دسته: سلامت
خطر وقوع اپیدمی اضطراب در کشور
تغییر مداوم سیاستها و گفتهها و ضدونقیضگوییها، کالاییدیدن واکسن، دادن وعدهها و امیدهای واهی و ناتوانی در به انجام رساندن آنها به بیاعتمادی مردم نسبت به گفتههای مسئولان و نگرانی و اضطراب آنها نسبت به آینده منجر میشود.
به گزارش آوای دریا، روزنامه همشهری نوشت: «درخواست عمومی، واکسیناسیون علیه کروناست. هیچکس اما پاسخگو نیست. وزارت بهداشت توپ را در زمین تولیدکنندگان میاندازد و تولیدکنندگان انگشت اتهام را به سمت وزارت بهداشت نشانه میگیرند. از آن طرف هم بخش خصوصی از اینجا مانده و از آنجا رانده، همچنان در تلاش برای واردات چند هزار دوزی واکسن کروناست که هنوز به نتیجهای نرسیده است.
خارج از این دایره اما، مردمی به انتظار نشستهاند که یک چشمشان به کشورهای دیگر است که واکسیناسیون منظم و سریع در حال انجام است و چشم دیگرشان به درهای بسته مراکز واکسیناسیون تا نوبتشان شود. وضعیت کلافهکننده است. آمارهای منتشرشده از سوی وزارت بهداشت درباره میزان تزریقهای روزانه واکسن کرونا، بهراحتی بر کمبود شدید واکسن صحه میگذرد؛ آن هم درست زمانی که به یک واکسن داخلی و یک واکسن تولید مشترک، مجوز مصرف اضطراری داده شده است. وضعیت نابسامان واکسیناسیون همزمان با شیوع جهش جدید کرونا و بالارفتن میزان ابتلا و مرگ و قرار گرفتن پشت درهای پیک پنجم، نگرانیها را از وضعیت اجتماعی و روان جامعه بالا برده است.
در این شرایط مصطفی معین که ریاست شورای عالی نظام پزشکی را عهدهدار است و سابقه سالها فعالیت در حوزه آموزش در سلامت را دارد، به پیامدهای بیتوجهی به مطالبهگری مردم برای واکسیناسیون و دادن وعدههای مکرر بدون تحقق آنها، اشاره میکند. او در گفتوگو با همشهری تأکید میکند که آثار منفی بحران کرونا بر سلامت روان جامعه، کمتر از خسارتهای بهداشتی و اقتصادی آن نیست و بعدها هم تداوم خواهد داشت.
یک سال و نیم از شیوع کرونا در کشور میگذرد و ما هنوز برنامه مشخص و روشنی در مدیریت اپیدمی نداریم. حالا هم که ماجرای واکسیناسیون کرونا مطرح است، مردم با کندی تزریق واکسن مواجهند. خیلیها نگران دوز دومشان هستند و بسیاری هم بلاتکلیف. حالا در کنار همه اینها ماجرای جهشهای جدید کرونا و بیماریزایی بالای آن در میان است؛ در حالی که هنوز گامهای واکسیناسیون بسیار کند در حال پیشرفتن است. شما پیش از این فعالیتهای زیادی در حوزه آموزش در سلامت داشتهاید. به اعتقاد شما این شرایط چقدر روان مردم را نسبت به گذشته حتی بعد از شیوع کرونا ناآرام کرده است؟
در مدتی که از دنیاگیری کرونا گذشته است، بر اساس آمار رسمی اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، در ایران بیش از ۳/۵ میلیون نفر به بیماری کووید-۱۹ مبتلا شدهاند و بالاتر از ۸۵ هزار نفر جانشان را از دست دادهاند. در شرایطی که فاصلهگذاری اجتماعی، قرنطینه خانگی و محدودیت سفرهای شهری و بین شهری ملالآور شده و خستگی ایجاد کرده، محدودیت رفتن به طبیعت یا نداشتن ورزش و تحرک بدنی، باعث اضافهوزن و چاقی و بیحالی یا خوابآلودگی و بدخوابی شده است. قطع روابط خویشاوندی و ارتباط با دوستان، احساس تنهایی و جداشدن از جامعه را به وجود آورده و درگذشت غیر منتظره خویشان و دوستان و نبود امکان برگزاری مراسم عزاداری و کاملشدن مراحل سوگ، وضعیت را آشفتهتر کرده است.
در این میان ترس و وحشت از یک بیماری خطرناک و هزارچهره، بدون وجود درمان قطعی در شرایطی همچنان در جامعه غلبه دارد که شایعات و شبهعلم و انگ و خرافه در رسانهها و شبکههای اجتماعی در حال انتشار است. تمام این عوامل به گسترش اختلال در سلامت روان و احساس بیپناهی و درماندگی یا اضطراب و افسردگی بهویژه در میان زنان با درجههای مختلف دامن زده است.
این وضعیت تنها به کشور ما اختصاص ندارد و کم و بیش در سایر کشورها هم رخ داده است اما هر قدر به دلیل ضعفهای مدیریتی، در انجام واکسیناسیون عمومی تأخیر ایجاد شود، مدت شیوع بیماری کووید-۱۹ طولانیتر و موجهای جدید آن دامنگیر شود و در کنار آن خسارتهای انسانی و اقتصادی بیشتر شود، پیامدهای روانی و اجتماعی شیوع کرونا هم دوچندان خواهد بود؛ اتفاقی که در این مدت در کشورمان شاهد آن بودهایم.
ما اکنون با معضل جدیدی مواجه هستیم و آن هم نگرانی و آشفتگی سالمندان از نبود واکسن است. این موضوع التهابی را میان این گروه ایجاد کرده و خود و خانوادههایشان در کنار سایر دغدغهها، حالا به دنبال پیداکردن واکسناند. این شرایط بهویژه برای سالمندان، طاقتفرسا شده. این در حالی است که این گروه درگیر بیماریهای زمینهای هم هستند و این شرایط، برایشان خطرناک است. به اعتقاد شما این وضعیت چقدر میتواند ابعاد آسیبزای بیشتری پیدا کند؟
در کشور ما بیش از ۸ میلیون نفر بالای ۶۰ سال دارند که ۲ میلیون نفر از آنها، تنها زندگی میکنند. تنهایی عامل خطر بزرگی است که به دنبال خود افسردگی، مشکلات گوارشی، اختلال خواب و ترس و وحشت ایجاد میکند. معمولا مراقبتهای غیر دارویی در کاهش اضطراب، افسردگی و استرس مزمن مؤثرند. نتایج پژوهشهای گسترده در سطح جهان نشان میدهد که در بحران کرونا، قدرت سازگاری سالمندان با شرایط و تابآوری آنها نسبت به گروههای سنی پایینتر یعنی میانسالان و جوانان بیشتر بوده است اما از سوی دیگر سالمندان به دلیل ضعف سیستم ایمنی دوره کهولت و همچنین ابتلا به بیماریهای زمینهای مثل بیماریهای قلبی و عروقی، فشار خون، بیماریهای مزمن تنفسی، دیابت و … در معرض ابتلا به نوع شدید کرونا قرار دارند. آمارها نشان میدهد، بیش از ۵۰ درصد مبتلایان و بیش از ۶۵ درصد مرگومیرها به دلیل کرونا در میان سالمندان بوده است. بنابراین رعایت توصیههای بهداشتی برای پیشگیری از سرایت ویروس، ارتباط منظم آنها با پزشک معالج و از همه مهمتر در اولویت قراردادن سالمندان در تزریق واکسن بسیار مهم است.
بیبرنامگی در نوبتدهی برای واکسیناسیون سالمندان و کمبود واکسن که باعث ازدحام و ساعتها انتظار در صفهای طولانی و شلوغ آن هم در هوای گرم شده، اتفاق تأسفآوری است و میتوان آن را شاخصی از بیمسئولیتی مدیران مربوط دانست. در این شرایط، در کنار استرس و احساس بیپناهی، چهبسا تعدادی از این افراد در معرض ابتلا به کرونا قرار گیرند.
