دسته: سلامت
قرصها و پودرهای لاغری عطاریها بیخطر نیستند/ هیچ روش سالمی برای کاهش وزن سریع و بدون عارضه وجود ندارد
دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در پاسخ به یکی از باورهای نادرست تغذیهای اعلام کرد: برخلاف تصور عمومی، قرصها و پودرهای لاغری یا چاقی که در عطاریها یا برخی سایتها عرضه میشوند، بیضرر نیستند و میتوانند عوارض جدی و حتی جبرانناپذیری برای مصرفکنندگان ایجاد کنند.
بر اساس اعلام دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در سالهای اخیر بهدلیل نگرانی از عوارض برخی داروهای شیمیایی و وجود تبلیغات گسترده درباره «گیاهی بودن» محصولات لاغری، بسیاری از مردم داروهای کاهش وزن را بدون نسخه و از عطاریها تهیه میکنند؛ درحالیکه این تصور که محصولات گیاهی همیشه سالم و بدون عارضهاند، کاملاً نادرست است.
دفتر بهبود تغذیه جامع وزارت بهداشت تاکید کرد: بخش قابل توجهی از قرصهای لاغری فاقد مجوز که در عطاریها فروخته میشوند، ترکیبی از چند ماده ناشناخته هستند؛ برخی از آنها حتی از مواد شبهآمفتامین و شبهاکس ساخته شدهاند که یکی از عوارضشان کاهش وزن است. این ترکیبات بهشدت اعتیادآور بوده و میتوانند موجب تحلیل عضلانی، اختلالات قلبیـعروقی، شوک، مشکلات گوارشی، افزایش فشارخون و انواع اختلالات روانی شوند.
دفتر بهبود تغذیه جامعه همچنین هشدار داده است که حتی محصولاتی که با عنوان «کاملاً گیاهی» فروخته میشوند نیز به دلیل نبود نظارت آزمایشگاهی، نامشخص بودن دوز مواد و احتمال تداخل با سایر داروها میتوانند سلامت مصرفکننده را تهدید کنند.
در این گزارش تأکید شده است: هیچ روش سالم و علمی برای کاهش وزن سریع و بدون عارضه وجود ندارد و مردم باید برای درمان چاقی یا لاغری غیرطبیعی تنها از طریق پزشکان و متخصصان تغذیه اقدام کنند.
داغی کف پا در شب؛ نشانهای از اختلال عصبی یا متابولیک
فوق تخصص جراحی پا و مچ پا با تأکید بر اینکه داغی کف پا یا سندروم سوزش پا یکی از علائم شایع اختلالات عصبی و متابولیک است، گفت: این عارضه معمولاً با احساس سوزش، گرمی، گزگز یا درد تیز در کف پا همراه است و در بسیاری از بیماران، شدت علائم در شب افزایش مییابد.
دکتر علیرضا موسویان، فوق تخصص جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه گرمی محیط رختخواب، گشاد شدن عروق پوستی برای دفع حرارت، توجه بیشتر مغز به پیامهای عصبی هنگام استراحت و تغییرات هورمونی از عوامل تشدیدکننده این حالت در شب هستند، گفت: در بیماران مبتلا به دیابت، افزایش مزمن قند خون موجب تخریب تدریجی رگهای کوچک تغذیهکننده اعصاب شده و در نهایت باعث مرگ سلولهای عصبی و انتقال نادرست پیامهای عصبی میشود
وی تأکید کرد: در صورت بروز احساس داغی کف پا، افراد بهویژه مبتلایان به دیابت یا دارای سابقه خانوادگی این بیماری باید فوراً سطح قند خون خود را کنترل کرده و برای ارزیابی دقیق عملکرد اعصاب به پزشک مراجعه کنند.
این عضو هیأت علمی با اشاره به سایر علل نوروپاتی گفت: کمبود ویتامینهای گروه B بهویژه B12 و فولات، مصرف طولانیمدت الکل، بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس و گیلنباره و همچنین تماس طولانی با مواد سمی صنعتی از علل مهم بروز سندروم سوزش پا هستند.
وی افزود: اگر علل عصبی رد شود، باید دلایل متابولیک مانند کمبود ویتامینها، کمکاری تیروئید، کمخونی شدید و نارسایی کلیوی بررسی شود؛ زیرا هر یک از این اختلالات میتواند با کاهش اکسیژنرسانی یا تجمع سموم در بدن، موجب داغی و سوزش کف پا شود.
موسویان با اشاره به اینکه در برخی موارد علت داغی کف پا به عوامل محیطی و موضعی محدود میشود، گفت: پوشیدن کفشهای تنگ و نامناسب، ایستادن طولانیمدت و عفونتهای قارچی موسوم به پای ورزشکار که با خارش، بوی نامطبوع و سوزش همراه است از جمله این عوامل هستند.
وی همچنین به بیماری نادر اریتروملالژیا اشاره کرد و افزود: در این بیماری ناهنجاریهای عروقی موجب افزایش جریان خون در پاها شده و باعث قرمزی، تورم و گرمای شدید میشود.
این فوق تخصص جراحی پا و مچ پا درباره علائم هشداردهنده گفت: اگر داغی کف پا همراه با بیحسی، ضعف عضلانی، زخم بدون درد یا تشدید ناگهانی علائم بروز کند، بیمار باید فوراً به پزشک مراجعه کند؛ زیرا این نشانهها میتوانند بیانگر پیشرفت آسیب عصبی و خطر بروز عوارض جدی باشند.
