعهای از مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوانان و تقویت امید آنان به آینده نیاز دارد.
بررسی آمارهای سهماهه نخست امسال نشان میدهد که وضعیت جمعیتی کشور همچنان با چالشهای جدی روبرو است؛ ثبت ۲۰۵ هزار و ۷۶ واقعه ولادت در بهار ۱۴۰۵، اگرچه عددی قابل توجه است اما از وجود یک شیب کاهشی مستمر در نرخ فرزندآوری خبر میدهد.
در حالی که فروردین امسال با ۷۱ هزار و ۸۲۵ تولد آغاز شد، این رقم در اردیبهشت به ۶۶ هزار و ۱۵ مورد کاهش یافت و در خرداد با اندکی بهبود به ۶۷ هزار و ۲۳۶ مورد رسید.
بر اساس دادههای سازمان ثبت احوال کشور، توزیع جغرافیایی و جمعیتی ولادتها نشاندهنده تفاوت بین شهر و روستا است؛ از کل ولادتهای بهار امسال، ۷۸.۴ درصد (۱۶۰ هزار و ۷۶۴ نفر) در مناطق شهری و ۲۱.۶ درصد (۴۴ هزار و ۳۱۲ نفر) در مناطق روستایی به دنیا آمدهاند همچنین در میان استانها، سیستان و بلوچستان همچنان رکورددار بیشترین تعداد تولد است؛ در حالی که استان ایلام کمترین میزان ثبت ولادت را به خود اختصاص داده است.
کاهش ۸.۹ درصدی ولادتها در سال گذشته
این روند کاهشی، ریشه در سالهای اخیر دارد. آمارهای نهایی سال گذشته حاکی از آن است که با وقوع ۸۹۲ هزار و ۲۸۰ تولد، کشور شاهد کاهش ۸.۹ درصدی موالید نسبت به سال قبل از آن بوده است؛ واقعیتی که نشان میدهد سیاستگذاریهای جمعیتی با موانع عمیق و چندلایه روبروست.
علی فرهادی سخنگوی وزارت آموزش و پرورش نیز گفته است که در حال حاضر حدود ۱۶ میلیون و ۲۰۰ هزار دانشآموز در کشور تحصیل میکنند اما پیشبینی میشود جمعیت دانشآموزی کشور در سال ۱۴۳۲ به حدود ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر کاهش یابد؛ موضوعی که زنگ خطر جدی در حوزه جمعیت محسوب میشود.
چرا جوانان از فرزندآوری فاصله میگیرند؟
کارشناسان معتقدند مسئله جمعیت، پیش از آنکه صرفاً به «فرزندآوری» خلاصه شود، یک «مسئله برای جوانان» است. مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت اخیرا با اشاره به افزایش سن ازدواج، نسبت به تبعات آن هشدار داد و اعلام کرد: فاصله میان ازدواج و تولد فرزند اول به حدود ۴.۶ سال رسیده و فاصله بین فرزند اول و دوم نیز روندی افزایشی دارد؛ روندی که به معنای از دست رفتن پنجرههای طلایی باروری در خانوادههاست.
در همین راستا، روحالله اسدی مدیرکل هماهنگی و نظارت بر امور جوانان با تأکید بر تغییر الگوی تصمیمگیری نسل جدید میگوید: نمیتوان کاهش تولد را صرفاً با مشوقهای مستقیم فرزندآوری حل کرد. جوان امروز برای تصمیم به فرزندآوری، نیازمند دسترسی به شغل پایدار، مسکن، امنیت اقتصادی و از همه مهمتر، «امید به آینده» است.
ضرورت نگاهی کلان به مسئله جمعیت
اگرچه جمعیت کشور اکنون از مرز ۸۷ میلیون نفر عبور کرده است اما نگاه به پیشبینیهای مرکز آمار نشان میدهد که برای تحقق اهداف جمعیتی سالهای آینده، باید سیاستهای حمایتی از حالت «مقطعی» به سمت «ساختاری» تغییر جهت دهد.
کارشناسان براین باورند تا زمانی که بستر زیستِ جوانان (از معیشت تا ثبات عاطفی) بهبود نیابد، سیاستهای تشویقیِ فرزندآوری تنها بخشی از راهکار خواهند بود و برای جلوگیری از تداوم شیب کاهشی ولادتها، نیازمند یک اراده جمعی در سطح حاکمیتی برای حمایت همهجانبه از تشکیل خانواده هستیم.
علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز معتقد است: در حوزه جمعیت نیز نمیتوان با سیاستهای خطی و تکبعدی به نتیجه رسید. کاهش جمعیت خود یک معلول است، نه علت؛ بنابراین برای اصلاح این روند باید مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی که به کاهش فرزندآوری منجر شدهاند، شناسایی، تحلیل و برطرف شوند و حتی اگر جمعیت را هم زیاد کنیم باید به یاد داشته باشیم سالمندی جمعیت اجتناب ناپذیر است.
رئیسی با تاکید بر اینکه مسئله جمعیت، فقط مسئله وزارت بهداشت نیست بلکه مسئولیت همه نهادها و وزارتخانهها است، گفت: اکنون به عقلانیت نیاز داریم و باید دادههای مناسبت پژوهشی در حوزههای مختلف در دسترس داشته باشیم تا درست حرکت کنیم. آینده ایران با ترس ساخته نمیشود بلکه با علم و امید ساخته میشود.
تنهایی چگونه پردازش ضربان قلب را در مغز تغییر میدهد؟
یافتههای یک مطالعه نشان میدهد که افراد تنها، ضربان قلب خود را به اندازه دیگران دقیق حس میکنند، اما مغزشان این احساسات را متفاوت پردازش میکند و آنها را منفیتر ارزیابی میکند.
به گزارش وبگاه مدیکال اکسپرس در گزارشی آورده است:
روانشناسان مدتهاست که تنهایی را به عنوان ناراحتی ناشی از کمبود ارتباطات اجتماعی مطلوب توصیف میکنند. اما پژوهشهای جدید نشان میدهد که تنهایی ابعاد پیچیدهتری دارد و با نحوه واکنش ما به احساسات منفی و حساسیتمان به نشانههای تهدید اجتماعی نیز مرتبط است.
پژوهشگران دانشگاه هیروشیما در مطالعهای که در نشریه روانشناسی زیستی/ Biological Psychology منتشر شده، به بررسی ارتباط بین تنهایی و توانایی مغز در حس کردن ضربان قلب و سایر احساسات درونی بدن پرداختهاند.
این مطالعه که روی ۳۹ دانشجوی جوان و سالم انجام شده، نشان میدهد که افراد تنها، ضربان قلب خود را با همان دقت دیگران تشخیص میدهند، اما احساس و تفسیرشان از نشانههای بدنی کاملاً متفاوت است. آنها به احساسات بدنی خود اعتماد کمتری دارند، توانایی کمتری در کنترل هیجانات خود احساس میکنند و واکنشهای مغزی ضعیفتری به ضربان قلب خود نشان میدهند به این معنا که به ضربان قلب، پاسخ کمتری میدهد و آن را کمرنگتر پردازش میکند.
