ماه: اردیبهشت ۱۴۰۲
شعر هفته – رها فلاحی
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/2-1.jpg)
ماه که خوابید،
سوسوی ستارهها،
تنها دلخوشی آسمان شد.
***
شب، ستارهها میدرخشند،
اما چشمهای تو
دیدنیست!.
***
مداد رنگیهایم را،
رنگ به رنگ میکشم بر کاغذ…
مداد سیاه میخندد!
آه،،، دنیا به اندازه کافی سیاهست،
از تو بیزارم”…
مجموعه “چی چی کا”های هرمزگان متولد شد
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/01.jpg)
مجموعه ۷ جلدی “چی چی کا” افسانه ها و قصه های سرزمین پر هنر هرمزگان چاپ و منتشر شد.
به گزارش آوای دریا ، این اثر ارزشمند و نوستالژی به قلم قابل احترام “یوسف ملایی” از پژوهشگران برجسته فرهنگ عامه و “صغری میرشکاری” از هنرمندان این جغرافیای زرخیز به روایت بانوی مغستان- سکینه فیروززاده- برای نخستین بار چاپ و منتشر شد.
گنجینه ای بس گرانبها، به نام های: “محمدک دارچین”،”انار پرون”، “اسپ عاشک”، “استک پلکو”، “جهان تیغ”،”ملک محمد” و “هاشلو و شلمی” در مجموع بالغ بر ۱۳۰۰ صفحه در قطع رقعی با طراحی داخلی دلپذیر، طراحی جلد جالب برگرفته از المان های جنوب، با رنگ بندی الهام گرفته از روان شناسی افسانه ها به همت نشر پرافتخار “سمت روشن کلمه” در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۲ چاپ و بازار کتاب استان را پرحرارت کرد. هر مجموعه به صورت مجزا در دو بخش به زبان شیرین پارسی و به گویش دریا با اعراب گذاری و همچنین فرهنگ واژگان خلق شده است. پدیدآورندگان قدرشناس هر کتاب را به قشر خاصی از جامعه اهدا کرده اند که در نوع خود قابل تحسین است. مثلا در پیشکش کتاب خاطره انگیز “ملک محمد” اینگونه آمده است: پیشکش به ساکنان متمدن ترین سرزمین دنیا، پهنه مقدسی به نام”ایران زمین” از خلیج فارس تا خزر و سایر ملل گستره گیتی! یا پژوهشگر پرتوان و نیک اندیش کتاب جذاب “جهان تیغ” در آغاز بدین سان آنرا تقدیم کرده است: به پاس مهربانی و وجود سبز فرزندان فرهیخته زادگاهم- هرمزگان زرین و ایرانیان اندیشمند، این اثر به محضر درخشان فرهنگیان، هنرمندان، اهالی رسانه و مفاخر کشور عزیزم پیشکش می شود.
هر مجموعه نیز مقدمه متفاوت و دلپسندی دارد. به عنوان مثال در شروع “هاشلو و شلمی” چنین جذاب و شگفتانه از قصه سخن رفته است: قصه ها، غصه ها را می کاهند. قارقار کلاغ ها هم قصه اند. کوکوکوی فاخته ها، قصه دیگریست. ما متولد می شویم که داستان زندگی مان، تکراری نباشد. قصه ها این فرصت را ایجاد می کنند تا متفاوت تر باشیم. هر چیزی که به ما لذت بدهد، قصه ای دارد. طبق دریافت پژوهشگران، اغلب انسان های فرهیخته، به آثار داستانی علاقه ی زیادی نشان می دهند. قصه ها ما را به یک دنیای رویایی بزرگ تری می برند. جایی که هیجان بیشتری هست. در قصه ها از زبان سیمرغ و دیو، از زبان روباه و درخت سخن می شنویم و این اوج جذابیت است. قصه ها ما را به ماجرا جویی می برند، به ما می آموزند که در زندگی دیگران سرک نکشیم. دیگران را تحقیر نکنیم. مغرور نباشیم و حسادت نورزیم. قصه ها به ما قدرت شبیه سازی، خیال پردازی، خردورزی و توسعه انسانی می دهند. قصه گویی مساعدت می کند تا تفاهم بین نسلی ایجاد شود و از شکاف بین فرزندان و والدین که یک معضل بسیار بزرگ جوامع فعلی است جلوگیری بعمل آید. مهارت زندگی در اکنون و آینده، محصول توجه به قصه ها است. انتقال حجم فراوانی از مطالب اخلاقی تنها توسط قصه ها امکان پذیر است و زبان عادی و علمی این توانایی را ندارد. بار آموزش پیشتر بر دوش قصه ها بود و کارشناسان معتقدند: قصه اولین سند تفکر جمعی بشر و بهترین ابزار آموزش تفکر است. همچنین وجود استعارهها و نمادها در قصهها، قدرت تفکر کودک را افزایش میدهد. بنابراین باید جایگاه قصه ها همچنان در بین جوامع حفظ شود و از آن ها به عنوان یک میراث معنوی جانانه حفاظت شود.