قبل از این که ماجرای واکسیناسیون مطرح شود، نگرانی مردم از ابتلا به این ویروس بود و حالا با تولید چندین واکسن در دنیا و واکسیناسیون جمعیت قابل توجهی در کشورهای مختلف بخشی از مردم ایران، احساس عقبماندگی میکنند. در کنار آن هم حالا مردم خیلی به وعدههای تامین واکسن اعتمادی ندارند و حتی دیگر پروتکلهای رسمی وزارت بهداشت را رعایت نمیکنند.
به طور کلی، تغییر مداوم سیاستها و گفتهها و ضدونقیضگوییها، کالایی دیدن واکسن، دادن وعدهها و امیدهای واهی و ناتوانی در به انجام رساندن آنها به بیاعتمادی مردم نسبت به گفتههای مسئولان و نگرانی و اضطراب آنها نسبت به آینده منجر میشود. مطرحشدن سفر به کشورهای اطراف مانند ترکیه، امارات و ارمنستان برای تزریق واکسن بازتابی از ناامیدی مردم از مسئولان است.
وقتی مسائل و نحوه تصمیمگیریها شفاف نباشد، اولویتهای واکسیناسیون رعایت نشود، بیش از حد بر تولید واکسن داخلی تبلیغ شود و هر بار رونماییهایی از یک واکسن جدید انجام بگیرد، بدون این که عرضه آن در زمان اعلام شده، صورت گیرد، طبیعی است که بیاعتمادی ایجاد شود.
وقتی تجویز اضطراری واکسن قبل از اتمام مراحل کارآزمایی نهایی صورت گیرد، جلب اعتماد عمومی با مشکل مواجه میشود. همه اینها در شرایطی است که برای خرید واکسن خارجی با وجود قرار گرفتن در پیکهای جدید، تعلل و فرصتسوزی میشود و این به بیاعتمادی مردم دامن میزند.
مسئلهای که اکنون با آن مواجه هستیم، تکرار تجربههای گذشته در مدیریت بحران کروناست که موج انتقادات را نسبت به مسئولان کشور بیشتر کرده است. به نظر میرسد مجموعه این مسائل در کنار بیاعتمادی، حلقه سرمایه اجتماعی را کوچکتر خواهد کرد. به همه اینها باید نبود یک برنامه دقیق برای کنترل و مدیریت تأثیرات روانی و اجتماعی ناشی از شیوع کرونا در یک سال و نیم گذشته را هم اضافه کرد. برای خروج از این وضعیت، چه اقدامی باید در اولویت قرار گیرد؟
ثبت مرگ بر اثر کرونا، بیش از میانگین جهانی چه در بین کادرهای پزشکی و پرستاری و چه عموم مردم و قرار گرفتن ایران در آخرین رتبههای منطقهای و جهانی از نظر واکسیناسیون نسبت به جمعیت، منجر به بیاعتمادی، ناامیدی و انتقاد شدید از تکرار عملکردهای نادرست شده است. مدیرانی که پاسخگوی اشتباهات نیستند، عملکرد ضعیف دارند و رفتار اجتماعی دوگانهای از خود نشان میدهند، هیچوقت نمیتوانند در میان مردم جایگاهی داشته باشند.
بیتردید آثار منفی بحران کرونا بر سلامت روانی جامعه که در بلندمدت هم ادامه خواهد داشت، کمتر از خسارتهای بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی آن نیست و در دوران پساکرونا هم تداوم خواهد داشت. در جوامع و کشورهای پیشرفته، یک سند تقسیم کار ملی برای کنترل و مدیریت این بحران فراگیر چه در دوره حاد آن و چه در بلندمدت پساکرونا، تدوین شده و قرار است به اجرا گذاشته شود. من اطلاع دقیقی از وجود چنین سندی در کشورمان ندارم. بنابراین پیشنهاد میشود چنین سندی در دستور کار قرار گیرد. علاوه بر تدوین و تصویب این سند پیشنهاد میشود، تیمی از دانشگاهیان بیطرف در تخصصهای علمی مختلف با حکم رئیسجمهوری تشکیل شود و با مطالعه فرایند طیشده در مدیریت بحران کرونا در ایران، موارد قوت و ضعف آن را ارزیابی و مستند کنند و راهکارهای رفع ضعفها و ناکارآمدیها را برای پیشگیری از تکرار آنها در آینده ارائه دهند.»
سلامت مادر و کودک با مصرف کافی ید
اهمیت بیولوژیکی ید شرکت در ساختمان هورمون های تیروئید است. کمبود ید عملکرد تیــروئیـد را دچار اختلال نموده و بر حسب اینکه این کمبود در چه زمانی حاصل شود و نیز بر اساس شدت کمبود آن عوارض و تغییرات حاصله را تحت عنوان اختلالهای ناشی از کمـبود ید تقسیم بنــــدی می کنند.
یــــد، در شکل طبیعی خود در آب دریاها، گیاهان آبزی، برخی از مواد معدنی و خاک وجود دارد و بعنوان یک ریز مغزی نقش حیاتی در بقـــای انســـان بازی می کند. این عنصر کمیاب برای رشد و نمو فرد، بخصوص رشد و تکامل عصبی- روانی جنین در طول زندگی داخل رحمی و تا دو سال پس از تولد مــــورد نیـــاز مـــیباشد . کمبود ید، از طریق ایجاد اختلال در رشد و تکامل مغز، میلیونها نفر از جمعیت جهان را در معرض خطر قرار داده است.
با توجه به چرخه ید در طبیعت که منجر به کاهش ید موجود در خاک در طی سالیان متمادی می گردد انسانهای ساکن در کره خاکی بطور مستمر در معرض خطر کمبود دریافت ید قرار دارند.
کمبود ید ساده ترین مشکل تغذیه ای جوامع می باشد که میتوان با تامین ید مورد نیاز روزانه افراد آن را کنترل نمود . دریافت ناکافی ید در زمان بارداری ممکن است سبب بروز عوارض در مادر و اختلال تکاملی سیستم عصبی جنین و نوزاد گردد.
نقش ید در تکامل سیستم عصبی در دوران زندگی جنینی و نوزادی با مطالعات انجام شده در زمینه کمبود ید در زمان بارداری و بروز تاخیر رشد فیزیکی – عصبی، شناختی- رفتاری و همچنین بروز کرتینیسم ( عقب ماندگی ذهنی بارز توام با درجات مختلفی از کوتاهی قد ،کری و لالی و سفت و سخت شدن عضلات ) در موارد کمبود شدید آن به خوبی به اثبات رسیده است.
تغییرات عمده در عملکرد غده تیروئید در زمان بارداری طبیعی و شیردهی شامل افزایش تولید هورمون تیروئید، افزایش دفع ادراری ید، ترشح ید در شیر مادر و نیاز جنین به ید است.
در طول شش ماه اول بارداری جنین بطور کامل وابسته به هورمون تیروئید مادری است زیرا تیروئیـــد جنین تا هفته ۱۳ الی ۱۵ بارداری فعالیت هورمون سازی ندارد با ورود جنین به سه ماهه آخر بارداری تیروئید او توان هورمون سازی را پیدا نموده اما هنوز برای این فعالیت نیازمند ید از طریق مادر است. نوزادانی که از شیر مادر استفاده می کنند نیز نیازمند ید در شیر مادر و در نتیجه دریافت ید مواد غذایی توسط مادرشان هستند. بنابراین زنان در دوران بارداری و شیر دهی به منظور حفظ سوخت و ساز طبیعی و همچنین انتقال هورمون تیروئید و ید به جنین و نوزاد نیاز به ید بیشتری دارند.
شایعترین پی آمد کمبود ید که در طول تکامل جنین و اوایل نوزادی بروز می کنند شامل سقط جنین” مرگ داخل رحمی جنین” آنومالی های مادرزادی و تاخیر شدید و غیر قابل برگشت فعالیت های مغزی می باشند. در مناطق با دریافت کافی ید‘ غده تیروئید زنان باردار برداشت ید را به منظور تامین نیازهای افزایش یافته، افزایش می دهد اما در مناطق دچار کمبود ید چنین سازو کارهای تطا بقی ممکن است حادث نشوند.
