آیا پیش‌دبستانی اجباری می‌شود/پوشش آموزش نوآموزان به ۷۲ درصد رسید
پیشنهاد اجباری شدن دوره پیش‌دبستانی در یک بازه پنج‌ساله، تعیین چارچوب فعالیت کودکستان‌های دولتی و غیردولتی و تعریف یک دوره پیوسته تربیت کودک از بدو تولد تا پایان شش‌سالگی، سه محور پیشنهادی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک است که در کمیسیون آموزش مجلس به تصویب رسیده و برای نهایی شدن باید در صحن علنی بررسی شود.
آموزش در سال‌های نخست زندگی، یکی از مراحل اثرگذار در رشد و یادگیری کودکان است و توسعه دسترسی به دوره پیش‌دبستانی می‌تواند زمینه آمادگی بیشتر آنان برای ورود به مدرسه را فراهم کند. با این حال، اجباری شدن این دوره علاوه بر تصویب قانونی نیز به فراهم شدن زیرساخت‌های آموزشی، تعیین جایگاه مراکز دولتی و غیردولتی و تامین امکانات مورد نیاز برای پوشش همه کودکان وابسته است.
در همین چارچوب، سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک سه محور را برای اصلاح ساختار آموزش و تربیت کودکان دنبال کرده است؛ اجباری شدن پیش‌دبستانی، مشخص شدن وضعیت فعالیت مراکز دولتی و غیردولتی و تعریف یک دوره پیوسته تربیتی و آموزشی از تولد تا پایان شش‌سالگی که بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی این سازمان، پوشش پیش‌دبستانی طی سال گذشته از حدود ۴۰ تا ۴۲ درصد به ۷۲ درصد در سال جاری رسیده است.
تصویب سه پیشنهاد در کمیسیون آموزش مجلس
حمیدرضا شیخ‌الاسلام معاون وزیر و رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک وزارت آموزش و پرورش در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به جلسات متعدد برگزارشده در کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: سه محور اصلی برای اصلاح ساختار تعلیم و تربیت کودکان مورد بررسی قرار گرفت و پیشنهادهای مربوط به آنها در کمیسیون به تصویب رسید.
وی تاکید کرد: این پیشنهادها هنوز در صحن علنی مجلس مطرح نشده است و نهایی شدن آنها به تصویب نمایندگان در صحن علنی بستگی دارد.
معاون وزیر آموزش و پرورش گفت:به دلیل تعطیلی مجلس، این موضوعات تاکنون در صحن مطرح نشده است اما امیدواریم پیشنهادهای مصوب کمیسیون در صحن علنی بررسی و به تصویب برسند.
شیخ‌الاسلام با اشاره به برنامه اجباری شدن دوره پیش‌دبستانی گفت: برای اجرای این طرح، یک بازه زمانی پنج‌ساله در نظر گرفته شده است و بر اساس برنامه پیشنهادی، طی این مدت پوشش آموزش پیش‌دبستانی توسعه می‌یابد تا در پایان پنج سال، این دوره به‌طور کامل اجباری شود.
وی با بیان اینکه اجرای این برنامه به طی مراحل قانونی نیاز دارد، اظهار کرد: در صورت تصویب نهایی، ساختار فعالیت مراکز پیش‌دبستانی نیز مانند سایر مقاطع آموزشی مشخص خواهد شد؛ به این معنا که در کنار کودکستان‌های دولتی، مراکز غیردولتی نیز فعالیت خواهند کرد.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با اشاره به وضعیت فعلی آموزش پیش‌دبستانی افزود: در شرایط کنونی نیز مدیران بسیاری از مدارس ابتدایی برای ثبت‌نام دانش‌آموزان در پایه اول، توجه ویژه‌ای به گذراندن دوره پیش‌دبستانی دارند، هرچند اجباری شدن این دوره همچنان به تصویب نهایی پیشنهاد مطرح‌شده در مجلس وابسته است.