موسویان با اشاره به اینکه روشهای خانگی تنها نقش تسکینی موقت دارند، به اقدامات زیر توصیه کرد: خیساندن پاها در آب خنک (نه آب یخ)، استفاده از کرمهای حاوی منتول، کافور یا ژل آلوئهورا، استفاده از جورابهای نخی، تهویه مناسب در هنگام خواب، بالا نگهداشتن پاها و مدیریت استرس.
وی تأکید کرد: درمان اصلی باید بر اساس علت زمینهای انجام شود و بدون شناسایی علت، استفاده از درمانهای خانگی کافی نیست.
بنابر اعلام وزارت بهداشت، موسویان در پایان خاطرنشان کرد: داغی کف پا بهویژه در هنگام شب علامتی است که نباید نادیده گرفته شود؛ زیرا در بسیاری از موارد اولین نشانه بروز اختلالات عصبی یا متابولیک است. تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع، نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای غیرقابل بازگشت دارد.
سرماخوردگی را با آنتیبیوتیک درمان نکنید
اولین واکنش بسیاری از افراد هنگام بروز علائم سرماخوردگی، مصرف سریع آنتیبیوتیک است. اما آیا این داروها واقعاً میتوانند در بهبود علایم سرماخوردگی کمک کننده باشند و عامل ایجاد بیماری را شکست دهند یا برعکس سلامت فرد را به خطر میاندازند؟
دکتر امید مرادی – متخصص داروسازی بالینی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی شیراز در این باره گفت: عامل اصلی بروز بیماری سرماخوردگی ویروسها هستند. پس از ایجاد بیماری علایمی همانند تب، آبریزش و گرفتگی بینی، احساس خارش در بینی، چشم و دستگاه تنفسی، گلودرد و سرفه در بیمار تظاهر پیدا میکند. به یاد داشته باشیم تنها درصد کمی از عفونتهای دستگاه تنفسی منشأ باکتریایی دارند.
به گفته وی، آنتیبیوتیکهای موجود در داروخانه همانند داروی آموکسی سیلین، پنیسیلین و آزیترومایسین فقط بر باکتریها مؤثرند و هیچ نقشی در درمان عفونتهای ویروسی ندارند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: مصرف بیرویه این داروها نهتنها کمکی به بهبود بیماری نمیکند، بلکه میتواند باعث بروز عوارض جانبی همانند مشکلات گوارشی، واکنشهای آلرژیک، تغییر فلور طبیعی میکروبی بدن و همچنین تداخلات دارویی شود.
کودکان و سالمندان؛ گروههای آسیبپذیر
مرادی با اشاره به اینکه کودکان و سالمندان نسبت به عوارض ناشی از مصرف خودسرانه داروها حساستر هستند، بیان کرد: استفاده نادرست از آنتیبیوتیکها میتواند منجر به بروز عوارض جانبی جدی همانند واکنشهای حساسیتی شدید شود.
خطر مقاومت میکروبی؛ تهدیدی جهانی
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز استفاده بیرویه از آنتیبیوتیکها را عامل اصلی بروز مقاومت میکروبی عنوان کرد و گفت: مقاومت میکروبی، پدیدهای جهانی که درمان بسیاری از عفونتها را دشوار و پرهزینه کرده است.
به گفته مرادی، بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، مقاومت باکتریایی در سال ۲۰۱۹ به طور مستقیم مسئول ۱.۲۷ میلیون مرگ و به طور غیرمستقیم در مرگ ۴.۹۵ میلیون نفر دخیل بوده است. اگر این روند ادامه یابد، عفونتهای سادهای که پیشتر به راحتی درمان میشدند، به تهدیدی مرگبار تبدیل خواهند شد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تصریح کرد: متاسفانه با توجه به پیش بینی های موجود میزان مرگ و میر ایجاد شده به علت بحران مقاومت میکروبی در دنیا رو به افزایش است و این موضوع به عنوان یک عامل جدی تهدید کننده سلامت عمومی جامعه در نظر گرفته می شود.
مرادی یکی از موثرترین راهکارهای بهبود و کنترل این وضعیت را کاهش مصرف بی رویه داروهای آنتی بیوتیکی و عدم مصرف خودسرانه این داروها عنوان کرد
باور غلط درباره تب و گلودرد
وی با اشاره به اینکه بسیاری از مردم تصور میکنند تب و گلودرد ایجاد شده در بیماری سرماخوردگی نیاز به دریافت آنتیبیوتیک دارد و این داروها میتواند این علایم را سریعتر برطرف کند، افزود: در حالی که این علایم اغلب ناشی از عفونتهای ویروسی هستند و مصرف آنتیبیوتیک هیچ تأثیری در بهبود آنها ندارد، کنترل علایم بیمار با استفاده از داروهای رایج در دسترس مانند استامینوفن و فرآوردههای ضدسرماخوردگی براساس راهنمایی پزشک و داروساز توصیه میشوند.
چه زمانی باید آنتیبیوتیک مصرف کنیم؟
وی ادامه داد: مصرف آنتیبیوتیک در درمان بیماریهای باکتریال ایجاد شده بسیار مهم است ولی تنها زمانی توصیه میشود که پزشک معالج تشخیص عفونت باکتریایی را داده باشد و دارو را تجویز کند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: در صورت بروز علایم شدید، عدم بهبود علایم بیماری، یا وجود بیماریهای زمینهای مانند دیابت، بیماری قلبی، تنفسی، کلیوی و کبدی، سرطان و ضعف سیستم ایمنی، مراجعه به پزشک ضروری است.
نقش داروسازان در آموزش عمومی
مرادی نقش داروسازان را در خط مقدم آموزش و اطلاعرسانی عمومی حائز اهمیت دانست و افزود: نظارت دقیق بر تجویز و تحویل داروها یکی از مؤثرترین ابزارهای کنترل مصرف غیرمنطقی آنتیبیوتیک و مقابله با مقاومت میکروبی است.
بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی با تاکید بر اینکه مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک ها در سرماخوردگی نهتنها فایده درمانی ندارد، بلکه سلامت فردی و اجتماعی را تهدید میکند، افزود: مقاومت میکروبی یک بحران جهانی است که بنا بر هشدار سازمان بهداشت جهانی میتواند آینده درمانهای پزشکی را به خطر اندازد، راهکار اصلی، افزایش آگاهی عمومی، تجویز مسوولانه پزشکان و نظارت داروسازان است.
استرس مادران در بارداری موجب تسریع رشد دندانهای نوزاد میشود
یافتههای جدید نشان میدهد استرس مادران در دوران بارداری نه تنها بر سلامت روانی نوزاد، بلکه بر رشد جسمی وی نیز تأثیر میگذارد.
به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه مِدیکال اِکسپرس در گزارشی آورده است:
پژوهشهای جدید نشان میدهد استرس مادران در دوران بارداری میتواند موجب تسریع در رویش دندانهای شیری نوزادان شود. این مطالعه برای اولینبار ارتباط بین سطح هورمون کورتیزول (هورمون استرس) در مادران و زمانبندی رویش دندانهای شیری را نشان میدهد.
براساس مطالعهای که روی ۱۴۲ مادر انجام شده، سطح بالای هورمون کورتیزول مادر ممکن است موجب شود دندانهای شیری نوزاد زودتر رشد کند.
جزئیات مطالعه
پژوهشگران دانشگاه روچستر ۱۴۲ مادر از جوامع محروم را طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ میلادی بررسی کردند. از این مادران در سهماهه دوم و سوم بارداری نمونه بزاق گرفته شد و سطح ۶ هورمون مختلف آنها اندازهگیری شد.
یینگ مِنگ (Ying Meng)، نویسنده مسئول این مطالعه، میگوید: نشان دادیم که سطح بالاتر هورمونهای مرتبط با استرس، بهویژه کورتیزول، در مادر در دوران بارداری با رویش زودتر دندانهای شیری در نوزاد مرتبط است.
یافتههای کلیدی
نوزادان مادرانی که بالاترین سطح کورتیزول را داشتند، در 6 ماهگی، در مقایسه با سایر نوزادان به طور متوسط چهار دندان بیشتر داشتند؛
۱۵ درصد نوزادان در ۶ ماهگی بین یک تا ۶ دندان داشتند؛
۹۷.۵ درصد نوزادان در ۱۲ ماهگی بین یک تا ۱۲ دندان داشتند؛
همه کودکان در ۱۸ ماهگی بین سه تا ۲۰ دندان داشتند.
استرس مادران در بارداری موجب تسریع رشد دندانهای نوزاد میشود
سازوکار تأثیر
کورتیزول ممکن است از چند راه بر رویش دندان تأثیر بگذارد:
تغییر در رشد جنین و سوختوساز مواد معدنی؛
اختلال در تنظیم کلسیم و ویتامین دی (D)؛
تأثیر بر فعالیت سلولهای استخوانساز.
هشدار پژوهشگران
منگ هشدار میدهد: این نتایج شواهد بیشتری است که نشان میدهد استرس پیش از تولد میتواند سرعت پیری زیستشناختی کودکان را افزایش دهد. رویش زودرس دندانها میتواند بهعنوان یک علامت هشداردهنده اولیه برای سلامت کلی کودک باشد.
پرسشهای باقیمانده
پژوهشگران هنوز به دنبال پاسخ به این پرسشها هستند:
کدام هورمونهای مادر دقیقاً مسئول این تغییر هستند؟
رابطه دقیق بین تسریع رویش دندان و پیری زیستشناختی چیست؟
این شتابزدگی درباره سلامت عمومی کودک چه میگوید؟
این مطالعه در نشریه تخصصی مرزهای سلامت دهان و دندان/ Frontiers in Oral Health منتشر شده و میتواند راهگشای تحقیقات آینده در زمینه تأثیر استرس دوران بارداری بر رشد و سلامت کودکان باشد.
دندانقروچه در خواب نشانه چیست؟
برخی از شما شبها بدون اینکه متوجه شوید، دندانهایتان را به هم فشار میدهید. صدای این عادت کوچک، فریادی از استرس و خشم سرکوبشده است که سلامت دهان و ذهن شما را تهدید میکند و پیامدهای پنهان اما جدی دارد.
گاهی شب ها صدای ناگهانی ساییده شدن دندانها بر هم در سکوت اتاق، باعث بیدار شدنتان می شود. برای بسیاری، این صدا تنها علامت یک عادت است، اما حقیقت فراتر از آن است. بر اساس گزارشات مطرح شده در سایتهای Sriramakrishna Hospital، Waterer Dental Care و Teeth Night Guard فشار روانی و عصبانیت روزمره شما میتواند هر شب دندانهایتان را ساییده و سلامت دهان و بدن شما را تهدید کند.
دندانقروچه یا براکسیم پدیدهای است که بسیاری از افراد حتی از وجود آن بیخبر هستند. با این حال، متخصصان تاکید دارند که این عادت نه فقط یک مشکل دندانپزشکی، بلکه یک هشدار آشکار از میزان استرس و فشارهای روانی در زندگی است
ارتباط پنهان بین دندانقروچه و استرس
وقتی ذهن تحت فشار است، بدن نیز واکنش نشان میدهد. ماهیچههای فک اولین جایی هستند که تنشها را جذب میکنند. افراد عموماً هنگام عصبانیت یا اضطراب ناخودآگاه دندانهای خود را فشار میدهند یا میسایند. حتی کسانی که فکر میکنند استرسشان کم است، ممکن است شبها در خواب دندانقروچه داشته باشند.