مطالعات اخیر نشان می دهند که حتی در مناطقی که بیش از یک دهه از کفایت ید رسانی جمعیت عمومی آنها گذشته زنان باردار این جوامع ید کافی دریافت نمی کنند. بطور ایده آل ذخیره ید داخل غده تیروئید زنان قبل از باردار شدن باید با مصرف نمک ید دار به حد کافی برسد لذا توصیه مبگردد که تمام زنانی که در سن باروری بوده و تمایل به بارداری داشته باشند، نه تنها در مناطق دچار کمبود ید، بلکه در مناطق با دریافت ید کافی نیز باید روزانه ۱۵۰ میکرو گرم مکمل ید در یافت نمایند. این توصیه توسط سازمان بهداشت جهانی و سازمان یونیسف مورد تصدیق قرار گرفته است .
برنامه مکمل یاری با ید از سال ۱۳۹۶ درکشور آغاز شده است . در این برنامه به تمام زنان کشور در سن باروری از حداقل سه ماه قبل از بارداری و در تمام طول مدت بارداری و شیردهی مکمل حاوی ۱۲۵ میکروگرم ید تجویز میگردد.
توصیه نهایی به آحاد جامعه نیز آن است که فقط از نمک ید دار تصفیه شده در حد متعارف استفاده نموده زیرا به مقدار کافی ید داشته و فاقد هر گونه ناخالصی است لذا کاملا بدون ضرر و عوارض جانبی است. هیچوقت از نمک دریا و سنگ نمک که تبلیغات نادرستی در مورد مصرف آنها می شود استفاده نکنند زیرا اولا به مقدار کافی حاوی ید نبوده و بعلت داشتن فلزات سنگین و آلودگی با آلاینده های شیمیایی کارخانجات صنعتی که وارد آب دریاها و اقیانوس ها میشوند بسیار مضر بوده و با خطر ایجاد سرطان همراه هستند . مصرف نمک ید دار برای همه افراد جامعه از دوران کودکی تا کهنسالی ضروری است.
بیست و پنجم ماه مه هر سال، مطابق با چهارم خرداد، روز جهانی تیروئید نامگذاری شده که شعار این روز در سال ۲۰۲۱-۱۴۰۰ مادر کودک ید ( Mother Baby Iodine ) انتخاب شده است .
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به قارچ سیاه هستند؟
«افراد می توانند هاگ های قارچ را استنشاق کرده یا از طریق چیزهایی مانند خاک، محصول یا نان فاسد یا توده های کمپوست در معرض آنها قرار بگیرند.
وب ام دی گزارش داد، اخیرا اخباری مبتنی با درگیری بیماران کرونایی در هند با این عفونت قارچی منتشر شده که نگرانی های بسیاری را در این رابطه ایجاد کرده است.
قارچ سیاه در بین بیماران مبتلا به کرونا رو به افزایش است. به نظر می رسد مهمترین دلیل این عفونت در بدن بیماران کرونایی، استفاده بی رویه از داروهای استروئیدی و سطح قند خون بالا باشد.
چه کسی در معرض خطر است؟
عفونت موکورمایکوزیس می تواند برای هر فردی در هر سنی رخ دهد. بیشتر افراد در برهه ای از زندگی خود با قارچ ها در تماس خواهند بود. اما اگر به دلیل دارویی که مصرف می کنید یا به دلیل شرایط سلامت مانند مواردی که در ادامه به آنها اشاره شده است از سیستم ایمنی ضعیفی برخوردار باشید، احتمال این که بیمار شوید نیز بیشتر می شود:
– دیابت به ویژه زمانی که این بیماری زیر کنترل نباشد
– اچآیوی یا ایدز
– سرطان
– پیوند عضو
– پیوند سلول های بنیادی
– نوتروپنیا (تعداد کم گلبول های سفید خون)
– استفاده بلندمدت از استروئید
– استفاده از مواد مخدر تزریقی
– سطوح بالای آهن در بدن (هموکروماتوز)
– وضعیت بد سلامت ناشی از تغذیه نامناسب
– سطوح نامتعادل اسید در بدن (اسیدوز متابولیک)
– تولد زودرس یا وزن کم هنگام تولد
همچنین، اگر پوست دارای آسیب دیدگی مانند سوختگی، بریدگی یا زخم باشد، احتمال ابتلا به موکورمایکوزیس بیشتر می شود. همانگونه که قبلا نیز اشاره شد مواردی از ابتلا به این عفونت قارچی بین بیماران مبتلا به کرونا نیز گزارش شده است.
موکورمایکوزیس شرایطی واگیردار نیست.
علائم
علائم موکورمایکوزیس به قسمتی از بدن که قارچ در آن رشد می کند، بستگی دارد. از جمله علائم این عفونت قارچی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– تب
– سرفه
– سینه درد
– تنگی نفس
– تورم در یک سمت صورت
– سردرد
– گرفتگی سینوس
– ضایعات سیاه رنگ روی پل بینی یا درون دهان
– شکم درد
– حالت تهوع و استفراغ
– خونریزی گوارشی
– خون در مدفوع
– اسهال
اگر پوست آلوده شده باشد، بخش تحت تاثیر قرار گرفته می تواند تاول زده، قرمز، یا متورم دیده شود. همچنین، ممکن است این بخش سیاه رنگ شده یا گرما یا درد احساس شود.
عفونت می تواند از طریق خون به بخش های دیگر بدن گسترش یابد. این شرایط به نام موکورمایکوزیس منتشر شناخته می شود. زمانی که این اتفاق رخ می دهد، قارچ می تواند اندام هایی مانند طحال و قلب را تحت تاثیر قرار دهد. در موارد شدید، فرد ممکن است تغییراتی در وضعیت روانی خود را تجربه کرده یا وارد کما شود. این شرایط حتی می تواند مرگبار باشد.
تشخیص و درمان
اگر در مورد ابتلا به موکورمایکوزیس مشکوک هستید، پزشک یک معاینه بدنی از شما خواهد داشت و پرسش هایی درباره سابقه پزشکی تان مطرح می کند. اگر در تماس با غذاهای فاسد یا مکان هایی بوده اید که گرده های قارچ اغلب در آنها یافت می شود، به پزشک خود اطلاع دهید.
اگر این گونه به نظر می رسد که به یک عفونت ریه یا سینوس مبتلا هستید، پزشک ممکن است نمونه ای از مایع بینی یا گلوی شما گرفته و برای بررسی های بیشتر به آزمایشگاه ارسال کند. همچنین، ممکن است نمونه برداری از بافت انجام شود و یک بخش کوچک از بافت عفونی برای آزمایش برداشته شود.
همچنین، پزشک ممکن است آزمایش های تصویربرداری مانند سیتی اسکن یا امآرآی را برای بررسی گسترش عفونت به مغز یا دیگر اندام های بدن تجویز کند.
در صورت تشخیص موکورمایکوزیس، درمان باید بلافاصله با داروهای ضد قارچ تجویزی آغاز شود. دارو رشد قارچ را متوقف کرده، آن را نابود می کند و عفونت را کنترل می کند.
داروهای زیر ممکن است تجویز شوند:
– آمفوتریسین B
– ایزاوکونازول
– پوزاکونازول
این داروها از طریق تزریق درون سیاهرگی وارد بدن شده یا به صورت قرص مصرف می شوند. پزشک ممکن است روند درمان را با دوزهای بالا از طریق تزریق درون سیاهرگی آغاز کند تا زمانی که عفونت کنترل شود که این می تواند چند هفته طول بکشد. سپس، روند درمان به استفاده از قرص تغییر یابد.
اگر دارویی دارای عوارض جانبی مشکلساز مانند معده درد، سوزش سردل، یا دشواری در تنفسی است، به پزشک خود اطلاع دهید. وی ممکن است قادر به تغییر برنامه درمان شما باشد.
در موارد شدید، پزشک شما ممکن است عمل جراحی برای برداشتن بافت عفونی یا مرده را به منظور پیشگیری از گسترش قارچ توصیه کند. این ممکن است شامل برداشتن بخشی از بینی یا چشم بیمار شود که می تواند بر زیبایی فرد تاثیر بگذارد، اما برای درمان عفونتی تهدیدکننده زندگی بسیار مهم است.