تنهایی؛ تهدیدی برای سلامت جسم و روان
بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، از هر شش نفر در جهان، یک نفر تنهایی را تجربه میکند. پزشکان مدتهاست میدانند که تنهایی مزمن با مشکلات جدی سلامتی از جمله استرس بالا، افسردگی و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی مرتبط است؛ اما اینکه دقیقاً تنهایی چگونه این اثرات را ایجاد میکند، هنوز بهخوبی روشن نبود.
مغز ما دائماً نشانههایی از درون بدن دریافت میکند که ضربان قلب از این جمله است. این فرآیند که به ما کمک میکند احساسات خود را شکل دهیم و حالات درونیمان را تنظیم کنیم، تا پیش از این پژوهش به طور مستقیم با تنهایی مرتبط دانسته نشده بود.
پژوهش چگونه انجام شد؟
محققان ۳۹ بزرگسال جوان را در یک جلسه ۶۰ دقیقهای بررسی کردند. شرکتکنندگان ابتدا پرسشنامههایی درباره تنهایی، انزوای اجتماعی، آگاهی از بدن و علائم افسردگی پر کردند.
سپس از شرکتکنندگان خواسته شد در یک اتاق آرام، دو آزمایش انجام دهند. در آزمایش نخست، بیصدا نشستند و ضربان قلب خود را در بازههای زمانی ۲۵ تا ۵۰ ثانیه شمارش کردند. در آزمایش دوم، به یک مجموعه صدا گوش دادند و تشخیص دادند که هر صدا با ضربان واقعی قلبشان هماهنگ است یا نه. در پایان، محققان فعالیت مغزی آنان را در حالت آرامش، با دستگاههای ثبت امواج مغزی و همزمان، فعالیت قلبیشان را ثبت کردند.
احساسات بدنی؛ منفیتر و نامطمئنتر
نتایج پرسشنامهها نشان داد که افراد تنها در چهار زمینه آگاهی از بدن نمرات پایینتری داشتند: اعتماد به احساسات بدنی، توانایی کنترل هیجانات، آگاهی عاطفی و رهایی از نگرانی. تنهایی با توجه عمومی به بدن ارتباط نداشت، بلکه به طور خاص با نحوه ارزیابی احساسی و تنظیم نشانههای بدنی مرتبط بود.
افراد تنها همچنین واکنشهای امواج مغزی ضعیفتری به ضربان قلب خود نشان دادند. محققان این واکنش ضعیف را به منطقهای از مغز مرتبط دانستند که نقش مرکزی در کنترل احساسات و خودتنظیمی دارد. جالب اینجاست که این واکنش ضعیف به طور خاص با تنهایی مرتبط بود و نمیتوان آن را با افسردگی، سن یا جنسیت توضیح داد.
بدنی که همیشه در حالت هشدار است
یافتههای این پژوهش با نظریهای همخوانی دارد که میگوید تنهایی باعث میشود بدن در حالت هشدار دائمی باشد. وقتی مغز در کنترل نشانههای استرس درونی ناتوان باشد، افراد تنها به هر تهدید احتمالی حساستر میشوند و همیشه آماده واکنش هستند.
به عبارت سادهتر، افراد تنها نه تنها احساسات بدنی خود را منفیتر تفسیر میکنند، بلکه مغزشان نیز واکنش ضعیفتری به این احساسات نشان میدهد. این موضوع میتواند توضیح دهد که چرا تنهایی، بدن را در حالت آمادهباش همیشگی نگه میدارد.
نگاه پژوهشگران به یافتهها
دکتر یوشیو ناکامورا (Yoshio Nakamura)، نویسنده ارشد این پژوهش از دانشگاه هیروشیما میگوید: یافتههای ما نشان میدهد که تنهایی توانایی فرد را در تشخیص نشانههای بدنی کاهش نمیدهد، بلکه نحوه درک و ارزیابی این نشانهها را تغییر میدهد. افراد تنها احساسات بدنی خود را منفیتر و نامطمئنتر تجربه میکنند.
وی افزود: این تغییر در نگرش به احساسات بدنی میتواند توضیح دهد که چرا افراد تنها بیشتر در معرض استرس، افسردگی و مشکلات جسمانی قرار دارند.
پرسشهای بیپاسخ
با وجود این یافتههای روشن، هنوز پرسشهای مهمی بیپاسخ مانده است: آیا این تغییر در آگاهی بدنی بهتنهایی منجر میشود، نتیجهٔ آن است یا همزمان با آن ایجاد میشود؟ پاسخ به این پرسشها تنها با انجام مطالعات بلندمدت و آزمایشهای گستردهتر در آینده ممکن خواهد شد.
برنامهریزی برای استقرار یک مرکز ناباروری در هر استان/حدود ۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج
معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از توسعه مراکز ناباروری در کشور خبر داد و گفت: این خدمات با حمایت دولت و بیمهها در حال پشتیبانی است و برنامهریزی شده است که در هر استان کشور یک مرکز ناباروری وجود داشته باشد و این مراکز توسعه یابد.
علیرضا رئیسی در حاشیه بزرگداشت روز جهانی جمعیت که در هتل قلب برگزار شد در جمع خبرنگاران در خصوص اقدامات وزارت بهداشت برای حمایت از فرزندآوری، افزود: شبکه گسترده بهداشت و درمان کشور ظرفیت مناسبی برای فرهنگسازی، مشاورههای ازدواج، آموزش و ارائه مشاورههای فرزندآوری دارد و وزارت بهداشت از این ظرفیت استفاده میکند.
رئیسی با اشاره به مهمترین مسائل جمعیتی کشور تاکید کرد: نخست باید زمینه ازدواج جوانان فراهم شود، سپس فاصله ازدواج تا تولد فرزند اول کاهش یابد چرا که این فاصله در حال حاضر گاهی بیش از چهار سال است و فاصله میان تولد فرزندان نیز باید مورد توجه قرار گیرد تا بتوانیم نسلی پویا، جوان و آیندهساز برای ایران داشته باشیم.
وی گفت: سیاستگذاران باید از یک سو موضوع جوانی جمعیت و از سوی دیگر استفاده حداکثری از ظرفیت جوانان فعلی کشور را مورد توجه قرار دهند زیرا این نسل جوان، نیروی محرکه، خلاق و مولد کشور است و باید پیش از ورود جامعه به مراحل بعدی، از این ظرفیت به بهترین شکل استفاده کرد.
تسهیلات لازم برای حدود ۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج فراهم شود
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به وجود حدود ۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج در کشور، تصریح کرد: آمار مجردان قطعی، بهویژه در میان زنان، افزایش یافته و این موضوع نشان میدهد یکی از مشکلات اصلی کشور، مسئله ازدواج است.
رئیسی با بیان اینکه وظیفه سیاستگذاران کشور، رفع موانع و تسهیل ازدواج جوانان است، گفت: در این زمینه موضوعاتی مانند اقتصاد، امنیت، مسکن و امنیت شغلی باید با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نتایج پیمایشهای انجامشده در کشور تصریح کرد: تمایل به فرزندآوری در جامعه همچنان قابل توجه است و به نظر میرسد مسئله اصلی، کاهش تمایل به فرزندآوری نیست بلکه موضوع ازدواج است و در میان افراد مجرد، در صورت فراهم بودن مسکن، امنیت شغلی و شرایط اقتصادی مناسب، تمایل به ازدواج بالاست و پس از آن نیز تمایل به داشتن دو فرزند و بیشتر، نسبت به سایر گزینهها همچنان قابل توجه است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد: برای سیاستگذاری دقیق در حوزه جمعیت، همه وزارتخانهها، نهادها و دستگاهها باید پای کار بیایند و موضوع جمعیت نیازمند یک اقدام ملی، علمی و فراتر از وظایف سازمانی است.