پشت جلد هر اثر هم برشی از داستان آمده است که مخاطب را مشتاق تر می کند تا قصه را با دل و جان دنبال کند. در پشت عاشقانه های کتاب “انار پرون” این برش هیجان انگیز آمده است: در عصرگاهی زیبا که نسیم خنکی هم می وزید مادر سه پایه ای زده بود و موهایش را شانه می زد. پسر با اسب نیز از همان جاده می گذرد. مادرش را می بیند. دلباخته زیبایی او می شود. نه یک دل، بلکه هزار دل، عاشق مادرش می شود. زیبایی سحر انگیز مادرش موجب می شود تمام سفر را به او فکر کند و در بازگشت می آید و جلو خانه پدر می افتد. رئیس کاروان که او را بزرگ کرده بود گفت: وای، خدای من! چه اتفاقی برای پسرم افتاده است؟ از او پرسیدند: چه شده، چه چیزی دیده ای؟ آنها به خیال اینکه پسر، جن زده ده است. پسر بالاخره موضوع را می گوید که دختری را در فلان جا، کنار جاده دیده و عاشقش شده است. یا حالا او را برایم خواستگاری کنید یا اینکه خودم را می کشم.
پشت جلد محمدک دارچین نیز آمده است: هسته یه محمدکی، یه محمدک، داری اچی. یه روز رو بی دارچیدن، دیدی یه مرگ زیر یه درخت گپی،نشته.رو دار بچینت. چهمی کو، بعد دیدی یه تخم گپی، هما تخمی واگه، بردی بی پی پادشاه. وزیری دیی بی یه، اگی: اواتم ببرم سوغات بی پادشاه. بردی تحویل پادشاهیکه. کندی، چاهی، برنجی، مشتی چیزی شودا بی یه و هوند. روز دگه؛ اگی: الا ارم بلکه انروزم دگه پیدامکه. روز بعد که هوند دیدی مرگ نشتن که تخم بکنتا؛محمدک اگی: هم مرگ اگرم ابرم ادمی، کیف اکنتا پادشاه. رو، پای همی سیمرگی داشت. تا پاشه داشتی، پری زه، بلندیکه بی محمدک، بردی توی یه شهر دگه، تووی کوچه موچه ای کردیدی. محمدک نگاهیکه اگی: …
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/1-2-1024x838.jpg)
از یوسف ملایی تا کنون ۶ سال متوالی ” گاه شمار اختصاصی هرمزگان”- اولین اثر ارزشمند ثبت شده مکتوب هرمزگان در آثار معنوی ایران، کتاب” ملی پوشان و ترین های تاریخ ورزش هرمزگان”- نخستین کتاب ورزشی هرمزگان، مرواریدی به نام منصور- گرامی داشت زنده یاد استاد منصور نعیمی؛ درخت- دوست دیرینه، نخل های بی سر، یادداشت های پراکنده، کتاب کودک سبز بانمک و مجموعه قصه ها و افسانه های بومی “محمدک دارچین”، “ملک محمد”، “هاشلو و شلمی”، “انار پرون”، “جهان تیغ”، “استک پلکو”و “اسپ عاشک” چاپ شده و کتاب کودک ” بهترین مادر جهان” و سفرنامه ” کشمیر، ایران کوچک” آماده چاپ است. وی همچنین آثار و اهداف بسیار ارزشمندی جهت درخشش در آسمان فرهنگ و ادب این اتمسفر عاشقانه دارد.
پرداخت کمک هزینه درمان به حدود ۳۰ هزار بانوی سرپرست خانوار
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/22-1024x682.jpg)
مدیرکل دفتر توانمندسازی خانواده و بانوان بهزیستی کشور گفت: به ۶ هزار نفر از زنان سرپرست خانوار تحت پوشش از محل مشارکت خیرین و به ۲۳ هزار و ۵۰۰ نفر نیز از محل اعتبارات دولتی، کمک هزینه درمان پرداخت شده است.
«نرجس خاتون اسعدی خلیلی» با اشاره به برنامه سلامت جسمی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش افزود: این طرح با عنوان کمک هزینه سلامت جسمی و روانی برای انجام غربالگری و کمک هزینه درمان خانوادههای تحت پوشش به مرحله اجرا در آمده است و طرح غربالگری جسمی زنان تحت پوشش نیز عموما طبق برنامههای استانی توسط واحدهای مربوطه به صورت روتین اجرا میشود.
وی گفت: این کمکها به همه بانوان سرپرست خانوار تحت پوشش تعلق میگیرد، اما معمولا طبق اولویتهایی مثل خانوادههای دارای فرزند یا همسر معلول، افرادی که اسناد پزشکی تحویل دادهاند و نیز کمک هزینه به افرادی که دارای بیماریهای خاص و صعب العلاج هستند نیز پرداخت میشود.
سازمان جهانی بهداشت پایان وضعیت اضطراری کرونا را اعلام کرد
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/21.jpg)
دبیرکل سازمان جهانی بهداشت ضمن اعلام پایان وضعیت اضطراری در رابطه با شیوع بیماری کووید-۱۹، آنرا کماکان تهدیدی برای سلامت بشر اعلام کرد.
تدروس ادهانوم روز جمعه اعلام کرد: با امید به آینده، باید اعلام کنم که وضعیت اضطراری در ارتباط با بیماری کووید-۱۹ به پایان رسیده است.
وی در عین حال تاکید کرد که این موضوع به معنای از بین رفتن تهدید کووید-۱۹ نیست و خطر جهش های جدید این ویروس کماکان باقی است.
این مقام مسئول در حوزه بهداشت جهانی خاطرنشان کرد: شرایط ابتلا به کووید-۱۹ در جهان در یک سال گذشته نزولی بوده و بیشتر کشورها به زندگی عادی پیش از همه گیری این ویروس بازگشته اند.