عوارض و چشم انداز
از جمله عوارض موکورمایکوزیس می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– نابینایی
– لخته های خون یا رگ های خونی مسدود شده
– آسیب عصبی
عدم درمان موکورمایکوزیس می تواند به مرگ بیمار منجر شود.
احتمال مرگ به این که کدام قسمت بدن تحت تاثیر قرار گرفته است، بستگی دارد.
چشم انداز برای افرادی که دارای عفونت های سینوسی هستند، نسبت به آنهایی که به عفونت های ریوی یا مغزی مبتلا می شوند، بهتر است.
پیشگیری
راهی برای پیشگیری از تنفس هاگ های قارچ وجود ندارد. اما شما می توانید برخی اقدامات را برای کاهش احتمال ابتلا به موکورمایکوزیس انجام دهید. اگر به شرایطی مبتلا هستید که خطر ابتلا به موکورمایکوزیس را افزایش می دهد، این اقدامات از اهمیت بیشتری برخوردار می شوند.
از مناطقی با گرد و غبار یا خاک زیاد، مانند سایت های ساختمان سازی یا حفاری دور بمانید. اگر باید در این مناطق حضور داشته باشید، از یک ماسک مانند ماسک N95 استفاده کنید.
اگر سیستم ایمنی بدن شما ضعیف است، از فعالیت هایی که شامل تماس با گرد و غبار و خاک می شوند، مانند باغبانی یا رسیدگی به حیاط خودداری کنید. اگر نمی توانید از این موارد پرهیز کنید، از پوست خود با پوشیدن کفش، دستکش، شلوار بلند، و پیراهن های آستین بلند محافظت کنید. بریدگی ها یا خراشیدگی ها را در کوتاهترین زمان ممکن با آب و صابون شستشو دهید.
اگر به موکورمایکوزیس مبتلا شده اید، داروهای خود را بر اساس دستور پزشک مصرف کنید. اگر عوارض جانبی مشکلساز شده اند یا عفونت بهبود نیافته است، بلافاصله پزشک خود را در جریان این شرایط قرار دهید.
فشار خون بالا، باعث تولد نوزادان کم وزن میشود
متخصص و عضو انجمن زنان و مامایی ایران در تشریح آثار سوء فشار خون بالا بر روی مادران باردار و جنین آنها گفت: با فشار خون بالا، خون کمتری از طریق جفت به جنین میرسد بنابراین میزان دریافت اکسیژن و مواد غذایی توسط جنین کم میشود و در این شرایط نوزاد با وزن کم به دنیا میآید.
سوزان پیروان با تاکید بر اینکه فشار خون بالا برای همه افراد تهدید محسوب می شود و حادثه ساز خواهد بود، اظهار داشت: اهمیت توجه به این موضوع در مادران باردار دوچندان می شود چرا که فشار خون بالا علاوه بر مشکلات و اختلالاتی که برای مادر به وجود می آورد بر روی جنین هم آثار سوء باقی می گذارد.
وی ادامه داد: فشار خون بالا در بارداری به دو شکل وجود دارد؛ مادران بارداری که مبتلا به فشار خون مزمن هستند یعنی پیش از بارداری هم فشار خون بالا داشته اند یا در نیمه اول بارداری یعنی قبل از هفته بیستم بارداری دچار فشار خون بالا شده اند.
این متخصص زنان ادامه داد: نوع دیگر فشار خون بالایی است که بعد از نیمه بارداری یعنی از هفته بیستم به بعد پدیدار شود که به این فشار خون بارداری می گویند. این نوع فشار خون اگر رسیدگی نشود می تواند به طور ناگهانی بالا رود و فرد را دچار مسمومیت بارداری کند که بسیار خطرناک است و باعث ایجاد عوارض قلبی و ریوی می شود و گاهی حتی سکته مغزی هم ایجاد می کند.
عدد فشار خون بالا چیست؟
پیروان با تاکید بر اینکه فشار خون بالا در حاملگی یک موضوع بسیار جدی است که باید به آن توجه ویژه داشت، در پاسخ به این پرسش که چه عددی از فشار خون را بالا در نظر می گیریم؟ توضیح داد: فشار خون نرمال ۱۲۰ روی ۸۰ است اما اگر این عدد در مادر باردار به ۱۴۰ روی ۹۰ و بیشتر برسد، فشار خون بالا محسوب می شود و مادر باید تحت مراقبت ویژه قرار گیرد.
وی درباره نوع کنترل و چکاب مادر باردار برای پیشگیری از ابتلا به فشار خون یادآور شد: در هر ویزیتی که مادر باردار برای کنترل بارداری مراجعه می کند، فشار خون او کنترل می شود.
فشار خون بالا چه عوارضی بر روی مادر و جنین دارد؟
پیروان در مورد عوارض فشار خون بر روی مادر باردار گفت: فشار خون در مادر باردار، فشار و بار مضاعفی را به قلب وارد می کند و احتمال پدیدار شدن مشکلات قلبی، اثرگذاری بر روی کلیه و حتی در موارد شدید سکته مغزی را بالا می برد.
وی افزود: اثر فشار خون بالا بر روی بارداری هم این است که منجر به زایمان زودرس یا کنده شدن جفت از محل خود می شود یا به دلیل اینکه ایجاد حالت اورژانس می کند احتمال سزارین زودرس بالا می رود.
به گفته عضو انجمن زنان و مامایی ایران، وقتی فشار خون بالا باشد خون کمتری از طریق جفت به جنین می رسد بنابراین میزان دریافت اکسیژن و مواد غذایی توسط جنین کم می شود. به طوری که در فشار خون بالایی که درمان نمی شود و طول می کشد با جنین های کم وزن مواجه هستیم.
در چه افراد بارداری احتمال ابتلا به فشار خون بالا بیشتر است؟
پیروان در پاسخ به این پرسش که در چه افراد بارداری احتمال ابتلا به فشار خون بالا بیشتر است توضیح داد: در مادرانی که در دوران بارداری قبلی هم دچار فشار خون بودند و مادرانی که فشار خون مزمن دارند احتمال فشار خون بالا در بارداری زیاد است.
وی ادامه داد: همچنین در حاملگی های دوقلو یا چند قلو، مادران دیابتی، مادرانی که دچار بیماری کلیوی هستند، مادرانی که بیماری خودایمنی مانند لوپوس دارند، مادران چاق و مادرانی که سن آنان بیشتر از ۳۵ سال است و باردار شده اند احتمال ابتلا به فشار خون بالا بیش از افراد دیگر است.
چطور می شود از ابتلا به فشار خون پیشگیری کرد؟
این متخصص زنان، درباره راهکارهای پیشگیری از ابتلا به فشار خون بالا خاطرنشان کرد: در برخی موارد به طور ناگهانی فشار خون بارداری اتفاق می افتد و قابل پیشگیری نیست اما به طور کلی فاکتورهایی مانند وزن، دیابت و فشار خون مزمن باید کنترل شود و سپس اقدام به بارداری صورت گیرد.
وی درباره نوع تغذیه و رابطه آن با کنترل فشار خون هم یادآور شد: مصرف کلیسم به اندازه کافی در مادران باردار توصیه می شود چرا که دیده شده در مادرانی که میزان کلسیم دریافتی آنان از طریق تغذیه کم بوده احتمال فشار خون بیشتر بوده است. همچنین در مادرانی که مقدار منیزیم آنان پایین بوده احتمال ابتلا به فشار خون بیشتر است.
پیروان افزود: به همین دلیل به مادران باردار توصیه می شود که در دوران بارداری، مصرف اندازه میوه و سبزیجات به عنوان منبع منیزیم و لبنیات به عنوان منبع کلسیم را در برنامه غذایی خود بگنجانند. ضمن اینکه فراموش نکنیم حتما تلاش کنند قبل از اقدام به بارداری وزن مناسب را پیدا کرده باشند تا احتمال ابتلا به فشار خون بارداری کمتر شود.