وی با بیان اینکه کاهش باروری عوامل متعددی دارد، افزود: بخشی از این موضوع به عوامل فرهنگی و باورها مربوط میشود اما بر اساس بررسیهای انجامشده، کاهش تعداد ازدواجها در میان جوانان در سن ازدواج نیز یکی از عوامل مهم است.
پنجره جمعیتی ایران در حال بسته شدن است
معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: پنجره جمعیتی ایران در حال بسته شدن است اما هنوز فرصت داریم و بهطور مؤثر حدود ۷ تا ۱۰ سال فرصت باقی مانده است و باید همزمان با تلاش برای حفظ این پنجره، حداکثر استفاده را از ظرفیت جمعیت جوان کشور برای توسعه و پیشبرد اهداف کشور داشته باشیم.
وی خاطرنشان کرد: زمانی که سهم جمعیت سالمند افزایش پیدا کند، جمعیت در سن فعالیت افزایش کمتری داشته باشد و جمعیت زیر ۱۵ سال کاهش پیدا کند، پنجره جمعیتی به سمت بسته شدن میرود. تا زمانی که سهم جمعیت در سن فعالیت بالا باشد، کشور میتواند روی جوانان خود به عنوان نیروی خلاق، مولد و محرک توسعه حساب کند.
رئیسی افزود: در برخی کشورهای پیشرفته دنیا با وجود کاهش نرخ باروری، از پنجره جمعیتی به شکل هوشمندانه استفاده شده است؛ بنابراین باید از این فرصت برای افزایش تولید، اشتغال و توسعه کشور حداکثر بهره را برد.
استان گیلان دارای کمترین و سیستان و بلوچستان دارای بیشترین رشد جمعیت است
رئیسی با اشاره به تفاوت وضعیت جمعیتی استانهای کشور گفت: برخی استانها نرخ باروری کلی و رشد جمعیتی مطلوبی ندارند که در صدر آنها استان گیلان قرار دارد و پس از آن البرز، مازندران و تهران از استانهای دارای نرخهای پایین باروری هستند.
وی افزود: در استانهایی مانند گیلان و البرز، تعداد مرگومیر از تولدها بیشتر شده و این وضعیت در مازندران و تهران نیز در حال نزدیک شدن است و اگر این روند در سایر استانها نیز ادامه پیدا کند، در آینده تعداد تولدها از مرگومیر کمتر خواهد شد و رشد جمعیت منفی میشود؛ بنابراین لازم است برای این استانها اقدامات ویژهای در دستور کار قرار گیرد.
رئیسی افزود: در مقابل، استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خوزستان و هرمزگان را از جمله استانهایی است که همچنان نرخ باروری بالاتری دارند و سیستان و بلوچستان بالاترین نرخ باروری را در کشور دارد.
معاون وزیر بهداشت: هیچ سیاست جمعیتی بدون توجه به زنان موفق نخواهد شد
معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه هیچ سیاست جمعیتی بدون توجه به زنان موفق نخواهد شد، گفت: نمیتوان پشت درهای بسته برای زنان نسخه نوشت و از آنها انتظار داشت میان اشتغال و تشکیل خانواده یکی را انتخاب کنند.
علیرضا رئیسی روز یکشنبه در آیین بزرگداشت روز جهانی جمعیت با موضوع ازدواج جوانان و تاثیر آن بر شاخص های جمعیتی و فرزندآوری، اظهار کرد: توجه به زنان به عنوان یک محور مهم در موضوع جمعیت ضروری است و حتی بعضی از مدلهای جمعیتی دنیا براین مهم تمرکز دارد.
وی ادامه داد: این پرسش که چگونه میتوان میان اشتغال، ازدواج و فرزندآوری زنان تعادل ایجاد کرد، پرسشی نیست که صرفاً مردم یا خود زنان باید به آن پاسخ دهند، بلکه سیاستگذاران و مسئولان باید برای آن راهکار ارائه کنند.
رئیسی اضافه کرد: در تحلیل مسائل جمعیتی نیز باید از نتیجهگیریهای سادهانگارانه پرهیز کرد. اینکه با افزایش سطح سواد و اشتغال زنان، میزان فرزندآوری کاهش یافته است، به این معنا نیست که برای افزایش جمعیت باید زنان را از تحصیل یا اشتغال بازداشت. چنین نتیجهگیری میتواند به سیاستگذاریهای نادرست و حتی خطرناک منجر شود.
معاون وزیر بهداشت افزود: سیاستگذار باید به جای محدود کردن انتخابهای زنان، شرایطی ایجاد کند که یک زن بتواند هم شاغل باشد، هم ازدواج کند و هم فرزندآوری داشته باشد. این موضوع وظیفه حکمرانی است و نمیتوان مسئولیت آن را بر دوش مردم گذاشت.
سالمندی جمعیت اجتناب ناپذیر است
رئیسی گفت: در حوزه جمعیت نیز نمیتوان با سیاستهای خطی و تکبعدی به نتیجه رسید. کاهش جمعیت خود یک معلول است، نه علت؛ بنابراین برای اصلاح این روند باید مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی که به کاهش فرزندآوری منجر شدهاند، شناسایی، تحلیل و برطرف شوند و حتی اگر جمعیت را هم زیاد کنیم باید به یاد داشته باشیم سالمندی جمعیت اجتناب ناپذیر است.
وی با تاکید بر اینکه مسئله جمعیت، فقط مسئله وزارت بهداشت نیست بلکه مسئولیت همه نهادها و وزارتخانهها است، گفت: اکنون به عقلانیت نیاز داریم و باید دادههای مناسبت پژوهشی در حوزههای مختلف در دسترس داشته باشیم تا درست حرکت کنیم. آینده ایران با ترس ساخته نمیشود بلکه با علم و امید ساخته میشود.
وی ادامه داد: برای نمونه، ایجاد اشتغال میتواند یکی از عوامل مؤثر بر افزایش جمعیت باشد اما بهتنهایی کافی نیست. تبلیغات رسانهای نیز ممکن است در این زمینه نقش داشته باشد اما نمیتواند جایگزین سیاستهای جامع شود. سیاست جمعیتی موفق، نیازمند نگاه شبکهای و بررسی همزمان مجموعهای از عوامل و علل مؤثر بر رفتار جمعیتی است.
معاون وزیر بهداشت در خصوص سیاستهای جمعیتی در کشور، تصریح کرد: مسئله جمعیت فقط عدد نیست ما در حال صحبت در مورد انسانها با تمام ویژگیهای انسانها هستیم. در زمان پاندمی کرونا یکی از زجرآورترین کارها اعلام تعداد فوتیها بود و من نگران بودم بیان این آمارها، به عدد تبدیل شود و فراموش کنیم در مورد انسانها صحبت میکنیم و جان هر یک انسان مهم است.
رئیسی خاطرنشان کرد: وقتی در مورد انسانها صحبت میکنیم باید تمام جوانب انسانی را در نظر بگیریم. باید کاری کنیم جوانان با امید زندگی کنند، شاغل شوند، ازدواج کنند و صاحب فرزند شوند تا شرایط بهبود پیدا کند.