ادهانوم تعداد کشته های کرونا را بیش از عدد رسمی هفت میلیون نفر ارزیابی کرد و گفت احتمالا حداقل ۲۰ میلیون نفر در اثر ابتلا به این بیماری کشته شده اند.
ایران نیز مثل بسیاری از کشورهای توسعه یافته دنیا از بدو شیوع کرونا، ضمن تلاش برای افزایش رعایت پروتکل های بهداشتی توسط عموم مردم، تزریق واکسن را آغاز کرد که در نتیجه آن، مرگ و میر ناشی از این بیماری تک رقمی و حتی در برخی روزها صفر شد.
از ابتدای طرح واکسیناسیون سراسری تاکنون ۶۵ میلیون و ۲۱۶ هزار و ۸۵۱ نفر دُز اول، ۵۸ میلیون و ۶۱۲ هزار و ۵۷۱ نفر دُز دوم و ۳۱ میلیون و ۶۹۵ هزار و ۱۰۷ نفر، دُز سوم و بالاتر واکسن کرونا را تزریق کردهاند و مجموع واکسنهای تزریق شده در کشور به ۱۵۵ میلیون و ۵۲۴ هزار و ۵۲۹ دُز رسید.
در حال حاضر هیچ شهرستانی در وضعیت قرمز قرار ندارد، ۹ شهر در وضعیت نارنجی، ۲۱۳ شهر در وضعیت زرد و ۲۲۶ شهر کشور نیز در وضعیت آبی قرار دارند.
دستگاهها برای جوانی جمعیت چه کرده اند؟/ چرا بیمارستان خلیج فارس بخش درمان ناباروری ندارد؟
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/20.jpg)
مدیرکل مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان می گوید با همکاری قرارگاه مردم استانداری هرمزگان، اقدامات تشخیصی برای زوج های نابارور در بیمارستان خلیج فارس راه اندازی شده اما برای ایجاد بخش درمان نیاز به همکاری صنایع داریم.
هرمزگان به لحاظ سرانه رشد جمعیت از متوسط کشوری بالاتر است اما به گفته رییس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، رشد جمعیت استانی که ۲.۲ درصد بود، حالا به حدود ۲ رسیده است و این زنگ خطری در مورد جوانی جمعیت است.
از سوی دیگر ۲۶۰۰ زوج نابارور به تازگی در شرق هرمزگان شناسایی شده اند که با وجود نبود آماری مناسب به نظر می رسد شمار زوج های نابارور در مرکز استان و جزایر چیزی حدود دو تا سه برابر میزان شرق هرمزگان باشد.
از آن جا که بیش از ۵۷ درصد جمعیت هرمزگان تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار دارند، لذا اهمیت توجه به درمان زوج های نابارور در حوزه بیمه شدگان تأمین اجتماعی نیز اهمیت دوچندانی یافته است.
در این زمینه دکتر غلامعباس مومنی مدیرکل مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان درباره اقدامات صورت گرفته در راستای تأکیدات رهبری معظم انقلاب اسلامی در زمینه جوانی جمعیت اظهار کرد: در ماههای اخیر مکان لازم برای ایجاد بخش درمان ناباروری در بیمارستان خلیج فارس را مهیا کرده ایم و با همکاری قرارگاه مردم در استانداری هرمزگان، زوج های نابارور می توانند برای انجام اقدامات تشخیصی به بیمارستان مراجعه و از خدمات رایگان بهره مند شوند.
وی درباره درمان نازایی در زوج های نابارور نیز گفت: اکنون امکانات لازم برای تشخیص ناباروری و نوع ناباروری در بیمارستان خلیج فارس تأمین اجتماعی فراهم است و برای درمان این زوج ها، به امکانات و تجهیزات بیشتری نیاز داریم تا بتوانیم بخش ناباروری را در بیمارستان خلیج فارس فعال کنیم و زوج های نابارور را درمان کنیم چرا که هزینه درمان ناباروری در بخش خصوصی بسیار بالاست و ممکن است در توان بسیاری از زوج ها نباشد.
دکتر مومنی ادامه داد: راه اندازی و توسعه کلینیک ناباروری و نیز ایجاد بخش ویژه ای برای درمان ناباروری اهمیت فراوانی دارد و از صنایع مستقر در غرب شهر بندرعباس می خواهیم که به توسعه بیمارستان خلیج فارس و تکمیل بخش های ویژه این بیمارستان در قالب ایفای مسؤولیت های اجتماعی کمک کنند چرا که جمعیت کارگری آنها از بیمارستان تأمین اجتماعی خدمات می گیرند و کمک آنها به بیمارستان منجر به ارتقای کیفیت خدمات به نیروهای شاغل در آنها نیز خواهد شد.
وی همچنین از نگاه ویژه استاندار به موضوع جوانی جمعیت به عنوان ظرفیتی برای توسعه خدمت رسانی به مردم یاد کرد و عنوان داشت: امیدواریم با ایجاد بخش IVF در بیمارستان خلیج فارس، دغدغه درمان زوجهای نابارور را مرتفع سازیم.
گذری بر زندگی و اشعار بانو روژ حلبچهای شاعر کُرد عراقی
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/19.jpg)
بانو “روژ محمد لایق حسن” مشهور به “ڕۆژ هەلەبجەای” در سال ۱۹۷۲ میلادی در شهر حلبچه به دنيا آمد و اکنون ساکن سلیمانیه، و معلم زبان کردی است.