تاثیر کرونا بر جنین داخل شکم چگونه است؟
در مدت بارداری قرارهای ملاقات متعدد با پزشک یا ماما جزو الزامات سلامتی مادر و جنین است. برخی از ویزیتها میتوانند از طریق تماس تلفنی یا ویدئویی انجام شوند و پزشک یا ماما میتوانند با در نظر گرفتن شرایط، در این مورد تصمیمگیری کنند. اگر مشکلی در دوران بارداری رخ داد، نباید در تماس با پزشک یا ماما تردید شود. مطالعات نشان میدهد که زنان باردار با کووید-۱۹ در مقایسه با زنان در همان سن که باردار نیستند، بیشتر بیمار نمیشوند. زنان با مشکلات بهداشتی دیگر، به ویژه مشکلات ریوی، فشار خون بالا، دیابت یا HIV بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری قرار دارند. اکثریت خانمهای باردار سالم با تست مثبت در منزل تحت نظر قرار میگیرند. ولی با بدتر شدن علائم باید سریعاً به پزشک مراجعه کنند. در صورت بدتر شدن علائم، رسیدگی ِسریع بهترین کار برای ممانعت از مشکلات جدی برای مادر یا بارداری است. ممکن است به توصیه پزشک اقدام به انجام X ray شود. بعضی اوقات درمان زنان بارداری که خیلی بیمار هستند، ضروری است. مادرانی که دچار بیماری شدید و به ناچار در بیمارستان بستری میشوند، بیشتر احتمال دارد که وارد مراحل زایمان شوند. به همین دلیل باید به دقت تحت نظر باشند. درصورتیکه تب دارید، استامینوفن یا پاراستامول از داروهای ایمن در بارداری است. شواهدی در دست نیست که نشان دهد کووید-۱۹ سبب افزایش نقصهای مادرزادی میشود. تب ِبالا در حوالی هفته ششم بارداری یا چهار هفته بعد از لقاح، ممکن است با افزایش خطر مشکلات در مغز و ستون فقرات جنین همراه باشد. این مختص کووید-۱۹ نیست و با هر علتی که تب ایجاد کند، دیده میشود. حدود دو زن از هر هزار زن با تب در اوایل بارداری در مقابل یک زن در هر هزار زنی که در اوایل بارداری تب نداشتهاند، میتوانند نوزادانی با این مشکلات داشته باشند. برای بررسی این نوع مشکلات، انجام سونوگرافی در هفته ۱۸ تا ۲۲ بارداری توصیه میشود. بعضی مطالعات با ویروسهای مشابه نشان دادهاند که ممکن است کودک بعد از ابتلا به عفونت مشابه با کووید-۱۹ به خوبی رشد نکند. اکثر افراد صاحبنظر حداقل یک سونوگرافی ۲ تا ۴ هفته پس از پایان عفونت را توصیه میکنند تا از رشد مناسب کودک اطمینان حاصل کنند. همچنین توصیه میشود تا سونوگرافیهای مرتب، حداقل هر چهار هفته در طول بارداری برای پایش رشد جنین ادامه پیداکند. در مطالعهای که بر روی نوزدان ۹ خانم علامتدار مبتلا به ویروس انجام شد، مشخص شد که در نمونههای پشت حلق هیچ یک از نوزدان ویروس کرونا وجود ندارد. همچنین در مایع آمنیوتیک و شیر این مادران نیز ویروس یافت نشد. در مطالعه دیگری که در آمریکا روی نوزدان ۳۸ خانم باردار مبتلا به کووید-۱۹ انجام شد، تست هیچ یک از نوزادان مثبت نبود. تاکنون آمارها نشاندهنده خطر کم ابتلای جنین به این ویروس از مادر مبتلا بوده است. کنترل علائم و درمان عفونت ویروسی حاد، مستلزم مصرف داروهایی است که میتواند برای جنین عوارضی به دنبال داشته باشد. باید توجه داشت که اگرچه علائم این بیماری در بارداری خفیف تا متوسط گزارش شده است. گروه کوچکی از بیماران اما بهویژه در سه ماهه سوم بارداری ممکن است به نوع شدید بیماری مبتلا شوند. بنابراین خانمهای باردار باید کاملاً به موازین پیشگیرانه و محافظتی پایبند باشند.
اختلال خواب احتمال ابتلا به کووید ۱۹ شدید را افزایش می دهد
نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد افراد مبتلا به آپنه انسدادی خواب (نوعی اختلال خواب) در معرض خطر بیشتر ابتلا به کووید۱۹ هستند.
همچنین محققان مؤسسه تحقیقاتی کایسر کالیفرنیا دریافتند که هرچه بیماران بیشتر از ماسک فشار هوای مداوم (CPAP) هنگام خواب استفاده کنند، خطر ابتلای شأن به کووید ۱۹ بیشتر میشود.
در این مطالعه، محققان دادههای حدود ۸۲ هزار بیمار مبتلا به اختلالات خواب را بررسی کردند. از بین این تعداد، حدود ۱۵۰۰ نفر تست کووید ۱۹ شأن مثبت بود که ۲۲۴ نفرشان در بیمارستان بستری شدند و ۶۱ نفرشان در بخش ICU بستری شده یا فوت کردند.
یافتهها نشان داد آپنه خواب درمان نشده با نرخ بالاتر ابتلاء به کووید ۱۹ مرتبط است.
این مطالعه همچنین چاقی و وجود بیشتر بیماریهای مزمن را با نرخ بالاتر عفونت کووید ۱۹ مرتبط دانست.
به گفته محققان، هم فاکتورهای بیولوژیکی و هم رفتاری در رابطه بین آپنه خواب و خطر ابتلاء به کووید ۱۹ دخیل هستند.
آپنه خواب، وقفه تنفسی در خواب است که با توقف یا کاهش تنفس در هنگام خواب، فرد همراه با تنگی نفس از خواب می پرد.
زنان ۹ برابر مردان دچار بیماری لوپوس میشوند
رئیس هیات مدیره انجمن حمایت از بیماران لوپوس:
رئیس هیات مدیره انجمن حمایت از بیماران لوپوس با بیان اینکه زنان تقریبا ۹ برابر مردان دچار بیماری لوپوس میشوند، گفت: درمان این بیماری باید به سرعت انجام شود تا سایر ارگانهای بدن از جمله قلب، کلیه و ریه را درگیر نکند.
سیده طاهره فائزی به مناسبت فرارسیدن دهم ماه می که به روز جهانی لوپوس نامگذاری شده، بیماری لوپوس را جز دسته بیماران خودایمن دسته بندی کرد و اظهار داشت: خودایمن یعنی سیستم ایمنی فرد به جای اینکه علیه عوامل بیرونی مانند میکروب ها و ویروس ها فعال شوند و آنها را از بین ببرند، علیه سلول های بدن فعال می شوند.
وی توضیح داد: علت این امر هنوز نامشخص است اما شواهدی مانند شرایط محیطی خاص مانند نور خورشید، عوامل عفونی، برخی ویروس ها، استرس و غیره عامل بروز خودایمنی می شود. همچنین وجود یکسری عوامل ناشناخته در فردی که هم از نظر ژنتیکی مستعد است و هم سیستم ایمنی ضعیفی دارد می تواند تغییراتی در ژن ها ایجاد کند یعنی ژن های خودایمنی که در بدن همه وجود دارد اما نباید فعال باشند را در شرایط محیطی خاصی فعال می کند و حالت اپیژنتیک یا ورای ژنتیک بوجود می آورد.
چه جنس و سنی بیشتر درگیر بیماری لوپوس می شوند؟
فوق تخصص روماتولوژی در پاسخ به اینکه این بیماری در چه جنس و سنی بیشتر بروز می کند، تصریح کرد: زنان از سن ۱۵ تا ۴۵ سال بیشترین افراد درگیر این بیماری هستند زیرا که سن باروری است و نقش عوامل هورمونی که سیستم ایمنی را بیشتر تحریک می کند. در فردی که سیستم ایمنی ضعیف تری دارد خودایمن ها سریعتر فعال می شوند و باعث بروز بیماری می شود.
فائزی یادآور شد: زنان تقریبا ۹ برابر مردان دچار این بیماری می شوند. عوامل مختلفی باعث این امر شده که یکی از آنها ترشح هورمون استروژن و دیگری فعال بودن ژن هایی که در این بیماری نقش دارند در کروموزم های ایکس غیرفعال است.