یکپارچه‌سازی دوره تربیت کودک از تولد تا پایان شش‌سالگی
شیخ‌الاسلام، سومین محور پیشنهادی را شامل یک دوره پیوسته تربیتی و آموزشی از بدو تولد تا پایان شش‌سالگی عنوان کرد و گفت: منظور از یکپارچه‌سازی، ادغام پیش‌دبستانی در دوره ابتدایی یا تغییر شتاب‌زده ساختار پایه‌های تحصیلی نیست، بلکه قرار است سال‌های نخست زندگی کودک در قالب یک دوره مشخص و منسجم تعریف شود.
وی درباره ادغام دوره پیش‌دبستانی در دوره ابتدایی، توضیح داد: بحث مطرح‌شده، تعریف یک دوره از بدو تولد تا پایان شش‌سالگی است و نباید آن را به معنای افزایش تعداد سال‌های تحصیل یا ادغام این دوره در ابتدایی تلقی کرد.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با تأکید بر ضرورت نگاه علمی به آموزش کودکان اظهار کرد: آموزش از دوران بارداری آغاز می‌شود و در تمام مراحل زندگی ادامه دارد، اما برای برنامه‌ریزی آموزشی باید دوره‌های مختلف رشد و یادگیری را اولویت‌بندی کرد.
وی با اشاره به اهمیت دوران شیرخوارگی و سال‌های نخست زندگی افزود: در فاصله تولد تا دو سالگی نیز آموزش‌های خاصی متناسب با شرایط کودک ارائه می‌شود، تعریف دوره تربیت کودک باید با توجه به مراحل رشد و نیازهای آموزشی کودکان انجام شود.
شیخ‌الاسلام تاکید کرد: یکپارچه‌سازی این دوره به معنای تبدیل همه مراحل رشد به سال‌های تحصیلی رسمی نیست بلکه هدف، ایجاد انسجام در برنامه‌های تربیتی و آموزشی از تولد تا پایان شش‌سالگی است.
پیش‌دبستانی و آمادگی برای ورود به مدرسه
معاون وزیر آموزش و پرورش با اشاره به ضرورت توجه جدی به دوره پیش‌دبستانی گفت: باید این دوره در کشور جدی گرفته شود تا کودکان با آمادگی و نشاط بیشتری وارد مدرسه شوند.
وی با اشاره به موضوع تکرار پایه افزود: توجه به آموزش‌های پیش از دبستان می‌تواند به آمادگی بیشتر کودکان برای ورود به پایه اول ابتدایی کمک کند و زمینه کاهش مشکلات یادگیری و تکرار پایه را فراهم آورد.
شیخ‌الاسلام با تأکید بر اینکه آموزش کودکان باید متناسب با مراحل رشد آنها باشد، اظهار کرد: هدف آن است که کودکان بدون مواجهه ناگهانی با الزامات آموزش رسمی، برای ورود به مدرسه آماده شوند و تجربه مطلوب‌تری از کلاس، معلم و محیط آموزشی داشته باشند.
افزایش پوشش پیش‌دبستانی از ۴۲ به ۷۲ درصد
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با اشاره به آمار پوشش دوره پیش‌دبستانی گفت: میزان پوشش این دوره که در سال گذشته حدود ۴۰ تا ۴۲ درصد بود، بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در سامانه یکپارچه دانش‌آموزی (سیدا)، در سال جاری به حدود ۷۲ درصد رسیده است.
وی با اشاره به نقش سامانه سیدا در ثبت و پیگیری اطلاعات دانش‌آموزی توضیح داد: آمار اعلام‌شده از پوشش پیش‌دبستانی بر اساس اطلاعات این سامانه ارائه شده است.
شیخ‌الاسلام از فعالیت بیش از ۴۰ هزار کودکستان در کشور خبر داد و گفت: از این تعداد، حدود ۳۳ هزار مرکز مجوز قانونی فعالیت دارند.