تا ۲۸ سال آینده از هر سه نفر یک نفر سالمند است
وی تصریح کرد: ما فقط در مورد جمعیت صحبت نمیکنیم مسئله تغییر ساختار جمعیت نیز هست و تا ۲۸ سال آینده از هر سه نفر یک نفر سالمند است؛ پس باید در دو جبهه جوانی جمعیت و داشتن سالمندان فعال و سالم کار کنیم اما لازم است در حوزه سیاستگذاری، جامعه را برای سالمندان مهیا کردهایم.
معاون وزیر بهداشت با طرح این پرسش که آیا جوانان ما تمایل به داشتن فرزند دارند؟ گفت: پاسخ بله است اما چرا ازدواج نمیکنند و اگر ازدواج کردهاند چرا صاحب فرزند نمیشوند. این مشکل را نباید سیاستگذاران به گردن مردم بیندازند بلکه باید موانع را برداریم تا جوانان ازدواج کنند. جوان امروز نیازمند شغل، درآمد و اطمینان از آینده است تا ازدواج کند.
رئیسی ادامه داد: بر اساس یک نظرسنجی جهانی، دو سوم جوانان ازدواج را مهمترین آرمان زندگی خود میدانند. ۸۰ درصد جوانان امید به داشتن فرزند دارند و حداقل دو فرزند میخواهند. ۸۰ درصد نیز ابراز کردند کودکان برای آنها امید و شادی به بار میآورند. دو سوم پاسخ دهندگان نیز نسبت به آینده پاسخ مثبت داشتهاند اما موانع امید مالی، اقتصادی، مسکن و اشتغال را به عنوان موانع ازدواج مطرح کردهاند.
رئیسی گفت: حتی برخی مواقع میتوان به آن نگاه مثبت داشت چرا که بعد از انقلاب امید به زندگی از ۵۰ سال به ۸۰ سال رسیده و جمعیت بیشتر زنده میماند و سالمند میشود.
وی افزود: اکنون ژاپن که یک کشور پیشرفته است آنچه آینده این کشور را تهدید میکند، کاهش جمعیت است.
معاون وزیر بهداشت با اشاره به شعار روز جهانی جمعیت یعنی، تحقق آرمانها و امیدهای جوانان برای امروز و فردا، گفت: هشت و دو دهم میلیارد نفر جمعیت جهان است و سهم جوانان ۱۵ درصد است و تا ۲۰۵۰ این درصد به ۱۳ درصد میرسد. با این روند، آینده جمعیت جهان بیشتر آفریقایی خواهد شد چرا که میزان تولد در آفریقا بیشتر است.
ساندویچ بادمجان؛ گزینهای خوشمزه برای گیاهخواران
ساندویچ بادمجان یکی از غذاهای خوشمزه و محبوب است که با لایههای نازک بادمجان سرخ شده و مواد دیگر به سرعت تهیه میشود. این ساندویچ با طعم و مزه منحصر به فرد بادمجان و ترکیب انواع ادویه و سس، گزینهای عالی برای ناهار یا شام به شمار میرود.
ساندویچ بادمجان به عنوان یکی از خوراکیهای محبوب در بسیاری از فرهنگها شناخته میشود. این ساندویچ نه تنها طعمی لذیذ و منحصر به فرد دارد، بلکه به دلیل استفاده از بادمجان، یک منبع غنی از فیبر و ویتامینها نیز به شمار میرود. با توجه به تنوع طعمها و روشهای تهیه آن، ساندویچ بادمجان میتواند به راحتی به یکی از گزینههای اصلی در وعدههای غذایی تبدیل شود.
تهیه ساندویچ بادمجان بسیار ساده است و میتوان آن را با مواد مختلفی مانند پنیر، سبزیجات و سسهای متنوع درست کرد. این ساندویچ میتواند به عنوان یک وعده غذایی کامل یا حتی یک میانوعده خوشمزه مورد استفاده قرار گیرد. از سرخ کردن بادمجان گرفته تا کبابی کردن آن، هر روش تهیهای میتواند طعم خاص خود را به ساندویچ ببخشد و تجربهای دلپذیر برای مصرفکنندگان فراهم کند.
علاوه بر طعم و مزه، ساندویچ بادمجان انتخابی مناسب برای گیاهخواران و افرادی است که به دنبال کاهش مصرف گوشت هستند. با اضافه کردن مواد مغذی مانند پنیر فتا یا تخممرغ، این ساندویچ میتواند یک وعده غذایی کامل و مقوی باشد. همچنین، با توجه به اینکه بادمجان به راحتی در دسترس است، میتوان آن را به عنوان یک گزینه سریع و آسان برای تهیه غذا در نظر گرفت.
ساندویچ بادمجان و قارچ با پنیر فتا
مواد لازم:
بادمجان: ۵ عدد / پنیر فتا: نصف پیمانه / سیر: ۳ حبه / قارچ: ۵ عدد / سس مایونز: ۱/۴ پیمانه / ریحان تازه: ۱/۲ پیمانه / گوجهفرنگی: ۲ عدد / نان همبرگر: به میزان لازم
طرز تهیه:
ابتدا بادمجانها را پوست کنده و حلقهای برش دهید. سپس آنها را به مدت ۳۰ دقیقه در محلول آب و نمک قرار دهید تا تلخیشان گرفته شود. قارچها را شسته و اسلایس کنید. پس از آن، بادمجانها را از محلول خارج کرده و با قلمو مقداری ماست روی آنها بمالید تا روغن کمتری جذب کنند. سپس بادمجانها را در روغن داغ سرخ کرده و روی دستمال روغنگیر قرار دهید تا روغن اضافی آنها گرفته شود.
ریحانها را شسته و کنار بگذارید. گوجهفرنگیها را حلقهای برش دهید. در یک کاسه، سس مایونز و سیر رندهشده را مخلوط کرده و پنیر را به قطعات کوچک برش دهید. نان همبرگر را از وسط نصف کرده و مقداری سس مایونز روی آن بمالید. سپس لایههایی از بادمجان، ریحان، گوجه، پنیر و قارچ را روی نان بچینید و نان دیگر را روی آن قرار دهید. برای ترد شدن نان، میتوانید ساندویچ را روی دستگاه گریل بگذارید.
ساندویچ بادمجان با تخممرغ و پنیر پیتزا
مواد لازم:
بادمجان: ۲ عدد / تخممرغ: ۲ عدد / آرد سوخاری: به میزان لازم / پنیر پیتزا: ۱۰۰ گرم / سس مایونز: به میزان لازم / نمک و فلفل سیاه: به میزان لازم/ نان همبرگر و یا باگت به میزان لازم
طرز تهیه:
بادمجانها را پوست کنده و به صورت حلقهای برش دهید و سپس آنها را در محلول آب و نمک قرار دهید تا تلخیشان گرفته شود. بعد از ۳۰ دقیقه، بادمجانها را خشک کرده و تخممرغها را در یک کاسه با چنگال هم بزنید. در ظرف دیگری، آرد سوخاری را با نمک و فلفل مخلوط کنید. سپس حلقههای بادمجان را ابتدا در تخممرغ و سپس در آرد سوخاری بغلتانید.