دندانقروچه پاسخی فیزیکی به استرسهای روانی است
مطالعات دندانپزشکی نشان میدهند که این رفتار نه تنها باعث ساییدگی دندانها میشود، بلکه میتواند منجر به سردرد، درد فک، گوشدرد و حتی اختلالات مفصل گیجگاهی و فکی شود. به بیان دیگر، دندانقروچه یک واکنش فیزیکی به فشار روانی است و میتواند به مرور سلامت جسمی را تحت تأثیر قرار دهد.
محرکهای اصلی خشم و اضطراب چیست؟
مطالعات صورت گرفته نشان میدهد که بین خشم و دندانقروچه ارتباط مستقیمی وجود دارد. هنگامی که فرد احساس خشم شدید میکند، پاسخ بدن شامل افزایش تنش ماهیچهای و فشردن دندانهاست. این واکنش حتی در افرادی که ظاهر آرام دارند نیز مشاهده میشود. متخصصان تاکید دارند که بررسی الگوهای دندانقروچه میتواند نشانهای از مدیریت ناکافی خشم و اضطراب باشد.
دندانقروچه میتواند نشانهای از مدیریت ناکافی خشم و اضطراب باشد
بر اساس تحقیقات، بیشترین فشار روی دندانها در هنگام خواب رخ میدهد، چرا که در این زمان کنترل آگاهانه فرد محدود است و ماهیچههای فک آزادانه عمل میکنند. این موضوع نشان میدهد که دندانقروچه شبانه میتواند نشانهای از فشارهای روانی پنهان باشد که فرد در طول روز متوجه آنها نمیشود.
پیامدهای طولانیمدت دندان قروچه
اگر دندانقروچه درمان نشود، میتواند پیامدها جدی مانند؛ ساییدگی مینای دندان، شکستگی دندان ها، درد مزمن فک و اختلالات مفصلی و … داشته باشد. علاوه بر این، فشار مداوم روی ماهیچههای فک میتواند باعث سردردهای تنشی و حتی اختلال در خواب شود.
متخصصان هشدار میدهند که بیتوجهی به این نشانه میتواند چرخهای از استرس و آسیب جسمی ایجاد کند. هر چه فشار روانی ادامه یابد، شدت دندانقروچه و آسیبهای ناشی از آن بیشتر میشود.
راهکارهای مقابله و پیشگیری از دندان قروچه های عصبی
خبر خوب این است که روشهای مؤثری برای کاهش دندانقروچه وجود دارد. نخستین گام، آگاهی و شناسایی این رفتار است. افرادی که شبها دندانقروچه دارند، میتوانند با مراجعه به دندانپزشک، نایتگارد یا محافظ دهان مخصوص دریافت کنند تا از ساییده شدن دندانها جلوگیری شود.
فشار فک ناشی از دندانقروچه را با مدیتیشن و تمرینهای تنفسی کم کنید
دومین گام، مدیریت استرس و خشم است. تمرینهای آرامسازی، مدیتیشن، ورزش منظم و فعالیتهای ذهنی میتوانند تنشهای روزانه را کاهش دهند و فشار وارد بر ماهیچههای فک را کم کنند.
سومین نکته، اصلاح رفتارهای روزانه است. برخی عادتها، مانند جویدن مدام آدامس یا فشار دادن دندانها هنگام تمرکز، میتواند دندانقروچه را تشدید کند. تغییر این عادات ساده میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند.
دندان قروچه سیگنالی برای اعلام هشدار فشار روانی
دندانقروچه تنها یک عادت نیست بلکه پیامی است که بدن شما برای هشدار درباره فشار روانی میفرستد. این پدیده نشان میدهد که استرس و خشم بدون کنترل، نه فقط ذهن بلکه بدن شما را نیز درگیر میکند. اگر متوجه ساییده شدن دندانها، درد فک، سردردهای مکرر یا اختلال در خواب شدهاید، زمان آن است که به دندانپزشک و متخصص روانشناسی مراجعه کنید. توجه به این هشدارها میتواند سلامت دهان و دندان شما و کیفیت زندگیتان را به شکل چشمگیری بهبود دهد.
سپر دفاعی بدن را با نخوردن این غذاها تقویت کنید
در دنیای امروز که بیماریهای مختلف، از سرماخوردگی ساده گرفته تا بیماریهای مزمن، بخشی از زندگی ما شدهاند، تقویت سیستم ایمنی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. خواب کافی، ورزش و کاهش استرس مهماند، اما کمتر به این فکر میکنیم که چه غذاهایی دفاع طبیعی بدن را ضعیف وچه غذاهایی تقویت میکنند.
در دنیای پرمشغله امروز، بسیاری از ما بدون اینکه بدانیم چه تأثیری روی بدنمان دارد، غذا میخوریم. شیرینیها، نوشابهها، فستفودها و حتی بعضی گوشتهای آماده میتوانند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کنند و باعث شوند بدن در برابر بیماریها آسیبپذیرتر شود. شاید فکر کنید فقط کمخوابی یا استرس سیستم ایمنی را ضعیف میکند، اما حقیقت این است که انتخابهای غذایی روزانه هم نقش بسیار مهمی دارند.
در این مطلب، به شما نشان میدهیم کدام غذاها دشمن پنهان سیستم دفاعی بدن هستند، چه تأثیری بر سلامت شما دارند و چطور با تغییرات ساده و هوشمندانه در رژیم غذایی، بدن خود را تقویت و آماده مقابله با بیماریها نگه دارید.