وی با اشاره به جمعیت کودکانی که در سال‌های آینده به سن پیش‌دبستانی می‌رسند خاطر نشان کرد: تحقق هدف اجباری شدن پیش‌دبستانی در بازه پنج‌ساله مستلزم توجه به تعداد موالید و کودکانی است که در این مدت وارد سن مشمول آموزش می‌شوند.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک تأکید کرد: پیشنهادهای مطرح‌شده در کمیسیون آموزش مجلس برای نهایی شدن باید در صحن علنی بررسی و تصویب شوند. بنابراین، اجرای قطعی طرح اجباری شدن پیش‌دبستانی و سایر تغییرات پیشنهادی، به طی شدن مراحل قانونی و تصویب نهایی آنها بستگی دارد.
پیشنهاد دوره پیش دبستانی در اختیار مجلس
موسی الرضا کفاش معاون دبیرکل شورای عالی آموزش‌وپرورش نیز درباره احتمال تغییر ساختار دوره ابتدایی و حذف پایه ششم اظهار کرد: پیشنهادهایی درباره اضافه شدن دوره پیش‌دبستانی به ساختار رسمی آموزش و تغییر در وضعیت پایه ششم مطرح شده است.
وی ادامه داد: در مجلس شورای اسلامی پیشنهادهایی با هدف تقویت نظام آموزش‌وپرورش مطرح شده که از جمله آنها می‌توان به رسمی شدن دوره پیش‌دبستانی و حذف پایه ششم اشاره کرد؛ با این حال، این پیشنهادها تاکنون به تصویب نرسیده‌اند.
کفاش تصریح کرد: این موضوع مورد تأیید برخی همکاران آموزش‌وپرورش قرار نگرفته و در حال حاضر مباحث مربوط به آن در شورای عالی آموزش‌وپرورش در دست بررسی است. همچنین مصوبات مربوط به طرح‌واره برنامه درسی دوره ابتدایی در این شورا بررسی می‌شود و نتیجه نهایی پس از تکمیل بررسی‌ها مشخص خواهد شد.
تأکید رئیس کمیسیون آموزش مجلس بر آموزش از پنج‌سالگی
پیش از این نیز علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اهمیت سال‌های نخست زندگی در یادگیری کودکان، از ضرورت فراهم شدن زمینه ورود کودکان از پنج‌سالگی به دوره پیش‌دبستانی خبرداد.
وی با اشاره به اینکه وزارت آموزش و پرورش باید مسئولیت بیشتری در این زمینه بر عهده بگیرد، اظهار کرد: با توجه به اهمیت دوران اولیه رشد، لازم است که امکان بهره‌مندی کودکان از آموزش‌های پیش از دبستان فراهم شود.
منادی سفیدان با اشاره به محدودیت امکانات برخی خانواده‌ها و مراکز آموزشی افزود: بسیاری از خانواده‌ها و مراکز آموزشی با کمبود امکانات مواجه هستند؛ از این رو، علاوه بر نظارت موثر، دولت باید منابع مالی مورد نیاز را نیز تامین کند تا فرصت آموزش برای کودکان در این سن فراهم شود.
رئیس کمیسیون آموزش مجلس با اشاره به پژوهش‌های مرتبط با دوران رشد کودکان تصریح کرد: سال‌های ابتدایی زندگی، دوره‌ای طلایی برای یادگیری است و سرمایه‌گذاری در این دوران می‌تواند زمینه افزایش بهره‌وری آموزشی و پیشرفت تحصیلی کودکان در سال‌های آینده را فراهم کند.
منادی سفیدان با اشاره به وضعیت آموزش عمومی کشور گفت: در حال حاضر حدود ۱۶.۵ تا ۱۷ میلیون دانش‌آموز در کشور مشغول تحصیل هستند و حدود یک میلیون معلم در ۱۲۴ هزار مدرسه فعالیت می‌کنند. تلاش شده است امکانات و برنامه‌های آموزشی مورد نیاز برای استمرار فعالیت مدارس فراهم شود.
بر این اساس، اجباری شدن پیش‌دبستانی در یک بازه پنج‌ساله و یکپارچه‌سازی دوره تربیت کودک از تولد تا پایان شش‌سالگی، از مهم‌ترین محورهای اصلاحی مطرح‌شده از سوی سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک بود که طرحی که برای تبدیل شدن به قانون و ورود به مرحله اجرا، همچنان نیازمند طی مراحل قانونی است.