در یک تابه بزرگ، مقداری روغن بریزید و روی حرارت متوسط گرم کنید. بادمجانها را در تابه سرخ کنید تا طلایی شوند. پس از سرخ شدن، آنها را روی دستمال روغنگیر قرار دهید.
نانهای باگت را از وسط برش داده و مقداری سس مایونز روی آنها بمالید. سپس بادمجانهای سرخشده را روی نانها قرار داده و مقداری پنیر پیتزا روی آنها بریزید. نانها را روی هم قرار داده و ساندویچها را در فر با دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد به مدت ۵ دقیقه قرار دهید تا پنیر ذوب شود.
ساندویچ بادمجان و سس تاهینی
مواد لازم:
بادمجان: ۲ عدد متوسط / نان پیتا یا نان ساندویچی: به مقدار لازم / سس تاهینی: ۳ قاشق غذاخوری / سیر: ۱ حبه (اختیاری) / لیمو: ۱ عدد (آب لیمو) / کاهو: به مقدار لازم / هویج رندهشده: به مقدار لازم / نمک و فلفل: به مقدار لازم
طرز تهیه:
بادمجانها را برش زده و با کمی نمک بگذارید تا آب بیندازند. سپس آنها را بشویید و خشک کنید.
بادمجانها را با روغن زیتون و ادویهها سرخ کنید یا روی گریل بپزید.
در یک کاسه، سس تاهینی، آب لیمو، نمک و فلفل را مخلوط کنید. اگر دوست دارید میتوانید کمی سیر رنده شده هم اضافه کنید.
نان پیتا را از وسط برش دهید و مقداری از سس تاهینی را داخل آن بمالید.
بادمجانهای سرخشده، کاهو و هویج رندهشده را داخل نان قرار دهید.
در نهایت ساندویچ را بسته و سرو کنید.
ساندویچ بادمجان و آووکادو
مواد لازم:
بادمجان: ۲ عدد متوسط / نان سبوسدار یا نان ساندویچی: به مقدار لازم / آووکادو: ۱ عدد / گوجهفرنگی: ۱ عدد / پیاز قرمز: ۱ عدد کوچک (اختیاری) / روغن زیتون: ۲ قاشق غذاخوری / نمک و فلفل: به مقدار لازم / لیمو: ۱ عدد (آب لیمو)
طرز تهیه:
بادمجانها را برش زده و با کمی نمک بگذارید تا آب بیندازند. سپس آنها را بشویید و خشک کنید.
بادمجانها را با روغن زیتون و ادویهها مزهدار کنید و در تابه یا روی گریل سرخ کنید تا طلایی و نرم شوند.
آووکادو را له کرده و با کمی آب لیمو، نمک و فلفل مخلوط کنید.
نان را از وسط برش دهید و داخل آن را با آووکادو له شده پر کنید.
بادمجانهای سرخشده، گوجهفرنگی برشزده و پیاز قرمز را روی آووکادو قرار دهید.
نان را ببندید و ساندویچ را سرو کنید.
ساندویچ بادمجان و سس باربیکیو
مواد لازم:
بادمجان: ۲ عدد متوسط / نان همبرگری یا نان ساندویچی: به مقدار لازم / سس باربیکیو: به مقدار لازم / پنیر موزارلا: ۱۰۰ گرم (اختیاری) / کاهو: به مقدار لازم / پیاز کارامل: به مقدار لازم (اختیاری) / روغن زیتون: ۲ قاشق غذاخوری / نمک و فلفل: به مقدار لازم
طرز تهیه:
بادمجانها را برش زده و با کمی نمک بگذارید تا آب بیندازند. سپس آنها را بشویید و خشک کنید.
بادمجانها را با روغن زیتون و ادویهها مزهدار کنید و در تابه یا روی گریل سرخ کنید تا طلایی و نرم شوند.
در حین پخت بادمجانها، میتوانید پنیر موزارلا را روی بادمجانها قرار دهید تا ذوب شود.
نان همبرگری را از وسط برش دهید و مقداری سس باربیکیو را داخل آن بمالید.
نان را ببندید و ساندویچ را گرم سرو کنید.
خشم بیدلیل را جدی بگیرید
خشم همیشه از یک بحث خانوادگی، فشار کاری یا روزی سخت آغاز نمیشود. گاهی تغییر ناگهانی در خلقوخو، زودرنجی و طغیانهای عصبی میتواند نشانهای از اختلال در کارکرد بدن، نوسان هورمونها یا حتی عارضه برخی داروها باشد، نشانهای که پیش از قضاوت درباره رفتار فرد، باید آن را از دریچه سلامت بازبینی کرد.
خشم، احساسی طبیعی است که میتواند واکنشی سالم به بیعدالتی، ناکامی یا تهدید باشد. با این حال، وقتی عصبانیت مکرر، شدید و خارج از الگوی همیشگی فرد میشود، ممکن است پای مسئلهای فراتر از فشارهای روزمره در میان باشد. به گزارش WebMD، برخی بیماریهای عصبی، متابولیک و هورمونی و بعضی داروها میتوانند با تحریکپذیری و تغییرات رفتاری همراه شوند. این موضوع به معنای آن نیست که هر فرد عصبانی بیماری پنهان دارد، اما تغییر ناگهانی یا تشدید خشم، نیازمند توجه و در مواردی بررسی پزشکی دارد.
ردپای بیماریهای پنهان در طغیانهای عصبی
برخی اختلالات مغزی و عصبی میتوانند توان فرد را در کنترل احساسات و بیان نیازهایش تحت تأثیر قرار دهند. در این شرایط، خشم گاهی زبان دیگری برای بیان درد، ترس، سردرگمی یا ناتوانی در برقراری ارتباط است. این اختلالات مغزی و عصبی عبارتند از:
زوال عقل: در دمانس، از جمله آلزایمر و زوال عقل، فرد ممکن است به دلیل فراموشی، گیجی، درد یا ناتوانی در توضیح خواستههایش عصبانی شود. برای خانواده و مراقبان، توجه به علت ناراحتی بیمار، از گرسنگی و درد تا شلوغی محیط، میتواند مهمتر از واکنش به خود خشم باشد.
اوتیسم: در افراد طیف اوتیسم، اضافهبار حسی ناشی از صدا، نور یا شلوغی، تغییر ناگهانی برنامه روزانه و دشواری در بیان احساسات ممکن است به واکنشهای خشمگینانه منجر شود. این واکنشها گاهی نشانه لجبازی و گاهی نشانه فشار بیش از ظرفیت فرد هستند.
صرع: برخی افراد مبتلا به صرع ممکن است پیش یا پس از تشنج دچار تغییرات رفتاری، گیجی یا تحریکپذیری شوند علاوه براین بعضی داروهای ضدتشنج در مواردی میتوانند بر خلقوخو اثر بگذارند این موضوع بهویژه در کودکان باید با پزشک مطرح شود.
سکته مغزی: با توجه به ناحیه آسیبدیده در مغز، گاهی تنظیم هیجان و کنترل رفتار دشوار میشود. اگر فردی پس از سکته دچار زودرنجی یا عصبانیت غیرمعمول شده است، این تغییر رفتاری میتواند بخشی از پیامدهای آسیب مغزی باشد.