قند و شکر؛ دشمن پنهان سیستم ایمنی
اولین گروه از مواد غذایی که باید مراقب آنها بود، قند و شکر تصفیهشده است. مصرف زیاد شیرینیها، نوشابههای گازدار، کیکها و دسرهای صنعتی میتواند فعالیت گلبولهای سفید خون را کاهش دهد، همان سلولهایی که وظیفه دفاع در برابر ویروسها و باکتریها را بر عهده دارند. مطالعات نشان میدهند که پس از مصرف قند، فعالیت این سلولها تا چند ساعت کاهش مییابد و این موضوع میتواند مقاومت بدن در برابر عفونتها را پایین بیاورد.
مثلاً یک نوشابه شیرین یا یک کیک پر از شکر ممکن است برای چند ساعت انرژی زیادی به شما بدهد، اما در عین حال سیستم دفاعی بدن را موقتاً ضعیف میکند. نکته مهم این است که مصرف کم و متعادل قند، مشکل جدی ایجاد نمیکند، اما الگوهای غذایی مدرن که مصرف شیرینی و نوشیدنیهای شیرین در آنها بسیار بالاست، میتواند سیستم ایمنی را ضعیف کند.
بهترین راهکار ساده، جایگزین کردن شکر با میوههای تازه، میوه خشک بدون شکر و دسرهای خانگی سالم است که میتواند هم نیاز به شیرینی را برطرف کرده و هم بدن را تقویت کند.
کربوهیدراتهای تصفیهشده؛ دشمن آرام بدن
نان سفید، برنج سفید، پاستای معمولی و بسیاری از غذاهای فرآوریشده حاوی کربوهیدراتهای تصفیهشده هستند. این مواد غذایی باعث افزایش سریع قند خون و ایجاد التهاب مزمن در بدن میشوند. التهاب مزمن یکی از عوامل مهم تضعیف سیستم ایمنی است و میتواند بدن را مستعد بیماریهای مزمن و عفونی کند.
برای سبک زندگی سالم، توصیه میشود از کربوهیدراتهای کامل و فیبردار مانند نان سبوسدار، برنج قهوهای و جو دوسر استفاده شود. این مواد نه تنها قند خون را به آرامی افزایش میدهند، بلکه به سلامت رودهها نیز کمک میکنند و روده سالم نقش کلیدی در سیستم ایمنی دارد.
غذاهای سرخکرده و فستفود؛ خوشمزه اما خطرناک
اگرچه غذای سرخکرده و فستفود لذیذ است، اما مصرف مداوم آنها میتواند سیستم ایمنی را تحت فشار قرار دهد. این غذاها معمولاً سرشار از چربیهای ترانس و روغنهای مکرر داغشده هستند که باعث التهاب و کاهش عملکرد سلولهای دفاعی میشوند.
مصرف زیاد فستفود با افزایش ریسک بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و چاقی مرتبط است
مطالعات نشان میدهند که مصرف زیاد فستفود با افزایش ریسک بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و چاقی مرتبط است و همه اینها به نوعی سیستم ایمنی را تضعیف میکنند. برای حفظ سلامت بدن، توصیه میشود مصرف غذاهای سرخکرده محدود شود و در عوض، غذاهای پخته، بخارپز یا گریلشده در برنامه غذایی جایگزین شوند.
شما به جای سیبزمینی سرخکرده، میتوانید سیبزمینی تنوری با کمی روغن زیتون و ادویه درست کنید. یا مرغ سوخاری را با مرغ گریلشده با سبزیجات جایگزین کنید. این تغییر کوچک لذت غذا را حفظ میکند و به بدن آسیب نمیرساند.
گوشتهای فرآوریشده؛ مواد شیمیایی و ضعف ایمنی
سوسیس، کالباس، ژامبون و دیگر گوشتهای فرآوریشده حاوی نیترات و نیتریت هستند که میتوانند سلولهای ایمنی را تحت تأثیر قرار دهند و باعث ایجاد التهاب شوند. مصرف
مصرف مداوم این نوع گوشتها با افزایش ریسک سرطان و بیماریهای قلبی مرتبط است.
مصرف گوشتهای فرآوریشده با افزایش ریسک سرطان و بیماریهای قلبی مرتبط است
بهتر است از منابع پروتئینی سالمتر استفاده شود، مانند گوشت تازه، مرغ، ماهی و حبوبات. این مواد غذایی علاوه بر تأمین پروتئین مورد نیاز بدن، حاوی مواد مغذی مفیدی هستند که سیستم ایمنی را تقویت میکنند.
بهترین راهکار مصرف یک وعده غذایی شامل ماهی سالمون، کینوا و سبزیجات بخارپز است که میتواند پروتئین و امگا-۳ لازم برای سیستم ایمنی را فراهم کند و اثرات منفی غذاهای فرآوریشده را جبران کند.
الکل و کافئین؛ اختلال در تعادل بدن
الکل و کافئین بیش از حد نیز میتوانند سیستم ایمنی را تضعیف کنند. مصرف زیاد الکل باعث کاهش تولید سلولهای دفاعی بدن و افزایش نفوذپذیری دیواره رودهها میشود که این موضوع ورود میکروبها به بدن را آسانتر میکند.
از سوی دیگر مصرف بیش از حد کافئین میتواند خواب را مختل کند. و کمبود خواب به طور مستقیم با کاهش عملکرد سیستم ایمنی مرتبط است. رعایت تعادل در مصرف قهوه، چای و نوشیدنیهای انرژیزا، و همچنین محدود کردن مصرف الکل، از توصیههای مهم برای حفظ سلامت بدن است.
توصیه میشود که اگر علاقه به قهوه دارید، مصرف آن را به ۱ تا ۲ فنجان در روز محدود کنید و در عصرها از نوشیدنیهای بدون کافئین مانند دمنوشهای گیاهی استفاده نمایید.