وی که از نسل چهارم شاعران نوگرای کوردستان است، بیش از بيست سال، در زمينهی ادبيات کردی فعاليت دارد، و در دو دوره، برندهی جايزهی جشنوارهی گلاويژ شده است.
▪کتابشناسی:
– شبح رد پای يک اندوه – ۱۹۹۸
– نه صدای دروازهای، نه خویشاوندی کسی – ۲۰۰۰
– تا خواب روشن است بخواب – ۲۰۰۳
– او مناجاتی است در چشمها – ۲۰۰۶
– پاييزی که پالتويی زمستانی به تن دارد – ۲۰۰۸
– موطنم، سرزمینی بیمار است – ۲۰۱۷
***
چون زنی یاغی بشود،
قطره به قطره، اشکهایش را
میان زنبیلاش میگذارد و
تنهایی را میفروشد
برای معشوقهای!!
حمایت بنیاد ۱۵ خرداد از خانوادههای دارای فرزند چند قلو
مدیرعامل بنیاد ۱۵ خرداد خبرداد:
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/18-1024x683.jpg)
مدیرعامل بنیاد ۱۵ خرداد از آغاز اجرای طرح فراگیر حمایت این بنیاد از خانوادههای دارای فرزند چندقلو خبر داد.
حمیدرضا علیانزادگان با اشاره به فعالیتهای این بنیاد در حوزه اجتماعی گفت: بنیاد ۱۵ خرداد در گام دوم فعالیتهای خود، دو موضوع محوری جمعیت و سلامت را سرلوحه کار خود قرار داده و کارویژههای متعددی را به مرحله اجرا رسانیده است.
وی اضافه کرد: طرح ملی حمایت از خانوادههای دارای فرزند چندقلو از سال قبل به صورت آزمایشی آغاز شده است و با یاری خداوند، امروز این بسته حمایتی که مشتمل بر کارت هدیه به مادر به تعداد فرزندان، اهدای بسته لبخندمادری به ازای هر یک از فرزندان، تامین پوشک فرزندان به مدت 6 ماه، با ارزش تقریبی ۳۳ میلیون تومان برای یک خانواده دارای فرزند سهقلو میباشد، به دویستمین خانوادهای که تحت حمایت این بنیاد قرار گرفتهاند تقدیم میشود.
علیانزادگان با بیان اینکه حمایت از خانوادههای سهقلو و بیشتر فارغ از جغرافیا و دهکبندی خانوار، با جدیت ادامه خواهد داشت، اظهار امیدواری کرد: با حمایت شرکای اجتماعی و خیرین بتوانیم خانوادههای دارای فرزند دوقلو را نیز در سالهای آینده در قالب این طرح مورد حمایت قرار دهیم.
کاظم فروتن دبیر ستاد ملی جمعیت نیز در این مراسم گفت: در زمینه اهدای مسکن و زمین به خانواده چندقلوها به صورت جدی در حال پیگیری از وزارت راه و شهرسازی هستیم.
وی با تجلیل از مشارکت فعال بنیاد ۱۵ خرداد در شورای مرکزی جایزه ملی جمعیت و با اشاره به در پیش بودن روز ملی جمعیت، اظهارداشت: در مراسمی که روز سیام اردیبهشت با حضور رئیس جمهور برگزار خواهد شد، افراد و گروههای فعال در زمینه فرزندآوری تقدیر شده و جایزه ملی جمعیت به آنها اهدا خواهد شد.
دبیر ستاد ملی جمعیت در ادامه با بیان اینکه در سال ۱۴۰۱ تعداد ۱۸ هزار و ۸۳۳ مورد چندقلوزایی در کشور داشتهایم، خاطرنشان کرد: از این تعداد، ۱۸ هزار و ۲۰۵ دوقلو، ۶۰۲ سهقلو، ۲۵ چهارقلو و یک مورد پنجقلو بودهاند.
انسیه خزعلی معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده نیز در این مراسم ضمن تکریم خانوادههای حاضر در مراسم و تقدیر از زحمات مضاعفی که در امر فرزندپروری متقبل میشوند گفت: ما سال گذشته وقتی طرح اهدای مسکن به خانواده چهارقلوها را آغاز کردیم برخی اعتراض کردند چرا فقط چهارقلوها؟ این که اختیاری نیست و خداوند به آنها اولاد داده. من در جواب گفتم به دو دلیل این کار لازم است انجام شود. اول، شکرگزاری از خداوند که به مردم کشور ما چندقلو عنایت کرده و دوم اینکه راه را باز کنیم تا زمینه اعطای مسکن و تسهیلات به خانوادههای دوقلوها و سه قلوها هم فراهم شود.
وی ابراز امیدواری کرد: گشایشی در امکانات دولتی فراهم شود تا خیلی از خانوادههایی که در زمینه مسکن دچار فشار اقتصادی هستند مورد توجه قرار بگیرند و بتوانیم در مسیر اعتلای کمی و کیفی نسل ایران اسلامی قدم کوچکی برداریم.
بر اساس این گزارش، تجلیل از مادر والامقام شهیدان داود، رسول و علیرضا خالقیپور، اجرای گروه سرود آرمان با موضوع جوانی جمعیت و اهدای هدایا به خانواده سهقلوها و چهارقلو از دیگر برنامههای این مراسم بود.