علایم بیماری لوپوس چیست؟
رییس هیات مدیره انجمن حمایت از بیماران لوپوس درباره علایم این بیماری با تاکید بر اینکه طیف وسیعی دارد، تصریح کرد: این علایم ممکن است به صورت خفیف و به تدریج بقیه ارگان ها را درگیر کند یا اینکه شدید و با درگیری چندین ارگان شروع شود. اما به طور کلی در زنان جوان با علایمی همچون دردهای مفصلی در صبح ها، احساس خشکی مفصلی، درد و تورم در مفاصل زانوها، حساس شدن نسبت به نور خورشید، التهاب و قرمزی پوست بروز می کند که نسبت به افراد عادی غیرعادی تر و ماندگارتر است.
فائزی ادامه داد: التهاب و نقش پروانه ای شکل روی گونه ها و همه بینی از دیگر علایم این بیماری است که به همین دلیل نشانه و سمبل لوپوس پروانه است. ضمن اینکه زخم دهان، درگیر کردن پرده های اطراف قلب و ریه، احساس درد در قفسه سینه با نفس کشیدن و سرفه، افزایش فشار خون و درگیری کلیه و تشنج و نارسایی قلبی در موارد شدیدتر شدن این بیماری بروز می کند.
وی افزود: اگر خانم جوانی همزمان دچار ریزش مو، دردهای مفصلی، التهابات پوستی و زخم های دهانی شود باید هر چه سریعتر نسبت به درمان اقدام کند تا از درگیر شدن ارگان های مهم بدن مانند کلیه قلب و ریه پیشگیری شود اما متاسفانه یکی از مشکلات ما با این بیماران این است که وقتی در یک دوره درمان، پوست و دردهای مفصلی بهبود می یابد درمان را قطع می کنند در حالیکه باید پیگیر درمان باشند.
استادیار مرکز تحقیقات روماتولوژی با تاکید بر اینکه درمان و کنترل قطعی برای این بیماری وجود ندارد، گفت: اما می توان این بیماری را بر اساس شدت و حدّت و اینکه کدام ارگان بدن را درگیر کرده، با دارو کنترل و مریض را بدون علامت کرد تا مانند افراد عادی زندگی کند.
چند توصیه به زنانی که با وجود بیماری لوپوس قصد بارداری دارند
فائزی با یادآوری اینکه در دوران بارداری به دلیل افزایش تغییرات هورمونی، این بیماری اندکی فعالتر می شود، تاکید کرد: کسی اجازه بارداری دارد که حتما ۶ ماه یا یکسال قبل بیماری او خاموش شده باشد و تحت درمان داروهایی باشد تا با مجوز پزشک بتواند باردار شود.
وی ادامه داد: این بیماری باعث ترشح یکسری آنتی بادی می شود که ممکن است باعث سقط جنین شود پس حتما مادران پیش از بارداری، یکسری تست هایی انجام دهند. همچنین این مادران باید در دوران بارداری تحت کنترل یک روماتولوژیست و یک متخصص زنانی که فوق تخصص بارداری پرخطر دارد، باشند. هستند.
چه تعداد افراد در کشور درگیر این بیماری هستند؟
رئیس هیات مدیره انجمن حمایت از بیماران لوپوس در پاسخ به این پرسش که چه تعداد افراد در کشور درگیر این بیماری هستند، خاطرنشان کرد: آمار کشوری که دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام داده، نشان می دهد از هر ۱۰۰ هزار نفر، ۶۰ نفر درگیر این بیماری هستند و در حال حاضر تعداد بیماران ثبت نام شده در انجمن ۱۳۰۰ نفر هستند.
وی افزود: نمی توان گفت در کدام منطقه ایران این بیماری شایع تر است اما با توجه به آمار دانشگاه علوم پزشکی که در شهرهای تهران، یزد، کردستان و زاهدان صورت گرفته، شیوع این بیماری در زاهدان بیشتر است.
فائزی به شهروندان توصیه کرد: از نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید و مرتب ضدآفتاب بزنید. در ساعتی که آفتاب شدیدتر است کمتر تردد کنید. رعایت بهداشتی بخصوص در هنگام حضور در مناطق شلوغ به شدت توصیه می شود. از استرس و اضطراب جلوگیری کنید چرا که هم باعث شروع بیماری لوپوس و هم باعث شدت گرفتن آن می شود.
رئیس هیات مدیره انجمن حمایت از بیماران لوپوس یادآور شد: سعی کنید زندگی سالم همراه با ورزش و تغذیه مناسب و رعایت نکات بهداشتی داشته باشید.
وی به خانواده های بیماران لوپوسی هم توصیه کرد: به دلیل اینکه این افراد هم ممکن است مستعد این بیماری باشند باید فضای خانه را آرام کنند و ورزش و تغذیه مناسب را رعایت کنند تا از ابتلای بقیه افراد خانواده پیشگیری شود.
فائزی خاطرنشان کرد: پیش از این، عمر بیماران لوپوسی کوتاه بود اما در حال حاضر با کنترل کردن بیماری، آمار فوت در اثر این بیماری کاهش یافته است. در انجمن هم با آگاهی دادن به بیمار و خانواده او، تلاش شده علاوه بر کنترل بیماری، درمان به موقع انجام شود.
در تقویم رسمی جهان، دهم ماه می مصادف با بیستم اردیبهشت به روز جهانی لوپوس نامگذاری شده است. هدف از روز جهانی لوپوس، آشنایی با ماهیت واقعی این بیماری و آگاهی از تمامی اقداماتی است که میتوان برای یک فرد مبتلا به لوپوس انجام داد، چرا که درمان این بیماری در وهله نخست نیازمند آموزش و تحقیق است و عموم مردم میتوانند نقش بسزایی در این زمینه ایفا کنند.
این کمکها با افزایش آگاهیرسانی در شبکههای گسترده اجتماعی و اجرای برنامههای خیریه برای جمعآوری کمکهای نقدی به منظور کمک به انجمن لوپوس انجام میگیرد. باتوجه به جهانی بودن بیماری لوپوس، در سال ۲۰۰۴ یک روز مشخص توسط «سازمان لوپوس کانادا» برای مبازره با آن تعیین شد.
نکات تغذیهای مهم در دوران بارداری
یکی از مهمترین وظایف خانمها در دوران بارداری حفظ سلامتی خود و جنینشان است این مهم با داشتن تغذیه سالم در این دوران و انتخاب صحیح در مواد غذایی میسر خواهد شد و به بهبود رشد و تکامل جنین کمک میکند.
بر خلاف تصور خیلی از افراد که فکر میکنند در دوران بارداری باید انرژی فراوانی دریافت کنند، دریافت کالری شما باید روزانه بهطور متوسط ۳۰۰ کالری بیش از آنچه که قبل از بارداری مصرف میکردید، باشد. هرچند که ممکن است در ماههای اول بارداری حالت تهوع و ویار برای شما مشکلاتی ایجاد کند، سعی کنید رژیم متعادلی داشته باشید و ویتامینهای مورد نیاز دوران بارداری را دریافت نمایید.
– برای دریافت مواد مغذی مورد نیاز، از انواع غذاها استفاده کنید. مصرف روزانه ۶ تا ۱۱ واحد نان و غلات، ۲ تا ۴ واحد میوه، ۴ واحد یا بیشتر سبزیجات، ۴ واحد لبنیات و ۳ واحد از منابع پروتئینی (گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخممرغ یا مغز دانهها) توصیه میگردد. مصرف چربی و شیرینی را به حداقل برسانید.
– غذاهایی با فیبر بالا مانند برنج، ماکارونی، غلات و نانهای سبوسدار و نیز میوهها و سبزیجات را انتخاب نمایید.
– مطمئن شوید ویتامینها و املاح کافی را از رژیم روزانه خود دریافت میکنید. به منظور اطمینان از دریافت ویتامینها و املاح کافی، هر روز مکمل ویتامینهای مورد نیاز دوران بارداری را دریافت نمایید، انتخاب مکمل غذایی را با مشورت پزشک خود انجام دهید.