بیماری ویلسون: در این بیماری ژنتیکی و نادر ویلسون، مس در بدن، بهویژه کبد و مغز، تجمع مییابد. درگیری مغز، از جمله نواحی مرتبط با کنترل رفتار، ممکن است با تغییر شخصیت، تحریکپذیری و تشدید خشم همراه باشد.
از نوسان قند خون تا تغییرات هورمونی
بدن و روان دو مسیر جدا از هم نیستند. افت قند خون، افزایش هورمون تیروئید یا تغییرات هورمونی در دورههای مختلف زندگی میتواند تحمل فرد را کمتر و واکنش او به محرکهای روزمره را شدیدتر کند.
دیابت: افت قند خون در افراد مبتلا به دیابت میتواند با تعریق، لرزش، ضعف، گیجی و تحریکپذیری همراه باشد. در چنین لحظهای، رفتار تند فرد ممکن است بیش از آنکه از یک تصمیم آگاهانه ناشی شود، به افت گلوکز و اختلال موقت در عملکرد مغز مربوط باشد.
یائسگی و قاعدگی: برخی زنان در روزهای پیش از قاعدگی یا دوران یائسگی، تغییرات قابل توجهی در خلقوخو تجربه میکنند. در موارد شدیدتر مانند اختلال ملال پیش از قاعدگی یا PMDD، خشم، اضطراب و احساس درماندگی میتواند زندگی روزمره و روابط فرد را مختل کند.
پرکاری تیروئید: افزایش بیش از اندازه هورمون تیروئید میتواند فرد را دچار تپش قلب، بیخوابی، اضطراب و بیقراری کند. در این وضعیت، آستانه تحمل کاهش مییابد و عصبانیت ممکن است یکی از نشانههای قابل مشاهده پرکاری تیروئید باشد.
نارسایی کبد: در مراحل پیشرفته بیماریهای کبدی، کبد ممکن است نتواند مواد سمی را بهخوبی از بدن دفع کند. تجمع این مواد و بروز آنسفالوپاتی کبدی میتواند با گیجی، تغییر شخصیت، اختلال تمرکز و کاهش کنترل هیجان همراه شود.
افسردگی: افسردگی برای همه به شکل غم آشکار یا کنارهگیری ظاهر نمیشود. بعضی افراد، بهویژه مردان، ممکن است افسردگی را با زودرنجی، بیحوصلگی، بدبینی و خشم بیرونی تجربه کنند، نشانههایی که گاهی اطرافیان آن را با اخلاق بد اشتباه میگیرند.
وقتی داروها بر خلقوخو اثر میگذارند
گاهی تغییر رفتار، همزمان با آغاز یک داروی جدید یا تغییر مقدار مصرف آن رخ میدهد. این موضوع نباید به قطع خودسرانه دارو منجر شود، اما باید در اولین فرصت با پزشک یا داروساز در میان گذاشته شود.
بنزودیازپینها، داروهایی که برای اضطراب، بیخوابی، وسواس یا اختلال استرس پس از سانحه تجویز میشوند، در مواردی نادر ممکن است واکنش معکوس ایجاد کنند و با بیقراری یا حملات خشم همراه شوند. برخی پژوهشها نیز احتمال ارتباط میان مصرف استاتینها، داروهای کاهنده چربی خون، و تغییرات خلقی یا پرخاشگری را مطرح کردهاند با این حال، این ارتباط برای همه افراد رخ نمیدهد و نیازمند ارزیابی فردی پزشک است.
گامهای عملی برای مدیریت خشم
نخستین گام، این است که بجای اینکه خشم را به عنوان برچسبی بر شخصیت فرد بدانیم آن را بهعنوان یک نشانه ببینیم. اگر عصبانیت ناگهان آغاز شده، بیش از گذشته تکرار میشود یا با علائمی مانند گیجی، فراموشی، لرزش، تعریق، تپش قلب، بیخوابی یا تغییر محسوس رفتار همراه است، مراجعه به پزشک میتواند ضروری باشد.
ثبت زمان و موقعیت بروز خشم، الگوی خواب، وعدههای غذایی، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی، به پزشک برای یافتن علت احتمالی کمک میکند. در کنار بررسی پزشکی، تمرین تنفس عمیق، فاصله گرفتن کوتاهمدت از موقعیت تنشزا، صحبت کردن درباره احساسات، نوشتن افکار خشمآلود و مراجعه به روانشناس یا مشاور میتواند راهی برای مدیریت سالمتر هیجان باشد.
داروها نیز نباید خودسرانه قطع، کم یا زیاد شوند. اگر خشم با تهدید یا آسیب به خود و دیگران همراه است، یا فرد ناگهان دچار سردرگمی و تغییر رفتار شدید شده، باید کمک فوری پزشکی دریافت کند.
کمبود آهن در زنان؛ زنگ خطری که نباید نادیده گرفت
کمبود آهن یکی از شایعترین مشکلات تغذیهای در میان زنان است که میتواند فراتر از یک کمبود ساده، سلامت و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. آگاهی از علل، علائم و راههای پیشگیری از این مشکل، نقش مهمی در حفظ سلامت زنان و جلوگیری از عوارض ناشی از کمخونی دارد.
کمبود آهن یکی از شایعترین مشکلات تغذیهای در جهان به شمار میرود و زنان بیش از سایر گروهها در معرض آن قرار دارند. بسیاری از افراد تصور میکنند کمبود آهن تنها به معنای پایین بودن یک عدد در برگه آزمایش است اما واقعیت این است که این مشکل میتواند بر تمام جنبههای زندگی روزمره تاثیر بگذارد. از احساس خستگی مداوم و کاهش تمرکز گرفته تا ریزش مو، شکنندگی ناخنها و افت کیفیت زندگی، همگی میتوانند از پیامدهای کمبود آهن باشند.
آهن مادهای معدنی و ضروری برای بدن است که نقش مهمی در تولید هموگلوبین دارد. هموگلوبین پروتئینی در گلبولهای قرمز خون است که وظیفه انتقال اکسیژن از ریهها به بافتهای مختلف بدن را بر عهده دارد. زمانی که ذخایر آهن بدن کاهش پیدا میکند، اکسیژنرسانی به اندامها با اختلال مواجه میشود و نشانههای مختلفی ظاهر میشوند. به همین دلیل متخصصان سلامت تاکید میکنند که آگاهی از علائم و عوامل خطر کمبود آهن میتواند به تشخیص و درمان زود هنگام کمک کند.
چرا زنان بیشتر در معرض کمبود آهن هستند؟
زنان در مقایسه با مردان به دلایل مختلفی بیشتر با کمبود آهن روبهرو میشوند. مهمترین دلیل، از دست دادن خون در دوران قاعدگی است. در برخی زنان خونریزی ماهانه شدیدتر از حد معمول است و همین موضوع میتواند به مرور زمان ذخایر آهن بدن را کاهش دهد.
بارداری نیز یکی دیگر از عوامل مهم محسوب میشود. در دوران بارداری نیاز بدن به آهن افزایش مییابد زیرا علاوه بر تامین نیازهای مادر، رشد جنین و تشکیل جفت نیز به آهن وابسته است. در صورت دریافت ناکافی آهن، احتمال بروز کمخونی در مادر افزایش پیدا میکند.