علائمی از دیابت که باید نسبت به آنها آگاه باشید
آشنایی با علائم غیرمعمول دیابت
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/17-1024x683.jpg)
علائم دیابت میتوانند معمول باشند مثل افزایش تشنگی و افزایش ادرار، اما علائم غیرمعمول نیز در دیابت وجود دارند که ممکن است آنها را داشته باشید؛ اما با دیابت مرتبط ندانید، مانند تغییرات شنوایی و بیماری لثه.
بسته به نوع دیابتی که دارید، هفتهها تا سالها ممکن است طول بکشد تا علائم بارز شوند. علائم دیابت نوع اول میتواند تنها در عرض دو سه هفته یا یکی دو ماه ظاهر شود درحالیکه علائم دیابت نوع دوم ممکن است سالها طول بکشد تا خودش را نشان بدهد. علائم دیابت میتوانند معمول باشند مثل افزایش تشنگی و افزایش ادرار، اما علائم غیرمعمول نیز در دیابت وجود دارند که ممکن است آنها را داشته باشید؛ اما با دیابت مرتبط ندانید، مانند تغییرات شنوایی و بیماری لثه.
اگر دیابت زودتر تشخیص داده شود به این معنی است که میتوانید کنترل این بیماری را سریعتر شروع کرده و احتمال عوارض بعدی را به حداقل برسانید. پس لازم است غیر از علائم معمول دیابت، با علائم غیرمعمول آن نیز آشنا باشید. اغلب پزشکان با علائم معمول و کلاسیک دیابت مانند خستگی، افزایش ادرار و تشنگی و گرسنگی زیاد به دیابت مشکوک میشوند؛ اما علائم دیگری نیز وجود دارند که میتوانند نشانههای هشداردهندهٔ دیابت باشند.
پریودنتیت (التهاب بافتهای اطراف دندان)
پریودنتیت یک نوع بیماری جدی لثه است که در آن لثهها از دندانها فاصله میگیرند. این عارضه میتواند باعث شلشدن دندان و افتادن آن شود. پریودنتیت در افرادی که دیابت دارند دو تا سه برابر شایعتر است. این بیماری نهتنها در افرادی که دیابت دارند معمولتر است؛ بلکه در این افراد پیشرفت سریعتری نیز داشته و میتواند شدیدتر هم باشد.
به نظر میرسد ارتباط میان دیابت و پریودنتیت دوطرفه است: دیابت میتواند پریودنتیت را بدتر کند و پریودنتیت هم میتواند ریسک فاکتوری برای قند خون بالا باشد که یک عامل تعیینکننده در دیابت است. در واقع پریودنتیت با بالابودن سطح A1C که عدد متوسط قند خون طی سه ماه گذشته است ارتباط دارد.
التهاب مزمن، اصلیترین ویژگی پیشرفت دیابت و بیماری پریودنتیت است. افرادی که دیابت و پریودنتیت دارند، شاخصهای التهابیشان نیز بالاتر است. التهاب مربوط به دیابت میتواند توجیه کند که چرا استخوانهایی که حامی دندانها هستند تخریب میشوند. تحلیلرفتگی استخوان در واقع جدیترین مرحلهٔ پریودنتیت است که طی آن دندانها شُل میشوند و میافتند.
تغییرات پوستی
برخی از عوارض پوستی میتوانند اولین علامت دیابت باشند. بهعنوانمثال، آکانتوز نیگریکانس که باعث بروز رگههای تیره روی پوست میشود و معمولاً در چینخوردگیهای پوست اتفاق میافتد (مثلاً در پشت گردن و زیربغل و کشاله ران) میتواند از علامتهای دیابت باشد. این رگههای تیره میتوانند در دستها و پاها و زانوها و آرنجها نیز دیده شوند.
افزایش سطح انسولین میتواند باعث عارضهٔ آکانتوز نیگریکانس شود. انسولین هورمونی است که به انتقال گلوکز به سلولها کمک میکند. گاهی سلولها در برابر ورود انسولین مقاومت میکنند و در واکنش به این مقاومت، انسولین بیشتری ترشح میشود. افزایش انسولین یکی از علامتهای مقاومت به انسولین است که زمینه را برای دیابت فراهم میکند.
دیگر انواع عوارض پوستی که میتوانند با دیابت مرتبط باشند:
.اسکلروز دیجیتال: این بیماری بهصورت پینههایی ضخیم از پوست که باعث سفتی پوست میشوند ظاهر میشود. اسکلروز دیجیتال معمولاً در پشت دستها ایجاد میشود؛ اما ممکن است در پیشانی، پاها و انگشتها نیز دیده شود. تقریباً یکسوم افرادی که دیابت نوع اول دارند به این عارضه پوستی دچار هستند.
. زانتوماتوز فورانی: در این عارضهٔ پوستی، برآمدگیهای سفت و زردرنگ و نخود مانندی ظاهر میشوند که هالهای قرمزرنگ داشته و معمولاً خارش دارند. این ضایعات اغلب روی پاها، بازوها، باسن و پشت دستها به وجود میآیند و در افرادی که دیابت نوع اول دارند شایعترند.
. تاولهای دیابتی: این تاولها نادر بوده و شبیه تاول سوختگیاند اما معمولاً درد ندارند. این تاولها میتوانند روی انگشتهای دستوپا و گاهی ساق دست ظاهر شوند. تاولهای دیابتی در عرض یکی دو هفته برطرف میشوند و معمولاً ردی به جا نمیگذارند.