غذاهای آماده و بستهبندیشده؛ مراقب افزودنیها باشید
محصولات آماده و بستهبندیشده، مانند غذاهای نیمهآماده، چیپس و بیسکویتها، معمولاً حاوی مواد نگهدارنده، رنگهای مصنوعی و افزودنیهای شیمیایی هستند. مصرف مداوم این مواد میتواند باعث التهاب مزمن و استرس اکسیداتیو شود، که فشار زیادی بر سیستم ایمنی وارد میکند.
راهکار ساده این است که تا حد امکان، غذاهای تازه و خانگی مصرف کنید و برچسبهای محصولات بستهبندیشده را مطالعه کنید. هرچه مواد تشکیلدهنده سادهتر و طبیعیتر باشند، برای سیستم ایمنی بدن بهتر است.
شما میتوانید به جای چیپس آماده، میتوانید هویج و خیار را به صورت خلالی با کمی روغن زیتون و ادویه آماده کنید؛ هم خوشمزه است و هم سلامت بدن را تقویت میکند.
سبک زندگی سالم؛ انتخاب آگاهانه غذاها
تقویت سیستم ایمنی تنها به حذف غذاهای مضر محدود نمیشود. سبک زندگی سالم شامل خواب کافی، ورزش منظم، کاهش استرس و تغذیه متعادل است. نکات زیر میتواند به شما کمک کند تا بدن قوی و مقاومی داشته باشید:
میوهها و سبزیجات تازه را در برنامه روزانه قرار دهید؛ آنها سرشار از ویتامینها، آنتیاکسیدانها و فیبر هستند.
مصرف قند و شکر افزودنی را کاهش دهید و از شیرینیهای طبیعی مانند میوه خشک استفاده کنید.
کربوهیدراتهای کامل و سبوسدار جایگزین نان و برنج سفید شوند.
چربیهای سالم مانند روغن زیتون، آجیل و دانهها جایگزین چربیهای ترانس و سرخکردنی شوند.
آب کافی بنوشید؛ هیدراته بودن بدن عملکرد سیستم ایمنی را تقویت میکند.
ورزش منظم داشته باشید؛ حتی پیادهروی روزانه ۳۰ دقیقه میتواند تأثیر زیادی داشته باشد.
خواب با کیفیت؛ هشت ساعت خواب شبانه یکی از پایههای سیستم ایمنی قوی است.
مدیریت استرس؛ تکنیکهای آرامسازی مانند مدیتیشن، یوگا یا نفس عمیق میتوانند سیستم ایمنی را تقویت کنند.
تغییرات کوچک در رژیم غذایی، تأثیر بزرگ بر سلامت
سیستم ایمنی بدن ما مانند یک سپر محافظ عمل میکند و مواد غذایی که مصرف میکنیم نقش مهمی در تقویت یا تضعیف آن دارند. قند و شکر، کربوهیدراتهای تصفیهشده، غذاهای سرخکرده، گوشتهای فرآوریشده، الکل و غذاهای آماده از مهمترین دشمنان این سپر طبیعی هستند.
با انتخاب آگاهانه غذاها، کاهش مصرف مواد مضر و تمرکز بر غذاهای تازه و سالم، میتوان نه تنها سلامت بدن را حفظ کرد، بلکه خطر ابتلا به بیماریهای مزمن و عفونی را نیز کاهش داد. سبک زندگی سالم، در نهایت یعنی توازن، اعتدال و انتخابهای هوشمندانه غذایی که بدن را در برابر چالشهای روزمره محافظت میکند.
همچنین، آگاه بودن از اثرات غذایی که روزانه مصرف میکنیم و ایجاد تغییرات کوچک اما پایدار در رژیم غذایی، میتواند تأثیر بسیار بزرگی بر سلامت کلی ما داشته باشد. بدن ما تنها از طریق غذایی که مصرف میکنیم، انرژی و مواد مغذی دریافت نمیکند، بلکه پیامهایی به سیستم ایمنی میفرستد که تعیین میکند چگونه با تهدیدها مقابله کند.
با سبک زندگی هوشمندانه، انتخاب غذای سالم و رعایت تعادل در مصرف مواد مضر، میتوانیم سپر دفاعی بدن خود را تقویت کنیم و زندگی شادتر و سالمتری داشته باشیم.
آنچه که لازم است درباره واکسیناسیون کودکان بدانیم
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون به موقع کودکان و شیرخواران، نکات کاربردی و علمی مراقبت قبل و بعد از تزریق واکسن را تشریح کرد.
یک عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز بر ضرورت واکسنزدن بهموقع کودکان تأکید کرد و گفت عوارض واکسنها معمولاً خفیف و طبیعی است و نگرانی والدین نباید باعث تأخیر در واکسیناسیون شود.
او توضیح داد که برخی واکسنها مانند بثژ ممکن است باعث جوش یا زخم خفیف شوند و واکسنهای پنجگانه و سهگانه نیز میتوانند تب و درد ایجاد کنند که با استامینوفن بعد از تزریق و مراقبتهای ساده قابل کنترل است. کمپرس سرد نیز در ۲۴ ساعت اول توصیه میشود.
ویزشفر اشاره کرد والدین فقط در صورت تب طولانی، ورم شدید یا ترشحات چرکی باید به مرکز بهداشت مراجعه کنند.
در مورد کودکان دارای شرایط ویژه مثل نقص ایمنی یا بیماری قلبی، واکسیناسیون معمولاً قابل انجام است اما باید با پزشک مشورت شود.
او تأکید کرد بیشتر بیماریهای خفیف یا مصرف آنتیبیوتیک مانع واکسیناسیون نیست و اگر واکسن به تعویق افتاد، مرکز بهداشت برنامه را اصلاح میکند.