دوران شیردهی نیز میتواند نیازهای تغذیه ای زنان را افزایش دهد. اگر رژیم غذایی مادر متعادل نباشد یا ذخایر آهن پیش از بارداری پایین بوده باشد، احتمال کمبود آهن بیشتر خواهد شد.
رژیم غذایی نامناسب و نقش آن در کمبود آهن
یکی از دلایل شایع کمبود آهن، دریافت ناکافی این ماده معدنی از طریق غذا است. برخی افراد به دلیل مصرف کم گوشت قرمز، ماهی و سایر منابع غنی آهن، نیاز روزانه بدن خود را تامین نمیکنند. همچنین افرادی که رژیمهای غذایی محدودکننده دارند یا گروههای غذایی خاصی را حذف میکنند، ممکن است در معرض کمبود آهن قرار بگیرند. البته این موضوع به معنای ناکافی بودن رژیمهای گیاهی نیست، بلکه افراد گیاهخوار باید با برنامه ریزی مناسب از منابع گیاهی آهن مانند حبوبات، عدس، لوبیا، اسفناج، مغزها و غلات غنی شده استفاده کنند.
بیماریهایی که جذب آهن را مختل میکنند
گاهی مشکل اصلی کمبود آهن، کم بودن دریافت غذایی نیست بلکه جذب ناکافی آهن در دستگاه گوارش است. برخی بیماریها میتوانند توانایی بدن در جذب این ماده را کاهش دهند. بیماری سلیاک یکی از این موارد است. در این بیماری مصرف گلوتن موجب آسیب به روده کوچک میشود و جذب بسیاری از مواد مغذی از جمله آهن کاهش مییابد. بیماری کرون نیز با ایجاد التهاب مزمن در دستگاه گوارش میتواند جذب آهن را مختل کند.
زخم معده، برخی جراحیهای گوارشی و مشکلات مرتبط با معده و روده نیز از دیگر عواملی هستند که احتمال کمبود آهن را افزایش میدهند. به همین دلیل در مواردی که کمبود آهن به درمانهای معمول پاسخ نمیدهد، بررسی وضعیت دستگاه گوارش ضروری است.
داروهایی که ممکن است ذخایر آهن را کاهش دهند
برخی داروها نیز میتوانند در کاهش جذب آهن نقش داشته باشند. مصرف طولانیمدت داروهای ضداسید معده یکی از مهمترین موارد است. اسید معده در جذب آهن نقش دارد و کاهش بیش از حد آن می تواند میزان جذب آهن را کم کند.
برخی آنتی بیوتیکها و داروهای دیگر نیز ممکن است با جذب آهن تداخل داشته باشند. به همین دلیل افرادی که برای مدت طولانی دارو مصرف میکنند، بهتر است تحت نظر پزشک وضعیت آهن خون خود را بررسی کنند.
علائم هشداردهنده کمبود آهن را بشناسید
یکی از مشکلات کمبود آهن این است که نشانههای آن معمولا به تدریج ظاهر میشوند و ممکن است با خستگیهای روزمره اشتباه گرفته شوند. خستگی شدید و مداوم از شایع ترین علائم این مشکل است. فرد ممکن است حتی پس از استراحت کافی نیز احساس کمبود انرژی داشته باشد.
کاهش تمرکز، افت عملکرد ذهنی، تحریکپذیری و تغییرات خلقی نیز از نشانههای رایج هستند. برخی افراد احساس میکنند توانایی انجام فعالیتهای روزانه یا تمرکز بر کارها را مانند گذشته ندارند.
رنگ پریدگی پوست نیز از علائم شناختهشده کمبود آهن محسوب میشود. زمانی که میزان هموگلوبین کاهش مییابد، پوست و مخاطها رنگ طبیعی خود را از دست میدهند و فرد ظاهری خسته و بیحال پیدا میکند.
تاثیر کمبود آهن بر مو و ناخن
بسیاری از زنان نخستین بار به دلیل ریزش مو متوجه کمبود آهن میشوند. فولیکولهای مو برای رشد طبیعی به اکسیژن و مواد مغذی کافی نیاز دارند. زمانی که ذخایر آهن کاهش پیدا میکند، رشد موها تحت تاثیر قرار میگیرد و ریزش مو افزایش مییابد.
شکنندگی ناخنها نیز از دیگر علائم مهم است. ناخنها ممکن است نازک، ضعیف و مستعد شکستن شوند. در موارد شدید حتی شکل ناخنها نیز تغییر میکند.
علائمی که نباید نادیده گرفته شوند
با پیشرفت کمبود آهن، علایم جدیتری نیز ممکن است ظاهر شوند. تنگی نفس هنگام فعالیتهای روزمره، سرگیجه، احساس ضعف و تپش قلب از جمله این نشانهها هستند. یکی دیگر از علایم کمتر شناختهشده، سندروم پای بیقرار است. در این وضعیت فرد به ویژه هنگام استراحت یا خواب احساس نیاز مداوم به حرکت دادن پاهای خود دارد.
همچنین برخی افراد دچار پیکا میشوند. پیکا به میل غیرعادی برای خوردن موادی مانند یخ، خاک یا گچ گفته میشود. این علامت میتواند یکی از نشانههای کمبود شدید آهن باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
چگونه کمبود آهن را درمان کنیم؟
درمان کمبود آهن باید بر اساس علت زمینهای آن انجام شود. نخستین قدم، تشخیص دقیق از طریق آزمایش خون و بررسی وضعیت ذخایر آهن بدن است. مصرف مکمل آهن یکی از روشهای رایج درمان محسوب میشود اما این مکملها باید تنها با تجویز پزشک مصرف شوند. مصرف خودسرانه آهن میتواند عوارضی مانند مشکلات گوارشی و حتی تجمع بیش از حد آهن در بدن ایجاد کند.
در کنار درمان دارویی، اصلاح رژیم غذایی نیز اهمیت زیادی دارد. گوشت قرمز، جگر، مرغ، ماهی و تخممرغ از منابع خوب آهن هستند. همچنین حبوبات، عدس، لوبیا، اسفناج و انواع مغزها میتوانند به تامین آهن مورد نیاز بدن کمک کنند.
راز افزایش جذب آهن
دریافت آهن به تنهایی کافی نیست و نحوه جذب آن نیز اهمیت دارد. یکی از بهترین راهها برای افزایش جذب آهن گیاهی، مصرف همزمان منابع ویتامین C است. برای مثال میتوان همراه با غذا از آبلیمو، پرتقال، نارنگی، فلفل دلمهای یا سایر میوهها و سبزیجات سرشار از ویتامین C استفاده کرد. این کار میزان جذب آهن را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد. در مقابل برخی مواد غذایی و نوشیدنیها جذب آهن را کاهش میدهند و باید در زمان مصرف آنها دقت کرد.
اشتباهاتی که جذب آهن را مختل میکنند
نوشیدن چای، قهوه یا شیر بلافاصله قبل یا بعد از غذا میتواند جذب آهن را کاهش دهد. متخصصان توصیه میکنند حداقل دو ساعت بین مصرف این نوشیدنیها و وعده غذایی فاصله وجود داشته باشد. همچنین افرادی که مکمل آهن مصرف میکنند باید بدانند برخی داروها با آن تداخل دارند. برای مثال قرص آهن نباید همزمان با داروهای تیروئید یا مکملهای کلسیم مصرف شود. بهتر است بین مصرف این مواد حداقل چهار ساعت فاصله وجود داشته باشد.