. نکروبیوزلیپویدیکا: این زخمها معمولاً بزرگ و عمیق و دردناک و خارش دارند و ابتدا بهصورت یک برآمدگی ریز و قرمز ظاهر شده و کمکم شبیه یک اسکار با لبههای بنفش میشوند. این عارضه پوستی که ناشی از تغییرات رگهاست نادر میباشد و معمولاً خانمهای بزرگسالی که دیابت دارند به آن دچار میشوند.
عفونتهای مکرر
افرادی که دیابت دارند بیشتر مستعد عفونتها هستند. این عفونتها شامل عفونتهای باکتریایی مانند عفونتهای اطراف ناخن یا فولیکولهای مو و گلمژه میشوند. باکتریهای گوناگونی میتوانند باعث این عفونتها شوند؛ اما معمولاً استافیلوکوکوس عامل چنین عفونتهایی است.
عفونتهای قارچی نیز در دیابت شایعاند. اغلب این عفونتها ناشی از قارچهایی به نام کاندیدا هستند. چنین عفونتهایی میتوانند بهصورت عفونت قارچی واژن، انگل، خارش ژوک یا کشاله ران و بیماری پای ورزشکار ظاهر شوند.
عفونتهای مکرر ممکن است در اثر قند خون بالا به وجود بیایند که زمینه را برای رشد باکتریها و ضعف سیستم ایمنی ایجاد میکند. یکی از قسمتهایی که بیشتر از همه مستعد عفونت قارچی است، مجاری ادراری است. زیرا دیابت، سیستم ایمنی را مختل میکند یا به این دلیل که دیابت بر عصبها تا حدی اثر میگذارد که مثانه دیگر نمیتواند به طور کامل تخلیه شود.
تغییرات بینایی
برخی از تغییرات بینایی میتوانند علامت این باشند که قند خونتان بالاست. قند زیاد به رگهای ریز موجود در چشم آسیب میزند و باعث تغییراتی در مایع چشم شده و بر شفافیت دید اثر میگذارد. بعضی از تغییرات اولیه بینایی شامل تاری دید یا مشکل در دیدن اشیای دور میشود. اگر علت درمان نشود، تغییرات بینایی بهمرور بدتر شده و ممکن است خطها یا لکههای شناور تیرهای ببینید.
تغییرات شنوایی
افرادی که دیابت دارند در معرض کاهش شنوایی نیز هستند. در واقع دیابت، ریسک نقص شنوایی را دوبرابر میکند. علتش هم آسیبی است که قند خون بالا به عصبهای گوش وارد میکند. بالابودن طولانیمدت قند خون میتواند به رگها و عصبهای گوش داخلی آسیب بزند و بر نحوهٔ ارسال سیگنالها از گوش داخلی به مغز اثر بگذارد.
شبادراری در کودکان
بچههایی که دیگر پوشکی نیستند و میتوانند شب را بدون خیس کردن رختخواب به صبح برسانند ممکن است به دلیل دیابت چند بار در هفته رختخواب خود را خیس کنند. این وضعیت میتواند علامت دیابت نوع اول باشد.
به گزارش وب گاه تبیان، شبادراری در واقع یکی از علامتهای دیابت نوع اول در کودکان است؛ اما اغلب والدین این موضوع را نمیدانند. شروع علائم دیابت نوع اول در کوچکترها میتواند ناگهانی باشد و اگر زودتر تحت درمان قرار نگیرد تبدیل به یک وضعیت اورژانسی خواهد شد. افزایش ادرار معمولاً با افزایش احساس تشنگی و گرسنگی و کاهش وزن همراه است.
در این مورد تسلیم گریه کودک نشوید!
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/16-1024x682.jpg)
یکی از مشکلاتی که برخی والدین هنگام رفتن مهمانها از منزل یا بازگشت از مهمانی با آن مواجه هستند، گریه کودک برای نرفتن مهمانها از خانه یا اصرار به ماندن در خانه مهمان است. بسیاری از والدین این مشکل را تجربه کردهاند. در چنین شرایطی، برخی والدین تسلیم خواست فرزندشان میشوند و برخی دیگر، با تنبیه و دعوا کودکشان را مجاب میکنند تا دست از این رفتارش بردارد! اما سؤال اینجاست که چرا تنها برخی از کودکان هنگام جدایی از دیگران گریه میکنند؟ آیا این رفتار در کودکان طبیعی است؟ در چنین شرایطی بهترین شیوه برخورد والدین چیست؟
دکتر وحیده عظیمی، روانشناس کودک و نوجوان در گفتوگو با خبرنگار ایرنا زندگی به این سؤالات پاسخ میدهد.
گریه کودکان هنگام جدایی از دوستان و اقوام طبیعی است
به گفته دکتر عظیمی، گریه کردن بچهها در سنین پایین به دنبال ترک مهمانیها یا رفتن مهمان از منزل، مخصوصاً هنگام جدایی از همبازیها یک امر طبیعی است و جای نگرانی وجود ندارد. باگذشت زمان و افزایش سن کودک معمولاً وضعیت تغییر میکند اما این موضوع را هم باید در نظر داشته باشیم که گریه کردن بعد از مهمانیها در همه کودکان اتفاق نمیافتد.
اضطراب جدایی از اقوام نشانه احساس تنهایی در کودک است
عظیمی در رابطه با علت گریه کودکان در چنین شرایطی میگوید: «گریه کودک معانی مختلفی دارد. ابتدا باید ببینیم گریه کودک به چه علت و نشانهی چیست. والدین باید توجه کنند که در محیط چه اتفاقی میافتد که کودک برای بازگشت از مهمانی یا رفتن مهمان از خانه گریه میکند.»