از باورهای غلط مثل منع حمام پس از واکسن نیز یاد کرد و گفت این موضوع هیچ پایه علمی ندارد.
در نهایت، بهترین مراقبت پس از واکسن شامل آرام کردن کودک، تماس پوستی، تغذیه و آرامسازی است و گریه پس از تزریق واکنشی طبیعی محسوب میشود.
شیوع گسترده سرخک صحت ندارد
معاون بهداشت وزارت بهداشت، با رد شایعات مربوط به «شیوع گسترده سرخک و سرخجه» و با اعلام اینکه ایران همچنان در مرحله حذف این بیماریها قرار دارد و موارد گزارششده در حد انتظار و ناشی از ورود بیماری از کشورهای همسایه است، تاکید کرد: واکسیناسیون همچنان مؤثرترین ابزار کنترل بیماریهای واگیر است.
دکتر علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت، در واکنش به اظهاراتی درباره شیوع سرخک و سرخجه در پی نادیده گرفتن واکسیناسیون از سوی برخیها، با بیان اینکه واکسیناسیون از موضوعهای روز دنیا محسوب میشود، اظهار کرد: نتایج مطالعات مختلف در سطح جهان و توصیه اکید سازمان جهانی بهداشت از اهمیت واکسیناسیون سخن میگوید؛ به نحوی که واکسیناسیون مهمترین روش کنترل بیماریهای واگیر به حساب میآید. این در حالی است که گروهها، دستهها و فرقههای مختلفی در سطح دنیا حضور دارند که مسائل شبهعلم و ضدواکسن را مطرح میکنند. به طور مثال، تحت تاثیر همین فعالیتهای ضد واکسن، میزان پوشش واکسیناسیون بیماریهای سرخک و سرخجه در ایالاتمتحده کمتر از ۶۰ درصد است.
او ادامه داد: تفاوتهای فرهنگی و تعداد زیاد مهاجران در ایالاتمتحده از دلایل پوشش پایین واکسیناسیون در این کشور محسوب میشود. خوشبختانه، فرهنگ واکسیناسیون در کشور ما بسیار خوب است اما همچنان شاهد حضور افراد ضدعلم و طرفداران شبهعلم در جامعه هستیم. افرادی که با عناوین عجیب و غریبی که برای خود برگزیدهاند، مواردی را به جامعه توصیه میکنند. خوشبختانه، فرهنگ غنی و سواد سلامت مردم هنوز به نحوی است که پوشش واکسیناسیون را تحت تاثیر قرار نداده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره علل بروز سرخک و سرخجه توضیح داد: ایران در مرحله حذف سرخک و سرخجه قرار گرفته اما حذف این بیماریها به این معنی نیست که هیچ موردی از سرخک و سرخجه گزارش نشود. منظور از حذف سرخک و سرخجه این است که کمتر از ۶ در هزار مورد در گروه هدف اتفاق افتد؛ بنابراین این احتمال وجود دارد که ۶ مورد ابتلا به این بیماریها اتفاق افتد.
رئیسی گفت: پرسش «چرا احتمال ابتلا به سرخک و سرخجه وجود دارد؟» را مطرح میکنم و در پاسخ باید گفت که این بیماریها یک بیماری وارده به کشور است. کشورهای همسایه شرقی، بالاترین میزان شیوع و بروز سرخک را دارند و این در حالی است که برخی از ساکنان این کشورها به ایران رفت و آمد دارند. شروع واکسیناسیون این بیماری در کشور ما از ۱۵ ماهگی است و افرادی که کمتر از ۱۵ ماه دارند جزو اطفال محسوب میشوند و احتمال ابتلا به بیماری از گروههای وارده در آنها وجود دارد؛ چرا که هنوز واکسن دریافت نکردهاند.
معاون وزیر بهداشت درباره علت دیگر بروز سرخک و سرخجه گفت: این احتمال وجود دارد که سطح آنتیبادی برخی افراد با توجه به سطح ایمنی آنها، کاهش یابد. بنابراین این افراد میتوانند مستعد ابتلا به بیماری شوند؛ اگرچه ابتلا به بیماری برای آنها چندان خطرناک نیست اما میتوانند ناقل بیماری باشند.
او توضیح داد: برخی بیمارستانهایی که در مراکز استانها مستقر هستند و بیمارستان ارجاعی محسوب میشوند، افراد مبتلا به سرخک و سرخجه به آنها مراجعه میکنند و به همین دلیل، گاهیاوقات تعداد مبتلایان زیاد به نظر میرسد. به طور قطع، هر موضوع علمی به شواهد، پیمایش و مطالعه نیاز دارد. سیستم بهداشتی و درمانی کشور به طور پیوسته در حال رصد است. موارد این بیماری تا به این لحظه در محدودهای که میبایست قرار داشته باشد، خیلی بالاتر نرفته است و تلورانسهایی دارد اما در محدوده قابل پیشبینی است.
رئیسی در پاسخ به پرسش «با توجه به توضیحاتی که ارائه دادید، میتوان گفت که با شرایط خطرناک مواجه نیستیم؟» گفت: باید بگوییم که ابتلا را داشتهایم اما به مرحله خطرناک نرسیدهایم.
تشکیل بیش از ۱۵ هزار پرونده الکترونیکی سلامت بیماران دیابتی در هرمزگان
معاون خدمات درمانی مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان گفت: بیش از ۱۵ هزار پرونده الکترونیکی سلامت بیماران دیابتی در هرمزگان تشکیل شده است.