– در دوران بارداری بهطور روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ میلیگرم کلسیم از رژیم خود دریافت نمایید. به این منظور روزانه حداقل ۴ واحد لبنیات و منابع غذایی کلسیم بخورید. بهترین منابع کلسیم لبنیاتی مثل شیر، ماست، پنیر، کشک و قره قوروت و نیز غذاهای دریایی است. سایر منابع کلسیم شامل: سبزیجات برگ سبز، کشمش، بادام، پسته، بادام زمینی و گردو است.
برای اطمینان از دریافت ۲۷ میلیگرم آهن در روز، حداقل روزانه ۳ واحد از غذاهای غنی از آهن را مصرف کنید. غذاهای غنی از آهن عبارتند از: گوشت قرمز، ماهی، مرغ، زرده تخممرغ، سبزیهای دارای برگ سبز تیره مثل اسفناج تازه و جعفری، حبوبات مثل عدس و لوبیا، دانههای روغنی، خشکبار مثل انواع برگه، برگه آلو و هلو و زرد آلو، توت خشک، انجیر خشک و کشمش.
– زنان باردار روزانه ۷۰ میلیگرم ویتامین C نیاز دارند. بنابراین حداقل یکی از منابع خوب ویتامین C را در روز مصرف کنید. ویتامین C در سبزیجات و میوههای تازه و بیشتر در مرکبات (پرتقال، گریپفروت، انواع لیمو و نارنگی)، کیوی، انواع توت، گوجهفرنگی، فلفل دلمهای، هندوانه، طالبی، توتفرنگی، سیبزمینی و سبزیجات برگ سبز مثل کلم بروکلی موجود است.
– روزانه حداقل یکی از منابع خوب اسید فولیک را دریافت نمایید. منابع غنی از اسید فولیک عبارتند از: مخمر (ماءالشعیر)، حبوبات پخته (مانند انواع لوبیا و نخود)، سبزیجات برگ سبز تیره مانند اسفناج پخته، گوشت گوساله، جوانه گندم خام، کاهو، آبپرتقال، کلم، زرده تخممرغ و موز. هر خانم باردار روزانه حداقل به ۰/۴ میلیگرم اسیدفولیک نیاز دارد تا از بروز نقص لوله عصبی در جنین (اسپینا بیفیدا) پیشگیری کند.
– روزانه حداقل یکی از منابع خوب ویتامین A را دریافت نمایید. منابع غنی از ویتامین A عبارتند از: جگر، هویج، کدو حلوایی، طالبی، زردآلو، آب کدو، شلغم، چغندر، کلم بروکلی، گریپفروت، اسفناج و سایر سبزیجات سبز تیره و برگی شکل، شیر، زرده تخممرغ.
البته در مورد مصرف جگر و آب هویج که دارای مقدار زیادی ویتامین A هستند، حتماً با پزشک خود مشورت کنید، زیرا دریافت اضافی ویتامین A (بیش از ۱۰۰۰ واحد بینالمللی در روز) ممکن است با ناهنجاریهای جنینی در ارتباط باشد.
غذاهایی را که باید زنان باردار از آنها اجتناب کنند
– در طول بارداری از مصرف الکل اجتناب کنید. مصرف الکل با زایمان زودرس، عدم رشد ذهنی، نقصهای مادرزادی و وزن کم هنگام تولد مرتبط میباشد.
– مصرف کافئین را به کمتر از ۳۰۰ میلیگرم در روز محدود نمایید. میزان کافئین در نوشیدنیهای متنوع، به دانهها و برگهای استفاده شده و چگونگی آمادهسازی آنها وابسته میباشد. فنجانی با گنجایش ۲۲۴ گرم قهوه، بهطور میانگین حاوی ۱۵۰ میلیگرم کافئین میباشد، درحالیکه همین میزان چای سیاه حدود ۸۰ میلیگرم کافئین دارد. به خاطر داشته باشید محتوای کافئین یک قالب شکلات برابر یک چهارم فنجان قهوه میباشد.
– استفاده از ساخارین (قند مصنوعی) در طول بارداری شدیداً منع میگردد، زیرا میتواند از جفت عبور کرده و در بافتهای جنین باقی بماند. اما استفاده از سایر شیرین کنندههای مصنوعی در طول بارداری، چنانچه مورد تأیید و استاندارد باشد، بلامانع است.
– میزان کل چربی رژیم را به ۳۰ درصد یا کمتر از کل کالری روزانه کاهش دهید. مثلاً فردی که روزانه ۲۰۰۰ کیلوکالری انرژی دریافت میکند، میتواند ۶۵ گرم چربی یا کمتر در روز مصرف کند.
– دریافت کلسترول را به ۳۰۰ میلیگرم یا کمتر در روز محدود کنید.
– از مصرف پنیرهایی که پاستوریزه نیستند خودداری کنید، زیرا ممکن است سبب عفونت گردند. اما میتوانید از پنیرهای پاستوریزه و فرآوری شده و یا ماست استفاده نمایید.
– از مصرف غذاهای دریایی خام بهخصوص میگو اجتناب کنید.
برخی از مشکلات دوران بارداری
در طول بارداری ممکن است حالت تهوع صبحگاهی، اسهال، یبوست یا حتی سوزش سر دل داشته باشید. لذا به این پیشنهادات توجه نمایید:
– حالت تهوع صبحگاهی: قبل از اینکه از رختخواب بلند شوید، مقداری بیسکویت ترد بخورید. غذای خود را طی چندین وعده در روز و بهصورت کمحجم دریافت نمایید. از مصرف غذاهای پرچرب و سرخشده اجتناب کنید.
– اسهال: غذاهای حاوی پکتین و صمغ (دو نوع فیبر غذایی) مانند پوره سیب، موز، برنج سفید، آرد جو، نان گندم تصفیهشده را بخورید، زیرا به جذب آب کمک میکنند.
– یبوست: میزان زیادی از سبزیجات و میوههای تازه بخورید. همچنین ۶ تا ۸ لیوان در روز آب بنوشید.
– سوزش سر دل: غذای خود را طی چندین وعده در روز و بهصورت کمحجم بخورید. قبل از خوردن وعده غذاییتان، شیر بنوشید. مصرف نوشیدنیها و غذاهای حاوی کافئین را کاهش دهید.
ورزش در بارداری
ورزش منظم به شما کمک میکند تا تغییرات جسمانی بارداری را تحمل کنید، به زایمان راحت و پیشگیری از عوارض بعد از زایمان کمک میکند، سطح انرژی شما را بالا میبرد و سلامت شما را بهبود میبخشد. ورزش همچنین با بالا بردن استقامت و کشش عضلات، شما را برای زایمان آماده میکند و بهبود پس از زایمان را سرعت میبخشد. به اغلب زنان باردار، حداقل ۳۰ دقیقه ورزش متوسط در اکثر روزهای هفته توصیه میشود. اما حتی زمان و دفعات کمتر نیز، به آمادگی در زایمان و تناسباندام شما کمک میکند.
پیادهروی، ورزش مناسبی برای شروع میباشد. این ورزش شرایط هوازی متوسطی با حداقل فشار بر مفاصل را ایجاد میکند. ورزشهای قدرتی نیز تا زمانی که وزنه سنگین بلند نمیکنید، مناسب هستند. البته در همه موارد باید با پزشک خود برای انتخاب نوع و شدت ورزش مشورت نمایید.
در سه ماهه اول بارداری، اکثر زنان نیازی به افزایش وزن ندارند، این خبر خوبی برای خانمهایی است که حالت تهوع صبحگاهی دارند. در ماههای اول بارداری، نیاز به افزایش وزن کمی دارید که با دریافت ۱۵۰ تا ۲۰۰ کالری اضافی در روز برطرف میشود؛ این میزان کالری اضافی را میتوان با داشتن اشتهایی طبیعی و دریافت ۵/۱ لیوان آبپرتقال یا نصف لیوان ماست کم چرب تأمین کرد. افزایش وزن در سه ماهه دوم و سوم بهخصوص چنانچه کموزن هستید، حائز اهمیت است. در این دوران باید هر ماه ۵/۱ تا ۲ کیلوگرم وزن اضافه کنید. دریافت ۳۰۰ کالری بیشتر در روز، شما را به این هدف میرساند.