عظیمی، اوقات فراغت کم و تکفرزندی را یکی از علل گریه کردن کودک هنگام جدایی از اقوام میداند و میگوید: «متأسفانه با توجه به اینکه این روزها مشغلهی کاری والدین نسبت به گذشته بیشتر شده، معمولاً والدین زمان کمتری را با کودکشان مخصوصاً برای بازی سپری میکنند. همچنین تکفرزندی مسئله دیگری است که میتواند باعث ایجاد این دست مشکلات در کودکان شود. این دو مسئله مهم باعث میشود تا کودک با قرار گرفتن در محیط شلوغ و پیدا کردن همبازی، دیگر تمایلی به بازگشت به محیط تنهای خود نداشته باشد.»
راهکارهای پیشگیری از این رفتار در کودکان
این روانشناس کودک و نوجوان در خصوص سن بروز این رفتار در کودکان میگوید: «بروز این رفتارها در کودکان سن مشخصی ندارد اما معمولاً اینگونه رفتارها در سنین سه تا ششسالگی بیشتر مشاهده میشود.»
عظیمی این رفتار در کودکان را تا حد زیادی قابلپیشگیری میداند و میگوید: «والدین با روشهای متفاوت و مناسب سن کودک از قبیل بازی کردن، قصهگویی و … میتوانند از بروز این رفتارها در کودکشان پیشگیری کنند.»
او ادامه میدهد: «والدین باید قبل از رفتن به مهمانی یا مهمان آمدن، با کودک درباره جایگاه و معنای خانواده و در کنار پدر و مادر بودن و همچنین جایگاه افراد دیگر صحبت کنند. همچنین این قانون باید برای کودک تعریف شود که زمان مهمانی چند ساعت بیشتر نیست و مجدداً هرکسی باید در کنار خانواده خودش قرار بگیرد.»
این روانشناس کودک بهمنظور پیشگیری از بروز این رفتار در کودکان میگوید: «والدین باید زمان بیشتری را با فرزندشان سپری کنند، با او بازی کنند، به مکانهای تفریحی بروند و با انجام این کارها تلاش کنند رابطهی عاطفی و صمیمت خود با فرزندشان را بیشتر نمایند.»
او تأکید میکند: «والدین در برابر رفتارهای مناسب کودک نیز میتوانند از تقویتکنندههای مثبت مانند تشویق کلامی، بازی کردن بیشتر و همچنین پاداش استفاده کنند.»
تسلیم شدن نامناسبترین شیوه برخورد والدین با این رفتار است
برخی والدین برای آرام کردن کودکشان سریع تسلیم او شده و به همین منظور یا مهمان را به اصرار در منزلشان نگه میدارند یا اگر مهمانی باشند، برای آرام شدن کودکشان آنجا میمانند. گاهی حتی والدین سعی میکنند با دروغ گفتن یا وعده دادن،کودکشان را آرام کنند؛ مثلاً به کودکشان میگویند” بریم خونه فردا دوباره میایم خونه خاله! یا خاله داره میره برات چیز بخره زود برمیگرده و…”؛ دکتر عظیمی این روشها را جزء نامناسبترین شیوههای رفتار والدین در برخورد با این موضوع میداند و میگوید: «تسلیم شدن والدین در برابر گریه کودک به معنای تأیید آن رفتار است. وقتی کودک ببیند که با گریه میتواند رضایت والدینش را به دست آورد، ازاینپس به رفتارش ادامه میدهد و یاد میگیرد که با لجاجت و سروصدا و گریه به خواستهاش دست یابد.»
او ادامه میدهد:« دروغ گفتن والدین نیز موجب چشمانتظاری کودک و درنتیجه بیاعتمادی او به پدر و مادر و دنیای اطراف میشود.دروغگویی حتی از نوع مصلحت گونه علاوه بر اینکه سودی ندارد، کودک را در آینده به فرد دروغگو تبدیل میکند.»
این روانشناس کودک تأکید میکند: «والدین هرگز تصور نکنند که این رفتار فقط خاص فرزند آنهاست زیرا با این تصور، حس ناراحتی بیشتری را تجربه میکنند. والدین باید در نظر داشته باشند که این رفتار در خیلی از کودکان اتفاق میافتد زیرا کودکان کم سن، زمان جدایی دلتنگتر میشوند. بنابراین، والدین باید توجه داشته باشند که کودکان بهتدریج با افزایش سن میتوانند احساسات و رفتارهای خودشان را مدیریت کنند و این رفتارها در کودکان مقطعی خواهد بود.»
به گریه کودک هنگام جدایی از دیگران توجه نکنید
عظیمی در برخورد با گریه کودک هنگام جدایی از دیگران، به والدین توصیه میکند: «صبوری کنید و با یک لحن آرام این موضوع را به کودک بفهمانید که گریه کردن راهحل مناسبی برای رسیدن به خواستهاش نیست. اگر کودک شدت گریهاش را بیشتر کرد، به رفتارهای فرزندتان توجه نکنید. نه والدین و نه مهمان در این حالت با کودک صحبت و نصیحت نکنند چون باعث میشود شدت گریه کودک بیشتر شده و لجبازی بیشتری از خودش نشان دهد. بنابراین تا زمانی که به کودک آسیبی نمیرسد، والدین نباید در برابر گریههای فرزندشان واکنش خاصی نشان دهند.»