خدیجه زمانی با تشریح اقدامات این مدیریت در حوزه پیشگیری و کنترل دیابت گفت: بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه پرونده الکترونیک سلامت، از سال ۱۳۹۶ تا پایان شهریور ۱۴۰۴ بیش از ۱۵ هزار نفر از بیماران مبتلا به دیابت در مراکز درمانی تأمین اجتماعی هرمزگان شناسایی و تحت مراقبت قرار گرفتهاند.
وی با بیان اینکه این آمار شامل ۷۹۸ بیمار دیابت نوع یک، ۱۴ هزار و ۷۲۱ بیمار دیابت نوع دو و ۱۶۸ مورد دیابت بارداری است، افزود: این حجم از اطلاعات ثبتشده نشاندهنده نقش فعال مراکز ملکی در رصد و مدیریت بیماریهای مزمن در استان است
معاون خدمات درمانی مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان با اشاره به فعالیت کلینیکهای تخصصی دیابت و فشار خون در مراکز ملکی گفت: در این کلینیکها خدماتی همچون پایش قند خون، معاینه عوارض چشمی و پای دیابتی، تنظیم روند درمان، مشاوره تغذیه و آموزش سبک زندگی سالم ارائه میشود و بیماران با پرونده الکترونیک سلامت بهصورت مستمر پیگیری میشوند.
وی افزود: کلینیک فشار خون نیز در کنار کلینیک دیابت فعال است و خدمات غربالگری و مراقبت برای بیماران مبتلا و افراد در معرض خطر با هدف پیشگیری از عوارض قلبی و عروقی انجام میشود.
زمانی با اشاره به برنامههای مراکز درمانی استان به مناسبت روز جهانی دیابت گفت: «در این ایام خدماتی نظیر پایش رایگان قند و فشار خون، ارائه مشاوره تغذیه، برگزاری کلاسهای آموزشی و جلسات پرسش و پاسخ با پزشکان متخصص و همچنین توزیع بروشورهای آموزشی برای بیمهشدگان انجام میشود.
وی با تأکید بر اهمیت پیشگیری، اظهار داشت: دیابت بیماری قابل کنترل است اما نیازمند آگاهی، آموزش صحیح و مراقبت مداوم است و مدیریت درمان هرمزگان با توسعه برنامههای غربالگری و تقویت کلینیکهای تخصصی تلاش میکند تا کیفیت زندگی بیماران بهبود یابد.
معاون خدمات درمانی در پایان با اشاره به پایش مستمر عملکرد مراکز درمانی بیان کرد: با بررسی شاخصهایی همچون میزان ویزیت، ارجاعات و بازخورد بیمهشدگان، برنامههای ارتقای کیفیت خدمات در مراکز درمانی بهطور دقیق دنبال میشود و هدف اصلی ما ارائه خدمات درمانی استاندارد، قابل دسترس و باکیفیت برای بیمهشدگان و بازنشستگان استان است.
دیابت نوع یک کودکان و حتی شیرخواران را هم درگیر میکند
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی کودکان بندرعباس با اشاره به شعار جهانی «دیابت در تمام مراحل زندگی» گفت: دیابت نوع یک تنها مختص بزرگسالان نیست و میتواند کودکان، نوجوانان و حتی شیرخواران را نیز درگیر کند؛ بیماریای که با مراقبت صحیح، مانعی برای رشد و زندگی طبیعی کودک نخواهد بود.
امیر حسابی با اشاره به شعار روز جهانی دیابت با عنوان «دیابت در تمام مراحل زندگی» گفت: برخلاف تصور رایج، دیابت نوع یک تنها مختص بزرگسالان نیست و میتواند در کودکان و نوجوانان و حتی شیرخواران بروز کند.
حسابی با بیان اینکه ماهیت این بیماری در کودکان خودایمنی است، افزود: اگرچه درمان قطعی برای دیابت نوع یک وجود ندارد، اما با رعایت اصولی همچون مصرف منظم انسولین، رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی کافی و توجه به سلامت روان، میتوان قند خون کودک را در محدوده هدف کنترل کرد.
وی تأکید کرد: در صورت مدیریت صحیح، رشد و تکامل کودک دچار اختلال نشده و او میتواند مانند سایر همسالان خود به فعالیتهای روزمره ادامه دهد.
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی کودکان بندرعباس با اشاره به خدمات این مرکز برای مدیریت دیابت کودکان اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۷۱ مورد بستری مرتبط با دیابت در این مرکز ثبت شده است.
او افزود: سه پزشک فوقتخصص غدد و متابولیسم کودکان در بخش بستری و کلینیک سرپایی، خدمات جامع درمانی به بیماران ارائه میدهند.
به گفته حسابی، کنترل دقیق قند خون، انجام آزمایشهای تخصصی، ارائه مشاوره تغذیه و روانشناسی، آموزش کامل تزریق انسولین و خودمراقبتی به والدین و بیماران و همچنین هماهنگی برای دریافت مشاورههای تخصصی دیگر از جمله خدمات این مرکز است.
وی در ادامه با اشاره به پیگیریهای پس از ترخیص بیماران گفت: بیماران پس از اتمام دوره بستری، به کلینیک دیابت معرفی میشوند و برای دریافت مشاوره سریعتر، در گروه مجازی کلینیک در پیامرسان بله عضو خواهند شد. همچنین پرستار پیگیر با تماسهای تلفنی دورهای وضعیت بیماران را بررسی کرده و در صورت نیاز آنها را به پزشک ارجاع میدهد.
حسابی افزود: شماره مستقیم بخش دیابت (اطفال ۴) نیز در اختیار والدین قرار دارد تا در تمام ساعات شبانهروز بتوانند اطلاعات مورد نیاز را از کادر پرستاری دریافت کنند.