پیشگیری بهتر از درمان
کمبود آهن مشکلی شایع اما قابل پیشگیری است. داشتن رژیم غذایی متعادل، توجه به علایم هشداردهنده، انجام آزمایشهای دورهای در افراد پرخطر و مراجعه به پزشک در صورت بروز نشانهها میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
بسیاری از زنان سالها با خستگی، ریزش مو یا کاهش تمرکز زندگی میکنند بدون آنکه بدانند علت اصلی این مشکلات کمبود آهن است. تشخیص به موقع و درمان اصولی نه تنها سلامت جسمی را بهبود میبخشد، بلکه کیفیت زندگی، نشاط روزانه و توانایی انجام فعالیتهای مختلف را نیز افزایش می دهد.
جعفری: خاتون نماینده شایستهای برای فوتبال ایران است
سرمربی تیم خاتون بم گفت: من به عنوان سرمربی تیم به بازیکنانم افتخار میکنم و معتقدم خاتون در این مسابقات نماینده شایستهای برای کشور عزیزمان بود.
مرضیه جعفری درباره عملکرد تیمش در مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا بانوان اظهار داشت: با توجه به مصدومیت سه بازیکن اصلی تیم، شرایط سختی داشتیم. نگین را در اختیار نداشتیم، مونا حمودی مصدوم بود و فاطمه گرایی نیز در دیدار نخست و در دقیقه ۲۰ دچار آسیبدیدگی شد و متأسفانه تا پایان مسابقات نمیتواند تیم را همراهی کند.
وی ادامه داد: در گروهی قرار گرفتیم که میتوان آن را گروه مرگ نامید. اسکای تاجیکستان علاوه بر در اختیار داشتن ملیپوشان تاجیکستان، چهار بازیکن خارجی باکیفیت از آفریقا جذب کرده بود. ما شناخت زیادی از این تیم نداشتیم اما بازیکنان خاتون با وجود این شرایط بازی خوبی انجام دادند و خوشبختانه توانستیم به پیروزی برسیم.
سرمربی خاتون بم درباره دیدار برابر النصر نیز اظهار داشت: النصر تیم بسیار قدرتمندی است و بازیکنان خوبی از کشورهای مختلف در اختیار دارد. آنها بازیکن فرانسوی، پرتغالی، بحرینی و ژاپنی دارند و مشخص است که روی تیم خود سرمایهگذاری زیادی کردهاند. مهاجم شماره ۹ این تیم نیز بازیکن ۲۱ سالهای است که از نظر سرعت و کیفیت واقعا فوقالعاده است.
جعفری افزود: میدانستیم بازی سختی داریم و شاید بازیکنان ما کمی تحت تأثیر نام النصر قرار گرفته بودند. میتوانستیم از موقعیتهایی که داشتیم بهتر استفاده کنیم. در دقیقه ۸۵ داور یک پنالتی به سود النصر اعلام کرد که متاسفانه به گل تبدیل شد اما بازیکنان ما تا پایان جنگیدند و در دقیقه ۹۵ توانستیم گل تساوی را به ثمر برسانیم و همچنان امیدوار بمانیم.
وی با اشاره به فاصله طولانی خاتون از مسابقات رسمی عنوان کرد: لیگ ما در بهمنماه به پایان رسید و حدود هفت ماه از آن زمان گذشته است. طبیعی بود که دور بودن از شرایط مسابقه کار را برای ما سخت کند. در مقابل، تیمهایی مانند النصر و اتحاد در ماه گذشته در مسابقات غرب آسیا حضور داشتند و بازیهای دوستانه خوبی هم برگزار کرده بودند. آنها از نظر تعداد ملیپوش و بازیکنان خارجی باکیفیت نیز شرایط بسیار خوبی داشتند.
سرمربی خاتون بم ادامه داد: با وجود تمام این شرایط بچهها زحمت زیادی کشیدند و نتایج خوبی هم گرفتند. من به عنوان سرمربی تیم به بازیکنانم افتخار میکنم و معتقدم خاتون در این مسابقات نماینده شایستهای برای کشور عزیزمان بود.
جعفری گفت: همیشه تأکید کردهام که باید برنامهریزی و هدف داشته باشیم و برای رسیدن به اهدافمان مسیر مشخصی را طی کنیم. نمیشود فقط مسابقه به مسابقه پیش برویم و همیشه به دنبال نتیجه باشیم. امیدوارم در بازی پایانی که روز یکشنبه برگزار میکنیم، عملکرد خوبی داشته باشیم و بتوانیم با کسب نتیجه مطلوب، کارمان را به بهترین شکل به پایان برسانیم.
هتتریک طلای مهسا بهشتی در تاشکند
روز طلایی وزنهبرداری ایران با کسب سه نشان برای نماینده دختران ایران در وزن بهاضافه ۷۷ کیلوگرم مسابقات قهرمانی نوجوانان آسیا ادامه پیدا کرد.
مهسا بهشتی، نماینده دختران ایران در دسته بهاضافه ۷۷ کیلوگرم نوجوانان و دسته ۸۶ کیلوگرم جوانان، در مسابقات وزنهبرداری قهرمانی آسیا در تاشکند عملکردی درخشان داشت و با کسب سه مدال طلا، قهرمان دسته ۷۷+ کیلوگرم نوجوانان آسیا شد.
بهشتی در حرکت یکضرب هر سه تلاش خود را با موفقیت پشت سر گذاشت و وزنههای ۱۰۶، ۱۰۸ و ۱۱۳ کیلوگرم را مهار کرد تا با ثبت ۱۱۳ کیلوگرم، عنوان نخست و مدال طلای یکضرب را به دست آورد.
او در دوضرب نیز نمایش موفقی داشت و ابتدا وزنههای ۱۳۶ و ۱۴۲ کیلوگرم را بالای سر برد. در تلاش سوم نیز وزنه ۱۴۸ کیلوگرمی را انتخاب کرد و با ثبت رکورد نهایی ۱۴۸ کیلوگرم، دومین مدال طلای خود را کسب کرد.
بهشتی در مجموع با حدنصاب ۲۶۱ کیلوگرم نیز در جایگاه نخست ایستاد تا با سه مدال طلا، یکی از چهرههای موفق کاروان ایران در این رقابتها باشد.
البته ردهبندی نهایی بهشتی در دسته ۸۶ کیلوگرم جوانان پس از برگزاری رقابتهای این دسته مشخص خواهد شد.
در همین دسته، آوا فرهادی دیگر نماینده ایران در رده نوجوانان بود. فرهادی در یکضرب وزنههای ۹۸ و ۱۰۱ کیلوگرم را با موفقیت مهار کرد، اما در تلاش سوم وزنه ۱۰۵ کیلوگرم را از دست داد و در جایگاه چهارم قرار گرفت.
او در دوضرب نیز ابتدا وزنه ۱۲۲ کیلوگرم را از دست داد، اما در تلاش دوم وزنه ۱۲۳ کیلوگرمی را با موفقیت ثبت کرد و در حرکت سوم نتوانست وزنه ۱۳۳ کیلوگرمی را مهار کند. فرهادی با مجموع ۲۲۴ کیلوگرم در جایگاه پنجم قرار گرفت.