چند توصیه مراقبتهای بارداری در هنگام روزهداری
متخصص و عضو انجمن زنان و مامایی ایران در تشریح مراقبتهای بارداری در هنگام روزه داری گفت: مادر بارداری که قصد روزه گرفتن در سه ماهه دوم بارداری دارد باید در وعده سحر و افطار خوب غذا بخورد تا بدحال نشود و از نظر بدنی هم برای خود و هم برای جنین مشکلی بوجود نیاورد.
سوزان پیروان بر اینکه شرایط بارداری شرایطی خاص است در نتیجه اگر مادر بارداری بخواهد روزه بگیرد حتما باید با پزشک خود هماهنگ باشد، تاکید و خاطرنشان کرد: به طور کلی مادر باردار در شرایطی که دچار تهوع بارداری نباشد و بتواند وعده سحر و افطار غذا بخورد و همچنین در فاصله وعده سحر تا افطار بدحال نشود، می تواند روزه بگیرد.
وی با یادآوری اینکه این شرایط کلی است که باید یک مادر باردار برای روزه گرفتن داشته باشد، افزود: در غیر اینصورت حتما باید با متخصص زنان خود مشورت کند و جویا شود که آیا واقعا شرایط روزه گرفتن دارد یا خیر؟
در چه ماهی از بارداری، روزه داری امکان پذیر است؟
متخصص زنان و مامایی با یادآوری اینکه بسیاری از مقالات تخصصی در این مورد تاکید می کنند که چون ممکن است روزه گرفتن بر جنین اثر بگذارد حتما باید مادر باردار از نظر جسمی آستانه تحمل بالایی داشته باشد تا آن ساعت های گرسنگی و بی آبی را تحمل کند، تصریح کرد: روزهداری مادر باردار در ۳ ماهه سوم توصیه نمیشود چرا که ۵۰ تا ۷۰ درصد انرژی جنین از گلوکز مادر تأمین میشود، بنابراین روزهداری سبب افزایش برداشت از ذخایر چربی و به دنبال آن افزایش ترکیبات کتونی در خون مادر می شود که این ترکیبات از طریق جفت وارد گردش خون جنین شده و به سیستم عصبی او آسیب می رساند.
وی ادامه داد: در ۳ ماهه اول بارداری هم مادرانی که ویار دارند، میل به غذا نداشته، دچار حالت تهوع شدید، افت فشار و کمبود قند هستند نباید روزه بگیرند. همچنین مادر بارداری که دارای فشار خون بارداری یا دیابت یا بیماری قلبی است روزه داری برای او مناسب نیست اما در شرایط دیگر باید از نظر بدنی کاملا در تعادل به سر ببرد تا نوزاد سالمی به دنیا آورد.
پیروان با یادآوری اینکه ضعف بدنی ناشی از روزه آسیبی به جنین در سه ماهه دوم نمی زند اما در صورت نداشتن تغذیه مناسب، جفت کوچکتر می شود، توصیه کرد: پس مادر بارداری که قصد روزه گرفتن دارد باید در وعده سحر و افطار خوب غذا بخورد تا بدحال نشود و از نظر بدنی هم برای خود و هم برای جنین مشکلی بوجود نیاورد.
اصول تغذیه ای مناسب مادر باردار روزه دار چیست؟
عضو انجمن زنان و مامایی ایران، با تاکید بر اینکه مادر باردار همانند سایر افراد روزه دار باید اصول افطار کردن را رعایت کند، خاطرنشان کرد: هنگام افطار و به اصطلاح باز کردن روزه، باید یکسری مواد مغذی سبک را مصرف کند تا به دستگاه گوارش آسیب نرسد و وقتی میزان قند خون افزایش یافت شروع به خوردن های بعدی کند.
وی با بیان این موضوع که تغذیه حتی در حالت غیر روزه داری در یک مادر باردار با فرد عادی فرق خاصی ندارد و فقط مادران باردار در ماه های آخر نیاز بیشتری به انرژی دارند و باید یک وعده به وعده های غذایی اضافه کنند، تصریح کرد: مادر باردار روزه دار باید مقدار مناسبی از پروتئین به صورت شیر، ماست یا گوشت مصرف کند. همچنین مصرف میوه و سبزیجات حتما مصرف کنند.
پیروان با اشاره به اینکه مادر باردار باید در وعده افطار و سحر مایعات کافی به بدن برساند، تصریح کرد: رژیم غذایی برای زنان باردار سالم روزهدار باید بهگونهای باشد که خوراکیهای شیرین مفید و مغذی نظیر خرما به ویژه هنگام افطار و سحر به میزان بیشتری در آن وجود داشته باشد.
وی تاکید کرد: در اوایل بارداری، مادر باردار دو نفر محسوب نمی شود اما در ماه های آخر مادران باردار باید یک وعده بیشتر از افراد عادی مصرف کنند اما اینطور نیست که چند وعده بیشتر بخورند.
ورزش برای مادر باردار روزه دار توصیه می شود؟
عضو انجمن زنان و مامایی ایران در پاسخ به اینکه ورزش برای مادر باردار توصیه می شود یا خیر؟ توضیح داد: تحرک مادر باردار نباید در ماه رمضان زیادی و افراط گونه باشد چرا که قرار نیست مایعات و انرژی کافی به بدن او برسد.
پیروان تاکید کرد: ورزش باعث تعریق و عطش فراوان می شود در نتیجه همزمانی آن با روزه گرفتن، فشار را بر روی مادر باردار دو برابر می کند پس اگر شرایط بدنی این مادران اجازه می دهد روزه بگیرند هرگز ورزش نکنند.
گیاه نعناع و فواید مصرف آن در ماه مبارک رمضان
پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی اعلام کرد؛
خواص گیاه نعناع Menta از روزگـاران قـدیم شـناخته شده و امـروزه هـم از عصـاره، بـرگ و اسـانس آن در طـب سنتی و در صنایع غذایی (به عنوان یک عامل طعم دهنـده ) و نیز در ساخت مواد آرایشی استفاده میشود. بیشـترین ماده موثر در اسانس نعنـاع منتـول نـام دارد.
مهندس سارا قزلباش، کارشناس این پژوهشکده با اشاره به اینکه درماه مبارک رمضان بدن به دلیل شرایط متفاوت با ایام دیگر با کمبود آب مواجه است و جبران این کمبود ، با برخی سبزیجات مانند نعناع گزینه ی مناسبی است، اظهار کرد: نعناع یکی از بهترین گیاهان دارویی برای روزه داران است.
وی عنوان کرد: در ماه مبارک رمضان به علّت تغذیهی نادرست و کم تحرکی، اکثر افراد دچار یبوست می گردند. نعناع فیبر فراوانی دارد به همین دلیل یبوست را بهبود می بخشد. همچنین پوست صورت، در ماه رمضان به علّت کم آبی بدن، خواب ناکافی و تغذیه ی نادرست، دچار خشکی و آکنه می شود. نعناع، در کاهش التهاب پوست موثر است.
قزلباش خاطرنشان کرد: در طـب سـنتی از نعنـاع بـه عنـوان مقـوی معده، بادشکن، ضد درد، ضد تشـنج، آرام کننـده اعصـاب استفاده میشود. همچنین تحقیقات نشان داده است که اسانس نعناع از طریق کـاهش اسپاسـم عضـلات صـاف گـوارش منجـر بـه کـاهش درد در ناحیـه شـکم مـی شـود .
این کارشناس پژوهشکده افزود: عصاره آبی گیاه نعناع دارای خواص ضد دردی و ضد التهابی است و می تواند جایگزین مناسبی برای داروهای شیمیایی ضد دردی و ضد التهابی باشد. همچنین روغن نعناع اثر ضد باکتریای قوی داشته که می توان اثر آن را با اثر آنتی بیوتیک جنتامایسین برابر دانست .
وی تاکید کرد: این گیاه سرشار از بتاکاروتین و ویتامین C است و در بهبود آکنه و نرمی پوست موثر واقع میشود. همچنین خاصیت ادرارآور دارد و با به کارانداختن کلیه ها، سموم را از بدن دفع می کند.