او ادامه میدهد: «والدین باید قبل از رفتن به مهمانی، قانون نماندن در خانه اقوام را به کودک توضیح دهند و به او بگویند که بهجز موارد خاص، ماندن او در خانه اقوام امکانپذیر نیست.»
این روانشناس کودک و نوجوان میگوید: «نکته مهمی که والدین در این مسیر تربیتی باید به خاطر بسپارند این است که پدر و مادر باید هر دو باهم همسو باشند و هر دو باهم اتفاقنظر داشته باشند تا بتوانند در این زمینه و سایر زمینههای تربیتی کودک را در مسیر درستی هدایت نمایند.»
عظیمی در پایان تصریح میکند: «تجربه این سالهای کاری، به بنده نشان داده است که والدین با فرصت دادن به کودک، همدلی، درک متقابل و رفتار مناسب قطعاً میتوانند زودتر به نتیجه دلخواه برسند.»
ترشی چغاله بادام
![](https://avayedarya.ir/wp-content/uploads/2023/05/15.png)
طرز تهیه ترشی چغاله بادام با رب انار یا ترشی چغاله بادام معمولی در لیست دسرهای خوشمزهای قرار دارند که با میوههای بهاره تهیه میشوند.
ترشی گذاشتن یا تهیه ترشی یکی از رسوم قدیمی و پرطرفدار در سراسر جهان است. ترشیها به عنوان چاشنیهایی محبوب و هیجان انگیز، در لیست غذاها و دسرهای کشورهای خاورمیانه جایگاه ویژهای دارند. برای بهره بردن از خواص چغاله بادام، تهیه ترشی چغاله بادام ایده خوبی است. در این بخش روش خوشمزهای برای تهیه ترشی چغاله بادام به عنوان یک ترشی تابستانی و بهاری برایتان خواهیم داشت.
برای تهیه ترشی چغاله با رب انار، ابتدا باید چغالهها را بشویید و آنها را بهطور کامل خشک کنید. سپس آنها را در یک ظرف به صورت درسته یا خرد شده بریزید. حالا مقداری نمک و فلفل را به آنها بیفزایید. در این مرحله میتوانید رب انار را به آن اضافه کنید، به طوری که چغالهها کاملاً در رب انار غوطهور شوند.
در صورت تمایل میتوانید رب انار را با کمی سرکه رقیق کنید. برای خوش عطر شدن ترشی، میتوانید مقداری سبزی خشک یا سیر نیز به این ترشی اضافه کنید. حدود ۱۰ روز اجازه دهید ترشی چغاله در رب انار بماند و سپس آن را نوش جان کنید.
یکی از محبوب ترین و معروف ترین ترشی های چغاله بادام، به روشی تهیه میشود که در ادامه خواهید خواند.
مواد لازم:
چغاله بادام ۵۰۰ گرم
آب ۲ لیوان
سرکه ۱ لیوان
زردچوبه یک دوم قاشق چای خوری
سیر ۳ حبه
فلفل هالوپینو یا فلفل کاین ۲ یا ۳ عدد
نعنا، گشنیز و ترخون به میزان دلخواه
طرز تهیه
بعد از جداسازی شاخ و برگ چغاله بادام، آنها را با آب نمک خیس کنید و پرزهای چغاله را تا حد ممکن جدا کنید؛ چراکه رنگ سبز اصلی چغاله بادام باعث زیبایی بیشتر ترشی خواهد شد. سپس چغالهها را با آبکشیده و روی دستمال بریزید تا خشک شوند. بهتر است طوری چغالهها را در دمای محیط خشک کنید که هیچ آب و رطوبتی در آنها باقی نماند.
حالا برای شروع آب، سرکه و نمک را در یک قابلمه قرار دهید و روی حرارت بگذارید تا جوش بیاورید. سپس زردچوبه را در همین مرحله و در حالی که مواد در حال جوشیدن هستند، اضافه کنید تا تهنشین نشود. اگر چغالهها درشت و سفت هستند و نمیخواهید آنها را خرد کنید، بهتر است چاقالهها را کمی بجوشانید.
البته به هیچ وجه آنها را زیادی نجوشانید تا خیلی هم نرم نشوند و بعد از رسیدن ترشی، وا نروند. حالا، اجازه دهید مخلوط آب، سرکه و نمک سرد شود. شیشهای که برای ترشی چغاله قرار است استفاده شود، باید تمیز شود و به خوبی خشک شود. هیچ گونه رطوبتی در شیشه نباید باقی بماند تا ترشی کپک نزند.
سیر را پوست کنید و همراه با فلفل و چغالهها درون شیشه ریخته و مخلوط کنید. برگهای نعنا، ترخون و گشنیز را روی مخلوط بچینید؛ میتوانید از سبزی خشک هم استفاده کنید. مخلوط آب، سرکه و نمک که خنک شده را روی مخلوط چغاله، سیر، فلفل و سبزیجات درون شیشه بریزید تا به خوبی روی آنها پوشیده شود.
در آخر درب شیشه ترشی آن را کاملا ببندید و آن در یک محیط خشک و خنک قرار دهید. بهتر است این کار را در محیطی بدون نور و گرما انجام دهید تا بهترین شرایط برای رشد باکتریهای مورد نیاز برای ترشی سازی فراهم شود. بعد از حدود دو هفته، ترشی را به یخچال منتقل کنید و در آنجا حداقل برای چند روز نگه دارید تا طعم مطلوب خود را پیدا کند.